Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 6]

Hữu Ngọc
Một số nhà văn và tác phẩm nổi bật của văn học Nhật Bản từ năm 1945.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Văn học từ 1945

Nhà văn Yasushi Inoue.
Nhà văn Yasushi Inoue.

Inoue Yasushi (1907-1991) nổi tiếng viết truyện và tiểu thuyết. Tuy sáng tác từ thời học đại học, ông chỉ thành danh sau Thế chiến II với những tác phẩm đượm chất thơ, miêu tả sự cô đơn của con người, sự hành động để hành động (không mục đích), nói lên chủ nghĩa hư vô của con người hiện đại.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông gồm: Trận đấu bò (Tōgyū, 1949) được giải thưởng Akutagawa và Súng săn (Ryoujū, 1949).

Trong những năm tiếp theo, ông xuất bản một số tiểu thuyết và truyện ngắn thuộc nhiều thể loại truyện tình yêu đương đại, truyện đề cập các khía cạnh xã hội và chính trị của Nhật Bản thời hậu chiến như: Triều đen (Kuroi Ushio, 1950), tiểu thuyết lịch sử lấy bối cảnh được mô tả chính xác, Mái ngói Tempyō (Tenpyō no Iraka, 1957), Tun-huang (Tonkō, 1959), Biên niên sử về mẹ tôi (Waga Haha no Ki, 1975 ) với bối cảnh tự truyện, ghi lại tình trạng suy sụp của mẹ anh đến tuổi già... và nhiều truyện, tiểu thuyết, thơ. Năm 1964, Inoue được bầu làm thành viên của Học viện nghệ thuật Nhật Bản và nhận Huân chương văn hóa (1976). Ông mất ở Tokyo năm 1991.

* * *

Abe Kōbō (1924-1993) là nhà văn, nhà viết kịch, nhạc sĩ, nhiếp ảnh gia và nhà phát minh. Ông sáng tác cả thơ, đạo diễn phim, kịch. Ông viết tiểu thuyết tâm lý gần triết học hiện sinh, hiện thực lẫn với hư cấu, đặt vấn đề số phận con người qua biểu tượng.

Ông nhận giải thưởng Akutagawa năm 1951, là thành viên danh dự nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

Ông nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết Người đàn bà trong cồn cát (Suna no Onna, 1962) được Hiroshi Teshigahara dựng thành phim đoạt giải năm 1964.

Một số tác phẩm khác của ông là: Công đoàn chết đói (Kiga Doumei, 1954), Mắt đá (Ishi no Me, 1960), Khuôn mặt của người khác (Tanin no Kao, 1964), Bản đồ đổ nát (Moetsukita Chizu, 1967)... và gần 30 truyện ngắn, 20 vở kịch, 20 tiểu luận và một số bài thơ, bản nhạc và triển lãm ảnh.

* * *

Endō Shūsaku (1923-1996) học y khoa, sau đó viết văn. Xuất thân gia đình Thiên chúa giáo, ông viết tiểu thuyết về những người tử vì đạo ở Nhật Bản vào thế kỷ XVII. Ông tố cáo việc sử dụng tù binh làm vật thí nghiệm chiến tranh trong Biển và thuốc độc (Umi to Dokuyaku, 1957), lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật.

Trên bình diện quốc tế, ông được biết đến với tiểu thuyết viễn tưởng lịch sử Sự im lặng (Chinmoku, 1966), chuyển thể thành phim cùng tên năm 2016, kể câu chuyện của một linh mục Công giáo ở Nhật Bản vào đầu thế kỷ XVII, người đã bỏ đạo để cứu mạng sống của một số người, sau đó trở thành thuộc hạ của lãnh chúa địa phương, nhưng vẫn tiếp tục giữ kín đức tin Cơ đốc.

Một số tác phẩm khác của ông là: Núi lửa (Kazan, 1960), liên quan đến ba nhân vật đang sa sút: một linh mục Công giáo bỏ đạo, giám đốc một trạm thời tiết và ngọn núi lửa mà sau này là chuyên gia; Du học (Ryūgaku, 1965), kể về liên kết vạch ra hố ngăn cách giữa Đông và Tây. Gợi lên Paris vào những năm 1960, Rome thế kỷ XVII và tỉnh lẻ nước Pháp trong những năm sau Thế chiến II, Người da đen (Kuronbō, 1971), tiểu thuyết châm biếm lấy cảm hứng từ nhân vật lịch sử Yasuke , một người đàn ông châu Phi ở thế kỷ XVI…

Ông được coi là một phần của “Thế hệ thứ ba” (nghĩa là nhóm nhà văn lớn thứ ba của Nhật Bản xuất hiện sau Thế chiến II). Ông đoạt nhiều giải thưởng văn học danh giá (Giải Akutagawa và Huân chương văn hóa), được Giáo hoàng Paul VI phong vào Dòng Công giáo La Mã của Thánh Sylvester.

