Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới như: Malaparte Curzio, Manzoni Alessandro, Metastasio Pietro.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Malaparte Curzio (1898-1957) làm thơ, viết báo, kịch, tiểu thuyết phóng sự. Tác phẩm tiêu biểu: Tan nát (1944) và Da (1949).

Tan nát là tiểu thuyết phóng sự về sự suy sụp của châu Âu do tác động tàn bạo vô nghĩa của chiến tranh. Cùng Da, tác phẩm này có tiếng vang quốc tế. Malaparte là nhà văn, nhà báo, nhà điện ảnh Italy bị gạt ra khỏi Đảng phát xít của Mussolini vì không theo tư tưởng chính thống. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông làm phóng viên chiến tranh ở mặt trận miền Đông, sau theo quân đội đồng minh Mỹ đổ bộ vào Italy.

Trong tiếng Đức, Kaputt là hủy diệt, tan nát, hỏng bét. Thực ra, thông qua biểu tượng Kaputt - nhân vật chính, một quái vật vui vẻ và tàn ác, tác giả ngụ ý nói về cảnh châu Âu, tất cả mọi người, chỉ còn là một đống hoang tàn đổ nát.

Trang sách nào cũng bị ám ảnh và chiến tranh là chết chóc. Có rất nhiều đoạn kịch tính, hoặc có chất thơ thô bạo, hoặc đượm màu sắc hài hước giá lạnh (cảnh chém giết khủng khiếp, cảnh sứ quán, chân dung một Hoàng thân, một xác chết rữa thối...)

Da là tập truyện có 12 truyện, cùng Tan nát - những tác phẩm văn học Italy về Chiến tranh thế giới thứ hai có giá trị quốc tế. Cả hai tác phẩm đều mang những nét chung về phong cách hiện thực trắng trợn (tục tằn, cảm thương kín đáo, hài hước rùng rợn).

Malaparte tham gia Sư đoàn du kích Italy “Potente” giải phóng Italy (1943-1945). Ông phản ánh lại nỗi cơ cực nhục nhã của nước Italy sau chiến tranh. Truyện Dịch hạch đề cập chủ đề ruỗng thối, xuyên qua tất cả các truyện với đủ mùi hôi thối.

Sự ruỗng thối trước tiên ăn vào phụ nữ (đi làm đĩ công khai có khi chỉ vì một thanh sôcôla của lính Mỹ), rồi sang tất cả mọi người (do đói khổ). Cuối truyện này là cảnh những đền đài cổ La Mã sát một cánh đồng thanh bình, gợi lên cảm giác thế giới cổ đại vẫn nguyên vẹn bên cạnh thế giới hiện đại xáo động.

Tác giả miêu tả quang cảnh thành phố Napoli đổ nát như một thế giới khổ đau mà Chúa đã bỏ lại (một cuộc ẩu đả bên thây xác chết). Trong Gió đen, con chó Fébo thể hiện lương tâm của người viết, đau khổ chán chường sự độc ác của văn minh. Dân tộc Italy cùng khổ, nhục nhã. “Người ta không chiến đấu vì danh dự tự do công lý nữa mà vì mang ra cái xác thịt bẩn thỉu này”.

***

Manzoni Alessandro (1785-1873) là nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết thời kỳ lãng mạn. Ông duy lý, yêu nước và theo đạo Thiên Chúa. Những kẻ đính hôn (1827) là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông.

Những kẻ đính hôn là tiểu thuyết lịch sử, đôi khi được đánh giá là cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Italy hiện đại. Manzoni muốn chứng minh là đấng Thiên Hựu can thiệp vào lịch sử và đặc biệt là cuộc sống hàng ngày của người bình thường.

Chuyện kể về nỗi gian truân mà đôi nam nữ nông dân Italy thế kỷ XVII phải trải qua (chống lại ý thích của lãnh chúa địa phương) trước khi được lấy nhau. Renzo và Lucia yêu nhau và đã đính hôn với nhau nhưng tên lãnh chúa Don Rodrigo đánh cuộc là thế nào hắn cũng chiếm được nàng. Hắn làm điều thô bạo, dùng đủ mưu mô để phá cuộc tình duyên.

May mà vị linh mục cứng rắn Fra Cristoforo và Hồng y giáo chủ Borromeo giúp đỡ, cuối cùng, đôi trai gái cũng lấy được nhau. Giá trị tác phẩm chủ yếu là bức tranh miêu tả đời sống Italy vào thế kỷ XVII, tình trạng kinh tế - xã hội và lời kêu gọi yêu nước (chống lại chính quyền Áo).

Tác phẩm của đóng góp vào sự phát triển của phong trào Risorgimento (Phục Hưng văn hóa - chính trị Italy) dẫn đến độc lập và thống nhất.

