Nga-châu Âu: Vũ khí hóa khí đốt tự nhiên, liệu gậy ông có đập lưng ông?

Thùy Trang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chiến thuật cắt nguồn cung khí đốt với phương Tây của Tổng thống Vladimir Putin liên quan đến xung đột Nga-Ukraine sẽ thúc đẩy nỗ lực chuyển sang năng lượng tái tạo của các nước Liên minh châu Âu (EU) và do đó có thể phản tác dụng.
Vũ khí hóa khí đốt tự nhiên ở châu Âu có thể phản tác dụng đối với Nga?
Lễ khởi công một đường ống dẫn khí đốt Nga tại St. Petersburg năm 2010. (Nguồn: The Conversation)

Trong một bài bình luận đăng tải trên The Conversation, tác giả Michael E Webber, Giáo sư về tài nguyên năng lượng tại Đại học Texas ở Austin (Mỹ) đã phân tích những được và mất của cả EU và Nga trong "cuộc chiến" năng lượng liên quan đến xung đột Nga-Ukraine.

Khí đốt là một mặt hàng quý, rất cần thiết cho các ngành công nghiệp, sản xuất điện và sưởi ấm các tòa nhà, đặc biệt tại các quốc gia Bắc Âu, nơi mùa đông khắc nghiệt kéo dài. Điều này đồng thời lý giải vì sao nhiều quốc gia châu Âu mặc dù nhập khẩu khí đốt từ nhiều nguồn khác nhau song lại ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung cấp của Nga để giữ ấm cho những ngôi nhà, bên cạnh việc phát triển nền kinh tế.

Khi năng lượng trở thành vũ khí

Với tầm quan trọng ngày càng tăng, cách sử dụng năng lượng như một thứ vũ khí trở nên phổ biến. Năm 1967 và năm 1973, các quốc gia Arab từng ngừng việc xuất khẩu dầu sang Mỹ và các quốc gia phương Tây khác nhằm hỗ trợ Israel trong các cuộc xung đột chống lại các nước láng giềng Trung Đông. Việc cắt đứt nguồn cung là cách làm thiệt hại về mặt kinh tế cho đối thủ đồng thời giành được những nhượng bộ về chính sách.

Ngày nay, lệnh cấm vận dầu mỏ dường như không còn hoạt động như trước. Dầu trở thành loại hàng hóa có thể thay thế được trên thị trường toàn cầu. Nếu một nguồn cung cắt giảm thì các quốc gia nhập khẩu có thể mua thêm dầu từ các nhà cung cấp khác, mặc dù họ có thể phải trả giá "mua nóng" cao hơn so với giá theo hợp đồng dài hạn.

Điều này hoàn toàn có thể xảy ra bởi lượng dầu tiêu thụ hàng ngày trên thế giới được vận chuyển bằng tàu biển đã đạt hơn 60%. Cho dù ở bất kỳ thời điểm nào thì luôn có một đội tàu biển đang trong quá trình vận chuyển dầu thô từ điểm này tới điểm khác trên toàn cầu. Nếu xảy ra sự gián đoạn, các con tàu này có thể thay đổi hành trình mà vẫn đến điểm hẹn chỉ trong vài tuần.

Do đó, rất khó để một quốc gia sản xuất dầu có thể ngăn cản một quốc gia tiêu thụ mua dầu trên thị trường toàn cầu.

Trong khi đó, khí đốt tự nhiên được di chuyển chủ yếu bằng đường ống. Chỉ 13% nguồn cung khí đốt trên thế giới được vận chuyển bởi các tàu chở khí đốt tự nhiên hóa lỏng. Điều này khiến khí đốt trở thành một loại hàng hóa của khu vực hoặc châu lục, giữa người bán và người mua có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Người mua khó có thể tìm được nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên thay thế so với các nguồn dầu khác do việc đặt đường ống mới hoặc xây dựng các bến xuất nhập khí đốt tự nhiên hóa lỏng có thể tiêu tốn hàng tỷ USD và mất nhiều năm. Chính vì vậy, sự gián đoạn khí đốt có thể kéo dài trong khoảng thời gian đáng kể.

