Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt giải Nobel văn học, nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Pedro Calderon de la Barca (1600-1681) là một nhà viết kịch quan trọng của sân khấu Tây Ban Nha. Ông phản ánh quan điểm Công giáo chống cải cách tôn giáo, tôn quân, đề cao danh dự hiệp sĩ. Tác phẩm chính: Thẩm phán ở Xa-la-mê-a (diễn năm 1643), Đời là giấc mộng (diễn năm 1635),Thầy thuốc trị bệnh danh dự (El Medico de su Honora, 1637), Phu nhân ma (diễn năm 1629)...

Thẩm phán ở Xa-la-mê-a là bi kịch nổi tiếng của Calderon (cải biên nguyên bản của Lope de Vega, nhưng sâu sắc hơn). Vở này phê phán giai cấp quý tộc độc đoán và vô trách nhiệm, đồng thời, bênh vực nhân phẩm của giai cấp trung lưu. Vai chính là Pedro, thẩm phán thị trấn Xa-la-mê-a. Con gái ông bị đại úy Don Alvaro, ở trọ nhà ông, cưỡng hiếp rồi không chịu lấy; tên sĩ quan quý tộc này tự cho là pháp luật của nhân dân không có hiệu lực đối với hắn.

Pedro bèn cho bắt giam hắn. Thượng cấp của hắn là tướng Don Lope can thiệp, đòi thả hắn ra. Vua Felipe II vừa đến Xa-la-mê-a cũng cho là Pedro đi quá quyền hạn của mình. Nhưng Pedro tâu vua là mình đã ra lệnh hành hình thủ phạm rồi. Nhà vua đành chịu và phong cho Pedro làm thẩm phán vĩnh viễn ở Xa-la-mê-a.

Đời là giấc mộng được coi là tác phẩm bất hủ của sân khấu Tây Ban Nha. Kịch có tính chất biểu tượng và triết lý, đề cập những điều bí mật của số phận con người, muốn chứng minh bản chất ảo mộng của trần thế, đi sâu vào cuộc xung đột giữa tiền định và tự quyết định của con người. Câu chuyện xảy ra ở Ba Lan. Vua Basilio tin vào điều số tử vi của mình tiên tri: con trai mình sẽ làm loạn.

Vua cho giam hoàng tử Segismundo ngay từ nhỏ vào ngục tối, giao cho cận thần Cletaldo coi giữ. Vài năm sau, vua định thử xem tính nết con ra sao, cho con uống thuốc mê, rồi khiêng về hoàng cung. Segismundo được cho biết mình là Thái tử; tính tình chàng hung dữ vì lâu ngày bị nhốt như con thú, chàng ra những lệnh kỳ quái, định đổ máu và đe dọa cả vua cha.

Chàng chỉ dịu đi khi gặp Rosaura, một thiếu nữ nhu mì bị người yêu bạc đãi. Vua cha lại cho con uống thuốc mê và đưa vào ngục tối. Hoàng tử tỉnh dậy, tin là mình vừa nằm mơ. Ít lâu sau, nhân dân nổi dậy, giải phóng cho chàng và đưa chàng lên ngôi thay cha.

Chàng sợ là mình lại nằm mơ nữa, nhưng chàng quyết định là có mơ thì cũng xử sự như thật; vượt lên thú tính, chàng cư xử theo lý tính và đạo đức. Chàng quyết cầm quân giữ ngôi báu. Vua cha bị thua, xin con tha tội. Chàng xin lỗi cha và trao lại ngôi báu cho cha. Vua cha xúc động ôm hôn con và phong con làm Thái tử. Chàng ra lệnh cho người tình của Rosaura phải lấy nàng, tuy chàng vẫn yêu Rosaura.

Thầy thuốc trị bệnh danh dự là một bi kịch, phản ánh quan niệm nghiệt ngã của Tây Ban Nha thời xưa về danh dự (được coi gần như Định mệnh chi phối cuộc đời cá nhân). Cô nương Dona Mencia yêu hoàng thân Don Enrique nhưng không lấy được chàng. Nàng lấy Don Gutierre, một chàng quý tộc hào hoa phong nhã. Hai người yêu cũ gặp lại nhau. Hoàng thân Don Enrique vẫn theo đuổi Mencia.

Mặc dù nàng cố gắng thuyết phục chàng phải cắt đứt. Chồng nàng tưởng là nàng đã làm ô danh gia đình, tự xử án vợ. Chàng giam vợ vào phòng khuê, mời một y sĩ phẫu thuật đến, buộc ông ta phải cắt mạch máu vợ cho đến khi vợ chết trước mặt mình. Chàng tung tin là vợ chết vì tai nạn. Không ai biết sự thực, trừ vua (là anh chồng), nhưng vua lờ đi, vì cho vụ giết người chỉ là một cuộc xử án vì danh dự. Vua bắt em phải cưới một công nương, trước kia chàng đã định lấy nhưng sau lại thôi, do có sự hiểu nhầm.

