Nguyên tắc bảo quản thức ăn thừa không lo ngộ độc

Thịt và hải sản nấu chưa kỹ, salad, cơm và món nấu với số lượng lớn nên được bỏ đi thay vì tiếp tục làm nóng và sử dụng sau 48 giờ bảo quản ở ngăn lạnh.

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 9/6/2026, Lịch vạn niên ngày 9 tháng 6 năm 2026 Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 9/6/2026: Tuổi Tuất tài chính ổn định Lịch cúp điện Quảng Ngãi hôm nay ngày 8/6/2026

Nguyên tắc bảo quản thức ăn thừa không lo ngộ độc

Không nên bảo quản thức ăn chín lâu trong tủ lạnh. (Nguồn: Seafood from Norway)

Thịt và hải sản nấu chưa chín kỹ

Những món như hamburger tái, cá ngừ áp chảo tái hoặc các loại thịt, hải sản chưa được nấu chín hoàn toàn có nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao hơn do có thể chứa các vi khuẩn như E. coli, Listeria hoặc Salmonella.

More from WVR
5 nhóm người được hưởng lợi lớn khi uống nước mía

Các loại vi khuẩn này thường bị tiêu diệt khi thực phẩm được nấu ở nhiệt độ an toàn, nhưng có thể vẫn tồn tại trong những món ăn chế biến ở nhiệt độ thấp hoặc còn tái.

Đó cũng là lý do nhiều nhà hàng đưa ra cảnh báo trên thực đơn rằng việc ăn thịt hoặc hải sản chưa chín kỹ có thể gây rủi ro cho sức khỏe.

Melissa Vaccaro, chuyên gia cấp cao về an toàn thực phẩm của Hiệp hội Sức khỏe môi trường quốc gia Mỹ (NEHA), cho biết vi khuẩn sử dụng protein trong thực phẩm làm nguồn dinh dưỡng để sinh sôi và phát triển.

Vì vậy, khi hâm nóng lại các món này, cần bảo đảm nhiệt độ bên trong thực phẩm đạt ít nhất 74°C (165°F). Đồng thời, không nên bảo quản quá lâu trong tủ lạnh.

Nếu thực phẩm đã bị để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, tốt nhất nên bỏ đi thay vì tiếp tục hâm nóng và sử dụng.

Salad

Không chỉ thịt cá, các loại rau sống bảo quản trong môi trường ẩm ướt và dễ nấm mốc cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Các loại rau lá xanh là nhóm thực phẩm thường xuyên liên quan đến các vụ ngộ độc do vi khuẩn E. coli, Listeria, Salmonella và virus Norovirus. Theo chuyên gia Melissa Vaccaro, khi rau được cắt nhỏ, các mô thực vật bị tổn thương sẽ giải phóng độ ẩm và chất dinh dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển hơn so với lá còn nguyên vẹn.

Điều đó đồng nghĩa salad càng được lưu trữ lâu trong tủ lạnh, nguy cơ gây bệnh càng tăng. Tuy nhiên, một điểm tích cực là rau xà lách thường sẽ héo úa, mất độ giòn và trở nên kém ngon trước khi đạt đến mức gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Vì vậy, nếu phần salad còn thừa đã mềm nhũn, chảy nước hoặc có dấu hiệu hư hỏng, tốt nhất nên bỏ đi.

Cơm và mì

Các ca ngộ độc do vi khuẩn Bacillus cereus gây ra thường được gọi là "hội chứng cơm chiên" (Fried Rice Syndrome). Một trong những nguyên nhân phổ biến là bảo quản cơm sau khi nấu không đúng cách.

Theo các chuyên gia, việc để cơm hoặc mì ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn Bacillus cereus phát triển. Loại vi khuẩn này có khả năng tạo bào tử chịu nhiệt, nghĩa là bào tử của chúng vẫn có thể sống sót sau quá trình nấu nướng.

Melissa Vaccaro giải thích: "Các bào tử có thể tồn tại sau khi nấu chín. Nếu cơm bị để ở nhiệt độ phòng quá lâu, chúng có thể nảy mầm và sinh ra độc tố gây nôn mửa hoặc tiêu chảy".

Chuyên gia an toàn thực phẩm Darin Detwiler Miller khuyến nghị nên chia cơm hoặc mì thành các phần nhỏ, đựng trong hộp nông hoặc khay mỏng để làm nguội nhanh rồi cho vào tủ lạnh ngay.

