Khủng hoảng năng lượng toàn cầu: 'Cơn sốt' đe dọa mục tiêu của kỷ nguyên xanh

Mai Ly
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Tháng 11 tới đây, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ tham dự Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu (COP26) với mục tiêu đề ra lộ trình nhằm đưa mức phát thải carbon toàn cầu xuống 0 vào năm 2050.

Trong khi các nhà lãnh đạo đang chuẩn bị đưa ra những cam kết về nỗ lực kéo dài ba thập kỷ này, thì một cuộc khủng hoảng năng lượng lớn của kỷ nguyên xanh đang diễn ra.

'Cơn sốc' năng lượng lớn đầu tiên của kỷ nguyên xanh
Cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra được ví như lời cảnh tỉnh rằng cuộc sống hiện đại cần một lượng điện năng dồi dào. (Nguồn: Reuters)

Cơn hoảng loạn năng lượng

Từ tháng 5/2021, giá các nhiên liệu hóa thạch bao gồm dầu, than và khí đốt đã tăng tới 95%. Anh, quốc gia chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh COP26, đã phải đưa các nhà máy điện sử dụng than trở lại hoạt động, trong khi giá xăng tại Mỹ đã tăng lên mức 3 USD/gallon.

Trung Quốc và Ấn Độ đã phải tiến hành cắt điện luân phiên và hạn chế sử dụng năng lượng ở một số khu vực.

Cuộc khủng hoảng năng lượng này được ví như lời cảnh tỉnh rằng cuộc sống hiện đại cần một lượng điện năng dồi dào. Khi thiếu hụt năng lượng, hóa đơn tiền điện sẽ trở nên quá đắt đỏ, các gia đình phải chống chọi với cái lạnh và hoạt động kinh doanh trở nên trì trệ.

Tin liên quan
Khủng hoảng năng lượng: Phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, ngành chế tạo thế giới đối mặt Khủng hoảng năng lượng: Phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, ngành chế tạo thế giới đối mặt 'thảm họa' do động thái này của Bắc Kinh

Cơn hoảng loạn này cũng phơi bày nhiều vấn đề sâu sắc hơn khi thế giới chuyển đổi sang một hệ thống năng lượng sạch, như thiếu đầu tư vào năng lượng tái tạo và một số loại nhiên liệu hóa thạch chuyển tiếp (tức là sử dụng tạm thời trong khi ngừng hoàn toàn sử dụng than, trước khi các loại nhiên liệu tái tạo được phát triển), rủi ro địa chính trị leo thang và các chính sách phòng chống rủi ro thiếu chắc chắn trong thị trường năng lượng.

Nếu không nhanh chóng cải cách, thế giới sẽ phải đối mặt với ngày càng nhiều những cơn khủng hoảng năng lượng, và thậm chí là phản đối của người dân về các chính sách biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, khi nền kinh tế toàn cầu trở lại guồng quay, nhu cầu năng lượng tăng vọt trở lại ngay cả khi nhiên liệu dự trữ ở mức thấp nguy hiểm. Lượng dầu dự trữ đang ở mức 94% so với mức thông thường, lượng khí đốt dự trữ của châu Âu ở mức 86%, và lượng than của Trung Quốc và Ấn Độ ở ngưỡng 50%.

3 vấn đề phủ bóng lên thị trường năng lượng

Các vấn đề khúc mắc có thể được giải quyết, Nga và Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) có thể miễn cưỡng tăng sản lượng dầu và khí đốt. Tuy nhiên, cái giá phải trả sẽ là lạm phát leo thang và tăng trưởng trì trệ. Và những áp lực tương tự có thể sẽ xảy ra trong tương lai.

Hiện nay có 3 vấn đề phủ bóng lên thị trường năng lượng.

Trước hết, đầu tư năng lượng đang bị thu hẹp nhằm đạt được mục tiêu trung hòa khí thải trước năm 2050. Đầu tư cho các nguồn năng lượng tái tạo cũng cần phải được chú trọng hơn. Cung-cầu trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm cần giảm nhằm tránh tạo ra mức chênh lệch nguy hiểm.

