Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 7]

HỮU NGỌC
Nhật Bản có truyền thống văn học nữ giới phát triển từ thế kỷ XI, sau đó lắng đi từ thế kỷ XIII đến thời Minh Trị cuối thế kỷ XIX mới phục hồi.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Văn học từ 1945: Truyền thống văn học nữ giới

Nhật Bản có truyền thống văn học nữ giới phát triển từ thế kỷ XI (thời Heian), sau đó lắng đi từ thế kỷ XIII đến thời Minh Trị cuối thế kỷ XIX mới phục hồi.

Sau đây là một số nhà văn nữ đương đại:

Nhà văn Hayashi Fumiko.
Nhà văn Hayashi Fumiko.

Hayashi Fumiko (1903-1951) viết tiểu thuyết, truyện ngắn và thơ. Bà viết một cách hiện thực và thương cảm về tầng lớp hạ lưu ở Tokyo hậu chiến dưới một góc độ ảm đạm.

Các tác phẩm nổi tiếng nhất của bà là Nhật ký kẻ lang thang (Hōrōki, 1930), Hoa cúc muộn (Bangiku, 1948) và Mây trôi (Ukigumo, 1951).

Bà chết vì nhồi máu cơ tim năm 1951, ngôi nhà của bà ở Tokyo sau đó được biến thành Bảo tàng, Nhà tưởng niệm bà. Tại Onomichi, nơi Hayashi đã sống thời niên thiếu, người ta dựng một bức tượng bằng đồng để tưởng nhớ bà.

* * *

Enchi Fumiko (1905-1986) viết văn từ năm 1926, nhưng thời hậu chiến mới nổi tiếng. Bà nổi tiếng với những khám phá về các ý tưởng về tình dục, giới tính, bản sắc con người và tâm linh, viết về tâm lý thầm kín của phụ nữ, vừa là nạn nhân vừa là đồng lõa của nam giới trong việc hành hạ phụ nữ. Bà là một trong những nhà văn nữ Nhật Bản nổi bật nhất trong thời Shōwa (1926-1989) của Nhật Bản.

Cuốn tiểu thuyết Xâu chuỗi ngày tháng (Himojii Tsukihi, 1953) của Enchi giành được Giải thưởng Văn học Phụ nữ năm 1954, kể một câu chuyện bạo lực, đau khổ về bất hạnh gia đình và sự thiếu thốn về thể chất và tinh thần; Những năm chờ đợi (Onna Zaka, 1949-1957), lấy bối cảnh thời Minh Trị và phân tích hoàn cảnh của những người phụ nữ không còn cách nào khác ngoài việc chấp nhận vai trò hạ thấp được giao cho họ trong trật tự xã hội gia trưởng. Một số tác phẩm khác của bà: Lời nói như gió (Kaze no Gotoki Kotoba, 1939), Kho báu của trời và biển (Ten no Sachi, Umi no Sachi, 1940), Xuân Thu (Shunju, 1943), Mặt nạ (Onna Men, 1958)…

* * *

Ariyoshi Sawako (1931-1984) là tiểu thuyết gia viết nhiều và là một trong những nhà văn nữ nổi tiếng nhất của Nhật Bản.

Các tác phẩm của bà kịch tính hóa các vấn đề xã hội quan trọng, chẳng hạn như sự đau khổ của người già, tác động của ô nhiễm môi trường và tác động của thay đổi xã hội và chính trị đối với đời sống và giá trị gia đình của Nhật Bản, đồng thời, đặc biệt tập trung vào cuộc sống của phụ nữ. Bà học Đại học Cơ đốc giáo nữ Tokyo.

Cuốn tiểu thuyết Những năm chạng vạng (Kōkotsuno Hito, 1972) mô tả cuộc sống của một phụ nữ lao động đang chăm sóc bố chồng già sắp chết, Dòng sông Ki (Kinokawa, 1959) là bức chân dung sâu sắc về cuộc sống của ba người phụ nữ nông thôn: mẹ, con gái và cháu gái, Vợ bác sĩ (Hanaoka Seishū no Tsuma, 1966) là tiểu thuyết lịch sử kịch tính hóa vai trò của những người phụ nữ Nhật Bản thế kỷ XIX, tác phẩm đã đánh dấu bà là một trong những nhà văn nữ xuất sắc nhất Nhật Bản thời hậu chiến.

Một số tác phẩm chính khác của bà: Người da trắng (Masshirokenoke, 1957), Vũ điệu liên kết (Tsudaremai, 1962), Thời điểm mất lòng tin (Fushin no Toki, 1967), Sự ô nhiễm phức hợp (Fukugō Osen, 1975), Quần đảo Nhật Bản: Quá khứ và hiện tại (Nihon no Shimajima, Mukashi to Ima, 1981)...

* * *

Kurahashi Yumiko (1935-2005) xuất hiện những năm 60, trong phong trào biểu tình chống Hiệp ước an ninh Nhật - Mỹ. Bà học văn học Pháp, chịu ảnh hưởng của Sartre. Tiểu thuyết của bà hay dùng biểu tượng, ẩn dụ khêu gợi cái u uẩn trong con người, cắt đứt mối liên hệ với hiện thực, với các yếu tố châm biếm, nhại lại và các yếu tố khác điển hình của lối viết theo chủ nghĩa hậu hiện đại.

