Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt giải Nobel văn học, nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Pedro Calderon de la Barca (1600-1681) là một nhà viết kịch quan trọng của sân khấu Tây Ban Nha. Ông phản ánh quan điểm Công giáo chống cải cách tôn giáo, tôn quân, đề cao danh dự hiệp sĩ. Tác phẩm chính: Thẩm phán ở Xa-la-mê-a (diễn năm 1643), Đời là giấc mộng (diễn năm 1635),Thầy thuốc trị bệnh danh dự (El Medico de su Honora, 1637), Phu nhân ma (diễn năm 1629)...

Thẩm phán ở Xa-la-mê-a là bi kịch nổi tiếng của Calderon (cải biên nguyên bản của Lope de Vega, nhưng sâu sắc hơn). Vở này phê phán giai cấp quý tộc độc đoán và vô trách nhiệm, đồng thời, bênh vực nhân phẩm của giai cấp trung lưu. Vai chính là Pedro, thẩm phán thị trấn Xa-la-mê-a. Con gái ông bị đại úy Don Alvaro, ở trọ nhà ông, cưỡng hiếp rồi không chịu lấy; tên sĩ quan quý tộc này tự cho là pháp luật của nhân dân không có hiệu lực đối với hắn.

Pedro bèn cho bắt giam hắn. Thượng cấp của hắn là tướng Don Lope can thiệp, đòi thả hắn ra. Vua Felipe II vừa đến Xa-la-mê-a cũng cho là Pedro đi quá quyền hạn của mình. Nhưng Pedro tâu vua là mình đã ra lệnh hành hình thủ phạm rồi. Nhà vua đành chịu và phong cho Pedro làm thẩm phán vĩnh viễn ở Xa-la-mê-a.

Đời là giấc mộng được coi là tác phẩm bất hủ của sân khấu Tây Ban Nha. Kịch có tính chất biểu tượng và triết lý, đề cập những điều bí mật của số phận con người, muốn chứng minh bản chất ảo mộng của trần thế, đi sâu vào cuộc xung đột giữa tiền định và tự quyết định của con người. Câu chuyện xảy ra ở Ba Lan. Vua Basilio tin vào điều số tử vi của mình tiên tri: con trai mình sẽ làm loạn.

Vua cho giam hoàng tử Segismundo ngay từ nhỏ vào ngục tối, giao cho cận thần Cletaldo coi giữ. Vài năm sau, vua định thử xem tính nết con ra sao, cho con uống thuốc mê, rồi khiêng về hoàng cung. Segismundo được cho biết mình là Thái tử; tính tình chàng hung dữ vì lâu ngày bị nhốt như con thú, chàng ra những lệnh kỳ quái, định đổ máu và đe dọa cả vua cha.

Chàng chỉ dịu đi khi gặp Rosaura, một thiếu nữ nhu mì bị người yêu bạc đãi. Vua cha lại cho con uống thuốc mê và đưa vào ngục tối. Hoàng tử tỉnh dậy, tin là mình vừa nằm mơ. Ít lâu sau, nhân dân nổi dậy, giải phóng cho chàng và đưa chàng lên ngôi thay cha.

Chàng sợ là mình lại nằm mơ nữa, nhưng chàng quyết định là có mơ thì cũng xử sự như thật; vượt lên thú tính, chàng cư xử theo lý tính và đạo đức. Chàng quyết cầm quân giữ ngôi báu. Vua cha bị thua, xin con tha tội. Chàng xin lỗi cha và trao lại ngôi báu cho cha. Vua cha xúc động ôm hôn con và phong con làm Thái tử. Chàng ra lệnh cho người tình của Rosaura phải lấy nàng, tuy chàng vẫn yêu Rosaura.

Thầy thuốc trị bệnh danh dự là một bi kịch, phản ánh quan niệm nghiệt ngã của Tây Ban Nha thời xưa về danh dự (được coi gần như Định mệnh chi phối cuộc đời cá nhân). Cô nương Dona Mencia yêu hoàng thân Don Enrique nhưng không lấy được chàng. Nàng lấy Don Gutierre, một chàng quý tộc hào hoa phong nhã. Hai người yêu cũ gặp lại nhau. Hoàng thân Don Enrique vẫn theo đuổi Mencia.

Mặc dù nàng cố gắng thuyết phục chàng phải cắt đứt. Chồng nàng tưởng là nàng đã làm ô danh gia đình, tự xử án vợ. Chàng giam vợ vào phòng khuê, mời một y sĩ phẫu thuật đến, buộc ông ta phải cắt mạch máu vợ cho đến khi vợ chết trước mặt mình. Chàng tung tin là vợ chết vì tai nạn. Không ai biết sự thực, trừ vua (là anh chồng), nhưng vua lờ đi, vì cho vụ giết người chỉ là một cuộc xử án vì danh dự. Vua bắt em phải cưới một công nương, trước kia chàng đã định lấy nhưng sau lại thôi, do có sự hiểu nhầm.

Phu nhân ma là một vở hài kịch thơ ba màn. Vở được diễn nhiều nhất trên thế giới trong số kịch của tác giả sâu khấu Tây Ban Nha Calderon. Angela là một thiếu phụ góa chồng, tính hơi lông bông, nên bị hai anh giam lỏng trong nhà. Mỗi lần ra ngoài, chị ta phải che mạng. Có lần, một bạn trai của anh là Don Manuel vẫn theo đuổi chị, đến ở chơi nhà họ. Angela tinh nghịch lần đến phòng chàng giả làm ma (đổi chỗ đồ vật, chiếu ánh sáng, để lại quà...). Don Manuel và tên hầu tin là có ma thật, nhưng Angela bị tóm, thế là việc vỡ lở ra. Kết cục, Angela lấy Don Manuel.