Nhiên liệu hóa thạch đáp ứng 83% nhu cầu năng lượng sơ cấp, và con số này cần được giảm xuống mức 0%. Đồng thời, cần chuyển đổi nhiên liệu sử dụng để sản xuất điện từ than sang dầu và cuối cùng là khí đốt tự nhiên với lượng phát thải bằng một nửa than. Nhưng những mối đe dọa về pháp lý, áp lực từ nhà đầu tư và những lo sợ về sự thay đổi quy định đã khiến đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch giảm 40% kể từ năm 2015.

Nhiều quốc gia, nhất là các quốc gia tại châu Á, cần phải đưa khí đốt trở thành loại nhiên liệu chuyển tiếp vào những năm 2020 và 2030. Bên cạnh đó, các nước cũng cần xây dựng các đường ống dẫn nhiên liệu bởi phần lớn các quốc gia nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Hiện tại có quá ít những dự án đang được triển khai.

Theo Bernstein, một công ty nghiên cứu, thiếu hụt LNG toàn cầu có thể tăng từ mức 2% nhu cầu hiện nay lên 14% nhu cầu trước năm 2030.

Thứ hai là địa chính trị. Do những nền kinh tế tiên tiến giàu có ngừng sản xuất nhiên liệu hóa thạch khiến vai trò nguồn cung chuyển sang những nước khác có chi phí thấp hơn, ví dụ như Nga.

Thị phần sản lượng dầu của Nga trong nhóm OPEC+ (gồm OPEC và các nước đồng minh) có thể tăng từ mức 46% hiện tại lên mức 50% hoặc hơn trước năm 2030. Nga là nguồn cung cấp 41% lượng khí đốt nhập khẩu của châu Âu, và lợi thế của họ sẽ càng lớn hơn khi họ đưa đường ống Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream 2) vào hoạt động.

Khi Nga phát triển thị trường châu Á, nước này có thể hạn chế nguồn cung tới các quốc gia hiện hữu.

Cuối cùng là cơ cấu của thị trường năng lượng. Sau khi bãi bỏ quy định vào những năm 1990, nhiều quốc gia đã chuyển đổi từ những ngành công nghiệp năng lượng quốc hữu già cỗi sang một hệ thống mở hơn, cho phép giá khí đốt và điện do thị trường quyết định, với các nhà cung cấp cạnh tranh với nhau và bổ sung nguồn cung khi giá cả tăng vọt.

Nhưng những nhà cung cấp này đang phải đối mặt với thực tế mới rằng sản lượng nhiên liệu hóa thạch đang giảm dần, và thị phần ngày càng cao của năng lượng Mặt Trời và năng lượng gió.

Tương lai năng lượng xanh

Trên thực tế, cuộc khủng hoảng năng lượng này đang làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Mới đây, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cho biết quá trình chuyển đổi năng lượng cần phải “chắc chắn và kịp thời”, ý chỉ rằng họ sẽ tiếp tục sử dụng than.

'Cơn sốc' năng lượng lớn đầu tiên của kỷ nguyên xanh
"Cơn sốc" năng lượng này đưa ra thông điệp rằng các lãnh đạo tại hội nghị COP26 phải làm nhiều hơn là chỉ cam kết và giải quyết những chi tiết trong quá trình chuyển đổi năng lượng. (Nguồn: Arab News)

Dư luận tại các quốc gia phương Tây, bao gồm Mỹ, phần lớn hậu thuẫn sử dụng năng lượng sạch, nhưng có thể thay đổi do chi phí cao.

Các chính phủ cần tái thiết kế thị trường năng lượng. Những chính sách vùng đệm an toàn lớn hơn sẽ giúp hấp thụ tình trạng khan hiếm và đối phó với nguy cơ gián đoạn năng lượng tái tạo. Các nhà cung cấp năng lượng cũng cần có nguồn dự trữ lớn hơn.