***

Marino hay Marini Giambattista (1596 - 1625) là nhà thơ cuối thời Phục Hưng. Thơ ông cầu kỳ, hoa mỹ. Tác phẩm chính Adone, 1623.

Adone là thiên hùng ca thần thoại dài 45.000 câu (20 khúc ca), điển hình cho khuynh hướng thơ Italy thế kỷ XVII. Thời Marino là thời văn nghệ Phục Hưng Italy đã suy tàn, ngoài Tasso ra, các nhà văn đi vào khuôn sáo.

Thơ của ông cầu kỳ, rườm rà, chú trọng vào kỹ xảo, hoa mĩ. Ông đồng thời cũng đề ra chủ nghĩa Marino, đặc biệt ở Pháp, có ảnh hưởng đến văn học Ba-rốc ở châu Âu.

Adone kể chuyện tình của nữ thần Venus. Thần tình ái Cupidon là con của Venus, hóa phép cho mẹ mình và một thanh niên là Myrrha yêu nhau.

***

Metastasio Pietro (1698 - 1782) là một nhà thơ cung đình và viết nhạc kịch có uy tín. Tác phẩm nổi tiếng Didone bị bỏ rơi (1721).

Didone bị bỏ rơi là bi kịch có nhạc, đã khiến Metastasio nổi tiếng. Nhân vật Didone biểu tượng (trong văn học cổ điển châu Âu) cho người phụ nữ hy sinh vì tình yêu.

Theo truyện hư cấu của Vergilius trong Aeneis (cổ La Mã), Hoàng hậu Didone là người lập ra thành Carthage ở Bắc Phi. Sau khi thành Troia bị liên quân Hy Lạp tàn phá, Hoàng tử Aeneis bỏ nước ra đi và được Didone cưu mang.

Didone yêu say đắm Aeneis, muốn giữ chàng lại. Nhưng Aeneis nghe theo sứ mạng của dân tộc, bỏ đi Italy để xây dựng thành La Mã và một nền văn minh mới. Didone tự đâm ngực chết trên đống lửa.

Trong vở của Metastasio, Didone bị nhiều nỗi đau thương dồn dập: Didone biết là người tình quyết tâm ra đi mà lại giấu mình, kẻ thù ngoại xâm đe dọa nước nhà, quanh Didone toàn là những người độc ác, không thể tin được.

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
Hữu Ngọc

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Lịch âm 13/5 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 13/5/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/5/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/5. Âm lịch hôm nay 13/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/5/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 5 năm 2021 hôm nay.
XSMT 12/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

XSMT 12/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 12/5/2021 - SXMT 14/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 12/5. xổ số hôm nay 12/5. xổ số miền Trung hôm nay thứ 4 ngày 12 tháng 5 năm 2021. KQXSMT thứ 4. SXMT 12/5. KQSXMT.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 13/5/2021: Tuổi Mùi kinh doanh rất thuận lợi, tuổi Thân được quý nhân giúp đỡ

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 13/5/2021: Tuổi Mùi kinh doanh rất thuận lợi, tuổi Thân được quý nhân giúp đỡ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/5/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

XSMB 13/5 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/5/2021 - SXMB 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/5. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMB thứ 5. SXMB 13/5. KQSXMB. xo so mien bac.
XSMT 13/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/5/2021 - SXMT 13/5 - xổ số hôm nay

XSMT 13/5 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/5/2021 - SXMT 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 13/5. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMT thứ 5. SXMT 13/5. KQSXMT. xo so mien trung.
XSMN 13/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/5/2021 - SXMN 13/5 - xổ số hôm nay

XSMN 13/5 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/5/2021 - SXMN 13/5 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 13/5. Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 13 tháng 5 năm 2021. XSMN thứ 5. SXMN 13/5. KQSXMN. xo so mien nam.
Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Tiếp cận mục tiêu Raphael Varane; Cavani và Mason Greenwood chơi tốt, tiết kiệm tiền chuyển nhượng cho Quỷ đỏ

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Tiếp cận mục tiêu Raphael Varane; Cavani và Mason Greenwood chơi tốt, tiết kiệm tiền chuyển nhượng cho Quỷ đỏ

Baoquocte.vn. Có Mason Greenwood, MU không cần vung tiền mua Jadon Sancho và khao khát sở hữu Raphael Varane là tin chuyển nhượng cầu thủ Man Utd.
Chương trình học bổng khuyến học Nguyễn Cơ Thạch: Đào tạo thế hệ trẻ tài năng, tạo nguồn xây dựng ngành Ngoại giao

Chương trình học bổng khuyến học Nguyễn Cơ Thạch: Đào tạo thế hệ trẻ tài năng, tạo nguồn xây dựng ngành Ngoại giao

