Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông được coi là ông tổ của thơ giáo huấn cổ Hy Lạp. Yêu thiên nhiên và bi quan, ông có hai tác phẩm lớn là Công việc và tháng ngày và Phổ hệ thần minh.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 1)

Qua tác phẩm Công việc và tháng ngày, Hesiodos thể hiện tình cảm và quyền lợi của nông dân và những người chăn gia súc bị áp bức, bóc lột.

Tác phẩm được viết để đáp lại hành động của người anh hoang phí, kiện Hesiodos về gia tài. Có bốn phần: Phần một gồm những lời khuyên đạo đức (dành cho người anh và các thẩm phán); phần hai là những lời khuyên về nghề nông và nghề đi biển; phần ba gồm những phương châm xử thế chung; phần bốn gồm những điều mê tín về ngày lành và ngày xấu.

Phổ hệ thần minh là thi phẩm gồm trên 1.000 câu thơ, đề cập đến các thế hệ thần minh; đồng thời, nó cũng nói về nguồn gốc vũ trụ, vì các thần minh là hiện thân của những lực lượng thiên nhiên. Từ Hỗn mang sinh ra thần Đêm và thần Âm phủ.

Thần Đêm sinh ra thần Ngày… Thần Đất sinh ra thần Trời và thần Biển. Thần Trời sinh ra những Titanes. Cuối cùng Zeus, Chúa của các thần minh, ngự trị và đem lại trật tự cùng công lý cho thế giới thần minh.

***

Herodotos (484-425 TCN): được coi là ông tổ của sử học châu Âu. Sử ký là tác phẩm sử học nổi tiếng nhất của Herodotos. Ông đi chu du nhiều nước ở châu Phi, Cận Đông, Địa Trung Hải, Hồng Hải, Hắc Hải, đi đâu cũng ghi chép kỹ càng, nghiên cứu phong tục tập quán, công trình kiến trúc địa lý, truyện cổ tích. Herodotos có tài kể chuyện, nêu rõ nguồn gốc sử liệu (nói hay viết).

Tuy nhiên, do không biết nhiều về ngôn ngữ nước ngoài, ông còn có nhiều sai lầm. Trong tác phẩm của ông, sự tị nạnh của thần minh được coi là động lực của lịch sử. Sử ký gồm chín quyển, kể về những cuộc chiến tranh giữa Hy Lạp và đế quốc Ba Tư. Ý định của Herodotos là ca ngợi những chiến công kỳ diệu (Đèo Thermopylae, nơi 300 chiến sĩ Hy Lạp Spartê hy sinh, trận thủy chiến Salamis...) được thể hiện trong quyển bảy, tám và chín.

***

Aiskhylos (525 - 456 tr.CN): Ông tổ bi kịch Hy Lạp (lấy cốt truyện và đối thoại làm trọng tâm). Ba tác phẩm lớn của ông là Quân Ba Tư (472 TCN), Bảy tướng đánh thành Tê-bai (467 TCN) và Oresteia (458 TCN).

Quân Ba Tư là bi kịch cổ Hy Lạp. Các vở bi kịch cổ Hy Lạp còn giữ lại đều được xuất phát từ những truyền thuyết, riêng vở này lại đề cập đến lịch sử đương thời. Nội dung nói về nỗi nhục của vua Ba Tư Xerxes trở về kinh đô sau việc chiếm đóng Hy Lạp bị thua.

Như vậy, tác phẩm không ca ngợi chiến thắng Hy Lạp mà là một điếu tang về sự thất bại của Ba Tư. Một vai nổi bật là Atossa, mẹ của Xerxes. Vở kịch có phần thương cảm kẻ thù bại trận, vạch ra những nguyên nhân của sự thất bại (kiêu căng đến mù quáng, lạm dụng quyền lực và sự giàu có của một đế chế quá rộng lớn).

