Mỹ-Trung Quốc: Công khai tuyên chiến, ngấm ngầm công kích, một trật tự quốc tế mới đang manh nha

Thạch Bình
TGVN. Lần đầu tiên không có tuyên bố chung nào được đưa ra, cuộc gặp kết thúc trong bầu không khí căng thẳng, hai bên "ăn miếng trả miếng" nảy lửa, chỉ trích mạnh mẽ lẫn nhau, đó là kết quả cuộc đối thoại Mỹ-Trung đầu tiên sau khi tân Tổng thống Joe Biden lên cầm quyền.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Mỹ-Trung Quốc: Cuộc đọ sức , một trật tự quốc tế mới đang manh nha
Trong cuộc đọ sức Mỹ-Trung Quốc, đối với Mỹ, nguy cơ dường như lớn hơn cơ hội; đối với châu Âu, nguy cơ và cơ hội cùng tồn tại; đối với Trung Quốc và châu Á, cơ hội dường như lớn hơn nguy cơ. Bên cạnh đó, một trật tự quốc tế mới dường như đang manh nha hình thành. (Nguồn: CER)

Điều này gây lo ngại rằng, trong cuộc đọ sức giữa Mỹ và Trung Quốc, kéo dài từ thời cựu Tổng thống Donald Trump đến thời Chính quyền đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden, tình hình "chiến trận" từ công khai cho đến ngấm ngầm là rất khó lý giải. Dù vậy, từ những manh mối gần đây có thể nhận định xu thế phát triển của thế giới trong thời gian tới.

Bẫy Thucydides

Bẫy Thucydides là một khái niệm mang hàm nghĩa rằng, chiến tranh là xu hướng tự nhiên khi một trung tâm quyền lực mới nổi lên đe doạ thay thế trung tâm quyền lực cũ. Mối quan tâm hàng đầu hiện nay là xu hướng phát triển của Mỹ, Trung Quốc, châu Âu, thậm chí là toàn cầu và quan hệ tương tác giữa Mỹ-Trung Quốc-châu Âu, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc.

Cựu Thủ tướng Australia Kevin Rudd, người được cho là rất am hiểu về Trung Quốc, nhấn mạnh toàn bộ thập niên 2020 là thời khắc rất quan trọng đối với Mỹ và Trung Quốc. Sức mạnh của hai nước về kinh tế và công nghệ sẽ tiệm cận nhau ở mức chưa từng có. Do vậy, đây sẽ là "thập kỷ nguy hiểm" đối với Mỹ và Trung Quốc, cũng như châu Á và thậm chí là toàn cầu.

Theo khái niệm "Bẫy Thucydides", Mỹ với tư cách Big Brother (Người anh lớn) đã đứng trên đỉnh cao thế giới hơn một thế kỷ và đang đối diện với sự đeo bám một cách mạnh mẽ, đầy tham vọng của Trung Quốc.

Cùng với khoảng cách chênh lệch giữa hai nước đang được thu hẹp nhanh chóng, một nước Mỹ đang lo lắng sẽ tìm cách để kiềm chế Trung Quốc. Mặt khác, một Trung Quốc đang trỗi dậy sẽ phát hiện rằng, việc muốn yên ổn ở vị trí thứ hai cũng sẽ khó khăn, nên cuối cùng chỉ có một lựa chọn bắt buộc là đối trọng trực tiếp với "Big Brother".

Tin liên quan
Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận 'rất thẳng thắn'; Tranh cãi tiếp diễn Anh-EU liên quan vaccine AstraZeneca

Đây chính là logic của "Thập niên nguy hiểm". Tuy nhiên, nguy hiểm, không đơn thuần chỉ liên quan đến Mỹ và Trung Quốc, mà sẽ liên lụy đến châu Á, thậm chí toàn cầu.

Mỹ-Trung Quốc và châu Âu

Có thể quan sát những nét lớn về tình hình trong những năm 2020 từ ba góc độ.

Đầu tiên, xét từ bản thân nước Mỹ, cơ hội và thách thức lớn nhất về kinh tế được quyết định bởi việc nước này có giành chiến thắng trong cuộc chiến khoa học công nghệ với Trung Quốc hay không.

Ngoài ra, những khó khăn của Mỹ trên các phương diện kinh tế tài chính, với rủi ro tích tụ từ chính sách siêu nới lỏng và nợ; về xã hội là vấn đề phân hóa giàu nghèo và mâu thuẫn sắc tộc ngày càng nghiêm trọng; và về chính trị là lo ngại về chủ nghĩa dân túy và đối lập. Tất cả các yếu tố đó đều sẽ làm suy yếu địa vị thống trị của Mỹ.

Thứ hai, sự kiện có xác suất lớn nhất trong 10 năm tới là Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ để trở thành số một toàn cầu. Đối với nước Mỹ đã ngồi trên ngai vàng GDP hơn một thế kỷ qua, phải chờ xem điều này sẽ gây ra những "sang chấn tâm lý" lớn như thế nào.

Đồng thời, vấn đề có thể được dự đoán là cuộc đọ sức tay đôi giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực phía Tây Thái Bình Dương sẽ ngày càng gay gắt, đi cùng với câu hỏi liệu hiện trạng của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) và eo biển Đài Loan có được duy trì trong thấp thỏm hay không?

