Mỹ-Trung Quốc: Công khai tuyên chiến, ngấm ngầm công kích, một trật tự quốc tế mới đang manh nha

Thạch Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lần đầu tiên không có tuyên bố chung nào được đưa ra, cuộc gặp kết thúc trong bầu không khí căng thẳng, hai bên "ăn miếng trả miếng" nảy lửa, chỉ trích mạnh mẽ lẫn nhau, đó là kết quả cuộc đối thoại Mỹ-Trung đầu tiên sau khi tân Tổng thống Joe Biden lên cầm quyền.
Mỹ-Trung Quốc: Cuộc đọ sức , một trật tự quốc tế mới đang manh nha
Trong cuộc đọ sức Mỹ-Trung Quốc, đối với Mỹ, nguy cơ dường như lớn hơn cơ hội; đối với châu Âu, nguy cơ và cơ hội cùng tồn tại; đối với Trung Quốc và châu Á, cơ hội dường như lớn hơn nguy cơ. Bên cạnh đó, một trật tự quốc tế mới dường như đang manh nha hình thành. (Nguồn: CER)

Điều này gây lo ngại rằng, trong cuộc đọ sức giữa Mỹ và Trung Quốc, kéo dài từ thời cựu Tổng thống Donald Trump đến thời Chính quyền đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden, tình hình "chiến trận" từ công khai cho đến ngấm ngầm là rất khó lý giải. Dù vậy, từ những manh mối gần đây có thể nhận định xu thế phát triển của thế giới trong thời gian tới.

Bẫy Thucydides

Bẫy Thucydides là một khái niệm mang hàm nghĩa rằng, chiến tranh là xu hướng tự nhiên khi một trung tâm quyền lực mới nổi lên đe doạ thay thế trung tâm quyền lực cũ. Mối quan tâm hàng đầu hiện nay là xu hướng phát triển của Mỹ, Trung Quốc, châu Âu, thậm chí là toàn cầu và quan hệ tương tác giữa Mỹ-Trung Quốc-châu Âu, đặc biệt là Mỹ và Trung Quốc.

Cựu Thủ tướng Australia Kevin Rudd, người được cho là rất am hiểu về Trung Quốc, nhấn mạnh toàn bộ thập niên 2020 là thời khắc rất quan trọng đối với Mỹ và Trung Quốc. Sức mạnh của hai nước về kinh tế và công nghệ sẽ tiệm cận nhau ở mức chưa từng có. Do vậy, đây sẽ là "thập kỷ nguy hiểm" đối với Mỹ và Trung Quốc, cũng như châu Á và thậm chí là toàn cầu.

Theo khái niệm "Bẫy Thucydides", Mỹ với tư cách Big Brother (Người anh lớn) đã đứng trên đỉnh cao thế giới hơn một thế kỷ và đang đối diện với sự đeo bám một cách mạnh mẽ, đầy tham vọng của Trung Quốc.

Cùng với khoảng cách chênh lệch giữa hai nước đang được thu hẹp nhanh chóng, một nước Mỹ đang lo lắng sẽ tìm cách để kiềm chế Trung Quốc. Mặt khác, một Trung Quốc đang trỗi dậy sẽ phát hiện rằng, việc muốn yên ổn ở vị trí thứ hai cũng sẽ khó khăn, nên cuối cùng chỉ có một lựa chọn bắt buộc là đối trọng trực tiếp với "Big Brother".

Tin liên quan
Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận 'rất thẳng thắn'; Tranh cãi tiếp diễn Anh-EU liên quan vaccine AstraZeneca

Đây chính là logic của "Thập niên nguy hiểm". Tuy nhiên, nguy hiểm, không đơn thuần chỉ liên quan đến Mỹ và Trung Quốc, mà sẽ liên lụy đến châu Á, thậm chí toàn cầu.

Mỹ-Trung Quốc và châu Âu

Có thể quan sát những nét lớn về tình hình trong những năm 2020 từ ba góc độ.

