Hãy bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT bằng tâm thế nhẹ nhàng...

Kim Thoa
Hôm nay, hơn 1 triệu thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Có thể nói, điểm số chỉ là con số, còn giá trị thật sự của một con người không kỳ thi nào có thể đo lường hết được.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025:
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 được xem là dấu mốc quan trọng đối với nhiều bạn trẻ. (Ảnh: Nguyệt Anh)

Đừng đặt kỳ vọng quá lớn vào một kỳ thi

Đến hẹn lại lên, dường như cả xã hội lại dồn sự quan tâm đặc biệt vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, một dấu mốc được nhiều người xem là “kỳ thi quan trọng nhất đời người”. Điều đó không sai nhưng cũng chưa hẳn đã đúng trọn vẹn. Bởi lẽ, khi đặt kỳ vọng quá lớn vào một kỳ thi, chúng ta đang vô hình trung đẩy các em học sinh, những người đang ở độ tuổi cần khám phá và phát triển bản thân bước vào một guồng quay nặng nề, nơi mà điểm số dường như trở thành thước đo duy nhất cho năng lực và tương lai.

Nói đúng hơn, áp lực vô hình và hữu hình đè nặng lên vai hàng triệu học sinh, biến quãng đường học tập thành một guồng quay không ngừng nghỉ, nơi các em trở thành "cỗ máy" học tập, thi cử, phải cần mẫn hoạt động từ năm này qua năm khác. Trong khi đó, với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), việc học đang và sẽ có những thay đổi sâu sắc, đòi hỏi một tư duy khác biệt về giáo dục và đánh giá năng lực con người.

Thế giới hôm nay đã và đang thay đổi chóng mặt dưới làn sóng của AI và chuyển đổi số. Cách thức học tập, làm việc, đánh giá năng lực con người cũng không còn giữ nguyên như trước. Trong thời đại như vậy, liệu một kỳ thi truyền thống có thể đủ sức khái quát mọi tố chất, tiềm năng, tư duy sáng tạo hay kỹ năng mềm, những yếu tố then chốt giúp một con người thành công?

Không thể phủ nhận, thi cử là một công đoạn cần thiết trong giáo dục, là thước đo khảo sát để đánh giá một phần kiến thức và kỹ năng của người học tại một thời điểm nhất định. Nó giúp hệ thống giáo dục có cái nhìn tổng quan về chất lượng dạy và học, đồng thời giúp học sinh tự kiểm tra năng lực của mình. Tuy nhiên, nếu gán cho nó ý nghĩa là "kỳ thi quan trọng của đời người", chúng ta đang vô tình tạo ra một áp lực khổng lồ, khiến giá trị của cả một quá trình học tập bị thu hẹp vào vài con số trên bảng điểm.

"Chúng ta cần một nền giáo dục biết trân trọng và nuôi dưỡng từng 'con cá' theo khả năng bơi lội của nó, thay vì ép buộc nó phải leo cây. Khi đó, mỗi đứa trẻ sẽ được là chính mình, được tự do phát triển theo cách riêng, tự tin bước vào một thế giới đầy thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội".

Hãy để kỳ thi là một phép đo mang tính hỗ trợ, không phải là yếu tố quyết định tương lai. Thành công không đồng nghĩa với điểm 10, thất bại trong một kỳ thi cũng không phải dấu chấm hết. Nhiều nhân vật vĩ đại từng không có bảng điểm xuất sắc nhưng họ biết mình mạnh ở đâu, dám thử – dám sai – dám đứng lên.

Thực tế cuộc sống đã chứng minh, thành công của một người chưa chắc được quyết định bởi một kỳ thi. Điểm thi dù cao đến mấy cũng chỉ là những con số định lượng, không thể đo lường toàn bộ năng lực, tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề, hay trí tuệ cảm xúc của một con người. Những yếu tố này và vô vàn những phẩm chất khác mới hình thành nền tảng để các em có thể tự tin bước vào đời và gặt hái thành công.

