Nga-Ukraine căng thẳng, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng: Lợi cả đôi đường

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong lúc căng thẳng Nga-Ukraine đang ở khúc cao trào, việc Thổ Nhĩ Kỳ bất chợt tuyên bố ủng hộ Ukraine rõ ràng không phải là chuyện ngẫu nhiên. Bình luận của báo Thế giới & Việt Nam.

Giữa lúc căng thẳng Nga-Ukraine đang ngày một nóng, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có chuyến làm khách tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào cuối tuần qua và gặp Tổng thống chủ nhà Recep Tayyip Erdogan nhân 10 năm quan hệ đối tác chiến lược song phương.

Trong họp báo ngày 10/4, ông Erdogan khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ không công nhận “việc sát nhập Crimea (vào Nga)”, ủng hộ Kiev gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và “Nền tảng Crimea”, dự án nhằm thu hồi bán đảo của Ukraine.

Nhà lãnh đạo này nhận định việc tuân thủ các Thỏa thuận Minsk sẽ giảm căng thẳng ở Đông Ukraine, mong rằng quá trình này sẽ được thúc đẩy và Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng góp sức vì một Biển Đen “hòa bình, yên tĩnh và ổn định”.

Còn ông Zelensky nhận định sự ủng hộ của Thổ Nhĩ Kỳ với công cuộc khôi phục chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine là vô cùng quan trọng. Đâu là nguyên do cho chuyện này?

(04.13) Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc họp báo chung cuối tuần qua tại Istanbul. (Nguồn: Phủ Tổng thống Ukraine)
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trong cuộc họp báo chung cuối tuần qua tại Istanbul. (Nguồn: Phủ Tổng thống Ukraine)
Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Khẳng định vị thế

Đầu tiên, Thổ Nhĩ Kỳ thể hiện dụng ý loại bỏ mối đe dọa từ Nga ở Crimea, khẳng định vị thế tại khu vực, thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng đang phát triển nhanh.

Về mặt lịch sử, Thổ Nhĩ Kỳ có mối quan hệ đặc biệt với Crimea, nhất là với người Tatars tại đây, một nhóm thiểu số nói tiếng Thổ chiếm 13% dân số trên bán đảo này. Từ thế kỷ XV-XVIII, Crimea là một nhà nước vệ tinh của Đế chế Ottoman và Chiến tranh Crimea có thể được coi là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Đế chế này.

Tuy nhiên, người Tatars ở Thổ Nhĩ Kỳ vẫn coi bán đảo này là một phần của “thế giới Thổ”. Do đó, việc Thổ Nhĩ Kỳ mong muốn có ảnh hưởng lớn hơn đây, một khu vực có ý nghĩa về mặt lịch sử và chính trị là có thể hiểu được.

Quan trọng hơn, sau khi sát nhập Crimea năm 2014, Nga đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 tại đây, đồng thời xây dựng lực lượng hải quân gồm tàu ngầm và tàu trang bị tên lửa hành trình Kalibr có khả năng đánh chặn ở khoảng cách 2.400 km, đặt thủ đô Istanbul trong tầm ngắm.

Phát biểu năm 2016, khi quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ nguội lạnh, ông Erdogan đã tuyên bố Biển Đen đang “trở thành cái hố của Nga” và nếu không hành động, “lịch sử sẽ không tha thứ cho chúng ta”.

Vì thế, Thổ Nhĩ Kỳ coi Ukraine là vùng đệm quan trọng chống lại ảnh hưởng của Nga và ủng hộ nhiệt thành nỗ lực giúp Kiev gia nhập NATO.

Đồng thời, Kiev và Ankara đẩy mạnh hợp tác quốc phòng. Năm 2018, trong khuôn khổ thỏa thuận quốc phòng trị giá 69 triệu USD, Ukraine mua 6 máy bay không người lái Bayraktar TB2 và 200 tên lửa chính xác cao từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm ngoái, Kiev chốt mua 4 tàu hộ tống lớp MILGEM Ada của Ankara, tàu chiến nhỏ có khả năng cơ động cao.

