Học giả Indonesia: Jakarta cần giữ 'cái đầu lạnh' trước các đề xuất của Trung Quốc ở Biển Đông

Hồng Phúc
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong bài viết trên trang mạng của Viện Lowy (Australia), học giả Aristyo Rizka Darmawagn* cho rằng Jakarta không nên can dự vào bất kỳ đề xuất nào của Trung Quốc liên quan đến hoạt động phát triển chung ở Biển Đông.
TIN LIÊN QUAN
Indonesia nêu quan điểm về tình hình căng thẳng ở Biển Đông
Ngoại trưởng Indonesia: Đối thoại là cách duy nhất giải quyết xung đột ở Biển Đông, Trung Quốc cần tôn trọng UNCLOS
4852-indonesiabiendong
Indonesia cần tỉnh táo trước các đề xuất của Trung Quốc ở Biển Đông. (Nguồn: Reuters)

Jakarta lâu nay vẫn tỏ rõ lập trường của mình là một nước không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, khẳng định mối quan tâm chính trong tranh chấp lãnh hải này là duy trì hòa bình và an ninh trong khu vực bằng cách đóng vai trò là một nước trung gian không thiên vị. Tuy nhiên, điều này không cản trở Trung Quốc tìm cách lôi kéo Indonesia đi theo tầm nhìn của Trung Quốc về Biển Đông.

Bắc Kinh đã đưa ra một số đề xuất phát triển chung ở Biển Đông từ năm 2017, chủ yếu nhắm vào Philippines và Việt Nam. Tuy nhiên, Indonesia cũng có “bóng dáng” trong các đề xuất này. Ví dụ, Trung Quốc đề xuất việc thiết lập một Cơ quan Quản lý Tài nguyên Trường Sa (SRMA) với các thành viên không chỉ đến từ các nước có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông như Brunei, Trung Quốc, Malaysia, Việt Nam và Philippines mà còn cả Indonesia.

Giải thích điều này, trong một bài viết đăng tải hồi năm 2019 trên Tạp chí Nghiên cứu Đông Á đương đại, học giả Huaigao Qi thuộc Đại học Phúc Đán cho rằng mục tiêu của Trung Quốc là đóng một vai trò tích cực trong việc thúc đẩy một khu vực hòa bình và ổn định, cũng như phát triển mối quan hệ tốt đẹp với các nước duyên hải khác và giảm cạnh tranh Mỹ-Trung trong khu vực tranh chấp.

Tuy nhiên, khi đề xuất Jakarta tham gia SRMA, dường như Bắc Kinh đã bỏ ngoài tai thông điệp của Indonesia. Việc công khai hàng loạt các công hàm ngoại giao mà hai nước đưa ra gần đây cho thấy rõ ràng rằng Indonesia lo lắng về ý định của Trung Quốc, và đúng là như vậy. Jakarta không nên can dự vào bất kỳ đề xuất nào của Trung Quốc liên quan đến hoạt động phát triển chung ở Biển Đông.

Indonesia đưa ra lập trường rõ ràng rằng nước này không phải là một bên tuyên bố chủ quyền đối với bất kỳ thực thể nào ở Biển Đông, vì vậy không có sự phân định lãnh hải nào đang chờ phán xét với Bắc Kinh. Mặc dù vậy, Trung Quốc vẫn đơn phương khẳng định rằng Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và thềm lục địa ngoài khơi quần đảo Natuna của Indonesia trùng lắp với cái gọi là tuyên bố “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc.

Indonesia kiên quyết phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Phán quyết Tòa Trọng tài quốc tế hồi năm 2016 vốn khẳng định tuyên bố “Đường 9 đoạn” của Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý theo luật quốc tế đã ủng hộ quan quan điểm và lập trường của Jakarta. Chỉ riêng lý do này cũng đủ cho thấy không có cơ sở nào để Indonesia tham gia vào bất kỳ thỏa thuận phát triển chung nào với Trung Quốc.

Ngoài ra, để thiết lập một hoạt động khai thác chung ở khu vực tranh chấp, Trung Quốc cần phải có một tuyên bố chủ quyền hợp pháp theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Việc hợp tác với Trung Quốc chẳng khác nào việc hợp thức hóa các tuyên bố chủ quyền của Indonesia ở Biển Đông, một động thái vốn sẽ hoàn toàn đi ngược lại các lợi ích và mối quan tâm của Indonesia.