Baoquocte.vn. Học bổng khuyến học Nguyễn Cơ Thạch nhằm khuyến khích tạo nguồn các sinh viên tài năng, đóng góp vào sự nghiệp hội nhập quốc tế của đất nước.
'Bãi mìn địa chính trị' đe dọa hợp tác khí hậu Mỹ-Trung

'Bãi mìn địa chính trị' đe dọa hợp tác khí hậu Mỹ-Trung

Baoquocte.vn. Biến các cam kết khoa trương về khí hậu thành hành động sẽ khiến cả Mỹ và Trung Quốc gặp nhiều thử thách trong những năm tới.
Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Baoquocte.vn. Seychelles, quốc gia có tỷ lệ tiêm vaccine phòng Covid-19 cao nhất thế giới, những ngày qua đang phải chứng kiến số ca mắc mới tăng vọt.
Dịch Covid-19: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các địa phương đảm bảo an toàn tại cơ sở lưu trú

Dịch Covid-19: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các địa phương đảm bảo an toàn tại cơ sở lưu trú

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra công văn đề nghị thực hiện đánh giá an toàn Covid-19 của các cơ sở lưu trú du lịch trên toàn quốc.
Điều gì khiến bánh xèo Đà Nẵng 'đốn tim' thực khách?

Điều gì khiến bánh xèo Đà Nẵng 'đốn tim' thực khách?

Baoquocte.vn. Lớp vỏ màu vàng, nóng giòn kèm chút rau sống, cuốn gọn trong bánh tráng, chấm ngập nước tương... tạo nên hương vị khó quên của bánh xèo Đà Nẵng.
Nếu triển khai cấp hộ chiếu vaccine Covid-19, ngành du lịch sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023

Nếu triển khai cấp hộ chiếu vaccine Covid-19, ngành du lịch sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023

Baoquocte.vn. Theo ADB, ngành du lịch dự kiến sẽ phục hồi sớm nhất vào năm 2023 nếu việc cấp hộ chiếu vaccine Covid-19 được thực hiện.
Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Du lịch Nhật Bản qua những bức ảnh

Baoquocte.vn. Cuộc thi viết và thi ảnh 'Nhật Bản tôi yêu' do Văn phòng Việt Nam - Cơ quan Xúc tiến du lịch Nhật Bản (JNTO) tổ chức.
Về miền cổ tích Hang Kia - Pà Cò

Về miền cổ tích Hang Kia - Pà Cò

Baoquocte.vn. Hang Kia - Pà Cò từng là thủ phủ của cây thuốc phiện và là điểm nóng về ma túy, tệ nạn xã hội, nay đã là điểm du lịch và là nơi săn mây ...
Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Sợ dịch Covid-19, phố cổ Hội An vắng khách tham quan

Baoquocte.vn. Sau khi kết thúc kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và thông tin có ca mắc Covid-19 sống trên địa bàn, phố cổ Hội An (Quảng Nam) vắng lặng như tờ.
Sống cùng Covid với những cuốn sách nổi bật của tháng 5

Sống cùng Covid với những cuốn sách nổi bật của tháng 5

Baoquocte.vn. Sách tháng 5 thú vị hơn bởi phần hai của cuốn sách 'Muôn kiếp nhân sinh', cũng như sự trở lại của nhiều cây viết và các đầu sách.
Lắng nghe bộ não của chúng ta

Lắng nghe bộ não của chúng ta

Baoquocte.vn. Đây là thông điệp mà bác sĩ thần kinh học người Mỹ David Perlmutter gửi gắm trong hai cuốn sách nổi tiếng về bộ não của ông, vừa được phát hành tại Việt Nam.
Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Quyền tách khỏi đám đông - Sách hay về xu hướng giới trẻ dũng cảm sống khác

Baoquocte.vn. Quyền tách khỏi đám đông là cuốn sách hay, cổ vũ một xu hướng, một lối sống khác biệt số đông, tác giả gọi là: Quyền không làm gì.
Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Sách mới: Những câu chuyện thú vị về lịch sử đồng tiền Việt Nam

Baoquocte.vn. Lịch sử của 1.200 mẫu tiền Việt Nam vừa được giới thiệu trong cuốn sách 'Lịch sử đồng tiền Việt Nam' được Ngân hàng Nhà nước ra mắt.
Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Ra mắt cuốn sách 'Trái tim người lính Phương Nam'

Baoquocte.vn. CLB Trái tim người lính Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị tổ chức Lễ ra mắt CLB Trái tim người lính Phương Nam và cuốn sách cùng tên.
Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Ra mắt sách về sự chuyển biến và sáng tạo của giáo dục phổ thông ở Việt Nam

Baoquocte.vn. Cuốn sách là nguồn cảm hứng cho những người đang trực tiếp tham gia thay đổi tích cực hệ thống giáo dục phổ thông ở Việt Nam.
Phiên bản di động