* * *

Nosaka Akiyuki (1930-2015) vốn là một đứa trẻ bị bỏ rơi, lớn lên trong cơ cực sau chiến tranh, khi tìm lại được bố thì được ăn học tử tế. Ông đã đi làm vất vả ở mỏ, viết văn, làm chính trị (khuynh tả). Ông viết về những người cùng đinh, những kẻ hèn kém, mất trí.

Ông nổi tiếng với những câu chuyện thiếu nhi về chiến tranh. Hai truyện ngắn của ông: Mộ đom đóm (Hotaru no Haka, 1967) và American Hijiki (Amerika Hijiki, 1967), đã đoạt giải Naoki lần thứ 58 vào năm 1967.

Một số tác phẩm của ông được dịch sang tiếng Anh và chuyển thể thành phim. Một số tác phẩm khác của ông: Những kẻ khiêu dâm (Erogotoshi-tachi, 1963); Tuyển tập truyện cổ tích chiến tranh (Sensō Dōwashū, 2001?)…

* * *

Ōe Kenzaburo (sinh 1935) là nhà văn hàng đầu thời hậu chiến, điển hình cho những năm 60 của thế kỷ XX, chống Hiệp ước an ninh Nhật-Mỹ. Ông chịu ảnh hưởng của Sartre, Henry Miler, nhưng tạo ra một văn phong độc đáo dựa vào biểu tượng, thế giới mộng mị, tâm lý khúc mắc, tình dục, vốn hiểu biết lịch sử và chính trị. Ông viết về sự tha hóa của con người trong xã hội Nhật Bản hiện đại, cá nhân tìm cách tự thể hiện mình.

Ông viết từ năm 23 tuổi trên 20 tiểu thuyết và truyện ngắn. Tiêu biểu có: Tuổi mười bảy (Sevuntin, 1961) kể về việc một thanh niên thuộc tổ chức phát xít, mới 17 tuổi đã ám sát thủ lĩnh Đảng Dân chủ trong một cuộc mít tinh; Sổ tay Hiroshima (Hiroshima Noto, 1970) viết về nạn nhân của vụ ném bom nguyên tử xuống nước Nhật.

Các tiểu thuyết Trận bóng đá năm Vạn Diên thứ nhất (Mannen Ganen no Futtoboru, 1967), Hãy dạy chúng tôi thoát khỏi bệnh điên rồ của mình (Warera no Kyụki wo Ikinobiru Michi wo Oshieyo, 1969), Nước ngập tận tâm hồn tôi (Kozui wa Waga Tamashii ni Oyobi, 1973) nói về một thế giới phi lý của hận thù, sai lầm và hiểm họa nguyên tử, Nuôi kẻ thù (Shiiku, 1957), Hái nụ, giết trẻ (Memushiri Kouchi, 1958), viết về số phận một thanh niên nông thôn. Năm 1994, Ông nhận giải Nobel Văn học; ngoài ra, ông được tặng nhiều giải thưởng cao quý của Nhật và của nhiều nước trên thế giới.

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Du khách đến thủ đô Stockholm của Thụy Điển muốn tới Thư viện Hoàng gia thường qua một phố giàu ở trung tâm mang tên ...

Nhật Bản: Trao đổi LEGO Minifigure được Kỷ lục Guinness công nhận là lớn nhất thế giới

Nhật Bản: Trao đổi LEGO Minifigure được Kỷ lục Guinness công nhận là lớn nhất thế giới

Ngày 19/4, sự kiện mua bán trao đổi LEGO Minifigure do một đơn vị của tập đoàn sản xuất đồ chơi LEGO tại Nhật Bản ...

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Ngày 6/6, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề 'Văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX' đã diễn ra tại Trường ...

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Một số nhà văn theo “trào lưu văn học vô sản” hoạt động chính trị, đa số nhà văn viết tuyên truyền. Một số viết ...

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ của gia đình ông Trần Tuấn Kiệt ở xã Đông Hòa Hiệp (huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) được xây từ năm ...

Đọc thêm

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Hầu hết các địa phương đạt tỷ lệ cử tri bỏ phiếu trên 95%

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh: Hầu hết các địa phương đạt tỷ lệ cử tri bỏ phiếu trên 95%

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh thông báo tỷ lệ cử tri đi bầu đạt trên 95% tại hầu hết các địa phương, nhiều tỉnh gần 100%.
Ấn Độ nỗ lực điều phối nội bộ BRICS về xung đột tại Trung Đông

Ấn Độ nỗ lực điều phối nội bộ BRICS về xung đột tại Trung Đông

Ấn Độ, trên cương vị Chủ tịch BRICS đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc thảo luận nhằm tìm kiếm tiếng nói chung về cuộc khủng hoảng tại vùng Vịnh.
Galaxy S25 Ultra nhận thêm tính năng mới từ thế hệ Galaxy S26