Hai bên cũng hợp tác chặt chẽ trong sản xuất các động cơ diesel cho máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm và xe tăng chiến đấu chủ lực.

Phát biểu năm 2016, khi quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ nguội lạnh, ông Erdogan đã tuyên bố Biển Đen đang “trở thành cái hố của Nga” và nếu không hành động, “lịch sử sẽ không tha thứ cho chúng ta”.

Các hợp đồng mua vũ khí này không chỉ giúp Ukraine củng cố lực lượng trước Nga, mà còn phần nào xây dựng uy tín của Thổ Nhĩ Kỳ như một quốc gia xuất khẩu vũ khí lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực máy bay không người lái.

Giai đoạn 2010-2019, xuất khẩu vũ khí của Ankara tăng trưởng 240%, với các thị trường lớn 5 năm qua là Pakistan, Malaysia, Oman, Qatar và Azerbaijan.

Quan trọng hơn, hỗ trợ của Thổ Nhĩ Kỳ cho Ukraine có thể sẽ không chỉ dừng ở việc cung cấp vũ khí.

Theo ông Bilgehan Ozturk, nhà phân tích của Quỹ SETA - tổ chức tư vấn thân cận với chính quyền Tổng thống Erdogan có trụ sở tại Ankara, không loại trừ khả năng Thổ Nhĩ Kỳ có thể điều các cố vấn kỹ thuật và kỹ thuật viên đến Ukraine như ở Azerbaijan nhằm tư vấn về mặt chiến thuật và cách sử dụng hiệu quả các máy bay chiến đấu không người lái do nước này sản xuất.

Nếu thành sự thật, kịch bản này có thể khiến đối đầu Nga-Ukraine phức tạp hơn nhiều.

Duy trì quan hệ, tìm kiếm lợi ích

Tuy nhiên, tăng cường quan hệ với Ukraine song Thổ Nhĩ Kỳ vẫn duy trì quan hệ tốt với Nga.

Bởi lẽ, Nga vẫn là một trong những đối tác quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2019, Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Moscow bất chấp đe dọa từ Washington, đồng minh trong NATO.

Hai nước duy trì hợp tác trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế, từ Syria tới Venezuela.

Về kinh tế, Nga là một trong 10 đối tác thương mại hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm 2020, Nga hoàn thành dự án Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, cho phép Moscow vận chuyển khí đốt tới Nam Âu qua Ankara mà không cần qua Ukraine. Vận chuyển khí đốt qua Thổ Nhĩ Kỳ sẽ phần nào giúp ích cho tham vọng của Ankara để trở thành trung tâm năng lượng khu vực.

Đồng thời, Moscow tích cực tham gia vào dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Akkuyu ở miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ.

(04.13) Nga là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ và Ankara sẽ không vì Kiev mà từ bỏ mối quan hệ này - Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)
Nga là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ và Ankara sẽ không vì Kiev mà từ bỏ mối quan hệ này. (Nguồn: Reuters)

Do đó, Thổ Nhĩ Kỳ không muốn làm tổn hại quan hệ với Nga. Trước khi ông Zelensky đặt chân tới Ankara, ông Erdogan đã điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin về căng thẳng biên giới Nga-Ukraine, trong đó có sự kiện Mỹ đưa tàu chiến tới Biển Đen.

Điều này ít nhiều giải thích tại sao ông Erdogan lại khẳng định hợp tác quốc phòng với Ukraine không nhắm vào bên thứ ba nào.

Cuối cùng, thông qua việc đẩy mạnh quan hệ với Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ có thể giành thêm được sự tin tưởng từ phía Liên minh châu Âu (EU). Thượng đỉnh giữa Tổng thống Erdogan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuần qua đã cho thấy sự bế tắc trong tiến trình gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngay sau khi kết thúc, bà Leyen đã yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ thực thi các phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu, nhấn mạnh vấn đề nhân quyền cần được giải quyết sớm nếu như nước này muốn làm thành viên EU.