Bảy tướng đánh thành Tê-bai và vở cuối của một bộ ba vở bi kịch cổ Hy Lạp (hai vở đầu không giữ lại được). Chủ đề là việc hai anh em tranh ngôi vua thành Tê-bai. Sau khi vua cha là Oidipus chết, hai hoàng tử Eteoklês và Polyneikês thỏa thuận với nhau mỗi người trị vì một năm. Eteoklês hết hạn không chịu trả ngôi cho Polyneikês. Polyneikês đi mộ được ở các thành khác sáu tướng, giao cho đánh sáu cửa thành Tê-bai, bản thân Polyneikês đánh cửa thứ bảy.

Vở kịch miêu tả sự cương quyết giữ thành của Eteoklês, nỗi lo của phụ nữ trong thành và cuộc tấn công sôi nổi. Eteoklês ra địch với Polyneikês và cả hai đều chết. Toàn bộ ba vở bi kịch kể chuyện một lời tiên tri được thực hiện: vì bố của Oidipus sinh con trái với lời thần minh, ông và ba đời con cháu đều bị tai họa chết chóc. Định mệnh là một động cơ hành động của bi kịch Hy Lạp cổ.

Oresteia là bộ ba vở kịch cổ Hy Lạp, được giải nhất trong một cuộc thi kịch ở thành Athênai. Chuyện kể về số phận hoàng tử Orestês. Vở đầu là Agamemnon: vua Agamemnon bị vợ là Klytaimnêstra thông đồng với nhân tình Aigisthos giết. Vở thứ hai là Choephoroi (nghĩa là: Những người dâng lễ). Orestês được bạn giúp đỡ, giết được mẹ và gian phu chiếm ngôi của cha. Những chàng bị các nữ thần Âm ty trừng phạt vì tội giết người.

Vở cuối là Eumenidès (nghĩa là: Những nữ thần hảo tâm). Thần minh cho tòa án thành Ahênai xử Orestês. Chàng được tha vì lý do giết người là để trả thù cho cha. Tác phẩm này là nổi bật một số quan điểm tôn giáo và đạo lý của tác giả: thần minh bao giờ cũng thiêng liêng và công bằng; con người phải tuân theo quyết định của thần minh; tội lỗi có tính kế thừa nhưng cũng có trách nhiệm cá nhân; giết người, kiêu ngạo và các tội lỗi khác đều phải chuộc bằng đau khổ.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về các dân tộc thuộc địa cũ và toàn cầu hóa

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về các dân tộc thuộc địa cũ và toàn cầu hóa

TGVN. Những xung đột ở nhiều nơi khác trên thế giới là hậu quả tham vọng của các công ty siêu quốc gia muốn nắm ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về 'Đánh du kích' (1946-1954)

TGVN. Sự phát triển của quân đội chính quy tiến hành song song với phong trào du kích là hình thái khác của chiến tranh ...

Nhà văn Hữu Ngọc bàn về đầm và hồ Hà Nội

Nhà văn Hữu Ngọc bàn về đầm và hồ Hà Nội

Đầm và hồ Hà Nội là tấm gương phản ánh tinh thần Hà Thành - đầm hồ là động cơ bị gây mê nhưng luôn ...

HỮU NGỌC

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Pháp: Nổ súng bên ngoài bệnh viện ở thủ đô Paris

Pháp: Nổ súng bên ngoài bệnh viện ở thủ đô Paris

Baoquocte.vn. Một người thiệt mạng và một người khác đã bị thương trong vụ nổ diễn ra tại một bệnh viện tư ở thủ đô Paris, Pháp, hôm nay 12/4.
Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ 'khủng bố' ở Iran; Philippines 'nhắn nhủ' Trung Quốc

Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ 'khủng bố' ở Iran; Philippines 'nhắn nhủ' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga-Ukraine, miền Đông Ukraine, Nga-Mỹ, Mỹ-Trung Quốc, vấn đề Iran, tình hình Myanmar, Biển Đông... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 3 ngày 13/4/2021: Ma Kết bị hãm hại, Song Ngư ‘cháy túi’

