Hậu căng thẳng Belarus-EU, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?

Thế Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau khủng hoảng di cư 2015, châu Âu đang đối mặt với tình trạng bất ổn chính trị xã hội mới về vấn đề người tị nạn xuất phát từ căng thẳng Belarus-EU.
Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Lithuania ban bố tình trạng khẩn cấp do dòng người di cư từ nước láng giềng Belarus. (Nguồn: AP)

Trong một bài viết đăng tải trên tạp chí The National Interest, tác giả John Ruehl* nhận định rằng Liên minh châu Âu (EU) từng ‘quay cuồng’ với cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 và giờ đây đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng di cư mới mà họ cáo buộc rằng có sự tiếp tay của Belarus.

Dòng người tị nạn gia tăng

Trong vài tháng gần đây, số chuyến bay được hành khách đặt kín chỗ từ Baghdad (Iraq) đến Minsk (Belarus) tăng dần đều. Tất nhiên, các hãng du lịch và hãng hàng không của Iraq và Belarus rất vui khi đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của du khách, nhưng sự gia tăng này dường như không tự nhiên.

Động thái này của Belarus được cho là nhằm đáp trả việc EU thực hiện thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước này, gia tăng áp lực lên Tổng thống Alexander Lukashenko sau vụ Minsk buộc một máy bay của hãng hàng không Ryanair phải hạ cánh khẩn cấp để bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich.

Kể từ đó, hàng nghìn người di cư từ Trung Đông bay sang Belarus rồi vượt biên trái phép vào EU thông qua biên giới với một số quốc gia như Latvia, Lithuania và Ba Lan, bất chấp nỗ lực tối đa của cơ quan nhập cư của các quốc gia này và Cơ quan bảo vệ biên giới EU (Frontex).

Tại cuộc họp trực tuyến của đại diện các quốc gia thành viên EU ngày 18/8, Slovenia, quốc gia giữ vị trí chủ tịch luân phiên của khối cho rằng đây là hành vi gây hấn không thể chấp nhận được và có thể coi là một cuộc tấn công trực tiếp nhằm tạo ra bất ổn và áp lực cho EU.

EU cáo buộc Tổng thống Lukashenko sử dụng người tị nạn như một thứ vũ khí chính trị, lợi dụng cam kết của khối về quyền của người tị nạn. Thông báo của Slovenia có đoạn: "Với tình hình hiện nay tại biên giới Lithuania - Belarus, EU phải đối mặt với mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và là một nhân chứng của hành động vũ khí hóa di cư bất hợp pháp được nhà nước bảo trợ ở Belarus”.

Hầu hết những hành khách đến Belarus gần đây đều xuất phát từ Iraq, số còn lại chủ yếu đến từ các nước Trung Đông khác và châu Phi.

Sau khi đến Belarus, họ tìm cách vào khối Schengen thông qua biên giới của Belarus với Ba Lan, Latvia và Lithuania.

Khối Schengen bao gồm 26 quốc gia là Áo, Bỉ, Thụy Sỹ, Cộng hòa Czech, Đức, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Iceland, Italy, Lithuania, Luxembourg, Latvia, Litva, Malta, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Slovenia và Slovakia.

Những người tị nạn đến châu Âu hầu hết bị thu hút bởi các quốc gia giàu có hơn ở phía Tây. Phần lớn họ chỉ đi qua các quốc gia EU nghèo hơn ở phía Nam và phía Đông, nơi cơ sở hạ tầng, điều kiện sinh hoạt, và nguồn lực kinh tế kém hơn.

Với năng lực và ngôn ngữ hạn chế, những người tị nạn thường phải dựa vào sự trợ giúp của chính phủ nước sở tại để tồn tại.

Hiện EU vẫn đang tranh cãi với một số quốc gia thành viên về hạn ngạch tiếp nhận người tị nạn. Hạn ngạch người tị nạn của EU bị Nhóm Visegrad (liên minh 4 nước Trung Âu gồm Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia) phản đối sau cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015.