Nếu như chuyện gia nhập EU đau đầu với Ankara bao nhiêu thì căng thẳng Nga-Ukraine cũng nan giải với Brussels bấy nhiêu.

Do đó, với việc ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine đã thể hiện rằng Thổ Nhĩ Kỳ và EU có cùng quan điểm về căng thẳng Nga-Ukraine, khiến Thổ Nhĩ Kỳ ít nhiều ghi điểm trong mắt các lãnh đạo EU.

Tuyên bố khéo léo về Ukraine, vì thế là nước cờ hay của Ankara nhằm gia tăng lợi ích trong quan hệ với Kiev, Brussels mà không tổn hại quan hệ với Moscow. Lợi cả đôi đường là vậy.

TIN LIÊN QUAN
Nga: Nguy cơ 'chiến' rất lớn, Mỹ hãy tránh xa Nga và bán đảo Crimea
Tự nhận là 'tuyến phòng thủ chống Nga' của phương Tây, Ukraine mời gọi Mỹ mang tên lửa Patriot đến 'nhà'
Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?
Gốc rễ căng thẳng Nga-Ukraine và câu chuyện 'ăn miếng trả miếng'
Estonia đề cập tình hình Ukraine kèm hiệp ước biên giới Nga-Estonia trong điện đàm 2 ngoại trưởng, Nga đáp trả ẩn ý

Đọc thêm

Hãng hàng không cho phép phi công, tiếp viên nam mặc váy

Hãng hàng không cho phép phi công, tiếp viên nam mặc váy

Baoquocte.vn. Virgin Atlantic quy định phi công, tiếp viên nam có thể mặc váy nếu thích, để có thể thoải mái 'thể hiện con người thật của họ tại nơi làm ...
Chi Pu, Anh Thư 'đốt mắt' fan trên thảm đỏ công chiếu phim 'Mười: Lời nguyền trở lại'

Chi Pu, Anh Thư 'đốt mắt' fan trên thảm đỏ công chiếu phim 'Mười: Lời nguyền trở lại'

Baoquocte.vn. Chi Pu, siêu mẫu Anh Thư - 2 thế hệ diễn viên của phim Mười: Lời nguyền trở lại 'đốt mắt' fan khi diện đầm gợi cảm...
Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayuth Chan-o-Cha

Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayuth Chan-o-Cha

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra quyết định cuối cùng, theo đó ông Prayuth Chan-o-cha chưa vượt quá giới hạn 8 năm trên cương vị Thủ ...
Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Baoquocte.vn. Trước những dấu hiệu leo thang xung đột giữa Nga và Ukraine, Nhật Bản và New Zealand có những động thái bày tỏ ủng hộ Kiev.
Cristiano Ronaldo gặp gỡ và trao đổi một số vấn đề với bác sĩ tâm lý

Cristiano Ronaldo gặp gỡ và trao đổi một số vấn đề với bác sĩ tâm lý

Baoquocte.vn. Theo nguồn tin từ tờ Marca, Cristiano Ronaldo đang ở trong giai đoạn khó khăn khi phải điều trị chứng trầm cảm.
Phim Hàn: Doanh thu khổng lồ của 'Bỗng dưng trúng số' sau một tuần chiếu tại Việt Nam

Phim Hàn: Doanh thu khổng lồ của 'Bỗng dưng trúng số' sau một tuần chiếu tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bộ phim hài của Hàn Quốc 'Bỗng dưng trúng số' thu về 71 tỷ đồng sau đúng một tuần công chiếu tại rạp Việt. Đây được xem là doanh thu ...
Lo ngại hành vi của Triều Tiên, Hàn Quốc cân nhắc biện pháp cứng rắn, cùng Mỹ tập trận mô phỏng tấn công

Lo ngại hành vi của Triều Tiên, Hàn Quốc cân nhắc biện pháp cứng rắn, cùng Mỹ tập trận mô phỏng tấn công