Phu nhân ma là một vở hài kịch thơ ba màn. Vở được diễn nhiều nhất trên thế giới trong số kịch của tác giả sâu khấu Tây Ban Nha Calderon. Angela là một thiếu phụ góa chồng, tính hơi lông bông, nên bị hai anh giam lỏng trong nhà. Mỗi lần ra ngoài, chị ta phải che mạng. Có lần, một bạn trai của anh là Don Manuel vẫn theo đuổi chị, đến ở chơi nhà họ. Angela tinh nghịch lần đến phòng chàng giả làm ma (đổi chỗ đồ vật, chiếu ánh sáng, để lại quà...). Don Manuel và tên hầu tin là có ma thật, nhưng Angela bị tóm, thế là việc vỡ lở ra. Kết cục, Angela lấy Don Manuel.

Người phù thủy kỳ diệu là kịch thơ ba màn, kịch tôn giáo nổi trội nhất của tác giả sân khấu Tây Ban Nha Calderon. Nội dung giống truyền thuyết về Faust. Triết gia dị giáo Cipriano giao kèo với quỷ để chiếm tình yêu của Justina , cô gái Thiên Chúa giáo đã khước từ mình. Quỷ dùng đủ ma thuật mà không quyến rũ nổi nàng. Cipriano mến phục nàng vì đạo đức, xin theo đạo Thiên Chúa. Cả hai người đều tử vì đạo.

Sân khấu lớn thế giới đề cập thế giới với phong cách biểu tượng. Tác giả (Thượng đế) cho diễn vở kịch chứng minh là mọi thứ trên thế giới đều qua đi, chỉ có Thượng đế là vĩnh cửu.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

TGVN. Platon (427 - 347 TCN), triết gia duy tâm khách quan, được coi là người mở đầu siêu hình học phương Tây, môn đồ ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

TGVN. Tác phẩm thứ hai tương truyền của Homeros là Odysseia. Thiên hùng ca này gồm 24 ca khúc với 12.263 câu thơ kể chuyện ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp - La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết ...

Có thể bạn quan tâm

Xem nhiều

Đọc thêm

Hoa hậu Đỗ Thị Hà 'truyền lửa', gửi thông điệp gì đến các tân thủ khoa?

Hoa hậu Đỗ Thị Hà 'truyền lửa', gửi thông điệp gì đến các tân thủ khoa?

Hoa hậu Đỗ Thị Hà mong muốn các tân thủ khoa luôn đạt được thành công trong học tập, để có thể thay đổi được số phận và tương lai ...
Việt Nam dự Phiên họp Rà soát chính sách thương mại lần thứ 8 của Thái Lan tại WTO

Việt Nam dự Phiên họp Rà soát chính sách thương mại lần thứ 8 của Thái Lan tại WTO

Phần lớn các Thành viên WTO đều đánh giá cao thành tích kinh tế của Thái Lan trong giai đoạn rà soát 2016-2020.
New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

New York Times: Ám sát nhà khoa học Iran là 'ván bài' của Israel?

Tờ New York Times dẫn lời giới chức tình báo Mỹ nhận định Israel đứng sau vụ ám sát nhà khoa học Iran Mohsen Fakhrizadeh.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm chính thức CHDCND Lào

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh thăm chính thức CHDCND Lào

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã đồng chủ trì Tham vấn Chính trị thường niên cấp Bộ trưởng Ngoại giao Việt-Lào lần thứ 7.
Sát cánh cùng Doãn Hải My tại Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại phủ sóng bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn

Sát cánh cùng Doãn Hải My tại Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại phủ sóng bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn

Sau ủng hộ Doãn Hải My tại đêm Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2020, Đoàn Văn Hậu lại sát cánh bên 'bạn gái tin đồn' ở show diễn thời ...
'Rút kinh nghiệm, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2, lớp 6 cẩn thận để không có... sạn'

'Rút kinh nghiệm, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2, lớp 6 cẩn thận để không có... sạn'

Theo Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, cần rút kinh nghiệm từ làm sách giáo khoa lớp 1, sẽ biên soạn sách giáo khoa lớp 2 và lớp 6 cẩn thận.
Lexus ES 2021 ra mắt tại thị trường Việt Nam giá từ 2,54 tỷ đồng

