Nem rán – món ăn Việt phổ biến ở Senegal

Theo dõi TGVN trên
Câu chuyện về nửa thế kỷ chiến tranh và chủ nghĩa thực dân đằng sau một món ăn vặt phổ biến ở Senegal.
TIN LIÊN QUAN
nem ran mon an viet pho bien o senegal "Văn hóa bệt" trong ẩm thực đường phố Hà Nội
nem ran mon an viet pho bien o senegal "Hãy nấu ăn vì tình yêu!"

Không nhiều người còn nhớ cách nem rán xuất hiện ở Senegal. Được gọi bằng cái tên “nems” trong tiếng Pháp, món ăn này có vỏ ngoài chiên giòn rụm và nhân bên trong làm từ miến và thịt lợn. Ngày nay, nem rán là món ăn rất phổ biến trên đường phố cũng như trong thực đơn các nhà hàng sang trọng ở Senegal.

Những mối lương duyên

Câu chuyện về món nem rán ở Senegal bắt nguồn từ năm 1947, khi cậu thiếu niên 14 tuổi Jean Gomis theo tàu SS Pasteur cập cảng Sài Gòn. Gomis nói rằng chiếc tàu viễn dương như một “thiên đường” khi ông hồi tưởng lại hải trình kéo dài nhiều tháng  từ Senegal đến Việt Nam. Khi đó, cha của Gomis, một sĩ quan người Senegal phục vụ trong quân đội Pháp, được điều động đến Việt Nam tham chiến.

Mẹ ông Gomis là bà Nguyễn Thị Sáu, một người phụ nữ Việt Nam đã chống lại quan niệm thời bấy giờ khi chấp nhận kết hôn cùng một người ngoại quốc da đen. Sau đó, cha của Gomis đưa cả gia đình trở về Senegal sau thời gian dài làm nhiệm vụ tại Việt Nam.

nem ran mon an viet pho bien o senegal
Ông Gomis chỉ vào bức ảnh gia đình, trong đó mẹ ông mặc áo dài Việt Nam. (Nguồn: The Slate)

Từ những đầu thế kỷ XX cho đến năm 1954, thực dân Pháp đưa hơn 50.000 binh lính từ các nước châu Phi – trong đó có những người Senegal - đến tham chiến ở Đông Nam Á, đặc biệt là tại Việt Nam. Mặc dù những người lính “lê dương” này được huy động từ nhiều quốc gia Tây Phi, song họ thường được gọi chung với cái tên là “lính Senegal”.

Theo nhà nghiên cứu lịch sử Helene Lame, có khoảng 100 phụ nữ Việt Nam theo chồng về Senegal sau chiến tranh Đông Dương. Bà Lame cho biết thêm, thông thường trước lễ cưới của một ai đó, những người phụ nữ Việt Nam này tập trung ở nhà một người và chuẩn bị món ăn cho 2-3 ngày tới, trong đó đặc biệt luôn có món nem rán.

Thời bấy giờ, văn hóa Pháp vẫn hiện diện rất mạnh mẽ ở cả Senegal và Việt Nam, những người vợ Việt Nam thấy nhiều thứ ở Senegal khiến họ nhớ quê hương. Cả hai nước đều có những trường học dạy bằng tiếng Pháp, những tiệm bánh mì và những công trình kiến trúc kiểu Pháp. “Tôi thấy cuộc sống ở hai nước không khác nhau là mấy”, ông Jean Gomis, 83 tuổi, chia sẻ.

Cô Merry Bey, một biên tập viên truyền hình Senegal, vẫn luôn nhớ về mái tóc suôn dài của bà nội: “Tôi nói với bạn bè rằng mình có một người bà xinh đẹp nhất”. Bey cho biết thêm, bà nội cô thường mặc quần áo truyền thống Việt Nam do bà tự cắt may. Những ngày cuối tuần, bà thường mời bạn bè đến nhà nấu nướng và hát dân ca Việt Nam.

nem ran mon an viet pho bien o senegal

Tuy nhiên, những gia đình chồng Senegal – vợ Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn. Bà nội của Merry Bey không được gia đình chồng chấp nhận, cho đến khi bà học tiếng địa phương và phải cải đạo sang Hồi giáo. “Bà không bao giờ kể về quá khứ. Tôi thấy nhiều khi bà dằn vặt vì điều đó”, Bey nói.