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Ngoại trưởng Hàn Quốc Park Jin cho biết sẽ trừng phạt Triều Tiên cứng rắn hơn và tăng cường phối hợp an ninh với Mỹ về vấn đề ...
Tuyển sinh đại học năm 2022: Trên 80% thí sinh đã xác nhận nhập học trên hệ thống, thí sinh ảo giảm mạnh

Tuyển sinh đại học năm 2022: Trên 80% thí sinh đã xác nhận nhập học trên hệ thống, thí sinh ảo giảm mạnh

Baoquocte.vn. Trước thời điểm đóng hệ thống xác nhận nhập học, đại diện Bộ GD&ĐT đã có những chia sẻ về công tác tuyển sinh đại học năm 2022.
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 30/9: Newcastle liên hệ James Maddison; MU ưu tiên Ruben Neves; Barca quan tâm Diogo Dalot

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 30/9: Newcastle liên hệ James Maddison; MU ưu tiên Ruben Neves; Barca quan tâm Diogo Dalot

Baoquocte.vn. Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật những tin tức chuyển nhượng cầu thủ giải Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua.
Afghanistan: Đánh bom liều chết tại trường học khiến 50 người thương vong

Afghanistan: Đánh bom liều chết tại trường học khiến 50 người thương vong

Baoquocte.vn. Sáng ngày 30/9, một vụ đánh bom liều chết nhằm vào cơ sở giáo dục ở thủ đô Kabul, Afghanistan khiến 19 người thiệt mạng, 29 người bị thương.
Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayuth Chan-o-Cha

Tòa án Thái Lan ra phán quyết cuối cùng về ông Prayuth Chan-o-Cha

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã ra quyết định cuối cùng, theo đó ông Prayuth Chan-o-cha chưa vượt quá giới hạn 8 năm trên cương vị Thủ tướng.
Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Xung đột Nga-Ukraine: Nhật 'rục rịch' điện đàm cấp cao với Ukraine, New Zealand kêu gọi đàm phán ngoại giao ngay lập tức

Baoquocte.vn. Trước những dấu hiệu leo thang xung đột giữa Nga và Ukraine, Nhật Bản và New Zealand có những động thái bày tỏ ủng hộ Kiev.
Lo ngại hành vi của Triều Tiên, Hàn Quốc cân nhắc biện pháp cứng rắn, cùng Mỹ tập trận mô phỏng tấn công

Lo ngại hành vi của Triều Tiên, Hàn Quốc cân nhắc biện pháp cứng rắn, cùng Mỹ tập trận mô phỏng tấn công

Baoquocte.vn. Ngày 30/9, Ngoại trưởng Hàn Quốc Park Jin cho biết sẽ trừng phạt Triều Tiên cứng rắn hơn và tăng cường phối hợp an ninh với Mỹ về vấn đề này.
Afghanistan: Đánh bom liều chết tại trường học khiến 50 người thương vong

Afghanistan: Đánh bom liều chết tại trường học khiến 50 người thương vong

Baoquocte.vn. Sáng ngày 30/9, một vụ đánh bom liều chết nhằm vào cơ sở giáo dục ở thủ đô Kabul, Afghanistan khiến 19 người thiệt mạng, 29 người bị thương.
Nga ‘lấy làm tiếc’ trước phản ứng của Liên hợp quốc về 'trưng cầu ý dân' tại Ukraine

Nga ‘lấy làm tiếc’ trước phản ứng của Liên hợp quốc về 'trưng cầu ý dân' tại Ukraine

Baoquocte.vn. Quan chức ngoại giao Nga đã lên tiếng sau khi Tổng thư ký Liên hợp quốc về 'trưng cầu ý dân' tại một số vùng do nước này kiểm soát ở Ukraine.
Tổng thống Nga khắc phục sai lầm của cuộc tổng động viên, Mỹ nhen nhóm lập trung tâm chỉ huy quân sự ở một nước châu Âu để hỗ trợ Ukraine