Người phù thủy kỳ diệu là kịch thơ ba màn, kịch tôn giáo nổi trội nhất của tác giả sân khấu Tây Ban Nha Calderon. Nội dung giống truyền thuyết về Faust. Triết gia dị giáo Cipriano giao kèo với quỷ để chiếm tình yêu của Justina , cô gái Thiên Chúa giáo đã khước từ mình. Quỷ dùng đủ ma thuật mà không quyến rũ nổi nàng. Cipriano mến phục nàng vì đạo đức, xin theo đạo Thiên Chúa. Cả hai người đều tử vì đạo.

Sân khấu lớn thế giới đề cập thế giới với phong cách biểu tượng. Tác giả (Thượng đế) cho diễn vở kịch chứng minh là mọi thứ trên thế giới đều qua đi, chỉ có Thượng đế là vĩnh cửu.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

TGVN. Platon (427 - 347 TCN), triết gia duy tâm khách quan, được coi là người mở đầu siêu hình học phương Tây, môn đồ ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

TGVN. Tác phẩm thứ hai tương truyền của Homeros là Odysseia. Thiên hùng ca này gồm 24 ca khúc với 12.263 câu thơ kể chuyện ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp - La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết ...

Đọc thêm

Mỹ: Cuộc thi kỳ lạ, đuổi bắt cá mè trắng bằng vợt

Mỹ: Cuộc thi kỳ lạ, đuổi bắt cá mè trắng bằng vợt

Baoquocte.vn. Hàng trăm du khách đổ về ngôi làng nhỏ để tham gia cuộc thi bắt cá mè trắng bằng vợt, thu hút đông đảo người xem.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội thiết lập mặt bằng giá mới, thị trường theo hình tháp ngược, nhà có thể giảm giá 30%?

Baoquocte.vn. Dự báo xu hướng giá nhà đất 6 tháng cuối năm, khan hiếm chung cư, Hà Nội cấm tách thửa liên quan Vành đai 4… là tin bất động sản ...
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
Lý do Roger Federer không được ATP xếp hạng lần đầu tiên sau 25 năm

Lý do Roger Federer không được ATP xếp hạng lần đầu tiên sau 25 năm

Baoquocte.vn. Ngày 8/8, Roger Federer đã nhận một tin không vui, đó là lần đầu tiên kể từ năm 1997, tay vợt người Thụy Sỹ không được ATP xếp hạng.
Dòng chảy thương mại Nga-Brazil tăng mạnh, những quốc gia này đang bí mật mua dầu Moscow

Dòng chảy thương mại Nga-Brazil tăng mạnh, những quốc gia này đang bí mật mua dầu Moscow

Baoquocte.vn. Các quốc gia Nam Âu đang bí mật mua dầu của Nga, trong khi lượng mua ở các quốc gia Bắc Âu giảm.
Xung đột Nga-Ukraine và những bài học đắt giá cho an ninh lương thực toàn cầu

Xung đột Nga-Ukraine và những bài học đắt giá cho an ninh lương thực toàn cầu

Baoquocte.vn. Nhiều người thở phào nhẹ nhõm khi chuyến tàu đầu tiên chở ngũ cốc rời Odessa kể từ xung đột Nga-Ukraine. Tuy nhiên, thế giới đã vui mừng quá sớm…
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức này thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Nga: Thêm nhiều tàu chở hàng rời cảng Ukraine

Baoquocte.vn. Thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc do Liên hợp quốc bảo trợ giữa Nga, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ mở ra cơ hội cho tàu chở hàng rời cảng ...
Chuyển nhượng cầu thủ ngày 9/8: Barca đàm phán Messi, hỏi mua Bernardo Silva; Marko Arnautovic muốn gia nhập MU

Chuyển nhượng cầu thủ ngày 9/8: Barca đàm phán Messi, hỏi mua Bernardo Silva; Marko Arnautovic muốn gia nhập MU

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Ngành du lịch của nhiều nước Đông Âu đang phải chịu 'vạ lây' do tác động từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, lượng du khách sụt giảm nghiêm trọng.
Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Baoquocte.vn. Là một trong những ‘điểm nóng’ du lịch, Quảng Ninh đã ghi dấu ấn bằng những con số tăng trưởng ngoạn mục với hàng loạt sự kiện, hoạt động hè sôi động, hấp dẫn.
Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Baoquocte.vn. Việt Nam được đề cử trong nhiều hạng mục giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards 2022.
Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãng truyền thông Nga giới thiệu tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt, ngắm cảnh trên đèo Hải Vân thuộc một trong 13 cung đường sắt đẹp nhất thế giới.
MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, du lịch MICE (loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện) trở nên phổ biến ở Việt Nam.
Phú Quốc lọt top 25 hòn đảo tốt nhất thế giới

Phú Quốc lọt top 25 hòn đảo tốt nhất thế giới

Baoquocte.vn. Phú Quốc lọt vào danh sách những hòn đảo tốt nhất thế giới, với vị trí thứ 14, nhờ những bãi biển hoang sơ, bãi cát trắng xóa và đồ ăn ngon.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Giảng viên tiếng Việt giới thiệu ba cuốn sách song ngữ Đức-Việt

Giảng viên tiếng Việt giới thiệu ba cuốn sách song ngữ Đức-Việt

Baoquocte.vn. Chị Ngô Thị Bích Thu - giảng viên ngôn ngữ tiếng Việt, cùng chồng là GS.TS Martin Großheim đã giới thiệu ba cuốn sách song ngữ Đức-Việt.
Phiên bản di động