Thúc đẩy giảm sự phụ thuộc vào khí đốt Nga

Sự phụ thuộc của các quốc gia châu Âu vào năng lượng Nga, đặc biệt trong vấn đề về khí đốt tự nhiên, đã làm phức tạp thêm các chính sách đối ngoại của chính những quốc gia này.

Các nhà quan sát đã chỉ ra rằng, kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2, sự phụ thuộc quá nhiều của người tiêu dùng châu Âu vào dầu khí Nga trong nhiều thập kỷ vô hình chung đã khiến các chính phủ châu Âu trở nên do dự trước các lệnh trừng phạt Moscow.

Dường như cũng không phải ngẫu nhiên mà Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt vào tháng 2, giữa lúc thời tiết lạnh giá cũng như nhu cầu khí đốt của châu Âu gia tăng nhằm sưởi ấm các tòa nhà.

Với mạng lưới khí đốt trải dài qua nhiều quốc gia châu Âu, việc Nga ngừng cung cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria không chỉ ảnh hưởng đến hai quốc gia đó, mà còn tác động tới giá cả leo thang khi áp lực khí đốt trong các đường ống chạy qua các quốc gia này đến các quốc gia khác dần giảm xuống. Sự thiếu hụt cuối cùng sẽ lan sang các quốc gia khu vực "hạ nguồn" như Pháp và Đức.

Nếu người dân châu Âu có thể cắt giảm mức tiêu thụ khí đốt của họ một cách nhanh chóng thì khi mùa hè đi qua, đồng thời các nhà máy điện khí đốt được thay thế bằng nhiều nguồn khác nhau, họ có thể làm chậm sự khởi phát của "nỗi đau" này. Việc tận dụng lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu từ các bến ven biển cũng dần trở nên hữu ích hơn.

Vũ khí hóa khí đốt tự nhiên ở châu Âu có thể phản tác dụng đối với Nga?
Việc xây dựng các nhà máy điện gió, năng lượng mặt trời, địa nhiệt và điện hạt nhân càng nhanh càng tốt với mục tiêu thay thế các nhà máy điện khí đốt tự nhiên là ưu tiên hàng đầu hiện nay của EU. (Nguồn: AP)

Về lâu dài, EU đang nỗ lực hơn nữa nhằm nhanh chóng tăng hiệu quả sử dụng năng lượng trong các tòa nhà hiện có và nỗ lực lấp đầy các hầm chứa khí đốt trong các mùa thấp điểm - khi nhu cầu khí đốt giảm, đồng thời tăng cường tìm giải pháp thay thế cho nhiên liệu hóa thạch từ nhiên liệu có nguồn gốc từ chất thải nông nghiệp hoặc các nguồn hữu cơ tái tạo khác tại địa phương.

Việc tiến hành xây dựng thêm các bến nhập khẩu với mục tiêu đưa khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Mỹ, Canada hoặc các quốc gia khác cũng là một lựa chọn đáng được chú ý.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các nhà máy điện gió, năng lượng mặt trời, địa nhiệt và điện hạt nhân càng nhanh càng tốt với mục tiêu thay thế các nhà máy điện khí đốt tự nhiên là ưu tiên hàng đầu của EU. Vì vậy, việc thay thế các hệ thống sưởi ấm sử dụng khí đốt tự nhiên bằng các máy bơm nhiệt điện sẽ là giải pháp, qua đó có thể cung cấp điều hòa không khí cho những đợt nắng nóng ngày càng thường xuyên và gay gắt trong mùa hè tại lục địa già.

Các giải pháp này phù hợp với các mục tiêu khí hậu của EU, đồng thời cho thấy việc cắt giảm khí đốt của Nga cuối cùng có thể thúc đẩy các quốc gia trong liên minh nỗ lực chuyển sang năng lượng tái tạo và sử dụng điện một cách hiệu quả hơn.

Tất cả các sự lựa chọn này đều mang tính hiệu quả, song vẫn cần có nhiều thời gian hơn nữa. Thật không may, châu Âu không có nhiều sự lựa chọn trong quãng thời gian từ nay cho tới mùa đông.

