Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 6]

Hữu Ngọc
Một số nhà văn và tác phẩm nổi bật của văn học Nhật Bản từ năm 1945.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Văn học từ 1945

Nhà văn Yasushi Inoue.
Nhà văn Yasushi Inoue.

Inoue Yasushi (1907-1991) nổi tiếng viết truyện và tiểu thuyết. Tuy sáng tác từ thời học đại học, ông chỉ thành danh sau Thế chiến II với những tác phẩm đượm chất thơ, miêu tả sự cô đơn của con người, sự hành động để hành động (không mục đích), nói lên chủ nghĩa hư vô của con người hiện đại.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông gồm: Trận đấu bò (Tōgyū, 1949) được giải thưởng Akutagawa và Súng săn (Ryoujū, 1949).

Trong những năm tiếp theo, ông xuất bản một số tiểu thuyết và truyện ngắn thuộc nhiều thể loại truyện tình yêu đương đại, truyện đề cập các khía cạnh xã hội và chính trị của Nhật Bản thời hậu chiến như: Triều đen (Kuroi Ushio, 1950), tiểu thuyết lịch sử lấy bối cảnh được mô tả chính xác, Mái ngói Tempyō (Tenpyō no Iraka, 1957), Tun-huang (Tonkō, 1959), Biên niên sử về mẹ tôi (Waga Haha no Ki, 1975 ) với bối cảnh tự truyện, ghi lại tình trạng suy sụp của mẹ anh đến tuổi già... và nhiều truyện, tiểu thuyết, thơ. Năm 1964, Inoue được bầu làm thành viên của Học viện nghệ thuật Nhật Bản và nhận Huân chương văn hóa (1976). Ông mất ở Tokyo năm 1991.

* * *

Abe Kōbō (1924-1993) là nhà văn, nhà viết kịch, nhạc sĩ, nhiếp ảnh gia và nhà phát minh. Ông sáng tác cả thơ, đạo diễn phim, kịch. Ông viết tiểu thuyết tâm lý gần triết học hiện sinh, hiện thực lẫn với hư cấu, đặt vấn đề số phận con người qua biểu tượng.

Ông nhận giải thưởng Akutagawa năm 1951, là thành viên danh dự nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

Ông nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết Người đàn bà trong cồn cát (Suna no Onna, 1962) được Hiroshi Teshigahara dựng thành phim đoạt giải năm 1964.

Một số tác phẩm khác của ông là: Công đoàn chết đói (Kiga Doumei, 1954), Mắt đá (Ishi no Me, 1960), Khuôn mặt của người khác (Tanin no Kao, 1964), Bản đồ đổ nát (Moetsukita Chizu, 1967)... và gần 30 truyện ngắn, 20 vở kịch, 20 tiểu luận và một số bài thơ, bản nhạc và triển lãm ảnh.

* * *

Endō Shūsaku (1923-1996) học y khoa, sau đó viết văn. Xuất thân gia đình Thiên chúa giáo, ông viết tiểu thuyết về những người tử vì đạo ở Nhật Bản vào thế kỷ XVII. Ông tố cáo việc sử dụng tù binh làm vật thí nghiệm chiến tranh trong Biển và thuốc độc (Umi to Dokuyaku, 1957), lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật.

Trên bình diện quốc tế, ông được biết đến với tiểu thuyết viễn tưởng lịch sử Sự im lặng (Chinmoku, 1966), chuyển thể thành phim cùng tên năm 2016, kể câu chuyện của một linh mục Công giáo ở Nhật Bản vào đầu thế kỷ XVII, người đã bỏ đạo để cứu mạng sống của một số người, sau đó trở thành thuộc hạ của lãnh chúa địa phương, nhưng vẫn tiếp tục giữ kín đức tin Cơ đốc.

Một số tác phẩm khác của ông là: Núi lửa (Kazan, 1960), liên quan đến ba nhân vật đang sa sút: một linh mục Công giáo bỏ đạo, giám đốc một trạm thời tiết và ngọn núi lửa mà sau này là chuyên gia; Du học (Ryūgaku, 1965), kể về liên kết vạch ra hố ngăn cách giữa Đông và Tây. Gợi lên Paris vào những năm 1960, Rome thế kỷ XVII và tỉnh lẻ nước Pháp trong những năm sau Thế chiến II, Người da đen (Kuronbō, 1971), tiểu thuyết châm biếm lấy cảm hứng từ nhân vật lịch sử Yasuke , một người đàn ông châu Phi ở thế kỷ XVI…

Ông được coi là một phần của “Thế hệ thứ ba” (nghĩa là nhóm nhà văn lớn thứ ba của Nhật Bản xuất hiện sau Thế chiến II). Ông đoạt nhiều giải thưởng văn học danh giá (Giải Akutagawa và Huân chương văn hóa), được Giáo hoàng Paul VI phong vào Dòng Công giáo La Mã của Thánh Sylvester.