Chính phủ có thể mời các công ty tới đấu thầu các hợp đồng cung cấp năng lượng dự phòng. Phần lớn nguồn dự trữ sẽ bao gồm khí đốt cho tới khi các thành tựu công nghệ pin và hydrogen có thể thay thế. Những kế hoạch xây dựng nhiều nhà máy hạt nhân hơn, cũng như hấp thụ lại và lưu trữ carbon dioxide sẽ là những yếu tố thiết yếu để cung cấp một lượng năng lượng sạch và đáng tin cậy.

Tin liên quan
Trung Quốc Trung Quốc 'căng như dây đàn' vì thiếu điện

Nguồn cung đa dạng hơn cũng sẽ giúp giải quyết vấn đề những quốc gia dầu mỏ có vai trò quá lớn như Nga. Một bước tiến quan trọng là thành lập những doanh nghiệp trong mảng khí tự nhiên hóa lỏng.

Trong tương lai, các nước có thể yêu cầu đẩy mạnh thương mại điện toàn cầu, giúp các quốc gia nhiều gió hoặc ánh sáng Mặt Trời với lượng năng lượng tái tạo dồi dào, có thể xuất khẩu điện dư thừa.

Ngày nay chỉ có 4% lượng điện năng tại các quốc gia giàu có được giao dịch xuyên biên giới, so với mức 24% của khí đốt toàn cầu và 46% của dầu mỏ.

Xây dựng mạng lưới truyền tải điện dưới lòng biển cũng là một phần giải pháp, và biến đổi năng lượng sạch thành khí hydro để vận chuyển bằng tàu thủy cũng sẽ có tác động tích cực.

Tất cả những giải pháp này yêu cầu đầu tư vào ngành năng lượng tăng gấp đôi lên mức 4.000-5000 tỷ USD mỗi năm.

Giải pháp lý tưởng là đưa ra một mức chi phí phát thải carbon tổng quát giúp giảm mức phát thải khí carbon, đồng thời cho phép các công ty đánh giá khả năng mang lại lợi nhuận của các dự án, và tăng thuế thu nhập để hỗ trợ những bên chịu thiệt hại từ quá trình chuyển đổi năng lượng.

Thế nhưng, hiện tại kế hoạch định giá chỉ áp dụng với 1/5 các loại khí thải.

"Cơn sốc" năng lượng này đã đưa ra thông điệp rằng các lãnh đạo tại hội nghị COP26 phải làm nhiều hơn là chỉ cam kết và giải quyết những chi tiết trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Khủng hoảng năng lượng: 'Cơn lốc' càn quét toàn cầu, Mỹ vô can, Nga đã sẵn sàng 'ra tay'?

Khủng hoảng năng lượng: 'Cơn lốc' càn quét toàn cầu, Mỹ vô can, Nga đã sẵn sàng 'ra tay'?

Một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang khiến giá khí đốt tự nhiên ở Anh, châu Âu và châu Á tăng vọt lên ...

Việt Nam – Đức chung tay phát triển năng lượng bền vững

Việt Nam – Đức chung tay phát triển năng lượng bền vững

Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc khai thác, sử dụng năng lượng tái tạo với tầm ...

(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Những thành tích nổi bật của 6 ứng cử viên Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Baoquocte.vn. Mai Phương, Thùy Linh, Phương Nhi... được nhiều khán giả dự đoán giành vương miện Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 trong chung kết ở Quy Nhơn.
Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Lạm phát 'nóng bỏng tay' tại Argentina, CPI tăng 46,2% từ đầu năm

Baoquocte.vn. Tỷ lệ lạm phát tại Argentina trong tháng 7/2022 đã tăng 7,4% so với tháng trước đó.
Giáo viên khó khăn vì dịch Covid-19 được hỗ trợ mức cao nhất bao nhiêu?

Giáo viên khó khăn vì dịch Covid-19 được hỗ trợ mức cao nhất bao nhiêu?