Vaccaro cũng nhấn mạnh: "Những phần cơm còn nóng với lượng nhỏ hoặc được trải mỏng hoàn toàn có thể và nên được bảo quản lạnh ngay. Quan niệm cũ cho rằng, phải đợi cơm nguội hẳn mới cất vào tủ lạnh đã lỗi thời và có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm".

Các món nấu với số lượng lớn

Nguyên tắc làm nguội đúng cách không chỉ áp dụng với cơm hay mì mà còn với mọi món ăn được chế biến số lượng lớn như nước sốt, súp, món hầm hay nước dùng. Nếu các món này không được làm nguội nhanh sau khi nấu, vi khuẩn có thể phát triển và tạo ra độc tố. Một số độc tố thậm chí không bị phá hủy khi hâm nóng lại.

Để giảm rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị chia thực phẩm vào các hộp nhỏ, nông lòng rồi làm nguội bằng nước đá trước khi cho vào tủ lạnh hoặc tủ đông. Có thể thêm đá trực tiếp vào món ăn hoặc dùng thanh làm lạnh chuyên dụng để hạ nhiệt từ bên trong.

Melissa Vaccaro lưu ý các món đặc như nước sốt, súp, món hầm, chili và nước dùng đặc biệt dễ gặp nguy cơ vì phần giữa của nồi hoặc hộp đựng giữ nhiệt rất lâu.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), thực phẩm cần được làm nguội từ 57°C xuống 5°C trong vòng 6 giờ, trong đó giai đoạn đầu phải giảm từ nhiệt độ nấu xuống khoảng 24°C trong không quá 2 giờ.

Cách bảo quản đồ ăn thừa an toàn

Giữ thực phẩm ở nhiệt độ 4°C hoặc thấp hơn

Chuyên gia Melissa Vaccaro lưu ý điều quan trọng là tránh để thực phẩm nằm trong "vùng nhiệt độ nguy hiểm" quá lâu. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), vùng nhiệt độ này nằm trong khoảng 4°C đến 60°C. Đây là khoảng nhiệt độ mà vi khuẩn có thể sinh sôi rất nhanh, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Để bảo quản thức ăn an toàn, nhiệt độ tủ lạnh nên duy trì ở mức 4°C hoặc thấp hơn. Sử dụng nhiệt kế chuyên dụng cho tủ lạnh là cách đơn giản để kiểm tra và bảo đảm tủ luôn đủ lạnh.

Tách riêng thịt sống khỏi thực phẩm ăn liền

Melissa Vaccaro khuyến cáo các thực phẩm có thể ăn ngay cần được bảo quản tách biệt với thịt sống. "Bạn không muốn nước từ thịt sống nhỏ xuống và làm nhiễm khuẩn những thực phẩm đã sẵn sàng để ăn", bà nói.

Vì vậy, thịt sống nên được đặt ở ngăn riêng hoặc để trong hộp kín nhằm tránh rò rỉ nước sang các thực phẩm khác.

Đậy kín hộp đựng thực phẩm

Việc chỉ phủ sơ sài bằng giấy bạc hoặc màng bọc thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các loại thực phẩm trong tủ lạnh. Theo chuyên gia dinh dưỡng Darin Miller, bảo quản thức ăn trong các hộp có nắp đậy kín sẽ giúp giảm nguy cơ này đáng kể. Tuy nhiên, cần bảo đảm thực phẩm đã được làm nguội đúng cách trước khi đậy kín và cất vào tủ lạnh.

Rã đông thực phẩm trong tủ lạnh

Nếu đã cấp đông thức ăn thừa như nước sốt pasta, đừng để chúng rã đông trên mặt bếp hay trong bồn rửa, chuyên gia Darin Miller khuyến cáo.

Theo bà, cách an toàn nhất là chuyển thực phẩm từ ngăn đông xuống ngăn mát và rã đông từ từ trong tủ lạnh. Phương pháp này giúp hạn chế vi khuẩn phát triển trong quá trình thực phẩm tăng nhiệt độ.

Vệ sinh tủ lạnh định kỳ

Melissa Vaccaro cho biết, việc lau sạch ngay các vết đổ, nước rỉ từ thực phẩm là cách quan trọng để ngăn ngừa lây nhiễm chéo.

Tuy nhiên, ngoài việc vệ sinh cục bộ, cô khuyến nghị nên tổng vệ sinh tủ lạnh kỹ lưỡng khoảng 6 tháng một lần, bao gồm cả các khe, góc khuất và ngăn chứa.

Đặc biệt, nếu có nước từ thịt sống rò rỉ ra ngoài, cần làm sạch và khử khuẩn ngay lập tức để tránh làm nhiễm bẩn các thực phẩm khác.