Ngoại giao quốc phòng: Vũ khí lợi hại để chiến đấu với khủng hoảng khí hậu

Thúy Huyền
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Khủng hoảng khí hậu là thách thức lớn nhất đối với môi trường sống hiện nay cũng như tương lai của con người. Trong bối cảnh đó, ngoại giao quốc phòng được coi là một công cụ hữu ích cho các quốc gia nhằm đối phó với tình trạng này.
Ngoại giao quốc phòng: Công cụ để đối phó với khủng hoảng khí hậu
Trung tâm điều phối hoạt động hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa khu vực Changi ở Singapore là một trong những ví dụ điển hình về ngoại giao quốc phòng khu vực Đông Nam Á. (Nguồn: Today)

Trong một bài viết đăng tải trên East Asia Forum, tác giả S. Nanthini* đã nêu bật vai trò của ngoại giao quốc phòng trong ứng phó với biến đổi khí hậu.

Hợp tác không thể chối từ

Báo cáo đánh giá lần thứ sáu được công bố gần đây của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) đã nhấn mạnh sự gia tăng đáng kể của các hiện tượng thời tiết cực đoan, có khả năng dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực và gia tăng các luồng di cư. Sự nghiêm trọng của biến đối khí hậu ngày càng tăng, đòi hỏi nhận thức ngày càng cao về mối đe dọa mà nó gây ra.

Cùng với đó, quân đội có thể phải đối mặt với nhiều áp lực hơn để phát triển khả năng hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa (HADR) trong khi vẫn phải duy trì các khả năng phòng thủ truyền thống.

Ngoại giao quốc phòng được hiểu một cách rộng rãi là các tương tác quân sự, các hoạt động và chính sách nhằm xây dựng và duy trì an ninh quốc gia. Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng khí hậu đang diễn ra, ngoại giao quốc phòng được coi là một công cụ hữu ích cho các quốc gia nhằm thúc đẩy các mục tiêu chính sách đối ngoại của mình.

Đặc biệt, ngoại giao quốc phòng không chỉ cần thiết giữa các quốc gia có mối quan hệ đối tác, mà còn có khả năng xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, thậm chí liên quan đến sự hợp tác hoặc thực hiện các hoạt động hợp tác quân sự giữa các quốc gia đối đầu.

Và biến đổi khí hậu đang mang lại cơ hội hợp tác quốc phòng cùng có lợi, chẳng hạn như cung cấp hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa trong một thế giới đang đối mặt với các hiện tượng thời tiết ngày càng khắc nghiệt. Bên cạnh đó, các nước đối đầu cũng có thể tham gia các cuộc tập trận hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa ít nhất là trên phương diện đa phương, nếu không thực hiện được trên bình diện song phương.

Nhìn chung, biến đổi khí hậu có tác động đến tất cả mọi người, và việc loại trừ các quốc gia đối thủ trong hợp tác chống khí hậu sẽ hạn chế các nỗ lực trước đó.

Hợp tác quốc phòng - điển hình thành công của ASEAN

Tại Đông Nam Á, một trong những khu vực chịu nhiều thiên tai nhất trên thế giới, biến đổi khí hậu dẫn đến khả năng gia tăng cường độ và tần suất của các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Là lực lượng ứng phó chính đối với thảm họa, lực lượng quân đội của mỗi quốc gia trong ASEAN sẽ cần mở rộng quy mô năng lực của mình thông qua hợp tác quốc phòng và ngoại giao quốc phòng khu vực.

Trung tâm điều phối hoạt động hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa khu vực Changi ở Singapore là một trong những ví dụ điển hình về ngoại giao quốc phòng khu vực Đông Nam Á. Trung tâm này chia sẻ thông tin về các thảm họa trong khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phối hợp và triển khai quân giữa các quân đội và tổ chức các cuộc diễn tập.

Bằng cách kết nối các sĩ quan quân đội từ khắp nơi trên thế giới, trung tâm này đã tạo ra một mạng lưới các sĩ quan liên lạc quốc tế. Mặc dù trung tâm này có thể không hoạt động cụ thể trong lĩnh vực an ninh khí hậu, nhưng nó đóng vai trò tương tự như một trung tâm của khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho sự tham gia giữa các lực lượng quân đội của các quốc gia.