Năm 1960, Kurahashi xuất bản tiểu thuyết ngắn Cuối mùa Hè (Natsu no Owari), được đề cử cho Giải thưởng Akutagawa, Những cuộc phiêu lưu của Sumiyakisto Q (Sumiyakisuto Q no Bōken, 1969), tiểu thuyết kỳ ảo và lạc hậu, Chống bi kịch (Hanhigeki, 1971), Cây cầu của những giấc mơ (Yume no Ukihashi, 1971).

Ngoài ra, bà viết cả truyện ngắn và truyện dài như Lâu đài bên trong lâu đài (Shiro no Naka no Shiro, 1981), Truyện cổ tích độc ác dành cho người lớn (Otona no Tame no Zankoku Dōwa), Truyện ma ngắn của Kurahashi (Kurahashi Yumiko no Kaiki Shōhen), tác phẩm nổi tiếng nhất của bà trong suốt cuộc đời. Những năm cuối đời, mặc dù sức khỏe ngày càng sa sút, bà viết một số cuốn sách, bao gồm: Kôkan (Kōkan, 1989), Con đường mơ ước (Yume no Kayoiji, 1989), Bộ sưu tập hình ảnh tưởng tượng (Gensō Kaiga - Kan, 1991), Chuyến khứ hồi Yomotsuhirasaka (Yo Motsu Hira-sa ka ōkan, 2002), Cổ tích độc ác dành cho người già (Rōjin no Tame no Zankoku Dōwa, 2003).

Tác phẩm cuối cùng là bản dịch mới mà bà hoàn thành một ngày trước khi chết: Hoàng tử bé của Antoine de Saint-Exupéry.

* * *

Sono Ayako (sinh 1931) xuất thân từ gia đình tư sản hiện đại, bà nổi tiếng từ năm 22 tuổi với Người khách từ phương xa (Enrai no Kyaku-Tachi, 1954). Các độc giả sau năm 1945 lấy làm thú vị khi đọc thấy nhân vật nữ 19 tuổi đối xử ngang nhiên với một quân nhân Mỹ.

Một số tác phẩm chính của bà là tiểu thuyết Khi kẹo đường vỡ (Satōgashi ga Kowareru Toki); Cây sậy bị thương (Kizutsuita Ashi), mô tả một cách khô khan nhất về cuộc đời của một người cha Công giáo; Ngôi nhà hư cấu (Kyokō no Ie) mô tả bạo lực gia đình; Màu trời xanh (Tenjō no Ao ), một tiểu thuyết tội phạm dựa trên các vụ án giết người và hiếp dâm hàng loạt, mô tả sự tột cùng của tình yêu; Lời than thở (Aika ) ghi chép trải nghiệm kịch tính của nữ tu sĩ đối mặt với nạn diệt chủng Rwanda; truyện ngắn Mùa đông dài tăm tối (Nagai Kurai Fuyu) một kiệt tác thường xuyên được tuyển tập; Sông Tadami (Tadami Gawa) về tình yêu bị chia cắt bởi Thế chiến II.

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Một thoáng văn học Thụy Điển: Linné-nhà thực vật học, nhà văn du ký

Du khách đến thủ đô Stockholm của Thụy Điển muốn tới Thư viện Hoàng gia thường qua một phố giàu ở trung tâm mang tên ...

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Tìm hiểu bức tranh về văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX

Ngày 6/6, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề 'Văn học miền Trung nửa đầu thế kỷ XX' đã diễn ra tại Trường ...

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 5]

Một số nhà văn theo “trào lưu văn học vô sản” hoạt động chính trị, đa số nhà văn viết tuyên truyền. Một số viết ...

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ trải qua gần hai thế kỷ vẫn lưu giữ nguyên vẹn phong cách Nam Bộ xưa

Ngôi nhà cổ của gia đình ông Trần Tuấn Kiệt ở xã Đông Hòa Hiệp (huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) được xây từ năm ...

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 6]

Mười hai thế kỷ văn học Nhật Bản [Kỳ 6]

Một số nhà văn và tác phẩm nổi bật của văn học Nhật Bản từ năm 1945.

Đọc thêm

Nga cảnh báo Armenia về hệ lụy nếu theo đuổi tiến trình gia nhập EU

Nga cảnh báo Armenia về hệ lụy nếu theo đuổi tiến trình gia nhập EU

Phó Thủ tướng Nga cho rằng, mong muốn gia nhập EU của Armenia đang tạo ra những vấn đề pháp lý và chiến lược đối với EAEU.
Việt Nam và Ai Cập thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện

Việt Nam và Ai Cập thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện

Thứ trưởng Ngoại giao Ai Cập phụ trách Hợp tác quốc tế Samar Al-Ahdal có cuộc gặp và làm việc với Đại sứ Việt Nam tại Ai Cập Nguyễn Nam ...
Hưng Yên công bố điểm chuẩn vào lớp 10 năm 2026

