Tin tức về kế hoạch trang bị hệ thống tên lửa tầm xa S-300V4 cho quân đội Viễn Đông bắt đầu từ mùa Hè năm 2019. Tiếp đó, Nga thành lập lữ đoàn tên lửa phòng không 38 mới trực thuộc phân khu Phía Đông. Vào đầu năm 2020, lữ đoàn vinh dự là đơn vị đầu tiên chính thức tiếp nhận tên lửa S-300V4 từ Bộ Quốc phòng Nga và đưa nó vào các hoạt động huấn luyện tập trận cho đến nay.
 |
| S-300V4 có khả năng tiêu diệt các mục tiêu siêu thanh tầm ngắn và tầm trung. (Nguồn: Top War) |
Mảnh ghép cuối cùng của vòng tròn phòng thủ
Trong những năm qua, tổ hợp tên lửa này lần lượt đi vào hoạt động tại các quân khu Phía Tây, Trung Tâm và Phía Nam. Việc triển khai các hệ thống S-300V4 ở Viễn Đông có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển của lực lượng phòng không toàn quốc. Ngoài ra, S-300V4 đã được triển khai ở Syria để chi viện cho trung tâm hậu cần của lực lượng Nga hoạt động bên ngoài biên giới.
Hiện nay, tất cả các quân khu đều có hệ thống phòng không cải tiến mới nhất và có khả năng hỗ trợ công tác chiến đấu của các đơn vị vũ trang liên hợp. Tuy nhiên, phân khu Viễn Đông xưa nay không được coi là một khu vực ưu tiên vì giới hạn điều kiện địa hình. Điều này ảnh hưởng đến các kế hoạch tái thiết vũ trang và tốc độ phát triển của lực lượng quân đội nơi này.
Chuyên trị các tên lửa tầm ngắn và tầm trung
Hệ thống tên lửa phòng không S-300V4 là thành viên mới nhất trong danh sách hệ thống phòng không quân sự. Cải tiến từ thế hệ tên lửa tiền nhiệm, S-300V4 sử dụng các vật liệu và trang bị hiện đại, khả năng bắn đa dạng tên lửa các loại mới. Nhờ ưu điểm đó nó đảm bảo đánh bại các máy bay và tên lửa đạn đạo tầm trung trở xuống ở khoảng cách lên đến 400km và độ cao lên tới 30-35km.
S-300V4 được thiết kế để bảo vệ binh sĩ khi hành quân, trong các khu vực triển khai tập trận và trên chiến trường đòi hỏi tính cơ động cao. Với điều kiện tuyết phủ, S-300V4 thích hợp đặt trên hệ thống khung gầm bánh xích tự hành hơn là các phương tiện bánh lốp như S-400. Hệ thống phòng không bao gồm một đài chỉ huy, một radar đa nhiệm, một bệ phóng tự hành và bệ nạp tải tên lửa. S-300V4 có thể linh hoạt chống lại các mục tiêu đạn đạo ở tốc độ vượt siêu thanh từ 10-12 Mach, tương ứng với đầu đạn của tên lửa tầm ngắn và tầm trung.
Tập đoàn Almaz-Antey VKO Concern4 tuyên bố rằng hệ thống này có thể bao phủ diện tích bảo vệ lớn hơn 2-3 lần so với các tổ hợp S-300 tiền nhiệm. Ngoài ra, hệ thống còn có những lợi thế chiến đấu và hoạt động đáng kể so với các mô hình cạnh tranh của nước ngoài. Khả năng chiến đấu của hệ thống S-300V4 đã được kiểm tra nhiều lần trong các cuộc thử nghiệm và tập trận đa mục tiêu và nhiều đặc điểm khác nhau.