Đầu tiên, xét từ bản thân nước Mỹ, cơ hội và thách thức lớn nhất về kinh tế được quyết định bởi việc nước này có giành chiến thắng trong cuộc chiến khoa học công nghệ với Trung Quốc hay không.

Ngoài ra, những khó khăn của Mỹ trên các phương diện kinh tế tài chính, với rủi ro tích tụ từ chính sách siêu nới lỏng và nợ; về xã hội là vấn đề phân hóa giàu nghèo và mâu thuẫn sắc tộc ngày càng nghiêm trọng; và về chính trị là lo ngại về chủ nghĩa dân túy và đối lập. Tất cả các yếu tố đó đều sẽ làm suy yếu địa vị thống trị của Mỹ.

Thứ hai, sự kiện có xác suất lớn nhất trong 10 năm tới là Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc sẽ vượt Mỹ để trở thành số một toàn cầu. Đối với nước Mỹ đã ngồi trên ngai vàng GDP hơn một thế kỷ qua, phải chờ xem điều này sẽ gây ra những "sang chấn tâm lý" lớn như thế nào.

Đồng thời, vấn đề có thể được dự đoán là cuộc đọ sức tay đôi giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực phía Tây Thái Bình Dương sẽ ngày càng gay gắt, đi cùng với câu hỏi liệu hiện trạng của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) và eo biển Đài Loan có được duy trì trong thấp thỏm hay không?

Bên cạnh đó, mặc dù Mỹ tìm cách ngăn chặn, nhưng thông qua Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI), mạng lưới kinh tế thương mại châu Á-Thái Bình Dương lấy Trung Quốc làm trọng tâm đang dần hình thành, do đó cần phải quan sát xem liệu Bộ tứ gồm Mỹ, Nhật Bản, Australia, Ấn Độ do Wasshington dày công xây dựng nhằm kiềm chế bố cục chiến lược của Trung Quốc có thể vận hành hiệu quả hay không.

Cuối cùng, xét từ góc độ toàn cầu trước hết là quan hệ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu, việc Vương quốc Anh rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) đã khiến châu Âu giảm bớt sự tác động và vướng mắc từ Mỹ thông qua Anh, cộng thêm việc giữa Mỹ và châu Âu vốn tồn tại mâu thuẫn lợi ích, nên tính chủ thể và tự chủ của châu Âu sẽ được tăng cường. Do đó, việc điều này có làm lỏng lẻo cục diện Đại Tây Dương từ Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay hay không là vấn đề cần phải quan sát.

Dựa vào manh mối này, việc quan hệ giữa Trung Quốc và châu Âu được tăng cường dường như là xu thế tất yếu. Hiệp định đầu tư được hai bên ký vào cuối năm 2020 đã truyền tải thông điệp rất rõ ràng. Trước đó, Trung Quốc cũng đã nhận được nhiều phản hồi tích cực của châu Âu đối với sáng kiến BRI và Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng châu Á (AIIB). Cụ thể, những năm gần đây, tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc - châu Âu phát triển mạnh cũng đã thúc đẩy việc cụ thể hóa khái niệm Vành đai và Con đường từ ý tưởng trừu tượng ban đầu.

Ngoài ra, do chủ nghĩa bá quyền và sức ảnh hưởng quốc tế của Mỹ suy giảm trong một thời gian dài, nên hệ thống và trật tự quốc tế do Mỹ xây dựng từ khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, từ Liên hợp quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cho đến hệ thống tài chính toàn cầu lấy đồng USD làm đồng tiền quốc tế cũng đều đang xuất hiện dấu hiệu lỏng lẻo và suy yếu. Đó là những yếu tố khiến thế giới ngày càng khó ứng phó với những vấn đề mang tính thách thức toàn cầu.

Những vấn đề như chủ nghĩa bảo hộ thương mại, khí hậu, năng lượng, dịch bệnh, lương thực, an ninh mạng, chủ nghĩa khủng bố, phổ biến vũ khí hạt nhân… đều thiếu một hệ thống quốc tế có thể xử lý hiệu quả. Năng lực, uy tín và đạo đức của Mỹ với tư cách là nhà lãnh đạo toàn cầu bắt đầu bị sự hoài nghi rộng rãi và mạnh mẽ.