Hiện tại nhiều người tị nạn đã vào được Ba Lan, Latvia và Lithuania, nhưng các quốc gia này có thể không sẵn sàng nguồn lực cho họ tị nạn vĩnh viễn.

Các nhà lãnh đạo EU đang cố gắng giảm thiểu mối đe dọa về an ninh biên giới yếu kém bằng cách ra tuyên bố cho thấy quyết tâm của họ trong việc ngăn chặn tình trạng di cư không kiểm soát khỏi Afghanistan.

Tuy nhiên, với những cách thức và con đường ngày càng đa dạng để người tị nạn đặt chân vào châu Âu, có vẻ như không thể tránh khỏi rằng an ninh biên giới của EU sẽ tiếp tục bị đe dọa.

Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Việc gia tăng người tị nạn không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU. (Nguồn: Reuters)

Kéo theo nhiều bất ổn

Theo các nhà chức trách biên giới Lithuania, cho đến nay, nước này ghi nhận 4.100 người xin tị nạn nhập cảnh từ Belarus. Con số trên cao gấp nhiều lần so với 81 người vào năm ngoái, 46 người vào năm 2019 và 104 người vào năm 2018.

Sự gia tăng đột biến số người tị nạn đã khiến chính phủ Lithuania phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 7, và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda cũng ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp ngày 2/9 vừa qua.

Ngày 17/8, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Estonia Kaja Kallas đã cáo buộc ông Lukashenko phát động "cuộc tấn công" nhằm vào EU thông qua vấn đề di cư.

Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) cũng yêu cầu Ba Lan và Latvia cung cấp cho những người tị nạn thực phẩm, nước uống, quần áo, chăm sóc y tế và nơi ở tạm thời.

Làn sóng người tị nạn dâng cao còn dẫn đến bất ổn chính trị và căng thẳng xã hội gia tăng ở các quốc gia EU.

Đơn cử tại Ba Lan, hàng chục người di cư, được cho là đến từ Afghanistan, đã bị mắc kẹt tại biên giới Ba Lan-Belarus trong nhiều tuần, dẫn đến các cuộc đụng độ giữa cảnh sát biên giới Ba Lan và các nhà hoạt động nhân quyền.

Trong khi đó, cũng có báo cáo về bạo loạn tại một trung tâm tị nạn ở Palbrade, Lithuania hồi tháng 6.

Trong bối cảnh quan hệ Nga-Belarus ngày càng trở nên khăng khít, các quốc gia EU lo ngại Moscow hậu thuẫn Belarus thổi bùng lên cuộc khủng hoảng di cư này. Gần đây, Thứ trưởng ngoại giao Lithuania Mantas Adomenas cho biết một số người di cư cố gắng vượt biên vào nước này từ Belarus là công dân Nga.

Belarus khẳng định rằng, nguyên nhân của làn sóng di cư này là do Minsk không đủ khả năng bảo đảm an ninh biên giới do các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Mặt khác, tình trạng làn sóng xin tị nạn ồ ạt không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU, vốn vẫn chưa được khắc phục đáng kể sau khủng hoảng di cư năm 2015.

Cuộc khủng hoảng hiện tại của châu Âu cho thấy châu lục này vẫn dễ bị tổn thương trước làn sóng người tị nạn và các hệ lụy của nó. Vấn đề này sẽ càng trầm trọng hơn khi làn sóng người tị nạn mới đến từ Afghanistan tiếp tục hướng đến lục địa già.

Nếu các nước thành viên EU không có giải pháp mới hiệu quả thì cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 sẽ tái diễn, gây xáo trộn tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh của toàn khu vực.


*John Ruehl là một học giả tại Washington D.C, có bằng Thạc sĩ về xung đột và phát triển của Đại học Jaume I (Tây Ban Nha) và bằng Cử nhân của Đại học Sydney (Australia). Ông hiện đang giảng dạy địa lý và lịch sử thế giới, tác giả nhiều bài báo về địa chính trị và quan hệ quốc tế đăng tải trên tờ International Policy Digest, Politics Means Politics...