Còn Nga thì sao?

Trong khi sự gián đoạn nguồn cung cấp khí đốt chắc chắn sẽ gây tổn hại nặng nề cho người tiêu dùng các nước EU, ở chiều ngược lại điều này cũng gây khó khăn đối với Nga, khi quốc gia này rất cần nguồn tài chính thu được từ việc cung cấp khí đốt.

Tính tới thời điểm hiện tại, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho các quốc gia "không thân thiện" thanh toán năng lượng Nga bằng đồng Ruble với mong muốn thúc đẩy đồng tiền của quốc gia từng có thời điểm mất giá dưới sức nặng của các lệnh trừng phạt kinh tế. Tuy nhiên, cả Ba Lan và Bulgaria đều từ chối việc thanh toán bằng đồng Ruble.

Việc cắt nguồn cung cấp khí đốt đã đem đến nhiều thiệt hại cho Nga và sẽ còn gây ra nhiều phản ứng dữ dội hơn tại các quốc gia châu Âu.

Với việc sử dụng khí đốt tự nhiên làm vũ khí, Nga có thể linh hoạt hóa cơ chế dầu khí của mình mà không lạm dụng quá nhiều tới ngân sách. Nhưng âu hỏi quan trọng đặt ra tại thời điểm này - đó là liệu châu Âu có cần khí đốt Nga nhiều hơn việc Moscow cần nguồn thu này hay không?

Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ huấn luyện binh sĩ Kiev sử dụng nhiều loại vũ khí, Anh phản đối đàm phán nếu Moscow ra điều kiện

Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ huấn luyện binh sĩ Kiev sử dụng nhiều loại vũ khí, Anh phản đối đàm phán nếu Moscow ra điều kiện

Ngày 6/5, người phát ngôn Lầu Năm Góc John Kirby xác nhận, quân đội Mỹ đã hoàn thành chương trình huấn luyện hơn 220 binh ...

Khủng hoảng khí đốt châu Âu: Nga 'thoái vị', ngôi sao khí đốt mới sẽ xuất hiện?

Khủng hoảng khí đốt châu Âu: Nga 'thoái vị', ngôi sao khí đốt mới sẽ xuất hiện?

Từng từ chối yêu cầu của châu Âu về khí đốt, khi Nga đe dọa cắt nguồn cung cấp cho lục địa này, nhưng thực ...

(theo The Conversation)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng năng lượng

Đọc thêm

Lần thứ hai liên tiếp, U23 Việt Nam giành Huy chương vàng SEA Games

Lần thứ hai liên tiếp, U23 Việt Nam giành Huy chương vàng SEA Games

Baoquocte.vn. U23 Việt Nam đã giành được tấm Huy chương vàng môn bóng đá nam SEA Games 31 sau khi có chiến thắng 1-0 trước U23 Thái Lan ở trận chung ...
IPEF - 'Vũ khí mới' của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương có gì?

IPEF - 'Vũ khí mới' của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương có gì?

Baoquocte.vn. Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPEF) được thiết kế như một công cụ để tăng cường hợp tác của Mỹ với các đối tác châu ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 23/5/2022: Bọ Cạp sai lầm trong tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 23/5/2022: Bọ Cạp sai lầm trong tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 23/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Bí mật sự diệt vong của loài khủng long

Bí mật sự diệt vong của loài khủng long

Baoquocte.vn. Một mảnh nhỏ của tiểu hành tinh va vào Trái Đất cách đây 66 triệu năm dẫn đến sự kết thúc của loài khủng long đã được tìm thấy trong ...
Việt Nam ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên nguyên tắc và luật lệ

Việt Nam ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên nguyên tắc và luật lệ

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nhấn mạnh Việt Nam ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên nguyên tắc và luật lệ tại hội nghị của APEC.
Ngày 22/5, Hà Nội phát hiện 347 người mắc Covid-19; Gần 83.000 F0 theo dõi tại nhà

Ngày 22/5, Hà Nội phát hiện 347 người mắc Covid-19; Gần 83.000 F0 theo dõi tại nhà