Tóm lại, toàn cầu đang đối diện với một thập niên có tính không xác định và tính xung đột cao. Đối với Mỹ, nguy cơ dường như lớn hơn cơ hội; đối với châu Âu, nguy cơ và cơ hội cùng tồn tại; đối với Trung Quốc và châu Á, cơ hội dường như lớn hơn nguy cơ. Bên cạnh đó, một trật tự quốc tế mới dường như đang manh nha hình thành.

Bẫy Thucydides mang tên nhà sử học Hy Lạp cổ đại Thucydides, người đã có những quan sát về cuộc chiến tranh Peloponnese giữa quyền lực mới trỗi dậy là thành bang Athens và quyền lực cũ đang thống trị là thành bang Sparta. Cuộc chiến này đã đẩy nền Văn minh Hy Lạp cổ đại sụp đổ.

Thucydides đã phát biểu rằng, "Chính sự trỗi dậy của Athens và nỗi sợ hãi mà nó gây ra ở Sparta đã khiến chiến tranh trở thành điều tất yếu". Phát biểu này đã tạo ra hàm nghĩa cho khái niệm "Bẫy Thucydides" sau này.

Hiện nay, Bẫy Thucydides được giới học giả dùng để chỉ sự cạnh tranh khó tránh giữa Trung Quốc và Mỹ thời hiện đại. Và dù có nhiều tranh luận về chuyện ai đang sợ hãi thì Bẫy Thucydides vẫn là ác mộng cho phần còn lại của thế giới.

TIN LIÊN QUAN
Giá vàng hôm nay 26/3: USD mạnh lên, vàng chìm xuống, đến lúc bán chốt lời?
Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (19-25/3): Mỹ-Trung Quốc đã thảo luận 'rất thẳng thắn'; Tranh cãi tiếp diễn Anh-EU liên quan vaccine AstraZeneca
Trung Quốc khó vượt Mỹ để vươn tới 'đỉnh cao công nghệ toàn cầu'
Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Khi cơn sóng ngầm ‘săn phù thủy’ dậy sóng

(theo Project-syndicate, TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Lịch âm 14/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 14/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 14/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 14/4. Âm lịch hôm nay 14/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 14/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 14 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 4 ngày 14/4/2021: Bọ Cạp bị tiểu nhân hãm hại, Song Tử xem đồng nghiệp như 'chiếu dưới'

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 14/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn

Baoquocte.vn. Nhân dịp ông Bùi Thanh Sơn được được bầu làm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Lãnh đạo Bộ Ngoại giao các nước và tổ chức quốc tế đã gửi điện, ...
Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Lãnh đạo các nước tiếp tục gửi điện chúc mừng lãnh đạo Việt Nam

Baoquocte.vn. Lãnh đạo các nước đã gửi điện chúc mừng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Vụ cảnh sát Mỹ bắn tử vong công dân da màu: Cơn giận dữ dâng cao bất chấp giới nghiêm, Tổng thống Bịden gọi 'thảm kịch'

Baoquocte.vn. Làn sóng biểu tình phản đối vụ cảnh sát bắn nhầm công dân da màu dẫn đến tử vong ở Minneapolis, Mỹ, đã biến thành bạo lực.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ, Đại biện các nước ASEAN

Baoquocte.vn. Chiều ngày 13/4, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp xã giao các Đại sứ, Đại biện ASEAN đến chúc mừng nhân dịp được bầu làm Chủ tịch nước.
Quan hệ Mỹ-Ấn: Tưởng vậy, không phải vậy!

Quan hệ Mỹ-Ấn: Tưởng vậy, không phải vậy!