Nhiều người vợ gốc Việt lại phải đối mặt với nghèo đói, túng thiếu. Gia đình chồng có nhiều người, trong khi lương binh lính quân đội Pháp lại không cao. Trong hoàn cảnh đó, những người phụ nữ cũng phải bươn chải sinh nhai, chủ yếu là bán đồ ăn ở chợ.

Mẹ của Gomis dạy ông cách làm món nem rán, tỉ mỉ hướng dẫn từng công đoạn như thấm nước bánh đa nem, khéo léo cuộn tròn nhân lại như điếu xì gà trước khi bỏ vào chảo dầu sôi rán lên. “Trong các gia đình có mẹ là người Việt Nam, mọi đứa trẻ đều biết nấu ăn. Đó là sự giáo dục tuyệt vời”, Gomis nói.

Không còn như xưa

Mặc dù gia nhập quân đội ở tuổi 20, nấu ăn là đam mê một đời của Gomis. Trên sân thượng nhà mình ở Dakar, ông trồng rất nhiều loại rau gia vị Việt Nam. Trong nhiều năm Gomis nấu ăn cho gia đình và bạn bè, có một người quan sát ông rất kĩ. Người đó bây giờ đã trở thành đầu bếp nổi tiếng nhất ở Senegal, Pierre Thiam.

“Chú Jean là người duy nhất tôi thực sự nể phục”, Thiam nói qua điện thoại từ New York, nơi ông sống từ thập niên 1980 và là nơi Thiam giới thiệu ẩm thực Senegal với thế giới. Hai cuốn sách dạy nấu ăn của Thiam, “Yolele! Công thức nấu ăn từ Dakar - trái tim của Senegal” và “Cách nấu món Senegal từ A đến Z”, cũng đề cập đến các món ăn Việt theo công thức của “chú Jean”.

nem ran mon an viet pho bien o senegal
Món nem rán ở Senegal.

Thiam cho biết, cả hai nền ẩm thực Senegal và Việt Nam đều dùng những nguyên liệu có hương vị mạnh mẽ. Món ăn “quốc hồn quốc túy” của Senegal, thiéboudiènne, là một hỗn hợp của cơm, cá và rau, rưới lên nước sốt cà chua và mắm cá lên men. Ở New York, khi Thiam không tìm được mắm cá lên men, ông thường thay thế bằng nước mắm cá cơm Việt Nam.

Ông Jean Gomis và nhà sử học Helene Lame là hai trong ba người hiếm hoi ở Dakar có thể nói, đọc và viết tiếng Việt thành thạo. Lame cho biết trước đây, đã có lúc khoảng 200 người tham gia buổi tiệc dành cho các gia đình Senegal - Việt Nam, tuy nhiên gần đây, cộng đồng chỉ tụ tập trong các lễ tang. Cũng theo bà Lame, hiện chỉ còn duy nhất một người vợ lính lê dương Senegal còn sống và bà này đã 92 tuổi.

Khi thế hệ những người phụ nữ đầu tiên làm nem rán ở Senegal mất đi, cách thức làm món ăn này cũng thay đổi. “Nó không còn như trước nữa, thậm chí có thể nói là khác một trời một vực”, Thiam nói.

nem ran mon an viet pho bien o senegal "Văn hóa bệt" trong ẩm thực đường phố Hà Nội

Không mái che, không người phục vụ, thậm chí không… bàn, nhưng những hàng quán như vậy không biết từ bao giờ đã trở thành ...

nem ran mon an viet pho bien o senegal Khi người nước ngoài quảng bá món ăn Việt

Sẽ rất tích cực khi những người nước ngoài tìm hiểu, quảng bá cho ẩm thực Việt vì lòng đam mê. Nhưng sẽ phản tác ...

nem ran mon an viet pho bien o senegal Nem Việt Nam nổi tiếng tại Bỉ

Món chả giò (nem rán) có cái tên mới là loempia đã theo chân người Việt đến Bỉ vài chục năm. Nó đã nuôi sống ...

