Hậu căng thẳng Belarus-EU, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?

Thế Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau khủng hoảng di cư 2015, châu Âu đang đối mặt với tình trạng bất ổn chính trị xã hội mới về vấn đề người tị nạn xuất phát từ căng thẳng Belarus-EU.
Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Lithuania ban bố tình trạng khẩn cấp do dòng người di cư từ nước láng giềng Belarus. (Nguồn: AP)

Trong một bài viết đăng tải trên tạp chí The National Interest, tác giả John Ruehl* nhận định rằng Liên minh châu Âu (EU) từng ‘quay cuồng’ với cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 và giờ đây đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng di cư mới mà họ cáo buộc rằng có sự tiếp tay của Belarus.

Dòng người tị nạn gia tăng

Trong vài tháng gần đây, số chuyến bay được hành khách đặt kín chỗ từ Baghdad (Iraq) đến Minsk (Belarus) tăng dần đều. Tất nhiên, các hãng du lịch và hãng hàng không của Iraq và Belarus rất vui khi đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của du khách, nhưng sự gia tăng này dường như không tự nhiên.

Động thái này của Belarus được cho là nhằm đáp trả việc EU thực hiện thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước này, gia tăng áp lực lên Tổng thống Alexander Lukashenko sau vụ Minsk buộc một máy bay của hãng hàng không Ryanair phải hạ cánh khẩn cấp để bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich.

Kể từ đó, hàng nghìn người di cư từ Trung Đông bay sang Belarus rồi vượt biên trái phép vào EU thông qua biên giới với một số quốc gia như Latvia, Lithuania và Ba Lan, bất chấp nỗ lực tối đa của cơ quan nhập cư của các quốc gia này và Cơ quan bảo vệ biên giới EU (Frontex).

Tại cuộc họp trực tuyến của đại diện các quốc gia thành viên EU ngày 18/8, Slovenia, quốc gia giữ vị trí chủ tịch luân phiên của khối cho rằng đây là hành vi gây hấn không thể chấp nhận được và có thể coi là một cuộc tấn công trực tiếp nhằm tạo ra bất ổn và áp lực cho EU.

EU cáo buộc Tổng thống Lukashenko sử dụng người tị nạn như một thứ vũ khí chính trị, lợi dụng cam kết của khối về quyền của người tị nạn. Thông báo của Slovenia có đoạn: "Với tình hình hiện nay tại biên giới Lithuania - Belarus, EU phải đối mặt với mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và là một nhân chứng của hành động vũ khí hóa di cư bất hợp pháp được nhà nước bảo trợ ở Belarus”.

Hầu hết những hành khách đến Belarus gần đây đều xuất phát từ Iraq, số còn lại chủ yếu đến từ các nước Trung Đông khác và châu Phi.

Sau khi đến Belarus, họ tìm cách vào khối Schengen thông qua biên giới của Belarus với Ba Lan, Latvia và Lithuania.

Khối Schengen bao gồm 26 quốc gia là Áo, Bỉ, Thụy Sỹ, Cộng hòa Czech, Đức, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Iceland, Italy, Lithuania, Luxembourg, Latvia, Litva, Malta, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Slovenia và Slovakia.

Những người tị nạn đến châu Âu hầu hết bị thu hút bởi các quốc gia giàu có hơn ở phía Tây. Phần lớn họ chỉ đi qua các quốc gia EU nghèo hơn ở phía Nam và phía Đông, nơi cơ sở hạ tầng, điều kiện sinh hoạt, và nguồn lực kinh tế kém hơn.

Với năng lực và ngôn ngữ hạn chế, những người tị nạn thường phải dựa vào sự trợ giúp của chính phủ nước sở tại để tồn tại.

Hiện EU vẫn đang tranh cãi với một số quốc gia thành viên về hạn ngạch tiếp nhận người tị nạn. Hạn ngạch người tị nạn của EU bị Nhóm Visegrad (liên minh 4 nước Trung Âu gồm Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia) phản đối sau cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015.

Hiện tại nhiều người tị nạn đã vào được Ba Lan, Latvia và Lithuania, nhưng các quốc gia này có thể không sẵn sàng nguồn lực cho họ tị nạn vĩnh viễn.