Lexus ES 2021 ra mắt tại thị trường Việt Nam giá từ 2,54 tỷ đồng

Lexus ES 2021 được bổ sung tính năng an toàn. Giá bán của 2 phiên bản Lexus ES 250 và ES 300h không thay đổi so với đời xe trước.
Covid-19 tại Việt Nam chiều 29/11: 02 ca mới là người trở về từ Nhật; Tổng cộng có 1.343 bệnh nhân

Covid-19 tại Việt Nam chiều 29/11: 02 ca mới là người trở về từ Nhật; Tổng cộng có 1.343 bệnh nhân

Bản tin 18h của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết đã ghi nhận 2 ca mắc mới nhập cảnh từ Nhật Bản được cách ly ...
XSMB 30/11 - XSMB thứ 2 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 30/11 - dự đoán XSMB 1/12

XSMB 30/11 - XSMB thứ 2 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 30/11 - dự đoán XSMB 1/12

XSMB 30/11. KQXSMB thứ 2. SXMB 30/11. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 30 tháng 11 năm 2020. KQSXMB.
Quy định về pháo hoa người dân được sử dụng

Quy định về pháo hoa người dân được sử dụng

Nghị định 137/2020 cho phép người dân sử dụng pháo hoa không gây tiếng nổ. Sản phẩm này sẽ bán tại các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được cấp ...
Hà Giang khai mạc lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ 6

Hà Giang khai mạc lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ 6

Tối 28/11, lễ hội hoa tam giác mạch lần thứ 6 đã được khai mạc tại thành phố Hà Giang với sự góp mặt của hàng nghìn du khách và người dân địa phương.
Varanasi: Vùng đất của những linh hồn

Varanasi: Vùng đất của những linh hồn

Nhà văn Mark Twain cũng từng nói Varanasi xưa hơn lịch sử, cổ hơn truyền thống, cũ hơn cả huyền thoại và tuổi của nó gấp đôi tất cả những thứ vừa kể cộng lại.
Du lịch Mỹ: Sắc màu ở xứ cờ hoa

Du lịch Mỹ: Sắc màu ở xứ cờ hoa

Dựa trên các bảng xếp hạng du lịch uy tín, dưới đây là 9 điểm đến tràn ngập sắc màu mà bạn không thể bỏ qua khi du lịch Mỹ.
4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

Đừng quên tham khảo và lưu lại cho mình những cung đường du lịch mùa Đông 'cực cool' ở ngay tại Việt Nam nhé!
Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng Dolce by Wyndham Hanoi Golden Lake ở Hà Nội được coi là khách sạn đầu tiên trên thế giới dát vàng từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới.
Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Khai trương từ năm 1935, đến nay hệ thống tàu điện ngầm Moscow, Nga có 14 tuyến đang hoạt động với hơn 9 triệu lượt người sử dụng hằng ngày.
Thế giới cổ xưa của Việt Nam trong những trang sách tiếng Italy

Thế giới cổ xưa của Việt Nam trong những trang sách tiếng Italy

Cuốn sách là một trong số ít tác phẩm văn học dân gian Việt Nam được chuyển thể trực tiếp từ tiếng Việt sang tiếng Italy.
Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, NXB Nhã Nam cho ra mắt cuốn ‘Nghề thầy’ của cụ Hoàng Đạo Thúy với những lời gan ruột của một người thầy nổi tiếng.
CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

Dù đã có khá nhiều tác phẩm viết về tình thầy trò, nhưng 'Nghề vương bụi phấn' của CEO Nguyễn Huy Du vẫn tạo nên ấn tượng riêng.
Tác giả Bình Ca trở lại với 'Đi trốn'

Tác giả Bình Ca trở lại với 'Đi trốn'

Từng gây bão với 'Quân khu Nam Đồng', 5 năm sau, tác giả Bình Ca trở lại với cuốn sách thứ hai 'Đi trốn'.
Bộ sách của Pháp giúp thay đổi suy nghĩ về quyền mỗi người trong gia đình

Bộ sách của Pháp giúp thay đổi suy nghĩ về quyền mỗi người trong gia đình

Bộ sách của Pháp đề cập đến quyền riêng tư của mỗi người và tôn trọng sự bình đẳng trong xã hội vừa được Nhà xuất bản Kim Đồng biên dịch và phát hành.
ASEAN 37: Ra mắt phiên bản tiếng Anh cuốn ‘25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc’

ASEAN 37: Ra mắt phiên bản tiếng Anh cuốn ‘25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc’

ASEAN 37: Bộ Ngoại giao đã ra mắt phiên bản tiếng Anh của cuốn sách: 25 năm Việt Nam tham gia ASEAN qua góc nhìn của người trong cuộc.
Phiên bản di động