Hội Chữ thập đỏ Việt Nam: Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác nhân đạo, đồng hành cùng Nhà nước chăm lo người dân

Bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phòng ngừa và ứng phó với thiên tai, thảm họa, hỗ trợ những người dễ bị tổn thương là những nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển đất nước.

Chương trình “xóa đói, giảm nghèo” của Việt Nam thành công ở tầm thế giới Bán đấu giá quả bóng và áo có chữ ký của các nhà vô địch AFF Cup 2018 Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam: Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác nhân đạo, đồng hành cùng Nhà nước chăm lo người dân

Chợ Tết 0 đồng hỗ trợ các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ Việt Nam)

Đây là trách nhiệm của Nhà nước, đồng thời cần có sự tham gia tích cực, có tổ chức và có trách nhiệm của người dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và đối tác quốc tế.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân đạo ngày càng đa dạng, nguồn lực xã hội cần được kết nối hiệu quả hơn, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có điều kiện và trách nhiệm phát huy những lợi thế đặc thù của mình: Mạng lưới gắn bó với cộng đồng, lực lượng tình nguyện viên, niềm tin xã hội, năng lực huy động nguồn lực và quan hệ hợp tác trong nước, quốc tế.

Phát huy những lợi thế ấy giúp Hội thực hiện tốt hơn sứ mệnh nhân đạo, đồng thời đóng góp thiết thực vào các mục tiêu chung của đất nước, trên cơ sở phối hợp phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước và các tổ chức liên quan.

Phát huy lợi thế riêng của Hội, Hội phát huy khả năng kết nối, huy động và tổ chức nguồn lực xã hội, phát huy sự tham gia của cộng đồng và chuyển những nguồn lực ấy thành các hoạt động nhân đạo cụ thể. Nhà nước có hệ thống pháp luật, chính sách, nguồn lực công và bộ máy thực hiện các nhiệm vụ quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công theo quy định.

Trong khi đó, Hội có những lợi thế riêng về mạng lưới nhân đạo, tình nguyện viên, khả năng vận động sự tham gia tự nguyện của xã hội và kinh nghiệm tổ chức hoạt động hướng đến người cần trợ giúp. Hai nguồn lực này có thể bổ sung cho nhau trên cơ sở đúng chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp.

Khi được kết nối phù hợp, nguồn lực công và nguồn lực xã hội có thể tạo ra hiệu quả lớn hơn trong việc hỗ trợ người dân, nhất là những nhóm dễ bị tổn thương và những cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa.

Lợi thế của Hội là khả năng hiện diện và gắn bó với cộng đồng

Một trong những giá trị đặc thù của Hội là khả năng tiếp cận cộng đồng, nắm bắt nhu cầu từ cơ sở và tổ chức sự tham gia của lực lượng tại chỗ. Khi một địa bàn bị ảnh hưởng bởi thiên tai, người dân không chỉ cần sự hỗ trợ từ các chương trình và nguồn lực chính thức, mà còn cần sự tham gia kịp thời của cộng đồng.

Mạng lưới tình nguyện viên được tổ chức và trang bị kỹ năng phù hợp có thể hỗ trợ truyền thông, sơ cấp cứu trong phạm vi năng lực, chuyển tải thông tin về nhu cầu và tham gia các hoạt động trợ giúp theo phương án phối hợp.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Phú Thọ mở thùng quyên góp nhân đạo tại Go Việt Trì. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Phú Thọ)

Hội có thể kết nối những đóng góp của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội để bổ sung nguồn lực cần thiết, hỗ trợ những nhóm gặp khó khăn và góp phần đưa hoạt động nhân đạo đến gần hơn với người cần trợ giúp.

Sự tham gia ấy không thay thế công tác chỉ đạo, điều hành, cứu nạn, cứu hộ hay trách nhiệm của chính quyền và các cơ quan chuyên môn. Đó là sự bổ sung nguồn lực xã hội, được tổ chức phù hợp và phối hợp với các lực lượng có thẩm quyền.

Hội là cầu nối phát huy sức mạnh nhân đạo của toàn xã hội

Trong xã hội hiện đại, giải quyết các vấn đề nhân đạo cần sự tham gia của nhiều chủ thể. Người dân có lòng nhân ái và mong muốn sẻ chia; doanh nghiệp có nguồn lực và khả năng đổi mới; các tổ chức xã hội có kinh nghiệm chuyên môn; đối tác quốc tế có thể đóng góp tri thức, kỹ thuật và nguồn lực.

Tuy nhiên, mong muốn đóng góp chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được kết nối với nhu cầu cụ thể, được tổ chức đúng mục đích và được sử dụng minh bạch, hiệu quả.

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có thể phát huy vai trò cầu nối bằng cách tiếp nhận và xác định nhu cầu, kết nối nguồn lực phù hợp, phối hợp với các bên liên quan, tổ chức triển khai hoạt động và thông tin rõ ràng về kết quả sử dụng nguồn lực.

