Mỹ - Pakistan: Đồng minh không đồng lòng

06/06/2016 09:56

Sau khi Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh lực lượng Taliban Mullah Akhtar Mansour, quan hệ giữa Mỹ và Pakistan trở nên căng thẳng khi phía Pakistan cho rằng Washington đã vi phạm luật quốc tế, xâm phạm chủ quyền của nước này khi hành động mà không thông báo cho Chính quyền Islamabad.

Vụ sử dụng máy bay không người lái tiêu diệt Mansour diễn ra hôm 21/5 tại khu vực biên giới Afghanistan và Pakistan, phía Tây Nam thị trấn Ahmad Wal. Đây được đánh giá là vụ xâm nhập đáng chú ý nhất của Mỹ vào lãnh thổ Pakistan kể từ sau vụ đột kích tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden năm 2011. Tổng thống Obama đã xác nhận thông tin này và nhấn mạnh đây là "một cột mốc quan trọng" trong nỗ lực kiến tạo nền hòa bình cho Afghanistan.

Vụ việc trên đã phủ bóng đen xuống mối quan hệ vốn đã trục trặc giữa Mỹ và Pakistan liên quan đến sự phối hợp giữa hai bên trong cuộc chiến chống khủng bố. Mỹ vẫn nghi ngờ là Pakistan không thật lòng trong cuộc chiến chống khủng bố khi ngầm ủng hộ nhiều tổ chức hoạt động ở lãnh thổ Pakistan, đặc biệt là nhóm phiến quân Taliban. Trong khi đó, Pakistan càng thêm bực bội và cảm thấy bị qua mặt khi Mỹ hành động bất chấp chủ quyền của Islamabad.

my pakistan dong minh khong dong long
Địa điểm Mỹ thực hiện không kích tiêu diệt thủ lĩnh Taliban Mullah Akhtar Mansour (Nguồn: CNN)

Ở khía cạnh khác, động thái của Washington cũng tác động đến nỗ lực thúc đẩy các cuộc đối thoại hòa bình giữa chính phủ Afghanistan và Taliban. Việc Mỹ tiêu diệt Mansour được xem là xoá đi một khó khăn đối với tiến trình hoà bình ở Afghanistan do nhân vật này là nhân tố cản trở tiến trình đối thoại giữa Chính phủ Afghanistan và phe Taliban. Mansour đã từ chối tham gia nghiêm túc vào các cuộc hòa đàm nhằm chấm dứt tình trạng bạo lực vốn cướp đi sinh mạng của vô số người dân Afghanistan vô tội.

Tuy nhiên, thực tế lại không như Washington mong đợi. Lực lượng Taliban đã nhanh chóng bầu thủ lĩnh mới là Mawlawi Haibatullah Akhundzada và hai phó thủ lĩnh. Điều đó chứng tỏ nhóm phiến quân này không chỉ sẵn sàng có phương án thay thế mà còn tận dụng vụ Mỹ tiêu diệt Mansour để đoàn kết nội bộ, thống nhất tổ chức và chỉ huy, chấm dứt tình trạng tranh giành quyền lực và quy tụ mọi phe cánh về một mối.

Tình hình hiện nay cho thấy, việc tiêu diệt thủ lĩnh của Taliban theo cách làm của Mỹ không mang lại kết quả đột phá trong việc tiêu diệt nhóm khủng bố này. Việc tiêu diệt Mansour cũng không thúc đẩy thiện chí của phe Taliban đi vào giải pháp chính trị hòa bình cho tương lai của Afghanistan mà ngược lại, nhiều khả năng sẽ khiến cho nhóm này càng thêm quyết tâm tăng cường hoạt động trong thời gian tới. Chính vì vậy, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã phải kêu gọi các thủ lĩnh khác của Taliban tham gia các cuộc đàm phán hòa bình, nhấn mạnh đây là "con đường duy nhất" để chấm dứt xung đột.

Ngọc Hùng