* * *

Nosaka Akiyuki (1930-2015) vốn là một đứa trẻ bị bỏ rơi, lớn lên trong cơ cực sau chiến tranh, khi tìm lại được bố thì được ăn học tử tế. Ông đã đi làm vất vả ở mỏ, viết văn, làm chính trị (khuynh tả). Ông viết về những người cùng đinh, những kẻ hèn kém, mất trí.

Ông nổi tiếng với những câu chuyện thiếu nhi về chiến tranh. Hai truyện ngắn của ông: Mộ đom đóm (Hotaru no Haka, 1967) và American Hijiki (Amerika Hijiki, 1967), đã đoạt giải Naoki lần thứ 58 vào năm 1967.

Một số tác phẩm của ông được dịch sang tiếng Anh và chuyển thể thành phim. Một số tác phẩm khác của ông: Những kẻ khiêu dâm (Erogotoshi-tachi, 1963); Tuyển tập truyện cổ tích chiến tranh (Sensō Dōwashū, 2001?)…

* * *

Ōe Kenzaburo (sinh 1935) là nhà văn hàng đầu thời hậu chiến, điển hình cho những năm 60 của thế kỷ XX, chống Hiệp ước an ninh Nhật-Mỹ. Ông chịu ảnh hưởng của Sartre, Henry Miler, nhưng tạo ra một văn phong độc đáo dựa vào biểu tượng, thế giới mộng mị, tâm lý khúc mắc, tình dục, vốn hiểu biết lịch sử và chính trị. Ông viết về sự tha hóa của con người trong xã hội Nhật Bản hiện đại, cá nhân tìm cách tự thể hiện mình.

Ông viết từ năm 23 tuổi trên 20 tiểu thuyết và truyện ngắn. Tiêu biểu có: Tuổi mười bảy (Sevuntin, 1961) kể về việc một thanh niên thuộc tổ chức phát xít, mới 17 tuổi đã ám sát thủ lĩnh Đảng Dân chủ trong một cuộc mít tinh; Sổ tay Hiroshima (Hiroshima Noto, 1970) viết về nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử xuống nước Nhật.

Các tiểu thuyết Trận bóng đá năm Vạn Diên thứ nhất (Mannen Ganen no Futtoboru, 1967), Hãy dạy chúng tôi thoát khỏi bệnh điên rồ của mình (Warera no Kyụki wo Ikinobiru Michi wo Oshieyo, 1969), Nước ngập tận tâm hồn tôi (Kozui wa Waga Tamashii ni Oyobi, 1973) nói về một thế giới phi lý của hận thù, sai lầm và hiểm họa nguyên tử, Nuôi kẻ thù (Shiiku, 1957), Hái nụ, giết trẻ (Memushiri Kouchi, 1958), viết về số phận một thanh niên nông thôn. Năm 1994, Ông nhận giải Nobel Văn học; ngoài ra, ông được tặng nhiều giải thưởng cao quý của Nhật và của nhiều nước trên thế giới.

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Du khách đến thủ đô Stockholm của Thụy Điển muốn tới Thư viện Hoàng gia thường qua một phố giàu ở trung tâm mang tên ...

Nhật Bản: Trao đổi LEGO Minifigure được Kỷ lục Guinness công nhận là lớn nhất thế giới

Nhật Bản: Trao đổi LEGO Minifigure được Kỷ lục Guinness công nhận là lớn nhất thế giới

Ngày 19/4, sự kiện mua bán trao đổi LEGO Minifigure do một đơn vị của tập đoàn sản xuất đồ chơi LEGO tại Nhật Bản ...

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Ngày 6/6, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề 'Văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX' đã diễn ra tại Trường ...

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Một số nhà văn theo “trào lưu văn học vô sản” hoạt động chính trị, đa số nhà văn viết tuyên truyền. Một số viết ...

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ của gia đình ông Trần Tuấn Kiệt ở xã Đông Hòa Hiệp (huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) được xây từ năm ...

Đọc thêm

Vì sao Nhật Bản phải dừng chương trình trợ cấp xe điện sớm hơn dự kiến?

Vì sao Nhật Bản phải dừng chương trình trợ cấp xe điện sớm hơn dự kiến?

Ngày 20/11, Chính phủ Nhật Bản đã ngừng tiếp nhận hồ sơ xin trợ cấp mua xe điện và các loại xe thân thiện với môi trường.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động