Các nhà lãnh đạo EU đang cố gắng giảm thiểu mối đe dọa về an ninh biên giới yếu kém bằng cách ra tuyên bố cho thấy quyết tâm của họ trong việc ngăn chặn tình trạng di cư không kiểm soát khỏi Afghanistan.

Tuy nhiên, với những cách thức và con đường ngày càng đa dạng để người tị nạn đặt chân vào châu Âu, có vẻ như không thể tránh khỏi rằng an ninh biên giới của EU sẽ tiếp tục bị đe dọa.

Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Việc gia tăng người tị nạn không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU. (Nguồn: Reuters)

Kéo theo nhiều bất ổn

Theo các nhà chức trách biên giới Lithuania, cho đến nay, nước này ghi nhận 4.100 người xin tị nạn nhập cảnh từ Belarus. Con số trên cao gấp nhiều lần so với 81 người vào năm ngoái, 46 người vào năm 2019 và 104 người vào năm 2018.

Sự gia tăng đột biến số người tị nạn đã khiến chính phủ Lithuania phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 7, và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda cũng ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp ngày 2/9 vừa qua.

Ngày 17/8, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Estonia Kaja Kallas đã cáo buộc ông Lukashenko phát động "cuộc tấn công" nhằm vào EU thông qua vấn đề di cư.

Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) cũng yêu cầu Ba Lan và Latvia cung cấp cho những người tị nạn thực phẩm, nước uống, quần áo, chăm sóc y tế và nơi ở tạm thời.

Làn sóng người tị nạn dâng cao còn dẫn đến bất ổn chính trị và căng thẳng xã hội gia tăng ở các quốc gia EU.

Đơn cử tại Ba Lan, hàng chục người di cư, được cho là đến từ Afghanistan, đã bị mắc kẹt tại biên giới Ba Lan-Belarus trong nhiều tuần, dẫn đến các cuộc đụng độ giữa cảnh sát biên giới Ba Lan và các nhà hoạt động nhân quyền.

Trong khi đó, cũng có báo cáo về bạo loạn tại một trung tâm tị nạn ở Palbrade, Lithuania hồi tháng 6.

Trong bối cảnh quan hệ Nga-Belarus ngày càng trở nên khăng khít, các quốc gia EU lo ngại Moscow hậu thuẫn Belarus thổi bùng lên cuộc khủng hoảng di cư này. Gần đây, Thứ trưởng ngoại giao Lithuania Mantas Adomenas cho biết một số người di cư cố gắng vượt biên vào nước này từ Belarus là công dân Nga.

Belarus khẳng định rằng, nguyên nhân của làn sóng di cư này là do Minsk không đủ khả năng bảo đảm an ninh biên giới do các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Mặt khác, tình trạng làn sóng xin tị nạn ồ ạt không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU, vốn vẫn chưa được khắc phục đáng kể sau khủng hoảng di cư năm 2015.

Cuộc khủng hoảng hiện tại của châu Âu cho thấy châu lục này vẫn dễ bị tổn thương trước làn sóng người tị nạn và các hệ lụy của nó. Vấn đề này sẽ càng trầm trọng hơn khi làn sóng người tị nạn mới đến từ Afghanistan tiếp tục hướng đến lục địa già.

Nếu các nước thành viên EU không có giải pháp mới hiệu quả thì cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 sẽ tái diễn, gây xáo trộn tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh của toàn khu vực.


*John Ruehl là một học giả tại Washington D.C, có bằng Thạc sĩ về xung đột và phát triển của Đại học Jaume I (Tây Ban Nha) và bằng Cử nhân của Đại học Sydney (Australia). Ông hiện đang giảng dạy địa lý và lịch sử thế giới, tác giả nhiều bài báo về địa chính trị và quan hệ quốc tế đăng tải trên tờ International Policy Digest, Politics Means Politics...

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Theo trang thống kê Worldometers, đến nay, thế giới ghi nhận gần 227,3 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 4,67 triệu trường hợp ...

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Ngày 12/9, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho biết, nước này sẽ không tham gia thảo luận về vấn đề di cư bất hợp pháp ...