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Theo trang thống kê Worldometers, đến nay, thế giới ghi nhận gần 227,3 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 4,67 triệu trường hợp ...

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Ngày 12/9, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho biết, nước này sẽ không tham gia thảo luận về vấn đề di cư bất hợp pháp ...

(theo The National Interest)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

Bộ Ngoại giao cập nhật chính sách lãnh sự với Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao cập nhật chính sách lãnh sự với Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao lần đầu tiên tổ chức Hội nghị gặp mặt các Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam để cập nhật chính sách về công tác ...
Học giả Australia: G20 nên ngừng 'tái chế' chương trình nghị sự của G7

Học giả Australia: G20 nên ngừng 'tái chế' chương trình nghị sự của G7

Baoquocte.vn. Tác giả Adam Triggs cho rằng, nhóm G20 cần hành động nhiều hơn hướng tới các nước đang phát triển, thay vì 'tái chế' chương trình nghị sự của G7.
ASEAN-Hàn Quốc: Sớm nối hoạt động bong bóng du lịch, công nhận chứng nhận vaccine

ASEAN-Hàn Quốc: Sớm nối hoạt động bong bóng du lịch, công nhận chứng nhận vaccine

Baoquocte.vn. Hàn Quốc mong muốn cùng ASEAN sớm nối lại các hoạt động giao lưu nhân dân qua: bong bóng du lịch, công nhận lẫn nhau về chứng nhận vaccine.
ASEAN 39: Các nước mong muốn có môi trường khu vực hòa bình để phục hồi

ASEAN 39: Các nước mong muốn có môi trường khu vực hòa bình để phục hồi

Baoquocte.vn. ASEAN 39: Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định mong muốn cao nhất của tất cả các nước là có một môi trường khu vực hòa bình để tập phục ...
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói gì với Taliban?

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói gì với Taliban?

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã gặp Phó Thủ tướng của chính quyền Taliban Abdul Ghani Baradar tại thủ đô Doha, Qatar ngày 25/10.
XSMT 27/10/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 27/10/2021. SXMT 27/10

XSMT 27/10/2021, xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 27/10/2021. SXMT 27/10

Baoquocte.vn. XSMT 27/10. KQSXMT 27/10. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 27 tháng 10 năm 2021. XSMT thứ 4. xổ số hôm nay. SXMT.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (26-27/10): Bắc Bộ đêm trời lạnh, ngày nắng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (26-27/10): Bắc Bộ đêm trời lạnh, ngày nắng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ mưa to đến rất to; ven biển từ Bình Định đến Ninh Thuận đêm và sáng gió ...
Trận U23 Việt Nam vs Đài Loan (Trung Quốc): Thông tin vui từ HLV Park Hang Seo

Trận U23 Việt Nam vs Đài Loan (Trung Quốc): Thông tin vui từ HLV Park Hang Seo

Baoquocte.vn. HLV Park Hang Seo đã có sự chuẩn bị tốt nhất cho U23 Việt Nam và có thể sẽ tung ra đội hình mạnh nhất trong trận gặp U23 Đài ...
Hội thảo trực tuyến Logistics Hà Lan-Việt Nam - xác định cơ hội và kết nối đối tác

Hội thảo trực tuyến Logistics Hà Lan-Việt Nam - xác định cơ hội và kết nối đối tác

Baoquocte.vn. Hội thảo nhằm mục đích giúp các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp Việt Nam tiếp xúc, học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, quản lý logistics.
Allbirds chào bán 19,2 triệu cổ phiếu và đặt mục tiêu giá trị thị trường lên hơn 2 tỷ USD

Allbirds chào bán 19,2 triệu cổ phiếu và đặt mục tiêu giá trị thị trường lên hơn 2 tỷ USD