Lịch sử đã chứng minh điều đó qua bao thế hệ. Không phải ai trong số những thiên tài hay người thành đạt cũng từng vượt qua tất cả các kỳ thi với điểm 9, điểm 10. Họ cũng từng thất bại, từng trải qua những chật vật, nhưng chính từ những vấp ngã đó, họ đã biết cách tự đứng dậy, thấu hiểu bản thân và nhận ra thế mạnh độc đáo của mình.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025:
Hôm nay, các thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. (Nguồn: VGP)

Hãy để mỗi kỳ thi là một trải nghiệm trưởng thành

Vậy làm sao để học sinh không trở thành “cỗ máy học tập” cần mẫn vận hành suốt 12 năm, chỉ để gục ngã khi không đạt điểm như kỳ vọng? Câu trả lời, có lẽ, nằm ở chính chúng ta – người lớn, phụ huynh, nhà trường, xã hội và cả những người làm chính sách giáo dục.

Đã đến lúc phải thay đổi cách nhìn nhận về giá trị thật sự của con người. Khi nền giáo dục biết coi trọng năng lực cá nhân, thế mạnh riêng biệt thay vì chỉ dựa vào điểm số, thì áp lực từ thi cử sẽ không còn là bóng đè tâm lý. Khi nhà trường không dạy để thi, mà dạy để sống, để thích nghi và phát triển, thì các em sẽ được trang bị hành trang thật sự để bước vào đời không chỉ bằng kiến thức, mà còn bằng sự tự tin, bản lĩnh, khả năng thích ứng và cả lòng nhân ái.

"Khi xã hội không còn quá đề cao điểm số mà chú trọng vào những giá trị thực chất hơn như năng lực thực tế, tư duy, phẩm chất đạo đức, khả năng cống hiến, thì việc đánh giá năng lực của một người cũng sẽ khác, thực chất hơn. Khi đó, áp lực từ các kỳ thi sẽ giảm đi đáng kể, nhường chỗ cho sự hứng thú và niềm vui trong học tập".

Trong thời đại AI lên ngôi, việc học sẽ có nhiều thay đổi căn bản. AI có thể thay thế con người trong việc xử lý thông tin, ghi nhớ dữ liệu và thực hiện các công việc lặp đi lặp lại. Điều này đồng nghĩa với việc, giáo dục không thể mãi chú trọng vào việc nhồi nhét kiến thức và kiểm tra khả năng tái hiện thông tin.

Thay vào đó, giáo dục cần hướng đến việc phát triển tư duy phản biện và sáng tạo, khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, phân tích vấn đề từ nhiều góc độ, tìm ra những giải pháp đột phá; giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, khả năng thích ứng với thay đổi, những kỹ năng mà AI khó có thể thay thế; đồng thời, khơi dậy đam mê và định hướng cá nhân.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt với những thế mạnh tiềm ẩn. Nhà trường và gia đình cần tạo môi trường để các em khám phá, nuôi dưỡng đam mê, từ đó định hướng con đường phù hợp với bản thân. Đặc biệt, hãy để các em học để kết nối và phát triển bản thân. Giáo dục không chỉ là để có một công việc, mà là để trở thành một công dân toàn cầu, có khả năng kết nối với thế giới, liên tục học hỏi và phát triển suốt đời.

Vấn đề cốt lõi lúc này chính là cởi bỏ áp lực đang đè nặng lên vai học sinh. Hãy để mỗi thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT nhẹ nhàng hơn, bởi kỳ thi không phải cuộc chiến. Đây chỉ là chặng dừng cần thiết trên con đường học vấn, một cơ hội để tự đánh giá bản thân, chứ không phải là cánh cửa duy nhất dẫn đến thành công hay thất bại cả cuộc đời.

Để thực sự giảm tải áp lực và giúp thế hệ trẻ phát triển toàn diện, điều quan trọng nhất là giáo dục phải thay đổi hệ giá trị, cách nhìn nhận về thực lực của con người. Nếu xã hội chú trọng vào những giá trị thực chất hơn như năng lực thực tế, tư duy, phẩm chất đạo đức, khả năng cống hiến, thì việc đánh giá năng lực của một người cũng sẽ khác. Khi đó, áp lực từ các kỳ thi giảm đi đáng kể, nhường chỗ cho sự hứng thú và niềm vui trong học tập.

Chúng ta cần một nền giáo dục biết trân trọng và nuôi dưỡng từng "con cá" theo khả năng bơi lội của nó, thay vì ép buộc nó phải leo cây. Khi đó, mỗi đứa trẻ sẽ được là chính mình, được tự do phát triển theo cách riêng, tự tin bước vào thế giới đầy thách thức nhưng cũng đầy cơ hội.

