Kinh tế Bangladesh với những cú sốc nội sinh và ngoại sinh

Tờ The Diplomats đăng bài phân tích của nhà nghiên cứu cao cấp Soumya Bowmick với tựa đề “Một quỹ đạo khó khăn của kinh tế Bangladesh” nói về những nguy cơ tiềm ẩn đối với nền kinh tế Nam Á này.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Kinh tế Bangladesh gặp nhiều rủi ro do những tác động của tình hình trong và ngoài nước. (Nguồn: thefinancialexpress)
Kinh tế Bangladesh gặp nhiều rủi ro do những tác động của tình hình trong và ngoài nước. (Nguồn: thefinancialexpress)

Bangladesh là một trong số ít nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng 6,94% vào năm 2021 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, bất chấp điều này, những điểm yếu trong các thông số kinh tế vĩ mô khác nhau có thể làm giảm sự tiến bộ liên tục của quốc gia này.

Những mối lo hiện hữu

Ngày nay, Bangladesh phải đối mặt với tác động tổng hợp của việc nhu cầu toàn cầu đối với hàng xuất khẩu quần áo may sẵn (RMG) giảm, kiều hối giảm và dự trữ ngoại hối cũng phải giảm để ổn định sự biến động của đồng Taka Bangladesh.

Bên cạnh đó là những lo ngại về sự chênh lệch cung-cầu trên thị trường năng lượng và xu hướng lạm phát trong nước. Những khó khăn đã khiến Bangladesh phải tìm kiếm khoản vay dự phòng trị giá 4,5 tỷ USD từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) vào tháng 7/2022.

Sự khác biệt ngày càng tăng trong cán cân tài khóa của chính phủ, cùng với việc Cán cân thanh toán (BOP) bấp bênh ở Bangladesh đang cần được quan tâm. Hơn nữa, trong khi đất nước đang ghi nhận các thông số phát triển tích cực khác nhau - như Chỉ số phát triển con người (HDI) và Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc (SDG) - thì những cú sốc ngoại sinh phát sinh từ đại dịch và cuộc xung đột Nga-Ukraine đang diễn ra đã phơi bày những khó khăn của một đất nước dễ bị tổn thương về kinh tế xã hội.

Giá trị HDI của Bangladesh chứng kiến sự gia tăng liên tục do xu hướng đi lên của các chỉ số như tuổi thọ, Tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người, năm đi học trung bình và năm đi học dự kiến tạo thành chỉ số.

Trong báo cáo HDI năm 2020, Bangladesh xếp thứ 133/189 quốc gia (với số điểm 0,655/1), trong khi trong báo cáo HDI năm 2022 được công bố gần đây, nước này cải thiện lên thứ hạng 129/191 quốc gia (với số điểm 0,661). Điều đó đặt Bangladesh lên trước một số quốc gia Nam Á như Ấn Độ (132), Nepal (143), Pakistan (161) và Afghanistan (180).

Bất bình đẳng thu nhập - vấn đề nan giải

Trong khi đất nước nằm trong nhóm “Phát triển con người trung bình”, vấn đề bất bình đẳng thu nhập vẫn còn lớn, mặc dù tỷ lệ nghèo đói đã giảm trong những năm qua.

Bất bình đẳng thu nhập từ trước đến nay là một mối đe dọa đối với Bangladesh, ngay cả khi quốc gia này đạt được thành tích đáng khen ngợi trong hầu hết các chỉ số kinh tế xã hội khác.

Hệ số Gini của quốc gia này (thước đo sự bất bình đẳng kinh tế) đã tăng từ 0,456 vào năm 2010 lên 0,482 vào năm 2016. Bangladesh cho thấy tình trạng trì trệ rất bất thường về cả thu nhập và bất bình đẳng giàu nghèo trong vài thập kỷ qua.

Kinh tế Bangladesh ghi nhận xu hướng giảm tổng tiết kiệm trong thập kỷ qua - từ mức tương đương 35,9% GNI trong năm 2010 xuống 33,9% GNI vào năm 2020. Điều này có hai ý nghĩa chính. Thứ nhất, khi tiết kiệm thúc đẩy đầu tư, đặc biệt là đối với các quốc gia đang phát triển, xu hướng giảm sút ở các quốc gia đang phát triển làm giảm khả năng tạo tài sản, sản xuất trong nước và việc làm - do đó làm xấu đi mô hình tăng trưởng trong nền kinh tế.

Thứ hai, nếu tiền tiết kiệm của các hộ gia đình không được phân bổ đầy đủ vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, chủ yếu thông qua các dự án cơ sở hạ tầng của chính phủ, thì điều đó làm tăng thêm gánh nặng tài chính do chi tiêu cơ sở hạ tầng không bền vững mà chính phủ Bangladesh đang gánh chịu.