Trung Quốc chưa từng đáp lại các yêu sách ngoại giao của Indonesia về việc làm sáng tỏ cơ sở pháp lý của "Đường 9 đoạn". Trong bài viết được đề cập ở trên, ông Huaigao bình luận rằng Bắc Kinh chủ ý duy trì tình trạng mập mờ về cả hoạt động phát triển chung và cơ sở pháp lý của "Đường 9 đoạn" nhằm nỗ lực tránh bất kỳ nguy cơ leo thang căng thẳng nào ở vùng lãnh hải tranh chấp, đồng thời duy trì mối quan hệ với các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Đây dường như là sự giải thích mang tính hào phóng, ngay cả khi ông thừa nhận rằng nếu Trung Quốc thực hiện thêm bất kỳ hành động quân sự nào ở vùng biển tranh chấp này thì mối quan hệ của họ với các nước ASEAN có cùng tranh chấp sẽ xấu đi.

Không có lý do nào để kỳ vọng rằng chính sách này của Bắc Kinh nhằm duy trì tính mơ hồ của "Đường 9 đoạn" sẽ sớm thay đổi. Khi sự mơ hồ và mập mờ này còn tồn tại thì khó có thể đặt niềm tin vào Trung Quốc trong việc đàm phán bất kỳ hoạt động phát triển chung nào mà Bắc Kinh đề xuất với Jakarta.

Theo luật quốc tế, Indonesia có quyền chủ quyền đối với EEZ của nước này ở vùng lãnh hải quanh quần đảo Natuna, và có quyền đối với các nguồn tài nguyên ở khu vực. Nếu Indonesia đồng ý tham gia một đề xuất phát triển chung theo SRMA thì nước này sẽ nhiều khả năng đánh mất quyền chủ quyền của mình ở bên trong EEZ này vì sẽ có một cơ quan gọi là “Cơ quan Quản lý Tài nguyên” tổ chức hoạt động khai thác của khu vực phát triển chung.

Sau hàng loạt sự cố với Trung Quốc ở Biển Bắc Natuna trong những năm gần đây, Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã củng cố lập trường của Jakarta tại khu vực này bằng cách tập trung vào ba chương trình chính: du lịch biển, năng lượng và quốc phòng. Jakarta cần tập trung vào hoạt động phát triển quần đảo Natuna bằng chính các chương trình và dự án của mình hơn là “bắt tay” với Trung Quốc.

Cách hành xử của Trung Quốc trong việc hộ tống các tàu cá bất hợp pháp xâm nhập EEZ của Indonesia ở Natuna thường dẫn đến căng thẳng với cơ quan thực thi luật pháp của Indonesia. Người dân Indonesia ngày càng coi Trung Quốc là một mối đe dọa. Vì vậy, nếu Jakarta thay đổi quan điểm và bất ngờ triển khai hoạt động khai thác chung với Bắc Kinh trong khu vực thì điều này sẽ gây ra sự phản đối sâu rộng trong lòng dân chúng.

Vì bất kỳ lý do nào, việc Indonesia theo đuổi hoạt động phát triển chung với Trung Quốc ở Biển Đông hoặc Biển Bắc Natuna đều sẽ bị đặt câu hỏi về sự sáng suốt. Khi cân nhắc các yếu tố, có cơ sở để bác bỏ đề xuất của Trung Quốc.

* Giảng viên, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Chính sách Đại dương bền vững, Khoa Luật, Đại học Indonesia

Philippines sẽ 'dứt tình' với công ty Trung Quốc đứng sau hoạt động xâm phạm Biển Đông

Philippines sẽ 'dứt tình' với công ty Trung Quốc đứng sau hoạt động xâm phạm Biển Đông

TGVN. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Teodoro Locsin Jr. ngày 28/8 cho biết sẽ đề nghị chấm dứt các hợp đồng với công ty Trung ...

Mỹ cảnh báo hành vi khiêu khích của Trung Quốc tại Biển Đông, Biển Hoa Đông

Mỹ cảnh báo hành vi khiêu khích của Trung Quốc tại Biển Đông, Biển Hoa Đông

TGVN. Ngay 27/8, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cảnh báo kế hoạch "gây hấn" của Trung Quốc khi hiện đại hóa các lực ...

