Hội nghị thượng đỉnh Nga - Nhật khó có bước đột phá

Mặc dù được mong chờ từ lâu nhưng chuyến thăm sắp tới đến Nhật Bản của Tổng thống Nga Putin khó có thể tìm ra lối thoát cho những vướng mắc trong quan hệ hai nước, đặc biệt là vấn đề tranh chấp lãnh thổ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha Vượt qua bất đồng, hướng tới tương lai
hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha Nga - Nhật đàm phán về hiệp ước hòa bình hậu chiến

Cách tiếp cận mới

Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ đến thăm Nhật Bản vào ngày 15/12. Trước đó, theo dự kiến ban đầu, ông Putin định đến Nhật Bản vào năm 2014, nhưng chuyến thăm nhiều lần bị trì hoãn do cuộc khủng hoảng Ukraine và sự suy giảm trong quan hệ Đông - Tây. Ông Putin sẽ gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Nagato, tỉnh Yamaguchi, trước khi tham dự diễn đàn kinh tế tại Tokyo vào ngày hôm sau (16/12).   

hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha
Ông Putin sẽ gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại Nagato, tỉnh Yamaguchi ngày 15/12. (Nguồn: Reuters)

Chuyến thăm của người đứng đầu nhà nước Nga luôn là một sự kiện quan trọng. Và chuyến thăm lần này rất đặc biệt do cách tiếp cận mới của Thủ tướng Abe trong quan hệ với Nga. Chính sách này được công bố trong chuyến thăm của ông Abe tới Sochi (Nga) hồi tháng 5/2016 với những đề xuất tăng cường hợp tác kinh tế trong 8 lĩnh vực chủ chốt. Mục đích cơ bản của ông Abe là để chứng minh giá trị của mối quan hệ Nga - Nhật, từ đó nhận được những nhượng bộ từ Nga trong các tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước.

Bất đồng giữa Nga và Nhật Bản liên quan đến quần đảo Nam Kuril hay Vùng lãnh thổ phương Bắc, mà Liên Xô chiếm đóng vào giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ 2. Tranh chấp này đã ngăn cản hai bên ký kết một hiệp ước hòa bình. Giờ đây, người ta hy vọng rằng hiệp ước hòa bình có thể được thông qua nhờ cách tiếp cận mới của ông Abe. Tháng 5/2016, nhà lãnh đạo Nhật Bản đã làm dấy lên tia hy vọng cho nhiều người khi nói với các phóng viên rằng: “Tôi có cảm giác Nhật Bản và Nga đang đi đúng hướng nhằm tạo một bước đột phá trong các cuộc đàm phán hiệp ước hòa bình, vốn bị đình trệ từ rất lâu”.

Liệu chuyến thăm Nhật Bản của ông Putin trong tháng 12 này có phải là thời điểm hai bên đạt được một hiệp ước về lãnh thổ cuối cùng hay không? Năm 2016 là năm của nhiều điều ngạc nhiên như cuộc bỏ phiếu Brexit (Anh tách khỏi Liên minh châu Âu) và tỷ phú Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Mỹ. Do đó, nhiều khả năng Hội nghị thượng đỉnh Nhật - Nga tại Yamaguchi sẽ khó đem lại một bước đột phá lớn trong quan hệ hai nước.   

Thủ tướng Abe có thái độ linh hoạt đối với các tranh chấp lãnh thổ hơn so với những người tiền nhiệm. Ông Abe thừa nhận rằng sẽ không thể giành lại tất cả 4 đảo tranh chấp với Nga và do đó sẵn sàng thỏa hiệp. Kế hoạch của ông Abe dường như để lấy lại 2 hòn đảo nhỏ mà Nhật gọi là Shikotan và Habomai, đồng thời đồng ý tiếp tục đàm phán về tình trạng của các đảo lớn hơn như Iturup và Kunashir (phía Nhật Bản gọi là Etorofu và Kunashiri). Mặc dù ông Abe hiểu rằng các cuộc đàm phán sắp tới khó có thể lấy lại lãnh thổ, nhưng thỏa thuận này sẽ cho phép ông Abe duy trì mục tiêu không từ bỏ yêu sách đối với 4 hòn đảo này.

“Không thương mại hóa lãnh thổ"

Nhiều chuyên gia đánh giá đề nghị này thể hiện những nhượng bộ quan trọng từ phía Nhật Bản và thuyết phục Nga về sự cần thiết của sự hỗ trợ kinh tế từ Nhật Bản. Tuy nhiên trên thực tế, Nga chưa bao giờ có ý định chuyển hai hòn đảo nhỏ cho phía Nhật Bản sau khi hai bên ký một hiệp ước hòa bình giải quyết tranh chấp. Bên cạnh đó, trong năm nay, các nhà lãnh đạo Nga đã nói rõ ràng rằng nước này sẽ không nhượng bộ thêm nữa. Ví dụ, ngay trước khi gặp ông Abe tại Vladivostok (Nga) vào tháng 9 vừa qua, ông Putin đã công khai tuyên bố: “Chúng tôi không thương mại hóa lãnh thổ".

hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha
Nga tập trận tại quần đảo Kuril năm 2014. (Nguồn: AP)

Một dấu hiệu nữa cho thấy một bước đột phá sẽ khó xảy ra trong thời gian tới vì các phương tiện truyền thông Nga chưa làm công tác tư tưởng cho công chúng về những nhượng bộ lãnh thổ. Ngoài ra, có những dấu hiệu cho thấy ông Putin không sẵn sàng từ bỏ hai hòn đảo nhỏ. Tại hội nghị thượng đỉnh G-20 trong tháng 9 vừa qua, ông Putin nói với các nhà báo rằng, Tuyên bố chung năm 1956 giữa Nga và Nhật “không khẳng định việc chuyển giao diễn ra cần có những điều kiện nào, và ai có chủ quyền đối với những hòn đảo này”. 

Cuối cùng, có những hoài nghi về ý nghĩa trong quan hệ giữa Nga - Nhật. Rõ ràng, Điện Kremlin muốn tăng cường quan hệ kinh tế với Nhật Bản nhằm tìm kiếm cơ hội có thể gây chia rẽ trong nhóm G-7. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Nga dường như không coi Nhật Bản là một quốc gia quan trọng đáng để có thể “hy sinh lãnh thổ”. Trong Khái niệm Chính sách Đối ngoại mới của Nga, được phê chuẩn vào ngày 30/11/2016, Nhật Bản được xếp sau không chỉ Trung Quốc và Ấn Độ, mà còn sau cả Mông Cổ.   

Do đó, Hội nghị thượng đỉnh ở Yamaguchi có thể sẽ gây thất vọng. Tuy nhiên, chuyến thăm Nhật Bản của ông Putin sẽ không hoàn toàn thất bại. Hai nước có thể sẽ ký một loạt văn kiện quan trọng về hợp tác kinh tế, và cũng có thể có một thông báo về quan hệ an ninh, chẳng hạn như tái khởi động cuộc đàm phán "2+2" của Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao hai nước.    

hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha Hội nghị thượng đỉnh Nhật-Trung-Hàn hoãn đến năm 2017

Thông tin được Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida đưa ra ngày 12/12, trong bối cảnh chính trường Hàn Quốc rối ren.

hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha Nhật Bản tuyên bố Trung Quốc cáo buộc sai sự thật

Chính quyền Nhật Bản cho rằng, cáo buộc chiến đấu cơ Nhật Bản đã có hành động gây nguy hiểm cho các máy bay quân ...

hoi nghi thuong dinh nga nhat kho co buoc dot pha Mỹ - Nhật Bản: Mối quan hệ đồng minh không thể tách rời

Nhằm tăng cường quan hệ đồng minh gần gũi xuyên Thái Bình Dương, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã thực hiện chuyến thăm ...

Thu Hiền (East Asia Forum)

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Mexico bắt giữ trùm ma túy nằm trong danh sách truy nã của FBI

Quân đội Mexico đã bắt giữ Fausto Isidro Meza-Flores, thủ lĩnh băng đảng Los Mazatlecos và nằm trong danh sách 10 đối tượng bị FBI truy nã.
Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ gọi ông Putin là 'bạn tôi', Đặc phái viên Nga lên tiếng, hé lộ nhiều trao đổi quan trọng

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục khẳng định mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, gọi nhà lãnh đạo Nga là “bạn tôi”.
Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ - Iran đồng loạt phát tín hiệu muốn đạt thỏa thuận, giữa lằn ranh đỏ vẫn có 'giải pháp công bằng'

Mỹ và Iran cùng phát đi tín hiệu sẵn sàng hướng tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột kéo dài gần 9 tháng qua, dù vẫn còn những bất đồng về các điều kiện ...
Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Đất hiếm ở một châu lục có tiềm năng thay thế nguồn cung từ Trung Quốc

Châu Phi được đánh giá có tiềm năng trở thành một nguồn cung thay thế đáng kể nếu đẩy nhanh khai thác, chế biến và tinh luyện đất hiếm.
Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Tình hình Mỹ-Iran: Washington trừng phạt các thực thể liên quan đến kinh doanh dầu mỏ, ông Trump chịu một sức ép

Cập nhật những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ-Iran ngày hôm nay.
Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Mỹ nói châu Âu né tránh đối thoại với Tổng thống Putin

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhận định các quốc gia châu Âu đang muốn ‘thu mình lại’ hòng né tránh việc đối thoại với Tổng thống Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Chính sách công nghiệp đang 'hồi sinh' ở Đông Á và trên toàn thế giới

Liệu sự phục hồi chính sách công nghiệp ở Đông Á có mang lại tăng trưởng bền vững, thịnh vượng rộng khắp và khả năng phục hồi kinh tế tốt hơn hay không vẫn còn ...
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Phiên bản di động