Quang Chinh (theo The Slate)

Đọc thêm

Doanh nghiệp Việt Nam tại Anh quyên góp hơn 2 tỷ đồng cho quê hương chống dịch

Doanh nghiệp Việt Nam tại Anh quyên góp hơn 2 tỷ đồng cho quê hương chống dịch

Baoquocte.vn. Các doanh nghiệp Việt Nam tại Anh đã quyên góp ủng hộ công tác phòng chống dịch Covid-19 tại Việt Nam với tổng số tiền 1 tỷ đồng và hơn ...
Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Baoquocte.vn. EU không được thông báo trước về thỏa thuận đối tác an ninh mới giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trao tặng nhu yếu phẩm và vật tư y tế cho Việt kiều và Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Campuchia

Trao tặng nhu yếu phẩm và vật tư y tế cho Việt kiều và Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Campuchia

Baoquocte.vn. Hơn 5 tấn nhu yếu phẩm, vật tư y tế đã được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Nông trao tặng Tiểu khu Quân sự và Việt kiều tại ...
Nguyên nhân khiến Justin Bieber 'không cười nổi' ở Met Gala và hôn nhân ngọt ngào với Hailey Baldwin

Nguyên nhân khiến Justin Bieber 'không cười nổi' ở Met Gala và hôn nhân ngọt ngào với Hailey Baldwin

Baoquocte.vn. Justin Bieber - Hailey Baldwin phối đồ đồng điệu nhưng gây chú ý với biểu cảm kém vui khi tới dự đại tiệc thời trang Met Gala 2021 tại New ...
Các khu dự trữ sinh quyển thế giới chiếm gần 5% diện tích trên Trái đất

Các khu dự trữ sinh quyển thế giới chiếm gần 5% diện tích trên Trái đất

Baoquocte.vn. UNESCO vừa công nhận thêm 20 khu dự trữ sinh quyển thế giới và phân vùng lại hai khu dự trữ sinh quyển hiện có tại Italy và Chile.
Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Baoquocte.vn. Quan chức Ngoại giao Nga ngạc nhiên trước phản ứng của Ngoại trưởng Pháp về quyết định của Australia hủy thỏa thuận đóng tàu ngầm với Paris.
Quảng Ninh nỗ lực hoàn thành tiêm vaccine Covid-19 mũi 1 cho 100% người dân

Quảng Ninh nỗ lực hoàn thành tiêm vaccine Covid-19 mũi 1 cho 100% người dân

Baoquocte.vn. Quảng Ninh bước vào chiến dịch cao điểm tiêm chủng vaccine Covid-19 diện rộng trên toàn tỉnh.
Hương vị tình thân: Chị em bày tỏ cảm xúc trước cảnh tiểu tam Dương cố tình hôn Huy trước mặt Thy

Hương vị tình thân: Chị em bày tỏ cảm xúc trước cảnh tiểu tam Dương cố tình hôn Huy trước mặt Thy

Baoquocte.vn. Người hâm mộ phim Hương vị tình thân: "Xuất hiện con giáp thứ 13 kịp thời, đúng lúc để cho Thy biết giá trị khi sắp mất Huy là như ...
Lịch âm 18/9, xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 18/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 18/9, xem âm lịch hôm nay thứ 7 ngày 18/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 18/9. Âm lịch hôm nay 18/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 18/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 18 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Công nghệ thông tin và viễn thông: Mảng sáng hiếm hoi!

Công nghệ thông tin và viễn thông: Mảng sáng hiếm hoi!