Baoquocte.vn. Allbirds đang chào bán 19,2 triệu cổ phiếu có giá từ 12-14 USD/cổ phiếu. Với mức giá này, đợt IPO của Allbirds dự kiến sẽ thu về khoảng 269 triệu ...
Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên bắt giữ 2 vụ vận chuyển trái phép hơn 21kg nghi là cần ca

Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên bắt giữ 2 vụ vận chuyển trái phép hơn 21kg nghi là cần ca

Baoquocte.vn. Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên vừa bắt giữ 2 vụ vận chuyển trái phép cần sa qua biên giới, bắt giữ 1 đối tượng.
Malaysia khẳng định trao quyền cho phụ nữ là vấn đề cần phải thực hiện ở Afghanistan

Malaysia khẳng định trao quyền cho phụ nữ là vấn đề cần phải thực hiện ở Afghanistan

Baoquocte.vn. Malaysia khẳng định sẽ phối hợp với các nước thành viên của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo nhằm giúp trao quyền cho phụ nữ Afghanistan.
Bất chấp cảnh báo, dòng người di cư Trung Mỹ vẫn ùn ùn đổ về Mỹ

Bất chấp cảnh báo, dòng người di cư Trung Mỹ vẫn ùn ùn đổ về Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 23/10, khoảng 3.000 người di cư, chủ yếu là người Haiti và Trung Mỹ, đã hình thành và xuất phát từ Mexico để tới Mỹ.
1,3 % dân số nước nghèo được tiêm vaccine Covid-19, nước giàu mới thực hiện 1/10 lời hứa

1,3 % dân số nước nghèo được tiêm vaccine Covid-19, nước giàu mới thực hiện 1/10 lời hứa

Baoquocte.vn. Trong số vaccine Covid-19 do các nước giàu cam kết quyên tặng, mới chỉ có 261 triệu liều (khoảng 14%) tới tay những quốc gia thu nhập thấp.
Tổng thư ký LHQ: Thế giới cần đấu tranh và hướng về phía trước vì quyền lợi của mỗi phụ nữ và trẻ em gái

Tổng thư ký LHQ: Thế giới cần đấu tranh và hướng về phía trước vì quyền lợi của mỗi phụ nữ và trẻ em gái

Baoquocte.vn. Tổng Thư ký LHQ kêu gọi các biện pháp nhằm bảo vệ quyền lợi của phụ nữ không chỉ ở Afghanistan mà còn khắp nơi trên thế giới.
Hội thảo quốc tế tham vấn dự thảo Báo cáo giữa kỳ tự nguyện thực hiện UPR chu kỳ III

Hội thảo quốc tế tham vấn dự thảo Báo cáo giữa kỳ tự nguyện thực hiện UPR chu kỳ III

Baoquocte.vn. Ngày 22/10 diễn ra Hội thảo quốc tế tham vấn về dự thảo Báo cáo giữa kỳ tự nguyện thực hiện các khuyến nghị UPR chu kỳ III của Việt Nam.
Chuyên gia: Vị thế 'lãnh đạo' của Việt Nam trong kiểm soát Covid-19 và đóng góp vào ASEAN

Chuyên gia: Vị thế 'lãnh đạo' của Việt Nam trong kiểm soát Covid-19 và đóng góp vào ASEAN

Baoquocte.vn. Các chuyên gia nhận định, Việt Nam linh hoạt áp dụng biện pháp hiệu quả để khống chế sự lây lan của Covid-19 và có đóng góp to lớn cho ASEAN.
Đại dịch Covid-19 và bài học thích ứng bình thường mới

Đại dịch Covid-19 và bài học thích ứng bình thường mới

Baoquocte.vn. Nghị quyết 128 đưa cả nước chuyển sang trạng thái bình thường mới. Tuy nhiên, những bài học rút ra từ đại dịch còn quan trọng hơn nhiều...
'Nghề nghiệp, trang phục, công việc nhà không... có giới tính'

