Người trẻ tin tưởng vào quyết sách chiến lược của Đảng

Anh Đào Mạnh Nghĩa chào cựu Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon bên lề Diễn đàn Doha 2025. (Ảnh NVCC)

Trong cuộc trao đổi với Báo Thế giới và Việt Nam, anh Đào Mạnh Nghĩa, học giả chương trình Erasmus Mundus, thành viên Nhóm Chính sách trẻ em và thanh niên của Liên hợp quốc (UN MGCY), bày tỏ góc nhìn ấn tượng về sự vươn lên và những bước tiến ngày càng rõ nét của thanh niên Việt Nam trên bản đồ trí tuệ toàn cầu.

Anh có thể chia sẻ về hành trình của bản thân, một học giả trẻ đến với những diễn đàn thế giới?

Tôi sinh ra và lớn lên tại vùng đất Quảng Trị anh hùng, nơi từng là "túi bom" của chiến tranh nhưng nay đang vươn mình mạnh mẽ bằng khát vọng hòa bình. Hành trình của tôi không trải hoa hồng.

Xuất phát điểm là sinh viên Luật tại TP. Hồ Chí Minh vào năm 2015, tôi mang trong mình những trăn trở của một người trẻ luôn khao khát tìm kiếm câu trả lời cho hòa bình và công lý.

Tuy nhiên, cột mốc mang tính bước ngoặt, thực sự "đánh thức" tôi là vào cuối năm 2019. Khi đó, tôi vinh dự là đại diện Việt Nam tham dự Chương trình Lãnh đạo trẻ ASEAN CIMB (CYAL) tại Kuala Lumpur, Malaysia. Đó là lần đầu tiên tôi "xuất ngoại". Cảm giác choáng ngợp, bỡ ngỡ ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho khao khát học hỏi. Tại đây, tôi được làm việc cùng những thủ lĩnh trẻ xuất sắc nhất khu vực, cùng nhau tranh luận về công lý môi trường, tham quan các mô hình công-nông nghiệp bền vững của Malaysia và đắm mình trong sự đa dạng văn hóa ASEAN.

Sau chuyến đi ấy, tôi như được tiếp thêm ngọn lửa đam mê cháy bỏng nhưng cũng đầy trăn trở: "Tại sao các bạn trẻ quốc tế lại tự tin và có tiếng nói mạnh mẽ đến vậy? Tại sao thanh niên Việt Nam tài năng không thiếu nhưng lại vắng bóng ở những diễn đàn này?".

Chính câu hỏi đó đã thôi thúc tôi phải hành động. Tôi nhận ra sứ mệnh của mình không chỉ là học cho bản thân, mà phải là người mở đường. Từ ý niệm đó, Sáng kiến DMN đã chuyển mình từ một dự án tuyên truyền nhỏ thành một tổ chức quy mô với Hội đồng SDGs và Quỹ DMN Foundation như ngày nay, nhằm trao quyền, hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng hội nhập cho thanh niên Việt. Chuyến đi Malaysia năm ấy chính là “phát súng lệnh” giúp tôi phá bỏ rào cản tự ti, để sau đó tự tin chinh phục hàng loạt diễn đàn tại Hàn Quốc, Anh, Mỹ, Pháp, Nhật Bản, Thụy Sỹ, Qatar... mang trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam đến với bạn bè năm châu.

Là đại biểu Việt Nam duy nhất tại Diễn đàn Doha 2025, Tuần lễ Hoà bình Geneva 2025 hay tại một số diễn đàn quốc tế khác, cảm giác khi hai tiếng “Việt Nam” được xướng lên hoặc đặt trên bàn nghị sự đối với anh có ý nghĩa như thế nào?

Đó là cảm giác thiêng liêng, là sự hòa quyện giữa niềm tự hào dân tộc mãnh liệt và trách nhiệm của một công dân toàn cầu.