Baoquocte.vn. Giáo viên mầm non, tiểu học trường tư gặp khó khăn do Covid-19 được hỗ trợ từ 2,2 - 3,7 triệu đồng tùy đối tượng.
Cô gái tắm trong hố băng hàng ngày trong thời tiết lạnh âm 20 độ

Cô gái tắm trong hố băng hàng ngày trong thời tiết lạnh âm 20 độ

Baoquocte.vn. Đoạn video ghi cảnh cô gái Phần Lan, khởi động ngày mới bằng cách ngâm mình trong hố băng ngoài trời, thu hút hàng chục nghìn lượt xem và bình ...
Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Hiện Nga đã nắm quyền kiểm soát một số lượng lớn các mỏ ở Ukraine với tổng giá trị khoáng sản ước tính vào khoảng 12,400 tỷ USD.
Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Theo truyền thông Trung Đông ngày 11/8, lãnh đạo Palestine đã khởi động nỗ lực ngoại giao mới nhằm đạt được tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp ...
Top 10 xe ô tô bán chạy tháng 7/2022: Mitsubishi Xpander chiếm đỉnh bảng, VinFast Lux A2.0 gây bất ngờ

Top 10 xe ô tô bán chạy tháng 7/2022: Mitsubishi Xpander chiếm đỉnh bảng, VinFast Lux A2.0 gây bất ngờ

Baoquocte.vn. Bảng xếp hạng top 10 xe ô tô bán chạy nhất tháng 7/2022 có nhiều xáo trộn. Những xe VinFast Fadil, VF e34, KIA Sonet,...đã bất ngờ 'mất tích' khó ...
Czech sắp được nhận dầu qua đường ống Druzhba

Czech sắp được nhận dầu qua đường ống Druzhba

Baoquocte.vn. Ngày 11/8, công ty Mero thông báo, nguồn cung dầu thô cho Czech từ đường ống Druzhba sẽ được nối lại trong ngày 12/8 hoặc 13/8.
Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Baoquocte.vn. Chính quyền Đức của Thủ tướng Olaf Scholz đã có một số động thái mới đáng chú ý liên quan tới câu chuyện về năng lượng và nỗ lực tái ...
Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd ngày 12/8: Ronaldo muốn ký thêm 1 tiền đạo; đàm phán mua Rabiot; De Jong mong ở lại Barca

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd ngày 12/8: Ronaldo muốn ký thêm 1 tiền đạo; đàm phán mua Rabiot; De Jong mong ở lại Barca

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ CLB Man Utd diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Doanh nghiệp Singapore 'để mắt' tới đầu tư xanh tại Việt Nam

Doanh nghiệp Singapore 'để mắt' tới đầu tư xanh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bên cạnh logistics và kinh tế số, kinh tế xanh là một trong 3 lĩnh vực đang hấp dẫn nhà đầu tư Singapore đầu tư tại Việt Nam.
Giá cà phê hôm nay 12/8: Tăng mạnh mẽ, robusta vào cuối vụ thu hoạch, tình trạng khan hàng còn tiếp diễn?

Giá cà phê hôm nay 12/8: Tăng mạnh mẽ, robusta vào cuối vụ thu hoạch, tình trạng khan hàng còn tiếp diễn?

Baoquocte.vn. Giá cà phê kỳ hạn bật tăng mạnh mẽ do có thêm sự hỗ trợ của yếu tố tiền tệ và thông tin vĩ mô, USD lao dốc, giảm mạnh so với rổ tiền tệ ...
Giá tiêu hôm nay 12/8, thị trường có diễn biến mới, tiêu Việt xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu giảm

Giá tiêu hôm nay 12/8, thị trường có diễn biến mới, tiêu Việt xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu giảm

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm nhẹ ở một số địa phương, giao dịch từ 70.000 - 73.000 đ/kg.
Việt Nam-LHQ ký Văn kiện khung chiến lược hợp tác phát triển bền vững giai đoạn 2022-2026

