Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới như: Malaparte Curzio, Manzoni Alessandro, Metastasio Pietro.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Malaparte Curzio (1898-1957) làm thơ, viết báo, kịch, tiểu thuyết phóng sự. Tác phẩm tiêu biểu: Tan nát (1944) và Da (1949).

Tan nát là tiểu thuyết phóng sự về sự suy sụp của châu Âu do tác động tàn bạo vô nghĩa của chiến tranh. Cùng Da, tác phẩm này có tiếng vang quốc tế. Malaparte là nhà văn, nhà báo, nhà điện ảnh Italy bị gạt ra khỏi Đảng phát xít của Mussolini vì không theo tư tưởng chính thống. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông làm phóng viên chiến tranh ở mặt trận miền Đông, sau theo quân đội đồng minh Mỹ đổ bộ vào Italy.

Trong tiếng Đức, Kaputt là hủy diệt, tan nát, hỏng bét. Thực ra, thông qua biểu tượng Kaputt - nhân vật chính, một quái vật vui vẻ và tàn ác, tác giả ngụ ý nói về cảnh châu Âu, tất cả mọi người, chỉ còn là một đống hoang tàn đổ nát.

Trang sách nào cũng bị ám ảnh và chiến tranh là chết chóc. Có rất nhiều đoạn kịch tính, hoặc có chất thơ thô bạo, hoặc đượm màu sắc hài hước giá lạnh (cảnh chém giết khủng khiếp, cảnh sứ quán, chân dung một Hoàng thân, một xác chết rữa thối...)

Da là tập truyện có 12 truyện, cùng Tan nát - những tác phẩm văn học Italy về Chiến tranh thế giới thứ hai có giá trị quốc tế. Cả hai tác phẩm đều mang những nét chung về phong cách hiện thực trắng trợn (tục tằn, cảm thương kín đáo, hài hước rùng rợn).

Malaparte tham gia Sư đoàn du kích Italy “Potente” giải phóng Italy (1943-1945). Ông phản ánh lại nỗi cơ cực nhục nhã của nước Italy sau chiến tranh. Truyện Dịch hạch đề cập chủ đề ruỗng thối, xuyên qua tất cả các truyện với đủ mùi hôi thối.

Sự ruỗng thối trước tiên ăn vào phụ nữ (đi làm đĩ công khai có khi chỉ vì một thanh sôcôla của lính Mỹ), rồi sang tất cả mọi người (do đói khổ). Cuối truyện này là cảnh những đền đài cổ La Mã sát một cánh đồng thanh bình, gợi lên cảm giác thế giới cổ đại vẫn nguyên vẹn bên cạnh thế giới hiện đại xáo động.

Tác giả miêu tả quang cảnh thành phố Napoli đổ nát như một thế giới khổ đau mà Chúa đã bỏ lại (một cuộc ẩu đả bên thây xác chết). Trong Gió đen, con chó Fébo thể hiện lương tâm của người viết, đau khổ chán chường sự độc ác của văn minh. Dân tộc Italy cùng khổ, nhục nhã. “Người ta không chiến đấu vì danh dự tự do công lý nữa mà vì mang ra cái xác thịt bẩn thỉu này”.

***

Manzoni Alessandro (1785-1873) là nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết thời kỳ lãng mạn. Ông duy lý, yêu nước và theo đạo Thiên Chúa. Những kẻ đính hôn (1827) là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông.

Những kẻ đính hôn là tiểu thuyết lịch sử, đôi khi được đánh giá là cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Italy hiện đại. Manzoni muốn chứng minh là đấng Thiên Hựu can thiệp vào lịch sử và đặc biệt là cuộc sống hàng ngày của người bình thường.

Chuyện kể về nỗi gian truân mà đôi nam nữ nông dân Italy thế kỷ XVII phải trải qua (chống lại ý thích của lãnh chúa địa phương) trước khi được lấy nhau. Renzo và Lucia yêu nhau và đã đính hôn với nhau nhưng tên lãnh chúa Don Rodrigo đánh cuộc là thế nào hắn cũng chiếm được nàng. Hắn làm điều thô bạo, dùng đủ mưu mô để phá cuộc tình duyên.