Vấn đề Biển Đông: Trung Quốc tập trận dồn dập, quốc tế 'đồng thanh' phản đối yêu sách phi pháp

Vấn đề Biển Đông: Trung Quốc tập trận dồn dập, quốc tế 'đồng thanh' phản đối yêu sách phi pháp

TGVN. Quân đội Trung Quốc gần đây đã tiến hành tập trận dồn dập trên Biển Đông nhằm phản ứng trước những động thái của ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Bất chấp căng thẳng với Mỹ, Iran phô diễn sức mạnh quân sự mới nhất, phóng ‘mưa’ tên lửa

Cuộc tập trận mới nhất đã cho thấy sức mạnh hệ thống tên lửa và công nghệ không người lái của Iran giữa lúc leo thang căng thẳng với Mỹ.
Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Kịch bản thị trường bất động sản 2021: Mệt mỏi với giá vàng, tiền rót bất động sản, lò xo nén đã bật

Các nhà đầu tư chọn bất động sản là kênh rót vốn bởi lợi nhuận tốt hơn gửi tiền tại ngân hàng và đỡ mệt mỏi với bước lên xuống ...
Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

Cùng xem những xu hướng công nghệ toàn cầu trong năm 2021

An ninh mạng, công nghệ chăm sóc sức khỏe từ xa, các ứng dụng dựa trên điện toán đám mây, mạng 5G là những xu hướng công nghệ đáng chú ...
Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Bà Pelosi chỉ định tướng quân đội về hưu giám sát an ninh Đồi Capitol

Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Bà Pelosi chỉ định tướng quân đội về hưu giám sát an ninh Đồi Capitol

Mỹ đang siết chặt an ninh trước thềm lễ nhậm chức của Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden dự kiến vào ngày 20/1.
Iran: Mỹ không dỡ trừng phạt mà quay lại JCPOA đồng nghĩa với 'tống tiền'

Iran: Mỹ không dỡ trừng phạt mà quay lại JCPOA đồng nghĩa với 'tống tiền'

Người đứng đầu Hội đồng Chiến lược về quan hệ đối ngoại Iran nhận định về khả năng Mỹ tham gia trở lại thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, rét đậm, có nơi rét hại; Nam Bộ đêm và sáng sớm trời lạnh

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, rét đậm, có nơi rét hại; Nam Bộ đêm và sáng sớm trời lạnh

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (từ đêm 15 đến ngày 25/1): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới, gây rét đậm, có nơi rét hại.
Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ cho biết một nhân viên của một viện virus học Trung Quốc có triệu chứng mắc bệnh giống như mắc Covid-19 vào mùa Thu năm 2019.
Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Tỷ lệ lao động trẻ em trên toàn cầu đã giảm 38% trong thập kỷ qua, tuy nhiên vẫn còn 152 triệu trẻ em hiện đang tham gia hình thức ...
Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Toàn cầu ghi nhận 94.312.195 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 2.017.843 bệnh nhân tử vong và 67.344.342 ca bình phục.
5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Sau 8 tháng, cuộc đối đầu biên giới giữa binh sĩ Ấn Độ và Trung Quốc trên dãy Himalaya vẫn chưa được giải quyết.
Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Châu Á đang chờ xem Mỹ sẽ định hình và hiện thực hóa chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thế nào dưới chính quyền ông Joe Biden.
Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Ý tưởng về cuộc gặp thượng đỉnh Moon-Kim, được các thành viên DP đưa ra ngay sau diễn văn chào năm mới ngày 11/1 vừa qua của Tổng thống Moon Jae-in.
Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Chad Wolf bất ngờ từ chức trong bối cảnh nguy cơ bạo lực sẽ leo thang tại lễ nhậm chức sắp tới của ông Biden.
The Diplomat: Tăng trưởng kinh tế nhanh thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh tại Việt Nam

The Diplomat: Tăng trưởng kinh tế nhanh thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh tại Việt Nam

Theo bài viết ngày 12/1 trên trang The Diplomat, kinh tế Việt Nam tăng trưởng nhanh là động lực thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh ở nước này.
Trợ lý Giám đốc IMF ca ngợi thành tích chống đại dịch Covid-19 của Việt Nam

Trợ lý Giám đốc IMF ca ngợi thành tích chống đại dịch Covid-19 của Việt Nam

Việt Nam đã cho thấy cách ứng phó hiệu quả với đại dịch Covid-19 ngay cả khi chưa có vaccine ngừa bệnh.
Phiên bản di động