Việt Nam-LHQ ký Văn kiện khung chiến lược hợp tác phát triển bền vững giai đoạn 2022-2026

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng và Điều phối viên thường trú của LHQ tại Việt Nam ký văn kiện khung chiến lược hợp tác phát triển bền vững.
Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, E5RON92 dưới 24.000 đồng/lít

Giá xăng giảm lần thứ 5 liên tiếp, E5RON92 dưới 24.000 đồng/lít

Baoquocte.vn. Trong kỳ điều hành giá xăng dầu chiều nay (11/8), giá các mặt hàng xăng dầu tiếp tục được điều chỉnh giảm từ 15h.
Áp dụng văn bản nào trong thời gian ngưng hiệu lực 2 thông tư về đấu thầu qua mạng?

Áp dụng văn bản nào trong thời gian ngưng hiệu lực 2 thông tư về đấu thầu qua mạng?

Baoquocte.vn. Thông tư 16/2022/TT-BKHĐT ngưng hiệu lực của Thông tư 08/2022/TT-BKHĐT và Thông tư 10/2022/TT-BKHĐT liên quan đến đấu thầu qua mạng.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Xu hướng ‘chuộng’ căn hộ sơ cấp ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Nhiều người vẫn luôn ưu tiên căn hộ sơ cấp bởi đây là sản phẩm mới hoàn toàn, chưa bị khấu hao qua thời gian sử dụng và có giá thành hợp lý.
Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Bất động sản mới nhất: Khan hiếm nguồn cung, giá đều đặn tăng, nỗi lo nợ xấu; thị trường địa ốc Bắc Ninh sẽ hạ nhiệt?

Baoquocte.vn. Nguồn cung căn hộ ngày càng giảm, giá bán tăng đều, nợ xấu có nhiều biến động… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Hà Lan: Các nhà đầu tư lớn ồ ạt mua nhà nghỉ dưỡng

Baoquocte.vn. Thống kê mới cho thấy các nhà đầu tư lớn đang ồ ạt mua bất động sản để làm nhà nghỉ dưỡng tại Hà Lan.
Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Bất động sản mới nhất: ‘Ông lớn’ địa ốc đề xuất cho doanh nghiệp mua nhà ở xã hội, thị trường lệch pha cung cầu, thủ tục sang tên sổ đỏ đang thế chấp

Baoquocte.vn. Các 'ông lớn' địa ốc như Vinhomes, Sun Group, Bitexco nêu đề xuất về nhà ở xã hội, giá chung cư TPHCM tăng cao… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Tập đoàn Hưng Thịnh hợp tác chiến lược với Kone Việt Nam kiến tạo đô thị thông minh và bền vững

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, tại MerryLand Quy Nhơn, Tập đoàn Hưng Thịnh đã ký kết hợp tác chiến lược với KONE Việt Nam-đây là tập đoàn dẫn đầu trong ngành thang máy, thang cuốn có trụ sở ...
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng.
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 8/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng tháng 8/2022 ghi nhận, tiền gửi ở những kỳ hạn dài từ 12-36 tháng, SCB là ngân hàng chiếm thứ hạng lãi suất cao nhất.
Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Thị trường chứng khoán ASEAN có nhiều tín hiệu tích cực hậu mở cửa

Baoquocte.vn. Theo nhóm nghiên cứu và quản lý danh mục đầu tư tại FSMOne.com, thị trường chứng khoán khu vực ASEAN sẽ tiếp tục có nhiều dấu hiệu lạc quan.
Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Công ty Thái Lan khuyến nghị đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam

Baoquocte.vn. Bà Chavinda Hanratanakool, Giám đốc điều hành Công ty KTAM đã đưa ra khuyến nghị nên đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam
Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Lãi suất ngân hàng nào cao nhất tháng 7/2022?

Baoquocte.vn. Lãi suất ngân hàng VietinBank ở mức 0,25%, áp dụng cho gửi tiền trực tuyến và là mức cao nhất so với các ngân hàng.
Phiên bản di động