Hãy để mỗi kỳ thi là một trải nghiệm trưởng thành. Hãy để các em bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT bằng tâm thế nhẹ nhàng bởi cuộc đời còn nhiều cánh cửa khác ngoài cánh cửa đại học, còn rất nhiều con đường để đi đến thành công. Bởi rốt cuộc, giá trị thật sự của một con người thì không kỳ thi nào có thể đo lường hết được.

Quốc hội thông qua Luật Nhà giáo, không cấm dạy thêm, học thêm

Quốc hội thông qua Luật Nhà giáo, không cấm dạy thêm, học thêm

Quốc hội kỳ họp thứ 9 sáng nay biểu quyết thông qua Luật Nhà giáo, trong đó nêu rõ không cấm việc dạy thêm, học ...

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Việc dạy thêm, học thêm trang bị kiến thức theo lối cũ sẽ cản trở sự đổi mới

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Việc dạy thêm, học thêm trang bị kiến thức theo lối cũ sẽ cản trở sự đổi mới

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho rằng, từ góc độ chuyên môn, việc dạy thêm, học thêm là một ...

ĐBQH băn khoăn về khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn trong Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm

ĐBQH băn khoăn về khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn trong Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm

Đại biểu Nguyễn Thị Lệ Thủy (Bến Tre) cho rằng, Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm chưa hiệu quả, vẫn còn khoảng cách ...

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: Vi phạm thi tốt nghiệp THPT phải được xử lý nghiêm

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: Vi phạm thi tốt nghiệp THPT phải được xử lý nghiêm

Ngày 23/6, đoàn công tác của Bộ GD&ĐT do Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn làm trưởng đoàn, đã làm việc với tỉnh Thái Bình về ...

Đọc thêm

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

GTA 6 hé lộ dàn diễn viên: Dylan Rourke và Manni L. Perez đứng sau Jason, Lucia

Rockstar Games công bố danh sách diễn viên của Grand Theft Auto VI (GTA 6), xác nhận Dylan Rourke đảm nhận vai Jason Duval và Manni L. Perez thể hiện ...
Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Lan tỏa hương vị xứ Chùa Vàng giữa lòng Hà Nội

Đại sứ Thái Lan Urawadee Sriphiromya kỳ vọng Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ góp phần quảng bá bản sắc và tăng cường giao lưu văn ...
Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Indonesia: Các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 2,88 triệu ha rừng và đất đai, thiệt hại kinh tế tương đương 2,69% GDP

Các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn tại Indonesia trong năm 2026 có thể gây thiệt hại kinh tế hơn 30 tỷ USD.
Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Cẩn trọng với trầm cảm mùa lạnh

Trầm cảm mùa lạnh, hay rối loạn cảm xúc theo mùa, là một vấn đề sức khỏe tinh thần nghiêm trọng cần được nhận biết và điều trị kịp thời.
Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Tuyên Quang: Chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về từ chiến trường Vị Xuyên xưa

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường.
WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

WHO hoan nghênh những nỗ lực kiểm soát thuốc lá của Việt Nam

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao bước tiến của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá.
Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Cơm độn khoai lang: Món ngon bổ dưỡng nhưng người bệnh thận cần thận trọng

Thêm khoai lang vào nấu cùng gạo giúp món cơm có vị ngọt tự nhiên, bổ sung chất xơ, kali và beta-carotene nhưng người mắc bệnh thận nên lưu tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trồng cây lưu niệm cùng Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trồng cây lưu niệm tại 'Khu rừng hữu nghị quốc tế' thuộc Công viên ngập nước Bảo Phong, tỉnh Vân Nam.
Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Chính sách phụ cấp đối với nhân viên y tế theo các nghị định mới

Nghị định số 192 và 350 quy định mức phụ cấp trực, phẫu thuật, chống dịch và ưu đãi nghề mới cho nhân viên y tế.
Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thuốc lá

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não

Ngày 21/11, với 83,17% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thêm nhiều địa phương tại Nga cấm bán lẻ thuốc lá điện tử

Thống đốc thành phố lớn thứ hai tại Nga Saint (St.) Petersburg Alexander Beglov mới ký luật cấm bán lẻ thuốc lá điện tử tại thành phố này.
Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Anh theo hướng chuyên sâu, hiện đại

Từ ngày 16-20/11, Phái đoàn Thương mại Y tế Vương quốc Anh có chuyến thăm và làm việc đến Hà Nội và Đà Nẵng.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Phiên bản di động