Thông qua các tương tác quân sự thực chất và bền vững, các quốc gia có cơ hội nâng cao hiểu biết về các chiến lược của nhau và quan trọng là thiết lập các đường dây liên lạc.

Là nền tảng quan trọng của khu vực cho hợp tác quốc phòng đa phương, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN (ADMM) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+) được tổ chức nhằm góp phần tìm ra cách ứng phó chung trong lĩnh vực quân sự đối với cuộc khủng hoảng khí hậu.

Nhiệm vụ mở rộng của cơ chế hợp tác quốc phòng này bao gồm cả vấn đề an ninh khí hậu. Tư cách hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa sẽ cho phép quân đội trong ASEAN dễ dàng phối hợp và mở rộng cơ sở hiểu biết lẫn nhau về các thảm họa liên quan đến khí hậu.

Trong tương lai, khi xác suất xảy ra một thảm họa tự nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, như bão Haiyan hoặc bão Nargis ngày càng hiện hữu, hợp tác quốc phòng ASEAN nên cùng nhau đề ra một khuôn khổ để ứng phó với thảm họa do biến đổi khí hậu gây ra trước khi nó ập đến.

Ngoại giao quốc phòng: Công cụ để đối phó với khủng hoảng khí hậu
Là lực lượng ứng phó chính đối với thảm họa, lực lượng quân đội của mỗi quốc gia trong ASEAN sẽ cần mở rộng quy mô năng lực của mình thông qua hợp tác quốc phòng và ngoại giao quốc phòng khu vực. (Nguồn: Getty)

Thế giới cần quyết liệt hơn

Tuy nhiên, ngoại giao quốc phòng cũng có những giới hạn. Trọng tâm chính của quân đội luôn là khả năng chiến đấu truyền thống trong chiến tranh, và các vấn đề an ninh phi truyền thống là mục tiêu quan trọng thứ hai. Vì vậy, nếu các quốc gia ở trong tình trạng chiến tranh, thì sự tập trung vào rủi ro biến đổi khí hậu sẽ được tạm gác sang một bên.

Mặt khác, kết quả của ngoại giao quốc phòng cũng phụ thuộc vào mối quan hệ chính trị tổng thể giữa các quốc gia có liên quan.

Ví dụ như Mỹ và Trung Quốc trước đây từng tham gia trao đổi và hợp tác quân sự để giải quyết các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, nhưng sự "lạnh nhạt" gần đây do các mối quan hệ chính trị, ngoại giao, kinh tế đã hạn chế sự hợp tác rộng rãi giữa hai trong số các quốc gia phát thải lớn nhất trên thế giới.

Bởi vậy, ngoại giao quốc phòng có thể tạo cơ hội cho các quốc gia theo đuổi hợp tác nhiều hơn về các chính sách khí hậu trong khi xây dựng lòng tin, nhưng nó chỉ là một phần của chiến lược khí hậu rộng lớn hơn.

Thế giới cần có những hành động quyết liệt hơn để chống lại biến đổi khí hậu, vốn là một cuộc khủng hoảng đang tồn tại đối với nhân loại. Khi nhiệt độ tiếp tục ấm lên và các thảm họa do khí hậu gây ra ngày càng gia tăng, quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt khi đây là lực lượng chính ứng phó với thiên tai.

Bất chấp những giới hạn trên, ngoại giao quốc phòng vẫn là một công cụ hữu ích trong việc tăng cường khả năng tương tác, xây dựng lòng tin và củng cố mối quan hệ giữa các quốc gia khác trong khu vực, đặc biệt khi tất cả các quốc gia đều đóng vai trò quan trọng trong cuộc khủng hoảng biến đổi khí hậu đang diễn ra.


* S. Nanthini là nhà phân tích cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Phi truyền thống tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS), Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore.

Nghi lễ đón, tiếp nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà nước (Phần 1)

Nghi lễ đón, tiếp nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà nước (Phần 1)

Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định như thế nào về việc đón, tiếp nguyên thủ quốc gia thăm cấp nhà ...