Baoquocte.vn. Những thiếu sót của chính quyền Joe Biden làm dấy lên những lo ngại về tương lai quan hệ đối tác chiến lược Mỹ-Ấn Độ.
Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Tin thế giới 13/4: Ukraine cầu viện NATO; Nga cảnh cáo Mỹ; Trung Quốc 'đe' Mỹ 'đừng đùa với lửa'; Philippines 'vô cùng bất bình' ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, Nga-NATO, Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Biển Đông, Iran-Israel và sự cố ở cơ sở hạt nhân Natanz là một số tin thế giới nổi bật.
3 loại quả chị em thích mê là khắc tinh của mỡ thừa

3 loại quả chị em thích mê là khắc tinh của mỡ thừa

Baoquocte.vn. Dưới đây là 3 loại quả được nhiều chị em yêu thích có khả năng loại bỏ mỡ thừa cơ thể và nội tạng.
Ấn Độ-EU tiến hành đối thoại nhân quyền lần thứ 9

Ấn Độ-EU tiến hành đối thoại nhân quyền lần thứ 9

Baoquocte.vn. Ngày 12/4, Đối thoại Nhân quyền Ấn Độ-EU lần thứ 9 đã diễn ra tại New Delhi.
Phó Giáo sư Đại học Tokyo: 'Nhật Bản cần củng cố, tăng cường quan hệ với Chính phủ mới của Việt Nam'

Phó Giáo sư Đại học Tokyo: 'Nhật Bản cần củng cố, tăng cường quan hệ với Chính phủ mới của Việt Nam'

Baoquocte.vn. Nhật Bản cần củng cố, tăng cường quan hệ hơn nữa với Việt Nam trong bối cảnh đối đầu Mỹ-Trung ngày càng căng thẳn.
Tự chủ nguồn cung nguyên liệu để tận dụng ưu đãi từ CPTPP

Tự chủ nguồn cung nguyên liệu để tận dụng ưu đãi từ CPTPP

Baoquocte.vn. Để Hiệp định CPTPP phát huy hiệu quả hơn nữa thì quan trọng nhất, là các ngành hàng xuất khẩu chủ lực phải tự chủ được nguồn cung nguyên liệu.
Giá cao su hôm nay 13/4: Sàn Nhật Bản vẫn 'đỏ rực', nhu cầu nhập khẩu cao su của Trung Quốc ở mức cao

Giá cao su hôm nay 13/4: Sàn Nhật Bản vẫn 'đỏ rực', nhu cầu nhập khẩu cao su của Trung Quốc ở mức cao

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay ghi nhận sàn giao dịch Nhật Bản tiếp đà giảm khoảng 6-9 Yen, trong khi đó, sàn giao dịch Trung Quốc lại quay đầu tăng nhẹ.
Giá tiêu hôm nay 13/4: Thế giới tăng nhẹ, thấp nhất 70.000đ/kg; cẩn trọng khi găm hàng

Giá tiêu hôm nay 13/4: Thế giới tăng nhẹ, thấp nhất 70.000đ/kg; cẩn trọng khi găm hàng

Baoquocte.vn. Theo các chuyên gia, nếu lượng hồ tiêu từ nước ngoài tràn vào, giá tiêu có thể sẽ giảm, cần cân nhắc kỹ việc ôm hàng ở thời điểm này.
Giá cà phê hôm nay 13/4: Có thể chịu nhiều áp lực bán đầu tuần; Thị phần cà phê Việt và khả năng thắng các đối thủ mạnh

Giá cà phê hôm nay 13/4: Có thể chịu nhiều áp lực bán đầu tuần; Thị phần cà phê Việt và khả năng thắng các đối thủ mạnh

Baoquocte.vn. Giá cà phê đảo chiều tăng khi dự báo vụ mùa năm nay ở Brazil thất thu nghiêm trọng, sẽ khiến nguồn cung toàn cầu dư thừa.
Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Hồng Diên chính thức nhận nhiệm vụ từ ngày 12/4, sau khi được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ Công thương.
Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Tin bất động sản mới nhất: TP. Hồ Chí Minh giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất; Chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư

Baoquocte.vn. TP. Hồ Chí Minh đề xuất giữ nguyên hệ số điều chỉnh giá đất, chi phí chuyển đất nông nghiệp sang đất thổ cư,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Tin bất động sản mới nhất: Giải mã cơn sốt đất hầm hập; nóng việc mua ‘lúa non’ suất đất tái định cư dự án sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. 'Cơn sốt' bất động sản thường có chu kỳ, khoảng 10 năm lại có 1 lần và trải qua mỗi lần như vậy lại tạo lập một mặt bằng giá mới.
Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Giá bất động sản ven Hà Nội ‘lên đồng’, kê đơn ‘cắt sốt’ như thế nào?