'Nghề nghiệp, trang phục, công việc nhà không... có giới tính'

Baoquocte.vn. Các thành viên trong gia đình không mang định kiến giới sẽ góp phần xoá bỏ định kiến giới trong xã hội từ cấp độ tổ chức tới cấp độ cá nhân.
Hậu đại dịch Covid-19 - Những bước đi đến bình thường mới

Hậu đại dịch Covid-19 - Những bước đi đến bình thường mới

Baoquocte.vn. Làn sóng Covid-19 mới với sự bùng nổ của chủng Delta làm thế giới một lần nữa phải điều chỉnh các chiến lược chống dịch.
Lời giải nào để người lao động trở lại, tránh 'đứt gãy' nguồn nhân lực khi dịch được kiểm soát?

Lời giải nào để người lao động trở lại, tránh 'đứt gãy' nguồn nhân lực khi dịch được kiểm soát?

Baoquocte.vn. Người lao động ở TP. Hồ Chí Minh quá đông, không có tích lũy là bài toán buộc phải giải quyết để thu hút họ quay trở lại trong tương lai.
Truyền thông Czech ấn tượng với bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Đại hội đồng Liên hợp quốc

Truyền thông Czech ấn tượng với bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Đại hội đồng Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Truyền thông CH Czech đề cao vai trò của Việt Nam thúc đẩy hợp tác đa phương và luật pháp quốc tế trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu.
Đất nước châu Âu đầu tiên có Quốc hội với hơn 50% nữ nghị sĩ

Đất nước châu Âu đầu tiên có Quốc hội với hơn 50% nữ nghị sĩ

Baoquocte.vn. Kết quả bầu cử cuối cùng của Quốc hội Iceland ngày 26/9 cho thấy, tỷ lệ nữ nghị sĩ chiếm hơn 50%.
Từ Bộ trưởng Afghanistan, hai bằng thạc sĩ trở thành người giao hàng ở Đức

Từ Bộ trưởng Afghanistan, hai bằng thạc sĩ trở thành người giao hàng ở Đức

Baoquocte.vn. Mạng xã hội những ngày qua chia sẻ hình ảnh cựu Bộ trưởng Afghanistan đi xe đạp và giao đồ ăn tại một địa điểm ở thành phố Leipzig, Đức.
Canada 'rộng đường' về nhập cư, mục tiêu 401.000 cư dân thường trú mới trong 2021

Canada 'rộng đường' về nhập cư, mục tiêu 401.000 cư dân thường trú mới trong 2021

Baoquocte.vn. Canada đang trên đà tiếp nhận nhiều người nhập cư hơn trong năm nay, bất chấp đại dịch Covid-19 đã khép kín biên giới đối với người nước ngoài.
13 nguyên tắc chính của Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát về quyền con người (UPR)

13 nguyên tắc chính của Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát về quyền con người (UPR)

Baoquocte.vn. UPR là một cơ chế của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (UNHRC) định kỳ kiểm tra hoạt động nhân quyền của tất cả 193 quốc gia thành viên LHQ.
Cyprus: Cháy rừng lớn nhất trong gần 50 năm qua, 4 người thiệt mạng

Cyprus: Cháy rừng lớn nhất trong gần 50 năm qua, 4 người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Ít nhất 4 người thiệt mạng khi cháy rừng thiêu rụi toàn bộ nhà cửa của người dân ở quận Larnaca, miền Nam Cyprus.
Tổng thống nước nào là nhà vận động toàn cầu vì phụ nữ và trẻ em?

Tổng thống nước nào là nhà vận động toàn cầu vì phụ nữ và trẻ em?

Baoquocte.vn. Tổng thống Estonia Kersti Kaljulaid được bổ nhiệm làm nhà vận động toàn cầu vì sức khỏe và hạnh phúc của phụ nữ, thanh thiếu niên.
Phiên bản di động