May mà vị linh mục cứng rắn Fra Cristoforo và Hồng y giáo chủ Borromeo giúp đỡ, cuối cùng, đôi trai gái cũng lấy được nhau. Giá trị tác phẩm chủ yếu là bức tranh miêu tả đời sống Italy vào thế kỷ XVII, tình trạng kinh tế - xã hội và lời kêu gọi yêu nước (chống lại chính quyền Áo).

Tác phẩm của đóng góp vào sự phát triển của phong trào Risorgimento (Phục Hưng văn hóa - chính trị Italy) dẫn đến độc lập và thống nhất.

***

Marino hay Marini Giambattista (1596 - 1625) là nhà thơ cuối thời Phục Hưng. Thơ ông cầu kỳ, hoa mỹ. Tác phẩm chính Adone, 1623.

Adone là thiên hùng ca thần thoại dài 45.000 câu (20 khúc ca), điển hình cho khuynh hướng thơ Italy thế kỷ XVII. Thời Marino là thời văn nghệ Phục Hưng Italy đã suy tàn, ngoài Tasso ra, các nhà văn đi vào khuôn sáo.

Thơ của ông cầu kỳ, rườm rà, chú trọng vào kỹ xảo, hoa mĩ. Ông đồng thời cũng đề ra chủ nghĩa Marino, đặc biệt ở Pháp, có ảnh hưởng đến văn học Ba-rốc ở châu Âu.

Adone kể chuyện tình của nữ thần Venus. Thần tình ái Cupidon là con của Venus, hóa phép cho mẹ mình và một thanh niên là Myrrha yêu nhau.

***

Metastasio Pietro (1698 - 1782) là một nhà thơ cung đình và viết nhạc kịch có uy tín. Tác phẩm nổi tiếng Didone bị bỏ rơi (1721).

Didone bị bỏ rơi là bi kịch có nhạc, đã khiến Metastasio nổi tiếng. Nhân vật Didone biểu tượng (trong văn học cổ điển châu Âu) cho người phụ nữ hy sinh vì tình yêu.

Theo truyện hư cấu của Vergilius trong Aeneis (cổ La Mã), Hoàng hậu Didone là người lập ra thành Carthage ở Bắc Phi. Sau khi thành Troia bị liên quân Hy Lạp tàn phá, Hoàng tử Aeneis bỏ nước ra đi và được Didone cưu mang.

Didone yêu say đắm Aeneis, muốn giữ chàng lại. Nhưng Aeneis nghe theo sứ mạng của dân tộc, bỏ đi Italy để xây dựng thành La Mã và một nền văn minh mới. Didone tự đâm ngực chết trên đống lửa.

Trong vở của Metastasio, Didone bị nhiều nỗi đau thương dồn dập: Didone biết là người tình quyết tâm ra đi mà lại giấu mình, kẻ thù ngoại xâm đe dọa nước nhà, quanh Didone toàn là những người độc ác, không thể tin được.

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
Hữu Ngọc

Đọc thêm

IELTS LangGo hiện thực hóa “tấm vé” xét tuyển thẳng vào các trường Đại học

IELTS LangGo hiện thực hóa “tấm vé” xét tuyển thẳng vào các trường Đại học

Baoquocte.vn. Hiện nay, nhiều trường Đại học lớn đã chính thức đưa IELTS vào xét tuyển bằng cách quy đổi điểm chứng chỉ thành điểm môn tiếng Anh. Vì lẽ đó, ...
Thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, tăng cường chuyến bay thương mại Việt Nam-Qatar

Thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế, tăng cường chuyến bay thương mại Việt Nam-Qatar

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Hiệu đã thăm Qatar và đồng chủ trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Qatar lần thứ 2.
Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Tiểu sử Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov thăm Việt Nam từ ngày 5-6/7.
Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Hàn Quốc

Thủ tướng Phạm Minh Chính điện đàm với Thủ tướng Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn coi Hàn Quốc là đối tác chiến lược quan trọng và lâu dài, mong muốn cùng Hàn Quốc làm sâu sắc hơn quan ...
Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Baoquocte.vn. Hàng triệu tín đồ Hồi giáo sẽ đến Thánh địa Mecca ở Saudi Arabia để tham dự lễ hành hương lớn nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.
Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Nhật Bản 'báo động đỏ' về tình trạng phụ nữ nhẹ cân