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 3 ngày 13/4/2021: Ma Kết bị hãm hại, Song Ngư ‘cháy túi’

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/4. Âm lịch hôm nay 13/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMT thứ 3. KQXSMT. SXMT 13/4.
XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMN thứ 3. KQXSMN. SXMN 13/4.
XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMB thứ 3. KQXSMB. SXMB 13/4.
XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 13/4. KQXSBL 13/4. Xổ số Bạc Liêu hôm nay ngày 13 tháng 4 năm 2021. Xo so Bac Lieu. KQSXBL. SXBL 13/4.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Baoquocte.vn. Bản tin chiều 12/4 của Bộ Y tế cho biết có 9 ca mắc Covid-19 ghi nhận tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên ...
Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Hồng Diên chính thức nhận nhiệm vụ từ ngày 12/4, sau khi được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng ...
Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Baoquocte.vn. Không riêng Nhật Bản, nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu đang bước vào mùa Xuân, cũng là lúc hoa anh đào nở rộ tuyệt đẹp.
Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Baoquocte.vn. Hoa anh đào nở quanh hồ nước ngay công viên 32 tuổi, tạo thành một vòng khép kín khi nhìn từ trên cao, hút khách du Xuân.
Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Baoquocte.vn. Không chỉ sở hữu những bãi biển đẹp, khu bảo tồn El Vizcaíno (Mexico) còn thu lợi nhuận lớn từ sự xuất hiện của các chú cá voi xám.
'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

Baoquocte.vn. Thiền viện Trúc Lâm An Giang đang trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh thu hút đông đảo du khách.
Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Baoquocte.vn. Ngày 5/4, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức buổi họp báo Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam và Diễn đàn Du lịch nội địa toàn quốc 2021.
Cô gái Việt đội nón lá, mặc áo dài truyền thống ngắm núi lửa phun trào 6.000 năm mới có ở Iceland

Cô gái Việt đội nón lá, mặc áo dài truyền thống ngắm núi lửa phun trào 6.000 năm mới có ở Iceland

Baoquocte.vn. Có cơ hội đến gần một ngọn núi lửa đang phun trào, cô gái Việt không quên đội nón lá, mặc áo dài để ghi lại khoảnh khắc thiên nhiên hiếm gặp.
Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Baoquocte.vn. Nhân dịp cuốn truyện tranh 'Những người bạn' xuất bản tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản sẽ tổ chức buổi trò chuyện với hai tác giả.
Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Baoquocte.vn. 5 cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn trẻ giải đáp các khúc mắc của độ tuổi mới lớn (hay tuổi teen), chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống trưởng thành.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Baoquocte.vn. Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 được tổ chức tại sàn sách trực tuyến quốc gia Book365.vn nhân dịp chào mừng Ngày Sách Việt Nam (21/4).
Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai – một trong hai tác phẩm quan trọng nhất của nhà Tây Nguyên học hàng đầu Jacques Dournes phát hành ...
Giao lưu Việt-Mỹ và những câu chuyện thú vị trước năm 1946

Giao lưu Việt-Mỹ và những câu chuyện thú vị trước năm 1946

Baoquocte.vn. Cuốn sách là kết quả của nỗ lực nghiên cứu, tìm tòi các tài liệu gốc của nhà ngoại giao Nguyễn Văn Huỳnh về giao lưu Việt-Mỹ mà nhiều người chưa biết đến.
Giới thiệu sách cẩm nang về thị trường Anh nhằm thúc đẩy thực thi UKVFTA

Giới thiệu sách cẩm nang về thị trường Anh nhằm thúc đẩy thực thi UKVFTA

Baoquocte.vn. Cuốn sách về thị trường Anh sẽ giúp các doanh nghiệp nắm bắt nhu cầu nhập khẩu hàng hóa và cơ hội xuất khẩu cho các sản phẩm Việt sang xứ sở sương mù.
Phiên bản di động