Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 10)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Văn học Italy chiếm một vị trí quan trọng trong văn hóa của châu Âu. Thời kỳ này có một số tên tuổi nổi tiếng thế giới như: Malaparte Curzio, Manzoni Alessandro, Metastasio Pietro.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 9)

Malaparte Curzio (1898-1957) làm thơ, viết báo, kịch, tiểu thuyết phóng sự. Tác phẩm tiêu biểu: Tan nát (1944) và Da (1949).

Tan nát là tiểu thuyết phóng sự về sự suy sụp của châu Âu do tác động tàn bạo vô nghĩa của chiến tranh. Cùng Da, tác phẩm này có tiếng vang quốc tế. Malaparte là nhà văn, nhà báo, nhà điện ảnh Italy bị gạt ra khỏi Đảng phát xít của Mussolini vì không theo tư tưởng chính thống. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông làm phóng viên chiến tranh ở mặt trận miền Đông, sau theo quân đội đồng minh Mỹ đổ bộ vào Italy.

Trong tiếng Đức, Kaputt là hủy diệt, tan nát, hỏng bét. Thực ra, thông qua biểu tượng Kaputt - nhân vật chính, một quái vật vui vẻ và tàn ác, tác giả ngụ ý nói về cảnh châu Âu, tất cả mọi người, chỉ còn là một đống hoang tàn đổ nát.

Trang sách nào cũng bị ám ảnh và chiến tranh là chết chóc. Có rất nhiều đoạn kịch tính, hoặc có chất thơ thô bạo, hoặc đượm màu sắc hài hước giá lạnh (cảnh chém giết khủng khiếp, cảnh sứ quán, chân dung một Hoàng thân, một xác chết rữa thối...)

Da là tập truyện có 12 truyện, cùng Tan nát - những tác phẩm văn học Italy về Chiến tranh thế giới thứ hai có giá trị quốc tế. Cả hai tác phẩm đều mang những nét chung về phong cách hiện thực trắng trợn (tục tằn, cảm thương kín đáo, hài hước rùng rợn).

Malaparte tham gia Sư đoàn du kích Italy “Potente” giải phóng Italy (1943-1945). Ông phản ánh lại nỗi cơ cực nhục nhã của nước Italy sau chiến tranh. Truyện Dịch hạch đề cập chủ đề ruỗng thối, xuyên qua tất cả các truyện với đủ mùi hôi thối.

Sự ruỗng thối trước tiên ăn vào phụ nữ (đi làm đĩ công khai có khi chỉ vì một thanh sôcôla của lính Mỹ), rồi sang tất cả mọi người (do đói khổ). Cuối truyện này là cảnh những đền đài cổ La Mã sát một cánh đồng thanh bình, gợi lên cảm giác thế giới cổ đại vẫn nguyên vẹn bên cạnh thế giới hiện đại xáo động.

Tác giả miêu tả quang cảnh thành phố Napoli đổ nát như một thế giới khổ đau mà Chúa đã bỏ lại (một cuộc ẩu đả bên thây xác chết). Trong Gió đen, con chó Fébo thể hiện lương tâm của người viết, đau khổ chán chường sự độc ác của văn minh. Dân tộc Italy cùng khổ, nhục nhã. “Người ta không chiến đấu vì danh dự tự do công lý nữa mà vì mang ra cái xác thịt bẩn thỉu này”.

***

Manzoni Alessandro (1785-1873) là nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết thời kỳ lãng mạn. Ông duy lý, yêu nước và theo đạo Thiên Chúa. Những kẻ đính hôn (1827) là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông.

Những kẻ đính hôn là tiểu thuyết lịch sử, đôi khi được đánh giá là cuốn tiểu thuyết lớn nhất của văn học Italy hiện đại. Manzoni muốn chứng minh là đấng Thiên Hựu can thiệp vào lịch sử và đặc biệt là cuộc sống hàng ngày của người bình thường.

Chuyện kể về nỗi gian truân mà đôi nam nữ nông dân Italy thế kỷ XVII phải trải qua (chống lại ý thích của lãnh chúa địa phương) trước khi được lấy nhau. Renzo và Lucia yêu nhau và đã đính hôn với nhau nhưng tên lãnh chúa Don Rodrigo đánh cuộc là thế nào hắn cũng chiếm được nàng. Hắn làm điều thô bạo, dùng đủ mưu mô để phá cuộc tình duyên.

May mà vị linh mục cứng rắn Fra Cristoforo và Hồng y giáo chủ Borromeo giúp đỡ, cuối cùng, đôi trai gái cũng lấy được nhau. Giá trị tác phẩm chủ yếu là bức tranh miêu tả đời sống Italy vào thế kỷ XVII, tình trạng kinh tế - xã hội và lời kêu gọi yêu nước (chống lại chính quyền Áo).