(theo The National Interest)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Xem nhiều

Đọc thêm

Mỹ thắt chặt kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn, công nghệ động cơ tuabin khí đốt, đi 'bước đi lớn' về nội địa hóa

Mỹ thắt chặt kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn, công nghệ động cơ tuabin khí đốt, đi 'bước đi lớn' về nội địa hóa

Baoquocte.vn. Bộ Thương mại Mỹ ngày 12/8 thông báo chính phủ nước này sẽ thắt chặt kiểm soát các hoạt động xuất khẩu chất bán dẫn và công nghệ động cơ ...
Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia thăm Trung Quốc, sẽ ký 2 văn kiện quan trọng

Baoquocte.vn. Từ ngày 13-16/8, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia dẫn đầu đoàn cấp cao Quân đội Hoàng gia Campuchia thăm chính thức Trung Quốc.
Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Khả năng diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp Mỹ-Trung Quốc vào tháng 11 tới? Quan chức Mỹ nói gì?

Baoquocte.vn. Các quan chức Trung Quốc đang lên kế hoạch cho hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc theo hình thức trực tiếp đầu tiên.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8) khu vực Hà Nội, Bắc Bộ và Thanh Hóa, từ đêm 14-16/8 và từ đêm 18-20/8 có mưa rào và dông rải ...
Thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam

Thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị hợp tác, tăng cường hiểu biết, tin cậy giữa hai nước.
Chính phủ kiên quyết kiểm soát dịch Covid-19 hiệu quả, góp phần thúc đẩy phục hồi nhanh và phát triển bền vững

Chính phủ kiên quyết kiểm soát dịch Covid-19 hiệu quả, góp phần thúc đẩy phục hồi nhanh và phát triển bền vững

Baoquocte.vn. Văn phòng Chính phủ vừa phát đi Thông báo kết luận của Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 tại Phiên họp thứ 16.
Điều gì khiến bom tấn Hạ cánh khẩn cấp nhận 'cơn mưa' lời khen?

Điều gì khiến bom tấn Hạ cánh khẩn cấp nhận 'cơn mưa' lời khen?

Baoquocte.vn. Emergency Declaration (Hạ cánh khẩn cấp) vừa ra rạp Việt ngày 12/8 đã nhận cơm mưa lời khen và thu về 5 tỷ đồng ngay ngày đầu công chiếu.
XSHCM 13/8, trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. KQXSHCM 13/8/2022

XSHCM 13/8, trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay thứ 7 ngày 13/8/2022. KQXSHCM 13/8/2022

Baoquocte.vn. XSHCM 13/8. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 13/8/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
Quả bóng vàng 2022: Ronaldo tiếp tục góp mặt, Messi 'ra rìa', lộ diện ứng viên nặng kí nhất

Quả bóng vàng 2022: Ronaldo tiếp tục góp mặt, Messi 'ra rìa', lộ diện ứng viên nặng kí nhất

Baoquocte.vn. Rạng sáng ngày 13/8 (theo giờ Việt Nam), tạp chí France Football công bố 30 đề cử cho Quả bóng vàng 2022 (Ballon d'Or).
Kim ngạch thương mại Việt Nam-Lào tăng 54,1% trong tháng Bảy, tiếp tục kỳ vọng ở tháng Tám

Kim ngạch thương mại Việt Nam-Lào tăng 54,1% trong tháng Bảy, tiếp tục kỳ vọng ở tháng Tám

Baoquocte.vn. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Lào tăng tháng thứ ba liên tiếp, sẽ tiếp tục tăng do kinh tế Lào đã ổn định trở lại.
Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Baoquocte.vn. Hội nghị diễn ra trong 2 ngày nhằm nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền về quyền con người ở địa phương.
Chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số

Chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số

Baoquocte.vn. Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm các hoạt động dự án 'Chúng tôi Có thể' vì trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số đã được Ủy ban Dân tộc phối hợp UNESCO tổ chức.
Tìm hướng đi bền vững cho cây quế ở Lào Cai

Tìm hướng đi bền vững cho cây quế ở Lào Cai

Baoquocte.vn. Góp phần xóa đói giảm nghèo chủ lực cho bà con ở Lào Cai, tuy nhiên thời gian qua, việc phát triển 'nóng' cây quế đang tạo ra nhiều thách thức cho địa phương.
Hội nghị đánh giá tình hình Ban chỉ đạo nhân quyền các địa phương khu vực miền Trung và miền Nam