Làm ngoại giao thật ở 'vũ trụ ảo' Metaverse

Làm ngoại giao thật ở 'vũ trụ ảo' Metaverse

Những gã khổng lồ công nghệ đang không ngừng mở rộng và định hình Metaverse (vũ trụ ảo) trở thành thế hệ tiếp theo của ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

Cột mốc quan trọng, triển vọng tươi sáng trong quan hệ Ấn Độ-Việt Nam

Cột mốc quan trọng, triển vọng tươi sáng trong quan hệ Ấn Độ-Việt Nam

Baoquocte.vn. Tình hữu nghị thân thiết giữa Ấn Độ và Việt Nam đã bắt đầu từ mối liên kết văn minh lâu đời, thể hiện qua di sản Phật giáo và ...
Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Ba Lan tích cực thúc đẩy EU dùng 'quân bài' thị thực Schengen để trừng phạt Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp nhiều ý kiến phản đối của một số quốc gia thành viên, Ba Lan vẫn tiếp tục vận động để EU ngừng cấp thị thực Schengen cho công ...
Trực tiếp xổ số miền Nam XSMN - XSMN 15/8 - SXMN 15/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 15/8

Trực tiếp xổ số miền Nam XSMN - XSMN 15/8 - SXMN 15/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 15/8

Baoquocte.vn. XSMN 15/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 2 ngày 15/8/2022. xổ số hôm nay ngày 15 tháng 8. SXMN 15/8/2022. xổ số ...
Thủ tướng Belarus dự đoán sắp có một thay đổi về động thái của phương Tây

Thủ tướng Belarus dự đoán sắp có một thay đổi về động thái của phương Tây

Baoquocte.vn. Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko ngày 14/8 cho biết nước này nhận được nhiều tín hiệu từ các nước phương Tây về sự sẵn sàng hợp tác.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 16/8/2022: Bọ Cạp đừng hơn thua với đồng nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 16/8/2022: Bọ Cạp đừng hơn thua với đồng nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 16/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 16/8, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 16/8/2022

Lịch âm 16/8, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 16/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 16/8. âm lịch hôm nay 16/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 16/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 16 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 16/8/2022: Tuổi Tuất tài chính ổn định và vững chắc

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 16/8/2022: Tuổi Tuất tài chính ổn định và vững chắc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 16/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Báo du lịch Canada: Vịnh Hạ Long - top 5 điểm đến đẹp nhất thế giới 2022

Baoquocte.vn. Trang du lịch The Travel của Canada đưa Vịnh Hạ Long vào danh sách những điểm đến đẹp nhất năm 2022, đứng thứ 5.
Trung Quốc gia tăng áp lực tại eo biển Đài Loan

Trung Quốc gia tăng áp lực tại eo biển Đài Loan

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang tạo áp lực đáng kể đối với chính quyền Đài Loan (Trung Quốc) bằng các hoạt động quân sự thường xuyên, mở rộng vùng trừng phạt kinh ...
Duy Mạnh chạm mốc 150 trận đấu cho Hà Nội FC

Duy Mạnh chạm mốc 150 trận đấu cho Hà Nội FC

Baoquocte.vn. Đối đầu với Hoàng Anh Gia Lai ở vòng 12 V-League 2022 có nhiều ý nghĩa với Duy Mạnh bởi đây là trận đấu thứ 150 của anh trong màu ...
Triển lãm tranh thanh thiếu niên ASEAN-Trung Quốc lần thứ hai tại Nam Ninh, Trung Quốc

Triển lãm tranh thanh thiếu niên ASEAN-Trung Quốc lần thứ hai tại Nam Ninh, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Triển lãm tranh thanh thiếu niên ASEAN-Trung Quốc nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tình hữu nghị giữa thanh thiếu niên ASEAN và Trung Quốc.
Đại sứ quán Việt Nam, Lào tại Trung Quốc giao lưu hữu nghị

Đại sứ quán Việt Nam, Lào tại Trung Quốc giao lưu hữu nghị

Baoquocte.vn. Đại sứ Phạm Sao Mai nhấn mạnh, củng cố và phát triển quan hệ đặc biệt với Lào là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Nhận dạng nạn nhân người Việt đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Nhận dạng nạn nhân người Việt đầu tiên trong vụ cháy ở Manchester, Anh

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao trả lời câu hỏi phóng viên đề nghị cập nhật thông tin về công tác bảo hộ công dân trong vụ cháy tại Manchester.
ASEAN Family Day 2022: Toàn cảnh các hoạt động của Ngày Gia đình ASEAN 2022 qua ảnh

ASEAN Family Day 2022: Toàn cảnh các hoạt động của Ngày Gia đình ASEAN 2022 qua ảnh