Hưng Yên công bố điểm chuẩn vào lớp 10 năm 2026

Ngày 5/6, Sở GD&ĐT Hưng Yên đã công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 năm 2026.
Mỹ tỏ thiện chí với Triều Tiên trước thềm chuyến thăm Bình Nhưỡng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Mỹ tỏ thiện chí với Triều Tiên trước thềm chuyến thăm Bình Nhưỡng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nước này vẫn sẵn sàng đối thoại với Triều Tiên ‘không kèm điều kiện’ tiên quyết.
Chuyển nhượng MU: Đẩy nhanh thương vụ 'Quả bóng vàng tương lai'

Chuyển nhượng MU: Đẩy nhanh thương vụ 'Quả bóng vàng tương lai'

MU được loan tin dốc sức ký thêm ngôi sao chạy cánh đầy tài năng, Bazoumana Toure - được dự đoán là ứng viên Quả bóng vàng tương lai.
Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Ngày 4/6, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra sự kiện 'Theo dấu chân Người' trong khuôn khổ dự án 'Cháu kể chuyện Bác'.
Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Tham dự cuộc thi ẩm thực quốc tế Thailand Ultimate Chef Challenge 2026 tại Bangkok (Thái Lan), Đội tuyển đầu bếp Hà Nội đã xuất sắc giành 2 Huy chương Đồng.
Thành phố Huế tổ chức loạt sự kiện hấp dẫn chào đón du khách trong tháng 6

Thành phố Huế tổ chức loạt sự kiện hấp dẫn chào đón du khách trong tháng 6

Trong khuôn khổ Lễ hội mùa Hạ - Festival Huế 2026, hàng loạt chương trình văn hóa, nghệ thuật và du lịch đặc sắc sẽ tiếp tục diễn ra trong tháng 6.
Du lịch Việt-Nga đang bước vào giai đoạn bùng nổ thực sự

Du lịch Việt-Nga đang bước vào giai đoạn bùng nổ thực sự

Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã đón hơn 500.000 lượt khách Nga - con số vượt trội so với cùng kỳ các năm trước và là tín hiệu rõ nét nhất ...
Mùa Hè ở Moscow: Điểm hẹn của văn hóa, lễ hội và nghệ thuật quốc tế

Mùa Hè ở Moscow: Điểm hẹn của văn hóa, lễ hội và nghệ thuật quốc tế

Thủ đô nước Nga tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn dành cho du khách quốc tế yêu thích văn hóa, giải trí và trải nghiệm đô thị hiện đại.
Los Angeles đối mặt nguy cơ dư thừa phòng khách sạn trước World Cup 2026

Los Angeles đối mặt nguy cơ dư thừa phòng khách sạn trước World Cup 2026

FIFA World Cup 2026 sẽ diễn ra tại 16 thành phố trên khắp Bắc Mỹ, trái với kỳ vọng ban đầu, nhiều khách sạn tại thành phố này đối mặt nguy cơ dư thừa phòng.
Bản Pom Coọng - vẻ đẹp bình yên giữa thung lũng Mai Châu

Bản Pom Coọng - vẻ đẹp bình yên giữa thung lũng Mai Châu

Bản Pom Coọng, một điểm đến du lịch cộng đồng nổi bật tại Mai Châu, Phú Thọ, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên và văn hóa truyền thống của người Thái.
Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Ngày 4/6, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra sự kiện 'Theo dấu chân Người' trong khuôn khổ dự án 'Cháu kể chuyện Bác'.
Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Từ ngày 3-6/6, tại Cộng hòa Paraguay sẽ diễn ra Kỳ họp lần thứ 38 Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO (MAB-ICC 38).
Cùng khám phá di sản văn hóa các nước tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Cùng khám phá di sản văn hóa các nước tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình đặc biệt mang tên ‘Gõ cửa đầu hè - Cùng khám phá di sản văn hóa’ nhân dịp Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6.
Tỏa sáng bản sắc văn hóa ASEAN giữa lòng châu Âu

Tỏa sáng bản sắc văn hóa ASEAN giữa lòng châu Âu

Tối 29/5, Ngày Văn hóa ASEAN 2026 đã diễn ra tại thủ đô Vienna, Áo với chủ đề 'ASEAN Heritage and Harmony through Rice' (Di sản và sự hòa hợp của ASEAN qua hạt gạo).
Đưa sân khấu cải lương đến gần hơn với giới trẻ

Đưa sân khấu cải lương đến gần hơn với giới trẻ

Với mong muốn đưa di sản nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ và lan tỏa ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa, nhóm sinh viên đã mang đến Tấu Cung Giao.
Di sản danh nhân Nguyễn Công Trứ hướng tới hồ sơ trình UNESCO vinh danh

Di sản danh nhân Nguyễn Công Trứ hướng tới hồ sơ trình UNESCO vinh danh

Hội thảo khoa học vừa được tổ chức tại Hà Tĩnh đã làm rõ những giá trị nổi bật trong tư tưởng, sự nghiệp và di sản văn hóa của danh nhân Nguyễn Công Trứ.
Phiên bản di động