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Bộ Y tế Nhật Bản ra thông báo sẽ thành lâp một nhóm chuyên nghiên cứu, điều tra về thói quen ăn uống và lối sống của giới ...
Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Chuyên gia: Việt Nam là 'mỏ neo' trong chính sách Ấn Độ tại châu Á

Baoquocte.vn. Giáo sư Panda chia sẻ về quan hệ Việt Nam-Ấn Độ trên bình diện hợp tác song phương, đa phương nhân 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1972-2022).
Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Tin thế giới 5/7: NATO trải qua 'thời khắc lịch sử'; EU như ngồi trên đống lửa; tàu Trung Quốc lại khiến Nhật Bản 'nóng mặt'

Baoquocte.vn. NATO mở rộng thành viên, khủng hoảng năng lượng ở EU, quan hệ Nga-Ukraine, Nhật Bản-Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Hình ảnh Sydney chìm trong ‘biển nước’ do mưa lũ

Hình ảnh Sydney chìm trong ‘biển nước’ do mưa lũ

Baoquocte.vn. Sydney, thành phố lớn nhất của Australia, đang chịu đựng trận mưa lũ tồi tệ nhất trong 18 tháng qua, hàng nghìn người phải rời nhà để đi sơ tán.
XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 6/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 6/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 6/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 6/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay 6/7. SXMB 6/7/2022.
Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Baoquocte.vn. Hàng triệu tín đồ Hồi giáo sẽ đến Thánh địa Mecca ở Saudi Arabia để tham dự lễ hành hương lớn nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.
Việt Nam: Nhiều điểm đến lọt top hàng đầu Đông Nam Á

Việt Nam: Nhiều điểm đến lọt top hàng đầu Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Asia's Best Awards vinh danh 3 thành phố Việt Nam top 10 thành phố hàng đầu Đông Nam Á; Côn Đảo và Phú Quốc lọt top 10 hòn đảo hàng đầu khu vực.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Chiêm ngưỡng nội thất đắt giá của căn penthouse trị giá hơn 3 triệu USD, ở ven kênh đào Venice

Chiêm ngưỡng nội thất đắt giá của căn penthouse trị giá hơn 3 triệu USD, ở ven kênh đào Venice

Baoquocte.vn. Căn penthouse rộng gần 403m2, nằm ven kênh đào Venice (Italy) được bán đấu giá với giá khởi điểm 2,9 triệu Euro (3,04 triệu USD).
Độc đáo món bánh khoái cá kình của làng Chuồn, Huế

Độc đáo món bánh khoái cá kình của làng Chuồn, Huế

Baoquocte.vn. Bánh khoái cá kình là một trong những đặc sản lạ chỉ có ở Huế, thực khách phải tự mua nguyên liệu và nhờ chế biến với giá ‘rẻ bèo’.
Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Lượng du khách quốc tế đến Thái Lan gia tăng đáng kể từ đầu năm nay, khi tình hình đại dịch Covid-19 bắt đầu lắng xuống.
Hội Sách Hà Nội năm 2022 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Hội Sách Hà Nội năm 2022 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Baoquocte.vn. UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch về việc tổ chức Hội Sách Hà Nội năm 2022 với chủ đề 'Truyền thống và Hội nhập'.
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy và học tập.
Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Baoquocte.vn. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bến Tre tổ chức trao kỷ lục Việt Nam, kỷ lục thế giới cho quyển sách thư pháp 'Nguyễn Đình Chiểu thi tuyển'.
Gợi ý thuyết phục từ cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý'?

Gợi ý thuyết phục từ cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý'?

Baoquocte.vn. Với hơn 1 triệu bản in được bán ra ở thời điểm hiện tại, cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý' đang nằm trong nhiều danh sách sách bán chạy uy ...
Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Baoquocte.vn. Cuốn sách song ngữ Việt-Anh mang tên 'Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao' sẽ ra mắt nhân dân cả nước vào ngày 2/9 tới.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Phiên bản di động