Các phiên bản xuất khẩu đầy tiềm năng
Ngoài khách hàng chính là các lực lượng vũ trang Nga, các phiên bản mới của tổ hợp S-300 đang trong giai đoạn phát triển để có thể bàn giao cho các nước thứ ba. Ví dụ như các đơn đặt hàng S-300V/VM từ một số quốc gia cơ bản được hoàn thành, đồng thời các kĩ sư đang tiến hành chỉnh sửa thiết kế phù hợp với đặc trưng quân đội nước đó.
 |
| Nga hoàn thiện vòng tròn phòng thủ S-300V4, sẵn sàng chấp tấn công từ mọi phía. |
Tại diễn đàn Army-2020, Tập đoàn Almaz-Antey đã lần đầu tiên trưng bày hệ thống tên lửa phòng không triển vọng ‘Antey-4000’ - phiên bản xuất khẩu của tổ hợp hiện đại S-300V4. Được biết, sản phẩm xuất khẩu này vẫn giữ lại tất cả các tính năng chính và ưu điểm của mô hình S-300 cơ bản. Tuy nhiên, do những quy định và đặc thù của ngành buôn bán vũ khí quốc tế nên một số đặc tính kĩ thuật và chiến đấu sẽ bị hạn chế khi bàn giao cho khách hàng.
Một phiên bản khác phát triển từ S-300V4 chính là hệ thống chống tên lửa di động Abakan. Tương tự Antey-4000, tên lửa Abakan phần lớn lặp lại các thiết kế nguyên bản, mục đích chống lại các mục tiêu đạn đạo, tên lửa tác chiến-chiến thuật. Bệ phóng của tổ hợp này mang theo hai ống phóng tên lửa có khả năng đánh trúng mục tiêu ở cự ly 30km và độ cao 25 km. Theo các nguồn tin không chính thức, các hợp đồng cung cấp Antey-4000 và Abakan vẫn chưa được ký kết. Tuy nhiên, sức hút của hai hệ thống này trong tương lai vẫn còn rất lớn, kéo dài đến diễn đàn Army-2021 kế tiếp.
Triển vọng quốc phòng
Việc đưa vào biên chế lữ đoàn phòng không 38 mới với các tổ hợp vũ khí S-300V4 hiện đại có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc củng cố Quân khu phía Đông và tăng cường khả năng phòng thủ nói chung. Kết quả tạo ra một hệ thống phòng không quân sự hiện đại và hiệu quả cao ở một trong những khu vực quan trọng đối với nước Nga.
Trong những năm gần đây, hệ thống phòng không S-300V4 lần lượt được đưa vào trang bị ở tất cả các quân khu. Đồng thời, Bộ Quốc phòng Nga sẽ nhanh chóng hoàn thành công tác sắp xếp lại các đơn vị quân đội chủ lực. Theo kế hoạch, sau khi cho phép S-300V4 phục vụ trong quân đội, tiếp đó từ Binh đoàn 45 Quân chủng Phòng không-Không quân trực thuộc hạm đội Phương Bắc sẽ lập ra một lữ đoàn mới có chức năng tương tự như lữ đoàn 38. Nhờ vào đó, trong tương lai sức mạnh phòng không Nga sẽ tiếp tục từng bước phát triển vững chắc, cũng như nâng cao khả năng tiếp nhận nhiều vũ khí hiện đại với hiệu suất cao.
| Nga nêu lý do triển khai các tổ hợp S-400 ở Bắc Cực TGVN. Theo quan chức cấp cao trong Hội đồng Bắc Cực của Nga, sự xuất hiện của các tổ hợp phòng thủ tên lửa S-400 trên ... |
| Hệ thống phòng thủ tên lửa bảo vệ thủ đô Nga mạnh cỡ nào? TGVN. Hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga có khả năng đánh chặn hàng chục đầu đạn hạt nhân, các loại tên lửa đạn ... |
| Tướng Nga nêu thời gian cần thiết để bảo vệ Moscow không bị tấn công tên lửa TGVN. Chỉ huy lực lượng phòng thủ tên lửa của Nga, Thiếu tướng Sergey Grabchuk tuyên bố, cần vài chục phút để bảo vệ Moscow ... |