Hội nghị đánh giá tình hình Ban chỉ đạo nhân quyền các địa phương khu vực miền Trung và miền Nam

Baoquocte.vn. Đây là Hội nghị đầu tiên sau rất nhiều năm Ban chỉ đạo nhân quyền địa phương được thành lập và kiện toàn.
Thúc đẩy, bảo đảm quyền các nhóm dễ bị tổn thương trong ứng phó với biến đổi khí hậu

Thúc đẩy, bảo đảm quyền các nhóm dễ bị tổn thương trong ứng phó với biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề 'Tác động của Biến đổi khí hậu tới việc thụ hưởng quyền của các nhóm dễ bị tổn thương'.
An Giang: Tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam 2020 và nâng cao cảnh giác với lời hứa 'việc nhẹ, lương cao' cho người dân

An Giang: Tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam 2020 và nâng cao cảnh giác với lời hứa 'việc nhẹ, lương cao' cho người dân

Baoquocte.vn. Thông qua tuyên truyền nhằm giúp cho cán bộ, nhân dân khu vực biên giới biển hiểu rõ những nội dung cơ bản của Luật Biên phòng Việt Nam.
Việt Nam tích cực cùng ASEAN đẩy lùi tội phạm xuyên quốc gia

Việt Nam tích cực cùng ASEAN đẩy lùi tội phạm xuyên quốc gia

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng, Việt Nam luôn hợp tác chặt chẽ với ASEAN thúc đẩy hiệu quả hợp tác phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Bình đẳng giới không thực chất nếu mặc nhiên việc nhà, chăm sóc mọi người là của phụ nữ

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga: Bình đẳng giới không thực chất nếu mặc nhiên việc nhà, chăm sóc mọi người là của phụ nữ

Baoquocte.vn. Mặc định việc nhà là của phụ nữ... đã khiến cho bình đẳng giới dù được nhắc tới nhiều nhưng hoàn toàn không thực chất.
Pháp luật - pháp chế - pháp quyền: Bảo đảm quyền con người

Pháp luật - pháp chế - pháp quyền: Bảo đảm quyền con người

Baoquocte.vn. Bảo đảm quyền con người trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải xử lý đúng được mối quan hệ giữa pháp luật, pháp chế và pháp quyền.
ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa: Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội

ĐBQH Phạm Trọng Nghĩa: Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội

Baoquocte.vn. An sinh xã hội ở nước ta phải đối mặt với những thách thức như già hóa dân số, 'bẫy thu nhập trung bình' làm giảm nguồn lực...
'Chiến dịch phòng, chống tham nhũng và cơ hội đầu tư nước ngoài ở Việt Nam'

'Chiến dịch phòng, chống tham nhũng và cơ hội đầu tư nước ngoài ở Việt Nam'

Baoquocte.vn. Chuyên gia Campuchia nhấn mạnh chiến dịch phòng, chống tham nhũng trên diện rộng ở Việt Nam đang có những bước tiến vững chãi và mạnh mẽ.
Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Baoquocte.vn. Thành tựu của Việt Nam trong đảm bảo quyền con người được báo chí châu Âu nhấn mạnh trong các bài viết về chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Baoquocte.vn. Lá cờ Thổ dân Australia sẽ vĩnh viễn tung bay trên Cầu cảng Sydney sau khi chính quyền bang New South Wales cam kết 17 triệu USD để lắp đặt cột cờ thứ ba.
Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/5, Phần Lan bắt buộc hình ảnh và logo thương hiệu phải xóa khỏi bao bì các sản phẩm thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Bà Shanti Sethi, cựu binh Hải quân Mỹ gốc Ấn gia nhập văn phòng của Phó Tổng thống Kamala Harris với tư cách Cố vấn quốc phòng.
Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Baoquocte.vn. Phụ nữ và trẻ em chiếm 90% trong số hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Baoquocte.vn. Instagram có hệ thống hết sức lỏng lẻo trong việc ngăn chặn hành vi quấy rối qua tin nhắn, chủ yếu nhằm vào tệp người dùng nữ với lượng người theo dõi cao.
Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Baoquocte.vn. Hôm nay (2/4) bắt đầu Tháng Ramadan - một trong những dịp lễ quan trọng nhất của hơn 1,8 tỷ tín đồ Hồi giáo trên khắp thế giới.
Phiên bản di động