 |
| Hàng ngàn tín đồ Hồi giáo tập trung quanh khối lập phương Kaaba bên trong Nhà thờ Hồi giáo Masjid al-Haram tại Mecca, Saudi Arabia, để thực hiện nghi lễ Tawaf trong kỳ đại lễ hành hương Hajj. (Nguồn: Condé Nast Traveller Middle East) |
Khoảng 2 triệu tín đồ Hồi giáo đang chuẩn bị tham gia hành trình hành hương Hajj thường niên đến Mecca, Saudi Arabia, bắt đầu từ ngày 25/5 sau khi trăng lưỡi liềm được quan sát tại quốc gia này.
Hajj là sự kiện tôn giáo tập trung đông người nhất trong năm của cộng đồng Hồi giáo toàn cầu, đồng thời được xem là hành trình chỉ nên thực hiện một lần trong đời đối với nhiều tín đồ. Đây cũng là trụ cột thứ năm trong hệ thống năm trụ cột của Đạo Hồi.
Hajj trong đời sống thực hành tôn giáo của Đạo Hồi
Hajj là cuộc hành hương về thánh địa Mecca của Saudi Arabia, đồng thời giữ vị trí trụ cột cuối cùng trong năm nền tảng đức tin của Đạo Hồi, bên cạnh tuyên xưng đức tin (Shahada), cầu nguyện năm lần mỗi ngày, thực hành bố thí bắt buộc và nhịn ăn trong tháng Ramadan.
Trong tiếng Arab, “Hajj” mang ý nghĩa về một hành trình được khởi sự với mục đích thiêng liêng, như lời đáp lại tiếng gọi của đức tin. Đối với người Hồi giáo trưởng thành có đủ sức khỏe và điều kiện tài chính, nghi lễ này cần được thực hiện ít nhất một lần trong đời.
Dựa trên mệnh lệnh của Thượng đế được ghi trong Kinh Qur’an, người Hồi giáo xem Hajj là hành trình tâm linh đặc biệt, gắn với truyền thống từ thời các nhà tiên tri và được củng cố qua cuộc hành hương cuối cùng của Nhà tiên tri Muhammad vào năm 632 sau Công nguyên.
Vượt ra ngoài ý nghĩa của một nghi lễ tôn giáo, Hajj còn là hành trình hướng nội, khi mỗi tín đồ tìm kiếm sự tha thứ, thanh lọc tâm hồn và thể hiện sự phục tùng tuyệt đối trước Thượng đế.
Bên trong hành trình Hajj, nghi lễ lớn nhất của người Hồi giáo
Hajj được tổ chức từ ngày 8 đến ngày 12 hoặc 13 của tháng Dhul-Hijjah, tháng cuối cùng trong lịch Hồi giáo. Thời điểm này thường đến sau khoảng 70 ngày kể từ khi tháng Ramadan khép lại, tùy theo chu kỳ của Mặt trăng.
 |
| Lịch trình dự báo ngày bắt đầu đại lễ Hajj và mức nhiệt độ nắng nóng tại Mecca từ năm 2026 đến năm 2057. (Nguồn: Al Jazeera) |
Năm 2026, mùa hành hương diễn ra từ ngày 25/5 đến 27/5, dù nhiều tín đồ đã có mặt tại Saudi Arabia từ trước đó nhiều tuần để chuẩn bị cho hành trình được xem là thiêng liêng nhất đời người. Do lịch Hồi giáo vận hành theo chu kỳ Âm lịch, thời gian diễn ra Hajj mỗi năm sẽ dịch sớm hơn khoảng 10-12 ngày so với Dương lịch.
Kéo dài khoảng 5 ngày, Hajj bao gồm nhiều nghi thức mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn với lịch sử hình thành và đức tin của Hồi giáo suốt hàng nghìn năm.
Trong ngày đầu tiên, người hành hương bước vào trạng thái thiêng liêng gọi là ihram trước khi tiến vào Mecca. Nam giới mặc hai mảnh vải trắng đơn giản, còn phụ nữ lựa chọn trang phục kín đáo, thể hiện sự khiêm nhường và bình đẳng trước Thượng đế, khi mọi khác biệt về quốc tịch, địa vị hay giàu nghèo đều được gác lại phía sau.
Khi đến thánh đường Masjid al-Haram, các tín đồ thực hiện tawaf bằng cách đi quanh Kaaba 7 vòng theo chiều ngược kim đồng hồ. Giữa dòng người đông đúc chuyển động cùng một nhịp, nghi lễ này tượng trưng cho sự thống nhất tuyệt đối trong đức tin dành cho Thượng đế duy nhất.