Diễn đàn Doha 2025 không chỉ là hội nghị đơn thuần, mà là "sân khấu chính trị" thu nhỏ của thế giới, với hơn 6.000 đại biểu tham dự.

Được hiện diện tại đó, tôi có cơ hội hiếm hoi gặp gỡ trực tiếp những chính khách quốc tế như cựu Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon hay Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Kaja Kallas.

Tham gia Chương trình nghiên cứu sau đại học (GSP) của Liên hợp quốc tại Geneva, Thụy Sỹ, tháng 7/2025. (Ảnh NVCC)

Đặc biệt, tôi đã được trực tiếp tham dự các phiên thảo luận chuyên đề của những nhân vật có tầm ảnh hưởng quốc tế lớn như tỉ phú Bill Gates, cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton hay Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng nhiều nguyên thủ, ngoại trưởng và nhà lãnh đạo khác.

Nghe họ chia sẻ về tầm nhìn công nghệ, địa chính trị và tương lai thế giới, tôi càng thấm thía rằng: Việt Nam chúng ta không thể đứng ngoài dòng chảy này.

Đặc biệt, khi được tin tưởng giao trọng trách Đồng chủ tọa bàn tròn về địa chính trị tại phiên họp về Thanh niên của Diễn đàn, và khi tấm bảng tên có hai chữ "Việt Nam" được đặt trang trọng trên bàn nghị sự, tôi cảm nhận rõ rệt vị thế của đất nước mình đang lên cao.

Trong mắt bạn bè quốc tế, Việt Nam là biểu tượng của sự hàn gắn, một quốc gia yêu chuộng hòa bình, tích cực trong hợp tác đa phương và kiên định với đường lối ngoại giao mềm dẻo, kiên cường.

Tại Diễn đàn năm nay, với chủ đề "Công lý trong hành động: Vượt xa những lời hứa hẹn về tiến bộ", tôi không ngần ngại nói lên tiếng nói của thanh niên Việt Nam và các nước đang phát triển.

Theo anh, đâu là “chìa khóa” giúp một học giả trẻ Việt Nam thuyết phục được các tổ chức quốc tế khắt khe như UN, EU, OECD hay Qatar Foundation?

Để chinh phục được UN, EU, OECD hay Qatar Foundation, tôi tin rằng chìa khóa nằm ở sự cộng hưởng giữa "bản sắc Việt Nam" và "hành động thực tiễn".

Thứ nhất, bản sắc và vị thế của Việt Nam là một lợi thế ngoại giao rất lớn. Chúng ta là quốc gia được bạn bè quốc tế yêu mến bởi sự chân thành, trách nhiệm và lịch sử hào hùng. Khi tôi giới thiệu mình đến từ Việt Nam, tôi đã nhận được sự tôn trọng và thiện cảm ngay từ đầu.

Thứ hai, quan trọng hơn, các tổ chức quốc tế ngày nay những người tạo ra tác động (impact makers). Tôi và các cộng sự đã thuyết phục họ nhờ những gì đã làm được thông qua Sáng kiến DMN. Chúng tôi không chỉ nói về hòa bình hay các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) trên lý thuyết, mà chúng tôi lăn xả vào thực tế để gây quỹ, tổ chức các trại hè hòa bình, và thúc đẩy tư duy pháp quyền cho giới trẻ. Những hành động cụ thể này hoàn toàn song trùng với tôn chỉ hoạt động của các tổ chức quốc tế.

Tôi luôn tâm niệm mình phải làm việc với tư duy: Tận tâm, chuyên nghiệp và minh bạch. Khi họ thấy một người trẻ Việt Nam không chỉ có khát vọng mà còn có năng lực triển khai các dự án mang lại lợi ích cộng đồng, họ sẵn sàng trao cơ hội để chúng tôi tham gia vào các nghị sự quốc tế. Sự chân thành và cam kết hành động bền bỉ chính là ngôn ngữ thuyết phục nhất, vượt qua mọi rào cản biên giới.