Baoquocte.vn. Theo Công ty cổ phần Chứng khoán BOS xu hướng chuyển đổi số khiến ngành công nghệ thông tin đứng trước cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ dài hạn.
Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Khám phá những địa danh bí ẩn bậc nhất trên thế giới!

Baoquocte.vn. Không có gì hấp dẫn hơn là khám phá những địa danh bí ẩn và những hiện tượng không thể giải thích được!
Phát huy những giá trị văn hóa các khu dự trữ sinh quyển theo hướng bền vững

Phát huy những giá trị văn hóa các khu dự trữ sinh quyển theo hướng bền vững

Baoquocte.vn. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, việc Núi Chúa và Kon Hà Nừng được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới thể hiện rõ nét sự hợp tác giữa Bộ Ngoại ...
Bất chấp Covid-19, người dân Mỹ vẫn hào hứng đi du lịch

Bất chấp Covid-19, người dân Mỹ vẫn hào hứng đi du lịch

Baoquocte.vn. Đối với ngành du lịch của Mỹ, chỉ cách một năm đã có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn.Vào tháng 9/2020, ngành du lịch Mỹ đối mặt vô vàn khó khăn vì lượng ...
Mô hình Du lịch-Vaccine: Giải pháp giữa mùa dịch Covid-19

Mô hình Du lịch-Vaccine: Giải pháp giữa mùa dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Kết hợp du lịch và tiêm vaccine - mô hình không mới nhưng là giải pháp ở thời điểm đại dịch chưa có dấu hiệu suy giảm như hiện nay.
Du lịch Cà Mau: Sẵn sàng phương án hậu Covid-19

Du lịch Cà Mau: Sẵn sàng phương án hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Chính quyền địa phương luôn chủ động, tích cực nghiên cứu giải pháp khôi phục thị trường du lịch địa phương sau khi đại địch covid-19 được không chế.
Cuộc sống ở Cao Bằng - nơi duy nhất 'vắng bóng' Covid-19 tại Việt Nam

Cuộc sống ở Cao Bằng - nơi duy nhất 'vắng bóng' Covid-19 tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Phan Quốc đến du lịch Cao Bằng và không thể trở về TP. Hồ Chí Minh vì dịch bất ngờ, hơn hai tháng ở lại mảnh đất này, anh cũng quen dần với nhịp sống ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Bỉ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Ở Bỉ, sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng Pháp và tiếng Hà Lan. Do đó có hai dòng văn học: văn học viết bằng tiếng Pháp và văn học viết bằng tiếng Hà Lan.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 6)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 5)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 4)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Tây Ban Nha (kỳ 3)

Baoquocte.vn. Văn học Tây Ban Nha có nhiều tác giả, tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Baoquocte.vn. Có những cuốn sách không chỉ hợp với không khí nhẹ nhàng của mùa Thu mà còn mang đến nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người đọc.
Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Cuốn sách của Walter Isaacson viết về sự hình thành và phát triển của công nghệ CRISPR trong điều trị Covid-19 sẽ được phát hành tại Việt Nam.
Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Baoquocte.vn. Dù lo ngại một số người tìm cách ngăn chặn cuốn sách mới phát hành nhưng nữ diễn viên Angelina Jolie hy vọng nhiều trẻ em sẽ tìm thấy nó.
Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa giới thiệu hai cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Bức tranh sống động về bối cảnh lịch sử ra đời Tuyên ngôn Độc lập

Baoquocte.vn. Qua cuốn sách, bạn đọc được chiêm ngưỡng một bức tranh sống động và cụ thể về bối cảnh ra đời bản Tuyên ngôn Độc lập.
Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Sách văn học nước ngoài được độc giả yêu mến trong tháng 8

Baoquocte.vn. Trong tháng 8 này, những cuốn sách được nhắc đến nhiều nhất và được yêu mến nhất của Nhã Nam hầu hết là sách văn học.
Phiên bản di động