 |
| Chủ tịch Jacob Zuma trả lời giới truyền thông sau khi bỏ phiếu ở Nkandla, ngày 22/4. |
Theo luật bầu cử Nam Phi, kết quả bầu cử chính thức sẽ được công bố hai ngày sau khi kết thúc bỏ phiếu. Kết quả thăm dò dư luận Nam Phi, công bố ngày 21/4, cho thấy ANC cầm quyền có thể chiến thắng với khoảng 67% số phiếu ủng hộ, trong khi hai đối thủ là Liên minh dân chủ có thể được 13% số phiếu và Đại hội của Nhân dân (COPE) mới tách từ ANC được 11% ủng hộ. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng ANC sẽ chiến thắng nhưng không đủ 2/3 số ghế cần thiết để có thể sửa đổi hiến pháp như đảng này dự định.
Zuma: nhân vật tranh cãi
Một khi ANC giành thắng lợi, Chủ tịch Jacob Zuma sẽ được các dân biểu Quốc hội mới bầu làm Tổng thống. Tuy vậy, người đàn ông 67 tuổi này vẫn đang là một nhân vật gây rất nhiều tranh cãi, nhiều lời khen nhưng cũng không ít điều tiếng.
“Jacob Zuma mang hình ảnh và khát vọng của người nghèo tại Nam Phi, giống như không nhiều nhà lãnh đạo từ sau Mandela đã làm được”, Razia Khan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu châu Phi của Ngân hàng Standard Chartered nhận định. Ông Zuma được nhiều người mến mộ vì tính cách thẳng thắn, bênh vực người nghèo, luôn đấu tranh chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Năm 1991, đại hội đầu tiên của ANC được tổ chức trong nước kể từ sau khi lệnh cấm được dỡ bỏ, Zuma được bầu làm Phó Tổng thư ký ANC. Năm 2007, ông được bầu làm Chủ tịch ANC.
Nhưng người đàn ông có 4 vợ chính thức và 10 con này ngay từ khi còn là Phó Tổng thống đã bị kiện cáo vì liên quan đến tham nhũng. Năm 2006, ông lại phải ra tòa vì bị tố cáo là cưỡng hiếp một cô gái mắc bệnh AIDS. Tất cả các vụ kiện chống lại Zuma đều không có kết quả.
Nhiệm vụ nặng nề
Đây có lẽ là cuộc bầu cử quan trọng nhất kể từ khi chế độ apartheid bị lật đổ. “Chúng tôi đang bước vào thời kỳ hậu giải phóng. Người dân đang bàn tán về các vấn đề và thách thức mới. Có một thế hệ mới đang xuất hiện, những người không biết nhiều về thời kỳ đấu tranh giải phóng”, David Monyae, một nhà phân tích chính trị độc lập nhận định.
Háo hức, tin tưởng vào cuộc bầu cử, nhưng người dân Nam Phi cũng không khỏi ngờ vực về khả năng lãnh đạo của Zuma nếu ANC giành đa số phiếu. Những cuộc đấu tranh nội bộ liên miên, các cáo buộc tham nhũng và sự phớt lờ những lời cam kết trong thời gian qua đã khiến ANC không còn duy trì sự tín nhiệm của cử tri như trước nữa. Nhiều người cũng đặt ra câu hỏi là liệu Nam Phi sẽ phát triển thành một nền dân chủ đa đảng thật sự hay ANC sẽ tìm cách duy trì vị trí độc tôn.
Mặc dù là một trung tâm thương mại của khu vực, nhưng Nam Phi cũng đang bước vào suy thoái lần đầu tiên trong 17 năm qua. Các mỏ khai khoáng và nhà máy đều bị ảnh hưởng nặng nề. 43% trong số 48 triệu người dân hiện đang sống dưới mức nghèo đói. Tình trạng tội phạm ở Nam Phi tồi tệ đến mức hiện trung bình mỗi ngày có 50 vụ giết người, theo AFP.
Được lòng dân với những chính sách ưu tiên phát triển cho người dân nông thôn nhưng trong bối cảnh khủng hoảng, làm thế nào để thực hiện những lời hứa trong chiến dịch tranh cử mới thực sự là cuộc tranh cử khó khăn nhất của ông Zuma.
Gia Lê