Tổng thống Nga khắc phục sai lầm của cuộc tổng động viên, Mỹ nhen nhóm lập trung tâm chỉ huy quân sự ở một nước châu Âu để hỗ trợ Ukraine

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn điều chỉnh bất cập trong việc tổng động viên, còn Mỹ chuẩn bị triển khai một trung tâm chỉ huy hỗ trợ Ukraine.
Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Những quân vương trị vì lâu nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãy cùng TG&VN nhìn lại một số vị quân vương có thời gian giữ ngai vàng lâu trong lịch sử thế giới.
Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Trận lũ lịch sử tại Pakistan

Baoquocte.vn. Lũ lụt ở Pakistan cuốn trôi nhà cửa, đường sá, vật nuôi và hoa màu, cướp đi mạng sống của hơn 1.400 người, đẩy hàng triệu người vào cảnh khốn đốn.
Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Cuộc đời Nữ hoàng Anh: Những sự thật thú vị ít người biết

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II (1926-2022) chưa bao giờ học trường công, cũng phải đóng thuế, rất yêu chó corgi...
Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Tiểu sử cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II, vị quân vương tại vị lâu nhất của Vương quốc Anh, đã qua đời tại Balmoral ở tuổi 96 sau 70 năm trị vì.
Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Xung đột Nga-Ukraine: Xu hướng mới trong sử dụng năng lượng

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine buộc các nước tìm kiếm và có điều chỉnh phù hợp về chính sách sử dụng năng lượng.
Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Những rắc rối có làm ông Trump lo lắng?

Baoquocte.vn. Cuộc điều tra của FBI nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump là một sự kiện nổi bật trên chính trường Mỹ những ngày qua.
50 năm bình thường hóa quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản: Gấu trúc, hoa anh đào và một 'lời nhắc' của lịch sử

50 năm bình thường hóa quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản: Gấu trúc, hoa anh đào và một 'lời nhắc' của lịch sử

Baoquocte.vn. Quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản 50 năm qua đã trải qua nhiều cung bậc và đang đối mặt với những khó khăn nhất định.
Không thể muộn hơn, Ấn Độ 'siết chặt tay' với Mông Cổ

Không thể muộn hơn, Ấn Độ 'siết chặt tay' với Mông Cổ

Baoquocte.vn. Ấn Độ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Mông Cổ khỏi bị nước láng giềng lớn chà đạp.
Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược

Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược

Baoquocte.vn. Bộ tứ đang trở nên gần gũi hơn thông qua các gặp thường xuyên hơn, song nguồn lực của Mỹ lại đang đổ vào châu Âu và Trung Đông.
Từ dùng nước lạnh đến đạp xe để tạo điện: Muôn vàn sắc thái đối phó với khủng hoảng năng lượng của châu Âu

Từ dùng nước lạnh đến đạp xe để tạo điện: Muôn vàn sắc thái đối phó với khủng hoảng năng lượng của châu Âu

Baoquocte.vn. Paris tắt đèn tháp Eiffel, Milan tắt đài phun nước công cộng... khủng hoảng năng lượng đang ngày càng ảnh hưởng tới cuộc sống ở châu Âu.
Báo Mỹ: Việt Nam xứng đáng 'có ghế' tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Báo Mỹ: Việt Nam xứng đáng 'có ghế' tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Tờ The Washington Times của Mỹ đánh giá cao những nỗ lực bảo đảm nhân quyền và những đóng góp tích cực của Việt Nam với các vấn đề quốc tế.
Đối với Ấn Độ, Hội nghị thượng đỉnh SCO phức tạp và hơn thế nữa

Đối với Ấn Độ, Hội nghị thượng đỉnh SCO phức tạp và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Những xung đột ở các cấp độ khác nhau giữa các quốc gia thành viên SCO gây khó khăn cho sự cam kết của Ấn Độ với tổ chức này.
Phiên bản di động