More from WVR
'Sức mạnh nhân đạo' - Chung tay hỗ trợ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam

Vai trò cầu nối không chỉ là chuyển nguồn lực từ người cho đến người nhận. Quan trọng hơn, đó là khả năng giúp các bên hiểu đúng nhu cầu, thống nhất mục tiêu, lựa chọn giải pháp phù hợp và cùng chịu trách nhiệm đối với kết quả.

Khi nguồn lực xã hội được kết nối với những nhu cầu thực tế, lòng nhân ái sẽ không dừng lại ở thiện chí, mà được chuyển hóa thành những hành động có tổ chức và tạo ra thay đổi tích cực.

Từ ứng phó đến phòng ngừa

Giá trị của hoạt động nhân đạo không chỉ thể hiện khi thiên tai, thảm họa xảy ra. Một đóng góp quan trọng và có ý nghĩa lâu dài là giúp cộng đồng chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng tự bảo vệ. Hội có thể tham gia tổ chức các hoạt động truyền thông về phòng ngừa thiên tai; tập huấn sơ cấp cứu; phát triển lực lượng tình nguyện viên; nâng cao nhận thức về sức khỏe; hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương; vận động hiến máu tình nguyện; và triển khai các chương trình phục hồi sinh kế phù hợp.

Khi người dân có kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu, khi cộng đồng biết cách chuẩn bị trước những rủi ro, khi những gia đình bị ảnh hưởng được hỗ trợ phục hồi sinh kế, năng lực chống chịu chung của xã hội được tăng cường.

Ở góc độ đó, hoạt động của Hội góp phần giảm nhẹ tổn thương, hạn chế những hệ quả có thể phòng tránh và hỗ trợ cộng đồng phục hồi tốt hơn sau biến cố.

Từ sáng kiến địa phương đến năng lực nhân đạo có khả năng nhân rộng

Một lợi thế quan trọng của Hội là khả năng phát hiện những cách làm phù hợp từ cơ sở, rút kinh nghiệm và phát triển thành các mô hình có thể áp dụng ở nhiều địa bàn. Một mô hình sơ cấp cứu cộng đồng có thể được hoàn thiện thành chương trình tập huấn; một sáng kiến hỗ trợ sinh kế có thể được đánh giá, điều chỉnh và nhân rộng; một cách làm hiệu quả trong kết nối tình nguyện viên có thể trở thành kinh nghiệm chung của hệ thống.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Quảng Ninh đến trao 15 tấn hàng nhu yếu phẩm, hỗ trợ người dân vùng bị thiệt hại bởi cơn bão số 10 (bão BUALOI) tại xã Tân An (Nghệ An), tháng 10/2025. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Quảng Ninh)

Để thực hiện điều đó, mỗi mô hình cần có mục tiêu rõ ràng, phương pháp phù hợp, tiêu chí đánh giá, cơ chế theo dõi và điều kiện bảo đảm khả năng duy trì. Không phải mọi mô hình đều có thể áp dụng nguyên trạng ở mọi địa phương; việc nhân rộng cần dựa trên nhu cầu, nguồn lực và điều kiện thực tế. Khi các sáng kiến được tổng kết, chuẩn hóa và chia sẻ, đóng góp của Hội không chỉ nằm ở những hoạt động trực tiếp mà còn ở khả năng hình thành, phát triển và lan tỏa năng lực nhân đạo trong xã hội.

Mối quan hệ phối hợp cùng hướng tới con người

Vai trò của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong quan hệ với Nhà nước cần được nhìn nhận trên tinh thần phối hợp chặt chẽ và cùng hướng tới mục tiêu bảo vệ con người, giảm nhẹ đau khổ và chăm lo cho những người dễ bị tổn thương.

Hội phát huy những lợi thế mà một tổ chức nhân đạo có thể đóng góp: Mạng lưới cộng đồng, lực lượng tình nguyện viên, niềm tin xã hội, khả năng huy động nguồn lực tự nguyện và quan hệ hợp tác quốc tế. Các cơ quan nhà nước thực hiện chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền theo quy định của pháp luật; các tổ chức, doanh nghiệp và người dân đóng góp theo khả năng và trách nhiệm của mình. Khi các chủ thể phối hợp hiệu quả, nguồn lực được sử dụng đúng mục đích và hoạt động được tổ chức phù hợp, sức mạnh chung sẽ lớn hơn so với những nỗ lực riêng lẻ.

Trong giai đoạn phát triển mới, Hội cần tiếp tục nâng cao năng lực tổ chức, tăng cường phối hợp, phát triển lực lượng tình nguyện viên, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, bảo đảm minh bạch và chú trọng đánh giá tác động của hoạt động nhân đạo. Khẳng định vai trò của Hội không phải bằng những tuyên bố chung chung, mà bằng khả năng kết nối nguồn lực, tổ chức hành động, hỗ trợ đúng nhu cầu và tạo ra những kết quả thiết thực cho cộng đồng.

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối, điều phối trong công tác nhân đạo bằng chính năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm của mình; góp phần đưa chính sách và nguồn lực đến gần hơn với người dân, đồng thời huy động thêm sức mạnh của toàn xã hội để cùng giải quyết những vấn đề nhân đạo của đất nước.