Galaxy S25 Ultra nhận thêm tính năng mới từ thế hệ Galaxy S26

Samsung gây chú ý khi quyết định đưa một tính năng vốn được xem là độc quyền trên dòng Galaxy S26 xuống Galaxy S25 Ultra, mang đến trải nghiệm mới ...
Người dùng Galaxy sắp có thêm công cụ bảo mật mới từ Samsung

Người dùng Galaxy sắp có thêm công cụ bảo mật mới từ Samsung

Samsung vừa âm thầm bổ sung một tính năng bảo mật “tự vệ” mới trên Galaxy S26, giúp thiết bị tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân; người dùng ...
Cách tiết kiệm pin cho iPhone iOS 17 nhanh chóng và đơn giản

Cách tiết kiệm pin cho iPhone iOS 17 nhanh chóng và đơn giản

iPhone sau khi cập nhật iOS 17 bị hao pin nhanh? Khám phá ngay 14+ cách tiết kiệm pin hiệu quả và an toàn giúp kéo dài thời lượng sử ...
Xóa lịch sử cuộc trò chuyện Grok AI dễ dàng

Xóa lịch sử cuộc trò chuyện Grok AI dễ dàng

Khi sử dụng Grok, các cuộc trò chuyện sẽ được lưu lại để bạn xem lại khi cần. Nếu muốn bảo vệ riêng tư hoặc dọn gọn danh sách chat, ...
Hà Nội khai mạc Lễ hội Du lịch 2026 với chủ đề ‘Du lịch xanh – Trải nghiệm số’

Hà Nội khai mạc Lễ hội Du lịch 2026 với chủ đề ‘Du lịch xanh – Trải nghiệm số’

Tối ngày 13/3, tại Công viên Thống Nhất, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc Lễ hội Du lịch Hà Nội 2026.
Giữ 'hồn cốt' lễ hội trong dòng chảy hiện đại

Giữ 'hồn cốt' lễ hội trong dòng chảy hiện đại

Trong chiến lược phát triển văn hóa, lễ hội cần được nhìn nhận như một nguồn lực văn hóa đặc biệt quý giá.
Nhiều hoạt động quảng bá văn hóa-du lịch của thí sinh Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam 2026 tại Gia Lai

Nhiều hoạt động quảng bá văn hóa-du lịch của thí sinh Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam 2026 tại Gia Lai

Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp, trí tuệ của nữ doanh nhân Việt Nam, cuộc thi còn góp phần quảng bá hình ảnh Gia Lai – địa phương đăng cai Năm Du lịch quốc gia ...
Việt Nam thúc đẩy hợp tác du lịch với Thái Lan

Việt Nam thúc đẩy hợp tác du lịch với Thái Lan

Hiệp hội Du lịch Việt Nam vừa tổ chức hội nghị giao lưu với Hiệp hội Khách sạn Thái Lan vào ngày 12/3 nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp.
Phú Quốc tiếp tục lọt danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á

Phú Quốc tiếp tục lọt danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á

DestinAsian chính thức công bố danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á năm 2026 trong khuôn khổ giải thưởng Readers’ Choice Awards do độc giả bình chọn
Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025

Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025

Lượng khách du lịch nội địa tại Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán 2026.
Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Chiêm ngưỡng bản Kinh Koran quý hiếm từ thời Trung cổ tại Thổ Nhĩ Kỳ

Bảo tàng Nghệ thuật Thổ Nhĩ Kỳ và Hồi giáo tại thành phố Bursa vừa đưa ra trưng bày một bản Kinh Koran khổ lớn hiếm có từ thế kỷ XIV.
Giỗ Tổ Hùng Vương được tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

Giỗ Tổ Hùng Vương được tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

Ban tổ chức “Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản – Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương lần thứ 9” tổ chức buổi gặp gỡ báo chí nhằm thông tin về sự ...
Áo dài Fashion Week 2026: Tôn vinh di sản Việt trên sân khấu thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week 2026: Tôn vinh di sản Việt trên sân khấu thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week 2026 (ADFW26) thu hút gần 200 người mẫu quốc tế chuyên nghiệp, thanh thiếu niên gốc Việt tham gia casting cho chương trình.
Thử nghiệm giải pháp quản lý lễ hội bằng công nghệ UAV tại Chùa Hương

Thử nghiệm giải pháp quản lý lễ hội bằng công nghệ UAV tại Chùa Hương

Việc thực nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm nghiên cứu khả năng ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại Chùa Hương.
Lan tỏa thông điệp bầu cử Quốc hội qua nghệ thuật truyền thống

Lan tỏa thông điệp bầu cử Quốc hội qua nghệ thuật truyền thống

Nhà hát Nghệ thuật truyền thống TP. Đà Nẵng đang tổ chức nhiều chuyến lưu diễn tại các địa phương nhằm tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính dự Ngày hội 'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính dự Ngày hội 'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh vai trò của văn hóa như sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Phiên bản di động