Baoquocte.vn. Hiện Hà Nội còn gần 83.000 ca mắc Covid-19 đang điều trị, theo dõi, trong đó có 96 ca điều trị tại bệnh viện và gần 82.900 ca theo dõi ...
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Thái Lan

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Thái Lan

Baoquocte.vn. Chiều 22/5, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thăm Đại sứ quán Việt Nam, gặp gỡ thân mật đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan.
Bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine, APEC không ra được thông cáo chung

Bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine, APEC không ra được thông cáo chung

Baoquocte.vn. Ngày 22/5, Hội nghị APEC đã kết thúc mà không ra được thông cáo chung do bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine.
Tổng đạo diễn – NSƯT Trần Ly Ly: Người phụ nữ thầm lặng sau những thành công của SEA Games 31

Tổng đạo diễn – NSƯT Trần Ly Ly: Người phụ nữ thầm lặng sau những thành công của SEA Games 31

Baoquocte.vn. Tổng đạo diễn lễ Khai mạc và Bế mạc NSƯT Trần Ly Ly – Quyền Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn chia sẻ “Tôi ăn ngủ cùng Đại hội ...
Covid-19 tối 22/5: Cả nước có hơn 1.300 ca nhiễm mới tại 42 tỉnh, thành; gần 9.000 người khỏi bệnh

Covid-19 tối 22/5: Cả nước có hơn 1.300 ca nhiễm mới tại 42 tỉnh, thành; gần 9.000 người khỏi bệnh

Baoquocte.vn. Theo Bộ Y tế, ngày 22/5, trên Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh Covid-19 ghi nhận 1.319 ca nhiễm mới đều ghi nhận trong nước.
Bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine, APEC không ra được thông cáo chung

Bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine, APEC không ra được thông cáo chung

Baoquocte.vn. Ngày 22/5, Hội nghị APEC đã kết thúc mà không ra được thông cáo chung do bất đồng về vấn đề Nga-Ukraine.
Hàn Quốc: Chiến lược ngoại giao và an ninh tại Ấn Độ-Thái Bình Dương - 'hợp tác' hay 'cùng tồn tại' với Bộ tứ?

Hàn Quốc: Chiến lược ngoại giao và an ninh tại Ấn Độ-Thái Bình Dương - 'hợp tác' hay 'cùng tồn tại' với Bộ tứ?

Baoquocte.vn. Chiến lược ngoại giao và an ninh mới của Hàn Quốc tại khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương sẽ bao gồm các kế hoạch để 'cùng tồn tại' hoặc 'hợp tác' với nhóm Bộ tứ ...
Nga tấn công các trung tâm chỉ huy ở miền Đông, Nam Ukraine; tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu

Nga tấn công các trung tâm chỉ huy ở miền Đông, Nam Ukraine; tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu

Baoquocte.vn. Nhà sản xuất khí đốt của Nga Gazprom cho biết tập đoàn này tiếp tục cung cấp khí đốt cho châu Âu qua cửa khẩu Sudzha của Ukraine.
Những thông điệp từ điểm dừng chân cuối cùng của Tổng thống Mỹ tại Hàn Quốc

Những thông điệp từ điểm dừng chân cuối cùng của Tổng thống Mỹ tại Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cùng Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đến thăm Trung tâm chỉ huy Hàng không và vũ trụ Hàn Quốc.
Tổng thống Mỹ bắt đầu chuyến thăm Nhật Bản; Tokyo kỳ vọng gì từ sự kiện quan trọng này?

Tổng thống Mỹ bắt đầu chuyến thăm Nhật Bản; Tokyo kỳ vọng gì từ sự kiện quan trọng này?

Baoquocte.vn. Giới chức Nhật Bản đặt rất nhiều kỳ vọng vào chuyến thăm lần này của Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Thủ tướng Ấn Độ với 40 giờ và 23 hoạt động tại Nhật Bản

Thủ tướng Ấn Độ với 40 giờ và 23 hoạt động tại Nhật Bản

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi sẽ có một lịch trình dày đặc khi ông đến Nhật Bản dự Hội nghị Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ (Quad).
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Phiên bản di động