Sau đó là nghi thức sa’i, khi người hành hương đi lại 7 lần giữa hai ngọn đồi Safa và Marwa để tái hiện hành trình tìm nước giữa sa mạc của bà Hagar, vợ của nhà tiên tri Ibrahim, dành cho con trai Ismail. Theo truyền thống Hồi giáo, nguồn nước Zamzam xuất hiện sau hành trình ấy đã tồn tại suốt hơn 4.000 năm và tiếp tục phục vụ hàng triệu tín đồ cho đến ngày nay.
 |
| Minh họa các bước trong chuyến hành hương Hajj. (Nguồn: Al Jazeera) |
Kết thúc ngày đầu tiên, đoàn hành hương di chuyển đến Mina, khu vực cách Mecca khoảng 8 km, nghỉ đêm giữa “thành phố lều” khổng lồ với hàng trăm nghìn chiếc lều trắng trải dài giữa thung lũng.
Ngày thứ hai được xem là phần thiêng liêng nhất của Hajj, khi người hành hương tập trung tại đồng bằng Arafat, cách Mina khoảng 15 km. Từ giữa trưa đến lúc mặt trời lặn, họ đứng cầu nguyện trong nghi thức wuquf, dành thời gian suy ngẫm, sám hối và cầu xin sự tha thứ. Trong quan niệm Hồi giáo, khoảnh khắc ấy gợi nhắc đến Ngày Phán xét cuối cùng của nhân loại.
Sau hoàng hôn, đoàn người tiếp tục đến Muzdalifah để cầu nguyện dưới bầu trời đêm và nhặt những viên sỏi dùng cho nghi thức ngày hôm sau.
Ngày thứ ba trùng với lễ Eid al-Adha, hay còn gọi là lễ hiến tế, một trong những dịp quan trọng nhất của người Hồi giáo trên toàn thế giới. Từ sáng sớm, người hành hương trở lại Mina để thực hiện nghi thức ném sỏi vào các cột đá, biểu tượng cho việc khước từ cám dỗ của quỷ dữ.
Tiếp đó là nghi thức hiến tế động vật nhằm tưởng nhớ sự phục tùng tuyệt đối của nhà tiên tri Ibrahim trước ý muốn của Thượng đế. Sau nghi lễ này, nam giới thường cạo hoặc cắt ngắn tóc, còn phụ nữ cắt một phần nhỏ mái tóc như biểu tượng của sự thanh tẩy và tái sinh về mặt tinh thần.
| More from WVR |
 Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca |
Người hành hương sau đó quay lại Mecca để tiếp tục thực hiện tawaf và sa’i thêm một lần nữa trước khi bước vào giai đoạn cuối của hành trình.
Trong hai ngày cuối, các tín đồ tiếp tục nghi thức ném đá tại Mina. Trước khi rời Mecca, họ thực hiện tawaf cuối cùng quanh Kaaba, còn gọi là “tawaf chia tay”, như lời tạm biệt dành cho thánh địa linh thiêng nhất của Hồi giáo
Hajj khép lại bằng lễ Eid al-Adha, diễn ra vào ngày 10 tháng Dhul-Hijjah và thường kéo dài tối đa 3 ngày tại nhiều quốc gia Hồi giáo. Sau buổi cầu nguyện buổi sáng, các gia đình sum họp, cùng dùng bữa, trao lời chúc “Eid Mubarak” và chia sẻ niềm vui với người thân, bạn bè.
Trong dịp này, nghi thức hiến tế động vật cũng được thực hiện rộng rãi. Phần thịt sau đó được chia cho gia đình, họ hàng và những người có hoàn cảnh khó khăn, phản ánh tinh thần sẻ chia vốn được xem là một trong những giá trị cốt lõi của cộng đồng Hồi giáo.
| Hơn 2 triệu người Hồi giáo trên thế giới bắt đầu lễ hành hương Hajj Hơn 2 triệu người Hồi giáo trên khắp thế giới ngày 30/8 đã đổ về Thánh địa Mecca ở Saudi Arabia để tham dự lễ ... |
|
| Hơn 2 triệu tín đồ Hồi giáo bắt đầu lễ hành hương Hajj Ngày 19/8, hơn 2 triệu tín đồ Hồi giáo từ khắp nơi trên thế giới đã bắt đầu lễ hành hương Haji tới những thánh ... |
| Saudi Arabia: Cận cảnh Lễ hành hương Hajj 2018 Ngày 19/8, hơn 2 triệu tín đồ Hồi giáo từ khắp nơi trên thế giới đã bắt đầu lễ hành hương Haji tới những thánh ... |
| Bất chấp nắng nóng khắc nghiệt, hơn 1 triệu tín đồ Hồi giáo hành hương đến thánh địa Mecca Ngày 14/6, hơn 1 triệu tín đồ Hồi giáo đã có mặt tại thánh địa Mecca để bắt đầu lễ hành hương Hajj trong bối ... |
| Hàng triệu người Hồi giáo đổ về núi Arafat dự lễ hành hương Hajj, bất chấp nắng nóng gay gắt hơn 40 độ Là một trong những cuộc tụ họp tôn giáo lớn nhất thế giới, lễ hành hương Hajj là nghi lễ linh thiêng nhất của người ... |