Với vai trò là Chủ tịch của nhiều sáng kiến và diễn đàn thanh niên trong khu vực và quốc tế, anh đánh giá thế nào về năng lực ngoại giao của các bạn trẻ Việt Nam hiện nay so với bạn bè quốc tế?

Nhìn lại 5 năm qua, tôi thực sự ấn tượng trước sự chuyển mình mạnh mẽ của thế hệ trẻ Việt Nam. Chúng ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ "công dân toàn cầu" ngay trên đất Việt.

Đặc biệt tại các thành phố lớn, các bạn trẻ không chỉ giỏi ngoại ngữ mà còn sở hữu tư duy phản biện sắc bén, kỹ năng lãnh đạo xuất sắc và sự chủ động đáng kinh ngạc.

Các bạn không thụ động chờ đợi cơ hội mà tự tin "săn" các học bổng hay tấm vé tham dự diễn đàn quốc tế để khẳng định mình. Ở nhiều diễn đàn tôi tham dự, đại biểu Việt Nam luôn nằm trong nhóm nổi bật và năng động nhất.

Tuy nhiên, bức tranh ấy vẫn còn những gam màu chưa đồng đều. Tôi vẫn rất trăn trở về sự chênh lệch cơ hội giữa các vùng miền.

Ở những vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa như quê hương Quảng Trị thân yêu của tôi, tiềm năng của các bạn trẻ là vô hạn. Các bạn có thừa nghị lực, bản lĩnh chịu thương chịu khó, nhưng lại thiếu thông tin và điều kiện tiếp cận với môi trường quốc tế. Rào cản không nằm ở năng lực, mà nằm ở cơ hội.

Đó là lý do Sáng kiến DMN luôn kiên định với sứ mệnh trao quyền và kết nối. Chúng tôi muốn mang những cơ hội quốc tế về tận những vùng đất còn khó khăn, để đánh thức tiềm năng của những "viên ngọc thô" ấy. Tôi tin rằng nếu được trang bị đủ hành trang và thông tin, thanh niên Việt Nam ở bất cứ đâu, dù là đô thị phồn hoa hay miền quê nắng gió, đều có thể tự tin sánh vai và thậm chí dẫn dắt bạn bè quốc tế.

Anh Đào Mạnh Nghĩa (hàng cuối, thứ hai từ trái) cùng các đại biểu trẻ tại Diễn đàn Doha 2025. (Ảnh NVCC)

Có khó khăn nào trong hành trình “mang chuông đi đánh xứ người” mà anh chưa từng chia sẻ? Lời khuyên dành cho các bạn trẻ Việt Nam đang ấp ủ ước mơ trở thành “công dân toàn cầu” là gì?

Hành trình “mang chuông đi đánh xứ người" của tôi là chuỗi ngày tháng phải đánh đổi rất nhiều về thời gian, tiền bạc và sức khỏe.

Áp lực lớn nhất có lẽ là phải cân bằng. Theo học một chương trình Thạc sĩ Luật khắt khe tại 3 quốc gia châu Âu đồng nghĩa với việc tôi phải di chuyển liên tục, thích nghi với môi trường sống và học thuật mới cứ mỗi 6 tháng. Trong khi đó, tôi vẫn phải điều hành từ xa một tổ chức phi chính phủ và chuẩn bị nội dung cho các hội nghị quốc tế. Có những đêm thức trắng để hoàn thành bài luận cho kịp deadline ở trường, rồi lại vội vã họp online với các cộng sự ở Việt Nam do lệch múi giờ, tôi thực sự thấm mệt. Ngoài ra, việc phải hòa nhập vào văn hóa đa phương, đối mặt với những bất đồng quan điểm hay sự hoài nghi ban đầu về năng lực cũng là những thử thách tâm lý không nhỏ.