Xét về tính liên tục của các xu hướng phát triển ở Bangladesh, việc giảm thiểu bất bình đẳng hơn nữa nên được coi là trọng tâm chính để làm cho quá trình tăng trưởng trở nên toàn diện hơn, song song với Chương trình nghị sự 2030 về Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hợp quốc, để “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Kinh tế Bangladesh với những cú sốc nội sinh và ngoại sinh
Công nhân ở các công ty may mặc Bangladesh. (Nguồn: NPR)

Bangladesh ghi nhận mức tăng chậm nhưng liên tục về tổng điểm SDG từ 59,37/100 vào năm 2016 lên 64,22/100 vào năm 2022, xếp hạng 104/163 quốc gia. Tuy nhiên, hiệu suất trong khu vực Đông và Nam Á vẫn còn thấp - xếp thứ 14/19 quốc gia trong khu vực, chỉ đứng trên Pakistan, Ấn Độ, Lào, Mông Cổ và Campuchia.

Những thách thức đáng kể khác đối với sự phát triển bền vững ở Bangladesh bao gồm việc lồng ghép các cộng đồng ven biển vào kế hoạch quốc gia của chính phủ, dòng tài chính bất hợp pháp và huy động nguồn lực không đủ, đồng thời xây dựng các thể chế dân chủ hơn để đạt được SDG.

Mô hình độc đáo

Tiến bộ của Bangladesh về các chỉ số kinh tế xã hội khác nhau được hỗ trợ bởi sự hiện diện rộng rãi của các tổ chức phi chính phủ (NGO) quy mô lớn và nhỏ, dẫn đến việc cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như vệ sinh và cấp nước ở cấp làng.

Mô hình này giúp phụ nữ tham gia nhiều hơn vào không gian công cộng và hộ gia đình, dẫn đến những cải thiện đáng chú ý về sức khỏe và giáo dục trẻ em cũng như tuổi thọ trung bình. Điều này chắc chắn dẫn đến những tiến bộ trong các mục tiêu phát triển bền vững SDG 3 (Sức khỏe tốt và hạnh phúc), SDG 4 (Giáo dục chất lượng), SDG 5 (Bình đẳng giới) và SDG 6 (Nước sạch và Vệ sinh), cùng mục tiêu khác.

Có thể thấy, Bangladesh đang theo một mô hình phát triển độc đáo. Cách tiếp cận của Bangladesh được đặc trưng bởi vai trò quan trọng của các tổ chức tài chính vi mô trong nước như Grameen và các tổ chức phát triển quốc tế như Ủy ban Tiến bộ Nông thôn Bangladesh (BRAC).

Những tổ chức này nắm quyền sở hữu thiết kế, tài chính và quy mô song song với các yêu cầu và giải pháp của địa phương, giúp đạt kết quả cụ thể hơn trong thời gian dài hơn. Bangladesh cần tiếp tục khai thác lợi thế độc đáo này trong bối cảnh điều kiện kinh tế khó khăn phía trước.

Connect Fest năm 2023: Ngày hội kết nối học sinh, sinh viên toàn quốc

Connect Fest năm 2023: Ngày hội kết nối học sinh, sinh viên toàn quốc

Ngày 7/1, tại Hà Nội, Ban Bí thư Trung ương Đoàn, Ban Thư ký Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam tổ chức “Ngày hội ...

Kỷ niệm 73 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam

Kỷ niệm 73 năm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam

Thời gian tới, Ban thư ký Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam sẽ tập trung triển khai thực hiện hiệu quả kế hoạch chỉ ...

Đâu là những cú sốc có thể đe dọa kinh tế toàn cầu năm 2023?

Đâu là những cú sốc có thể đe dọa kinh tế toàn cầu năm 2023?

Báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy “những cú sốc bất lợi hơn nữa” có thể đẩy nền kinh tế ...

'Túi tiền' trúng đòn tấn công, cuộc đấu tranh sinh tồn của kinh tế Nga mới chỉ bắt đầu

'Túi tiền' trúng đòn tấn công, cuộc đấu tranh sinh tồn của kinh tế Nga mới chỉ bắt đầu

Kinh tế Nga sẽ giữ “kiên cường” được trong bao lâu trước hàng loạt biện pháp trừng phạt không có tiền lệ?

Hiệp định Paris qua những tư liệu và hiện vật sinh động

Hiệp định Paris qua những tư liệu và hiện vật sinh động

Với hơn 250 tư liệu ảnh, hiện vật và bài viết, trưng bày 'Hiệp định Paris - Cánh cửa hòa bình' đã được Bảo tàng ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động