Tác phẩm của đóng góp vào sự phát triển của phong trào Risorgimento (Phục Hưng văn hóa - chính trị Italy) dẫn đến độc lập và thống nhất.

***

Marino hay Marini Giambattista (1596 - 1625) là nhà thơ cuối thời Phục Hưng. Thơ ông cầu kỳ, hoa mỹ. Tác phẩm chính Adone, 1623.

Adone là thiên hùng ca thần thoại dài 45.000 câu (20 khúc ca), điển hình cho khuynh hướng thơ Italy thế kỷ XVII. Thời Marino là thời văn nghệ Phục Hưng Italy đã suy tàn, ngoài Tasso ra, các nhà văn đi vào khuôn sáo.

Thơ của ông cầu kỳ, rườm rà, chú trọng vào kỹ xảo, hoa mĩ. Ông đồng thời cũng đề ra chủ nghĩa Marino, đặc biệt ở Pháp, có ảnh hưởng đến văn học Ba-rốc ở châu Âu.

Adone kể chuyện tình của nữ thần Venus. Thần tình ái Cupidon là con của Venus, hóa phép cho mẹ mình và một thanh niên là Myrrha yêu nhau.

***

Metastasio Pietro (1698 - 1782) là một nhà thơ cung đình và viết nhạc kịch có uy tín. Tác phẩm nổi tiếng Didone bị bỏ rơi (1721).

Didone bị bỏ rơi là bi kịch có nhạc, đã khiến Metastasio nổi tiếng. Nhân vật Didone biểu tượng (trong văn học cổ điển châu Âu) cho người phụ nữ hy sinh vì tình yêu.

Theo truyện hư cấu của Vergilius trong Aeneis (cổ La Mã), Hoàng hậu Didone là người lập ra thành Carthage ở Bắc Phi. Sau khi thành Troia bị liên quân Hy Lạp tàn phá, Hoàng tử Aeneis bỏ nước ra đi và được Didone cưu mang.

Didone yêu say đắm Aeneis, muốn giữ chàng lại. Nhưng Aeneis nghe theo sứ mạng của dân tộc, bỏ đi Italy để xây dựng thành La Mã và một nền văn minh mới. Didone tự đâm ngực chết trên đống lửa.

Trong vở của Metastasio, Didone bị nhiều nỗi đau thương dồn dập: Didone biết là người tình quyết tâm ra đi mà lại giấu mình, kẻ thù ngoại xâm đe dọa nước nhà, quanh Didone toàn là những người độc ác, không thể tin được.

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
Hữu Ngọc

Đọc thêm

Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Baoquocte.vn. Đại hội đồng LHQ đã thông qua 3 nghị quyết về các vấn đề của Palestine và khu vực Trung Đông, trong đó phản bác một số động thái của ...
XSMB 4/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc 4/12/2021, dự đoán xsmb hôm nay

XSMB 4/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc 4/12/2021, dự đoán xsmb hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 4/12. trực tiếp xổ số miền Bắc 4/12/2021. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 7. xổ số hôm nay 4/12/2021. xo so ...
Giới thiệu phim tài liệu '10 năm thực hiện Chiến lược Ngoại giao văn hóa'

Giới thiệu phim tài liệu '10 năm thực hiện Chiến lược Ngoại giao văn hóa'

Baoquocte.vn. Công tác ngoại giao văn hoá đã có những đóng góp quan trọng, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển của đất nước.
XSHCM 4/12, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 4/12/2021. XSHCM thứ 7

XSHCM 4/12, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 4/12/2021. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 4/12/2021. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSMN 4/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 4/12/2021. số miền Nam hôm nay

XSMN 4/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 4/12/2021. số miền Nam hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 4/12. trực tiếp xổ số miền Nam 4/12/2021. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam thứ 7. xổ số hôm nay 4/12/2021. xo so ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 4/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
OCOP Quảng Ninh 2021: Đặc sản vùng miền 'hiếm có mà không khó tìm'

OCOP Quảng Ninh 2021: Đặc sản vùng miền 'hiếm có mà không khó tìm'

Baoquocte.vn. Hội chợ OCOP Quảng Ninh 2021 đã gửi thông điệp về sự "thích ứng an toàn, sản xuất an toàn, sinh hoạt an toàn” trong trạng thái bình thường mới.
Ứng dụng gọi xe lớn nhất Trung Quốc hủy 'lên sàn' Mỹ, lý do là gì?

Ứng dụng gọi xe lớn nhất Trung Quốc hủy 'lên sàn' Mỹ, lý do là gì?