Baoquocte.vn. Sáng 13/8, Bộ Ngoại giao và Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại Hà Nội (AWCH) phối hợp tổ chức Ngày Gia đình ASEAN 2022 (ASEAN Family Day 2022).
Thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam

Thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Venezuela-Việt Nam góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị hợp tác, tăng cường hiểu biết, tin cậy giữa hai nước.
Sa Pa gia nhập Liên minh du lịch quốc tế các thành phố hữu nghị thành phố Côn Minh (Trung Quốc)

Sa Pa gia nhập Liên minh du lịch quốc tế các thành phố hữu nghị thành phố Côn Minh (Trung Quốc)

Baoquocte.vn. Việc Sa Pa chính thức gia nhập Liên minh du lịch quốc tế các thành phố hữu nghị thành phố Côn Minh sẽ thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai bên.
Hai công dân Việt Nam đã được rời Tây Ban Nha, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp xử lý tình hình

Hai công dân Việt Nam đã được rời Tây Ban Nha, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp xử lý tình hình

Baoquocte.vn. Ngày 11/8, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao thông tin, 2 công dân Việt Nam bị bắt giữ tại Tây Ban Nha đã rời sở tại và về nước.
Việt Nam chủ động phối hợp với các cơ quan đại diện nước ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan hộ chiếu mẫu mới

Việt Nam chủ động phối hợp với các cơ quan đại diện nước ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan hộ chiếu mẫu mới

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao và Bộ Công an đề nghị các nước phối hợp trong việc tháo gỡ khó khăn, sớm cấp thị thực cho hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam.
Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Hợp tác chặt chẽ với cảnh sát Anh để nhận dạng các nạn nhân người Việt trong vụ cháy ở Manchester

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự và Đại sứ quán Việt Nam tại Anh đang nỗ lực để nhận dạng và xác minh các nạn nhân người Việt trong vụ cháy tại Manchester.
Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Anh công bố danh tính 4 người Việt nghi mất tích trong vụ hoả hoạn tại Manchester

Baoquocte.vn. Chiều 4/8, cảnh sát khu vực Greater Manchester (GMP) đã chính thức công bố danh tính 4 người Việt Nam được cho là mất tích trong vụ cháy xảy ra hôm 7/5.
Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech tích cực gỡ rối liên quan đến hộ chiếu mới

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ Thái Xuân Dũng, công dân có nhu cầu bổ sung nơi sinh vào hộ chiếu mới có thể đến Đại sứ quán Việt Nam tại CH Czech để được hỗ trợ.
Anh thông báo tiếp tục công nhận hộ chiếu mới của Việt Nam

Anh thông báo tiếp tục công nhận hộ chiếu mới của Việt Nam

Baoquocte.vn. Ngày 3/8, Đại sứ quán Anh tại Hà Nội ra thông báo khẳng định Vương quốc Anh tiếp tục công nhận mẫu hộ chiếu mới của Việt Nam.
Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 1)

Những điều 'bỏ túi' khi giao tiếp với người Ấn Độ (Phần 1)

Baoquocte.vn. Ấn Độ là nơi tồn tại nhiều nền tôn giáo và các quy tắc trong cuộc sống hàng ngày. Khi giao tiếp với người Ấn Độ, cần lưu ý một số điều dưới đây.
Hiệu lực và trách nhiệm thi hành Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại thuộc về ai?

Hiệu lực và trách nhiệm thi hành Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại thuộc về ai?

Baoquocte.vn. Điều 43 và 44 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định về hiệu lực và trách nhiệm trong việc thi hành Nghị định.
Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Các cấp tham dự chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao

Baoquocte.vn. Điều 41 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về cấp tham dự các cuộc chiêu đãi kỷ niệm Quốc khánh nước ngoài, kỷ niệm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động

Baoquocte.vn. Điều 40 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc Trưởng Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam tham dự các hoạt động.
Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Những nước nào có Ngày Quốc khánh trong tháng 8?

Baoquocte.vn. Trong tháng 8, có 25 quốc gia kỷ niệm Ngày Quốc khánh, trong đó có Thuỵ Sỹ, Bờ Biển Ngà, Singapore, Pakistan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Ukraine,...
Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Baoquocte.vn. Điều 38 Nghị định số 18/2022/NĐ-CP về nghi lễ đối ngoại quy định việc Đại sứ chào xã giao, chào từ biệt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Phiên bản di động