Baoquocte.vn. Nhiều đợt sốt bất động sản đã để lại những bài học nhãn tiền và khi thị trường đang quay cuồng thì những bài học đó dường như bị lãng quên.
Tin bất động sản mới nhất: Điểm mặt ‘thủ phạm’ gây sốt đất và cắm mốc 3.000 lô đất tái định cư đầu tiên dự án sân bay Long Thành

Tin bất động sản mới nhất: Điểm mặt ‘thủ phạm’ gây sốt đất và cắm mốc 3.000 lô đất tái định cư đầu tiên dự án sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. Các thửa đất chia lô, liền thổ… là những sản phẩm bất động sản ‘xưa như trái đất’ nhưng gần đây nó được đặc biệt hóa và hiếm hóa.
Thị trường bất động sản Việt Nam 2021: Tiếp tục thu hút vốn ngoại

Thị trường bất động sản Việt Nam 2021: Tiếp tục thu hút vốn ngoại

Baoquocte.vn. Nhiều chuyên gia kinh tế dự báo, thị trường bất động sản Việt Nam năm 2021 tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu và thu hút mạnh các nhà đầu tư nước ngoài.
Giá bất động sản: Thực ảo lẫn lộn

Giá bất động sản: Thực ảo lẫn lộn

Baoquocte.vn. Bất chấp những tác động trái chiều của Covid-19 lên nền kinh tế, đặt biệt là khu vực sản xuất và dịch vụ, giá bất động sản vẫn tăng đều, thậm chí sốt cục bộ.
Thị trường chứng khoán ngày 13/4: Áp lực chốt lời mạnh, thị trường đảo chiều giảm

Thị trường chứng khoán ngày 13/4: Áp lực chốt lời mạnh, thị trường đảo chiều giảm

Baoquocte.vn. Tiếp nối đà tăng từ phiên trước, thị trường chứng khoán ngày 13/4 bứt phá tăng tạo Gaps ngay từ những phút mở cửa.
Chứng khoán vững vàng trên nền giá mới

Chứng khoán vững vàng trên nền giá mới

Baoquocte.vn. Tâm lý phấn khởi lan khắp thị trường chứng khoán khi những tin vui từ kết quả kinh doanh quý I/2021 cũng như kế hoạch của DN mùa đại hội cổ đông.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 13/4 -1.300 điểm thẳng tiến?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 13/4 -1.300 điểm thẳng tiến?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
VinFast dự kiến chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Mỹ

VinFast dự kiến chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Mỹ

Baoquocte.vn. Theo Bloomberg, Vingroup đang xem xét đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ với VinFast.
Thị trường chứng khoán ngày 12/4: Bùng nổ thanh khoản 21.500 tỷ đồng, VN-Index vượt ngưỡng 1.250 điểm

Thị trường chứng khoán ngày 12/4: Bùng nổ thanh khoản 21.500 tỷ đồng, VN-Index vượt ngưỡng 1.250 điểm

Baoquocte.vn. Phiên giao dịch đầu tuần chứng kiến sự bứt phá tích cực của thị trường khi sắc xanh hiện diện ngay từ mở đầu phiên giao dịch.
Biến động mạnh có thể xảy ra trên thị trường chứng khoán Việt tuần này

Biến động mạnh có thể xảy ra trên thị trường chứng khoán Việt tuần này

Baoquocte.vn. Theo một số chuyên gia, thị trường chứng khoán tuần này sẽ tiếp tục có diễn biến giằng co, điều chỉnh tích lũy trong những phiên đầu tuần.
Phiên bản di động