Công nghệ pha... cồn
Những ngày này, người dân của những làng nghề nấu rượu như Đại Lâm, (Bắc Ninh), làng Tó (Thanh Trì, Hà Nội)… đang nhộn nhịp chuẩn bị "hàng" cho dịp Tết Nguyên đán sắp tới. Trên con đường làng Đại Lâm, sắn, men, cùng với than, củi được phơi la liệt cạnh những bãi phân trâu.
Trước đây nguyên liệu chính để nấu rượu thường là gạo, nhưng giờ đây chẳng còn ai dùng thứ nguyên liệu đắt tiền này để nấu rượu, mà thay vào đó là sắn, một nguyên liệu rẻ tiền và cho lợi nhuận cao gấp nhiều lần.
Tiếp chuyện chúng tôi bên cạnh nồi rượu trước sân đang tỏa khói nghi ngút, anh H, một chủ lò rượu ở Đại Lâm cho biết, hiện nay giá sắn khoảng 3.000 đồng/kg, mỗi ngày lò rượu này nấu khoảng 1 tạ sắn và cho ra lò 70 lít rượu thành phẩm. Nếu là rượu nguyên chất, nấu 1 nước sẽ đảm bảo 45 độ, loại này chỉ dành để nhà dùng hoặc người quen đặt hàng trước.
Tuy nhiên, không phải mẻ rượu nào cũng được chủ lò để tới 45 độ mà chủ yếu chỉ từ 20 đến 30 độ cho "dôi" rượu, (do nấu 2 nước) sau đó việc "nâng cấp" rượu sẽ được thực hiện theo "công nghệ" vốn đang thịnh hành là pha thêm cồn công nghiệp và rượu sẽ được nâng độ lên tùy theo… nhu cầu của thượng đế.
Một nguyên liệu không thể thiếu trong quy trình nấu rượu là men. Anh H "bật mí", các chủ lò thường sử dụng các loại men làm sẵn được gói trong các túi nilông nhỏ không có địa chỉ sản xuất, chỉ toàn tiếng Trung Quốc.
Loại men này không chỉ rẻ mà còn lên men rất nhanh, làm cho nồng độ rượu cao hơn những loại men truyền thống. Tất nhiên loại men này có chứa chất gì thì không ai biết và cũng không quan tâm. Mỗi năm riêng làng Đại Lâm đã cung cấp cho thị trường hàng triệu lít rượu.
Còn tại làng Tó, một làng có nghề truyền thống là nấu rượu, nhưng khoảng 10 năm trở lại đây những lò rượu trong làng đã vắng dần và người dân chuyển sang nghề mới, nghề pha chế rượu. Làng Tó trở thành nơi tập kết rượu từ tứ xứ trước khi đưa đi tiêu thụ.
Rượu chủ yếu được đưa về từ các tỉnh Hà Nam, Thanh Hóa, Hà Tây với chất lượng và nồng độ thấp. Tuy nhiên, cũng với công nghệ nâng cấp bằng cách pha thêm cồn công nghiệp, nồng độ rượu tại "đầu ra" đều cho kết quả… như ý muốn.
Một chủ đại lý rượu tại đây cho biết, hiện đang là thời điểm "tích" hàng để phân phối ra thị trường phục vụ Tết Nguyên đán, do vậy lượng rượu được đưa từ các địa phương khác về làng Tó bắt đầu nhộn nhịp và sẽ kéo dài tới Tết Nguyên đán.
Do nhu cầu lớn nên khâu kiểm soát chất lượng của các chủ hàng cũng thoáng hơn. Hiện nay, mỗi đại lý "tích" tới hàng nghìn lít rượu để kịp cung cấp cho thị trường và công việc nâng cấp rượu được đẩy nhanh hơn.
Quản lý chưa đủ "độ"
Theo Viện hóa Công nghiệp thì cồn công nghiệp thực chất là hóa chất có chứa Ethanol và Metanol. Những chất này rất độc hại cho người tiêu dùng và có khả năng gây bệnh, thậm chí tử vong nếu uống với liều lượng lớn.
Theo kết quả kiểm nghiệm do Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế công bố, có tới 90% rượu tự nấu có chứa các chất độc hại. Còn theo điều tra của một số cơ quan nghiên cứu độc lập, nhiều loại rượu tự nấu hiện nay có chứa hàm lượng Axit Axêtích, Andehyt, Metanol… cao gấp hàng trăm lần so với rượu của các nhà máy sản xuất.
Mặc dù trong tháng 4/2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định 40 về sản xuất, kinh doanh rượu; trong đó quy định rượu thuộc danh mục Nhà nước hạn chế kinh doanh, các tổ chức cá nhân sản xuất, kinh doanh rượu (bán buôn, bán lẻ) phải có giấy phép và các tổ chức cá nhân sản xuất rượu thủ công nhằm mục đích tự tiêu dùng không được bán trên thị trường.
Tuy Nghị định có hiệu lực nửa năm nay, nhưng hầu hết các chủ lò rượu tại làng Đại Lâm và làng Tó khi được hỏi đều trả lời không biết quy định trong Nghị định và các lò rượu này cũng không có giấy phép hoạt động.
Cục An toàn vệ sinh thực phẩm cho biết, theo quy định của Pháp lệnh VSATTP, rượu được xếp vào nhóm thực phẩm phải tuân thủ đầy đủ các quy định, tiêu chí về VSATTP, từ công bố tiêu chuẩn sản phẩm, có giấy chứng nhận bảo đảm VSATP, nhưng hầu hết rượu nấu thủ công đều chưa công bố nên chưa kiểm soát được. Bên cạnh đó, hiện nay chúng ta chưa chuẩn hóa được tiêu chuẩn, kỹ thuật của cơ sở sản xuất rượu, nên khó kiểm tra xử lý.
Mặc dù mỗi ngày vẫn có hàng nghìn lít rượu có độc tố được vận chuyển trên thị trường, đặc biệt là thị trường Hà Nội, nhưng không gặp phải bất cứ sự kiểm tra giám sát nào của các cơ quan chức năng. Còn tại các địa phương, việc kiểm tra kiểm soát chất lượng rượu là điều quá sức, do vậy hình thức xử lý mới chỉ dừng ở mức… nhắc nhở.
Theo Tin Tức