Baoquocte.vn. Ứng dụng gọi xe Trung Quốc Didi Chuxing cho biết, hãng sẽ dừng niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán New York, Mỹ.
Hoa hậu Hòa bình 2021: Đại diện Việt Nam rạng rỡ lọt top 10 Hoa hậu Trình diễn Quốc phục do khán giả bình chọn

Hoa hậu Hòa bình 2021: Đại diện Việt Nam rạng rỡ lọt top 10 Hoa hậu Trình diễn Quốc phục do khán giả bình chọn

Baoquocte.vn. Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hòa bình Thế giới 2021 đã công bố 10 thí sinh giành phiếu bầu cao nhất phần thi Trình diễn Quốc phục.
Liên hoan âm nhạc ‘Giai điệu của tình yêu’: Kỷ niệm 140 năm ngày sinh nhà soạn nhạc George Enescu

Liên hoan âm nhạc ‘Giai điệu của tình yêu’: Kỷ niệm 140 năm ngày sinh nhà soạn nhạc George Enescu

Baoquocte.vn. Năm 2021 đánh dấu 140 năm ngày sinh của nhà soạn nhạc thiên tài người Romania, George Enescu (19/8/1881-19/8/2021).
Du lịch Ai Cập tìm ‘trái ngọt’ sau mùa dịch

Du lịch Ai Cập tìm ‘trái ngọt’ sau mùa dịch

Baoquocte.vn. Sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, Ai Cập đang nỗ lực chuyển mình để tiếp tục là điểm đến lý tưởng của du khách sau đại dịch Covid-19.
An Giang phê duyệt phương án quản lý khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư

An Giang phê duyệt phương án quản lý khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư

Baoquocte.vn. Tỉnh An Giang kỳ vọng, thông qua việc cho thuê môi trường rừng tràm Trà Sư kinh doanh du lịch sinh thái sẽ tạo việc làm, góp phần cải thiện cuộc sống.
10 chuyến bay thương mại ngắn nhất thế giới

10 chuyến bay thương mại ngắn nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chúng ta đôi khi ngán ngẩm việc đi máy bay bởi thủ tục phức tạp và mất thời gian. Vậy còn những chuyến bay chỉ vừa đủ thời gian nghe một bản nhạc...
Tìm giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam

Tìm giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam

Baoquocte.vn. Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức Diễn đàn Du lịch toàn quốc 'Giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam' theo hình thức trực tuyến tại 26 điểm cầu.
Omicron giáng thêm ‘cú đấm’ cho ngành du lịch

Omicron giáng thêm ‘cú đấm’ cho ngành du lịch

Baoquocte.vn. Khoảng 2.000 tỷ USD là con số thiệt hại mà ngành du lịch phải gánh chịu trong năm 2021 trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trên toàn cầu.
Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên tỉnh Hà Giang tổ chức chương trình Lễ hội Hoa tam giác mạch qua ứng dụng công nghệ số.
Giới thiệu sách Những điểm mới về an ninh quốc gia trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Giới thiệu sách Những điểm mới về an ninh quốc gia trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức giới thiệu cuốn sách Những điểm mới về an ninh quốc gia trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng.
'Quốc triều chánh biên toát yếu': Cuốn sử liệu quý giá về triều Nguyễn

'Quốc triều chánh biên toát yếu': Cuốn sử liệu quý giá về triều Nguyễn

Baoquocte.vn. 'Quốc triều chánh biên toát yếu' là tư liệu quan trọng về triều Nguyễn, ghi lại nhiều dấu ấn thăng trầm của lịch sử giữa thế kỷ XIX.
Giáo sư ngành Ngoại giao với cuốn sách phi lợi nhuận

Giáo sư ngành Ngoại giao với cuốn sách phi lợi nhuận

Baoquocte.vn. Tôi được nghe Đại sứ Nguyễn Thái Yên Hương (Học viện Ngoại giao) kể về một chương trình từ thiện đặc biệt.
‘Hình hài của nước’: Cuốn tiểu thuyết bước ra từ siêu phẩm điện ảnh

‘Hình hài của nước’: Cuốn tiểu thuyết bước ra từ siêu phẩm điện ảnh

Baoquocte.vn. 'Hình hài của nước' là một cuốn tiểu thuyết đặc biệt, bởi nó ra đời sau khi phim điện ảnh được trình chiếu và đã xuất sắc giành bốn tượng vàng Oscar 2018.
'Chang hoang dã-Gấu': Tranh truyện đặc biệt về bảo vệ thiên nhiên

'Chang hoang dã-Gấu': Tranh truyện đặc biệt về bảo vệ thiên nhiên

Baoquocte.vn. Đạt giải Nhất tại Giải thưởng Sách Quốc gia 2021, tranh truyện 'Chang hoang dã-Gấu' còn được nhiều nhà xuất bản trên thế giới mua bản quyền phát hành.
Khám phá thế giới sách lý luận chính trị 1/4 thế kỷ

Khám phá thế giới sách lý luận chính trị 1/4 thế kỷ

Baoquocte.vn. Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức trưng bày 'Sách Lý luận chính trị 1/4 thế kỷ'.
Phiên bản di động