Bên cạnh đó, mặc dù Mỹ tìm cách ngăn chặn, nhưng thông qua Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI), mạng lưới kinh tế thương mại châu Á-Thái Bình Dương lấy Trung Quốc làm trọng tâm đang dần hình thành, do đó cần phải quan sát xem liệu Bộ tứ gồm Mỹ, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ do Wasshington dày công xây dựng nhằm kiềm chế bố cục chiến lược của Trung Quốc có thể vận hành hiệu quả hay không.

Cuối cùng, xét từ góc độ toàn cầu trước hết là quan hệ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu, việc Vương quốc Anh rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) đã khiến châu Âu giảm bớt sự tác động và vướng mắc từ Mỹ thông qua Anh, cộng thêm việc giữa Mỹ và châu Âu vốn tồn tại mâu thuẫn lợi ích, nên tính chủ thể và tự chủ của châu Âu sẽ được tăng cường. Do đó, việc điều này có làm lỏng lẻo cục diện Đại Tây Dương từ Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay hay không là vấn đề cần phải quan sát.

Dựa vào manh mối này, việc quan hệ giữa Trung Quốc và châu Âu được tăng cường dường như là xu thế tất yếu. Hiệp định đầu tư được hai bên ký vào cuối năm 2020 đã truyền tải thông điệp rất rõ ràng. Trước đó, Trung Quốc cũng đã nhận được nhiều phản hồi tích cực của châu Âu đối với sáng kiến BRI và Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng châu Á (AIIB). Cụ thể, những năm gần đây, tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc - châu Âu phát triển mạnh cũng đã thúc đẩy việc cụ thể hóa khái niệm Vành đai và Con đường từ ý tưởng trừu tượng ban đầu.

Ngoài ra, do chủ nghĩa bá quyền và sức ảnh hưởng quốc tế của Mỹ suy giảm trong một thời gian dài, nên hệ thống và trật tự quốc tế do Mỹ xây dựng từ khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, từ Liên hợp quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cho đến hệ thống tài chính toàn cầu lấy đồng USD làm đồng tiền quốc tế cũng đều đang xuất hiện dấu hiệu lỏng lẻo và suy yếu. Đó là những yếu tố khiến thế giới ngày càng khó ứng phó với những vấn đề mang tính thách thức toàn cầu.

Những vấn đề như chủ nghĩa bảo hộ thương mại, khí hậu, năng lượng, dịch bệnh, lương thực, an ninh mạng, chủ nghĩa khủng bố, phổ biến vũ khí hạt nhân… đều thiếu một hệ thống quốc tế có thể xử lý hiệu quả. Năng lực, uy tín và đạo đức của Mỹ với tư cách là nhà lãnh đạo toàn cầu bắt đầu bị sự hoài nghi rộng rãi và mạnh mẽ.

Tóm lại, toàn cầu đang đối diện với một thập niên có tính không xác định và tính xung đột cao. Đối với Mỹ, nguy cơ dường như lớn hơn cơ hội; đối với châu Âu, nguy cơ và cơ hội cùng tồn tại; đối với Trung Quốc và châu Á, cơ hội dường như lớn hơn nguy cơ. Bên cạnh đó, một trật tự quốc tế mới dường như đang manh nha hình thành.

Bẫy Thucydides mang tên nhà sử học Hy Lạp cổ đại Thucydides, người đã có những quan sát về cuộc chiến tranh Peloponnese giữa quyền lực mới trỗi dậy là thành bang Athens và quyền lực cũ đang thống trị là thành bang Sparta. Cuộc chiến này đã đẩy nền Văn minh Hy Lạp cổ đại sụp đổ.

Thucydides đã phát biểu rằng, "Chính sự trỗi dậy của Athens và nỗi sợ hãi mà nó gây ra ở Sparta đã khiến chiến tranh trở thành điều tất yếu". Phát biểu này đã tạo ra hàm nghĩa cho khái niệm "Bẫy Thucydides" sau này.

Hiện nay, Bẫy Thucydides được giới học giả dùng để chỉ sự cạnh tranh khó tránh giữa Trung Quốc và Mỹ thời hiện đại. Và dù có nhiều tranh luận về chuyện ai đang sợ hãi thì Bẫy Thucydides vẫn là ác mộng cho phần còn lại của thế giới.

TIN LIÊN QUAN
Giá vàng hôm nay 26/3: USD mạnh lên, vàng chìm xuống, đến lúc bán chốt lời?
Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận 'rất thẳng thắn'; Tranh cãi tiếp diễn Anh-EU liên quan vaccine AstraZeneca
Trung Quốc khó vượt Mỹ để vươn tới 'đỉnh cao công nghệ toàn cầu'
Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Khi cơn sóng ngầm ‘săn phù thủy’ dậy sóng

(theo Project-syndicate, TTXVN)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026: Hà Nội sẵn sàng cho hành trình khám phá văn hóa qua ẩm thực

Chỉ còn ít ngày nữa, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14 sẽ khai mạc tại Hà Nội.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

PVEP được vinh danh Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026

Vừa qua, PVEP đã được công bố và vinh danh là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam 2026.
Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong APEC

Gần ba thập niên Việt Nam có mặt trong APEC là gần 30 năm vai trò của Việt Nam thay đổi cùng với sự trưởng thành của nền kinh tế...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 19/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động