Nhưng chính những áp lực đó đã tôi luyện nên bản lĩnh của tôi ngày hôm nay. Lời khuyên của tôi dành cho các bạn trẻ là: Hãy chủ động và đừng sợ hãi. Đừng sợ giao tiếp, sợ sai hay sợ mình không đủ giỏi. Hãy chủ động tìm kiếm cơ hội, dù là nhỏ nhất. Hãy tin vào giá trị của bản thân và không ngừng trau dồi. Chỉ cần bạn dám bước qua vùng an toàn, dám thử sức ở một chương trình quốc tế đầu tiên, hiệu ứng domino sẽ xuất hiện. Sự tự tin và kinh nghiệm từ lần đầu tiên ấy sẽ mở ra cánh cửa thứ hai, thứ ba... và mãi mãi. Vinh quang chỉ dành cho những người dám thách thức giới hạn của chính mình. Sự chủ động sẽ giúp bạn chạm tay gần hơn tới chiếc vòng nguyệt quế của chiến thắng

Với tư cách một người trẻ Việt Nam đang học tập, làm việc ở nước ngoài, anh có suy nghĩ, kỳ vọng gì về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19-25/1 tới?

Đại hội XIV sắp tới là một sự kiện lịch sử, là nơi kết tinh trí tuệ và khát vọng của toàn dân tộc để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ. Hướng tới mục tiêu 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, và tầm nhìn 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước, tôi đặt trọn niềm tin và kỳ vọng vào những quyết sách chiến lược của Đảng.

Với tư cách là một trí thức trẻ đang học tập và làm việc ở nước ngoài, tôi mong muốn Đại hội sẽ xác định rõ nét hơn nữa vai trò "chủ lực" của thanh niên trong công cuộc kiến thiết đất nước. Tôi kỳ vọng vào những cơ chế đột phá trong việc thu hút và trọng dụng nhân tài:

Thứ nhất, cần có thêm nhiều chính sách cởi mở để đón dòng chảy "brain gain" (chảy máu chất xám ngược), thu hút trí thức Việt kiều về nước cống hiến.

Thứ hai, mạnh dạn trẻ hóa đội ngũ cán bộ, tin tưởng giao trọng trách cho những người trẻ có năng lực, bản lĩnh tham gia vào bộ máy lãnh đạo và các cơ quan dân cử.

Thứ ba, tôi mong muốn Trung ương Đoàn được đầu tư nguồn lực mạnh mẽ hơn nữa để trở thành "bệ phóng" đưa thanh niên Việt Nam tham gia sâu rộng vào các chương trình nghị sự quốc tế.

Chỉ khi được trao niềm tin, cơ hội và cơ chế, thế hệ trẻ chúng tôi mới có thể phát huy tối đa sức mạnh nội sinh, cống hiến hết mình để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam "sánh vai với các cường quốc năm châu" như Bác Hồ hằng mong ước.

Trân trọng cảm ơn anh!

Việt Nam là thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc: Lắng nghe tiếng nói, khát vọng của thanh niên Việc Việt Nam tiếp tục tham gia Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc được nhìn nhận như cơ hội quan trọng để đất nước ...

Nghị quyết 36 tiếp sức khát vọng của kiều bào trẻ Chủ tịch Hội sinh viên Việt Nam tại Australia Huỳnh Tấn Đạt khẳng định Nghị quyết số 36-NQ/TW (2004) là một "tuyên ngôn niềm tin" ...

Phát huy vai trò 'đại sứ nhân dân' của sinh viên Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế Sáng 19/12, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài và Hội Sinh viên Việt Nam tại Australia đã ...

Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt Ngày 28/12, tại TP Hồ Chí Minh, Công ty phát hành sách Fahasa đã tổ chức buổi giao lưu, ra mắt cuốn sách “Viết cho ...

Hát Then theo bước chân người trẻ Việc duy trì và phát triển hát Then đang được thế hệ trẻ Lạng Sơn tích cực phát huy bằng nhiều cách thức sáng tạo.