Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Tìm một hướng mới cho phát triển

Hữu Ngọc
TGVN. Phát triển chủ yếu khi đó là tăng trưởng kinh tế (GDP), điều dẫn đến chủ nghĩa tiêu thụ, cạnh tranh khốc liệt trên thị trường tự do, của toàn cầu hóa, đào sâu hố giàu nghèo, giữa các dân tộc... trong từng quốc gia, phá hoại môi trường.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien
Các nước trên thế giới vẫn đua nhau lao vào phát triển kinh tế (GDP) là chủ yếu, lâu dài sẽ đưa nhân loại đến con đường tự diệt vong.

Từ khi xuất hiện homo/sapiens (con người khôn ngoan – hiện đại) cách đây hàng chục vạn năm, nhân loại không ngừng “phát triển”. Sự “phát triển” đó đã dẫn đến sự hình thành của xã hội văn minh chỉ cách đây khoảng vài chục thế kỷ, khi con người thoát khỏi đời sống nguyên thủy do sự phát triển của lực lượng sản xuất, một xã hội có tổ chức cao hơn, có mầm mống nhà nước.

Nhưng từ ngữ "phát triển" (development) với nội dung hiện đại và những lý thuyết về “phát triển” chỉ mới xuất hiện ở phương Tây khi đề cập đến con đường phát triển mà những nước chậm phát triển (thế giới thứ ba) phải đi qua. Phát triển chủ yếu khi đó là tăng trưởng kinh tế (GDP), điều dẫn đến chủ nghĩa tiêu thụ, cạnh tranh khốc liệt trên thị trường tự do, của toàn cầu hóa, đào sâu hố giàu nghèo, giữa các dân tộc... trong từng quốc gia, phá hoại môi trường. Vì vậy dần dần, từ những năm 1980-1990, yếu tố văn hóa và con người được đưa vào nội dung phát triển: ngoài GDP kinh tế, sự phát triển của con người tính đến cả tuổi thọ trung bình, sức khỏe, giáo dục, chỉ số phát triển con người HDI (1990) gần chục năm nay, nhiều nhà nghiên cứu và chính khách muốn thay GDP kinh tế bằng tổng hạnh phúc Quốc dân. Dân một nước có GDP khá có thể hạnh phúc hơn dân một nước GDP rất cao. Năm 1992 xuất hiện cụm từ “sustainable development” (phát triển bền vững) để kêu gọi bảo vệ môi trường.

Dù sao cho đến nay, thì thực tế các nước trên thế giới vẫn đua nhau lao vào phát triển kinh tế là chủ yếu, lâu dài sẽ đưa nhân loại đến con đường tự diệt vong

Trong bài Vì một cuộc đấu tranh mới cho sự phát triển (Tập san phát triển và các nền văn minh số 362 - 2008 - Paris), Paul Caspes, linh mục người Sri Lanka kêu gọi một sự phát triển mang tính tinh thần, đặt trọng tâm vào con người, nhất là người nghèo, chứ không phải vào lợi nhuận và kinh tế, không để GDP một nước tăng chỉ có lợi cho một thiểu số. Dưới đây tóm tắt vài trích dịch một số ý kiến trong bài ấy với mục đích tham khảo:

Để tiến hành một con đường mới cho sự phát triển, P. Gaspersz xuất phát tư tưởng Gandhi: “Khi mình nghi ngờ, khi cái tôi của mình vượt lên, thì hãy làm các “Test” này: hãy nhớ lại bộ mặt một con người nghèo nhất và yếu ớt nhất mà mình từng gặp. Mình hãy tự hỏi mình xem việc mình định làm có giúp ích cho họ không..., có giúp họ làm chủ cuộc đời và số phận của họ không? Nói cách khác, có mang lại sự độc lập cho hàng triệu con người đói khát về vật chất và tinh thần không? Và lúc đó, là thấy sự nghi ngờ về hành động và cái tôi của mình tiêu tan”... “Văn minh phương Tây mang tính vật chất, đo lường tiến bộ bằng tiến bộ vật chất, đề cao cái vật chất, hời hợt, cho là có của càng nhiều thì càng tốt nhất” . Vì vậy, nhân loại không thể “phát triển” theo hướng này.

Dĩ nhiên, không thể sống không tưởng. Sống đầy đủ về kinh tế là cần thiết. Cần đáp ứng những nhu cầu cơ bản của con người về ăn, mặc, ở. Có người cho là chỗ ở có thể là nhu cầu ưu tiên: khi một gia đình có chỗ ở tự khắc họ sẽ xoay xở ăn mặc được. Đó là điều đã được thể nghiệm ở Kandy đối với sáu chục gia đình chuyển cư. Trường học và y tế phải đi kèm. Phát triển phải tính đến sự hài hòa của cộng đồng, nhất là khi có nhiều dân tộc nhỏ như ở Srilanka. Sự phát triển chân chính.

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Toàn cầu hóa có dẫn tới ngõ cụt

TGVN. Toàn cầu hóa có mặt tiêu cực, nhưng cũng có mặt tích cực nếu ta hướng nó vào con đường nhân bản, nhấn mạnh ...

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Từ thi đến ca

TGVN. Do mất sức sáng tạo nhất định của thơ khuôn khổ, dẫn đến nhiều bài thơ không hay, trở thành khô khan và xa ...

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Giữ truyền thống và hiện đại

TGVN. Đến một thời điểm, có nhu cầu phải thay đổi ít nhiều truyền thống để phù hợp với tâm tư các thế hệ mới ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 21/10. Lịch âm 21/10/2026? Âm lịch hôm nay 21/10. Lịch vạn niên 21/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi hôm nay 21/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Xem tử vi 21/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Sáng 20/10, Ban Nữ công Đối ngoại phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình ‘Giao lưu nghệ thuật cắm hoa chào mừng Ngày Phụ nữ Việt ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch Đối ngoại Dương Nguyễn Quốc Vinh đã tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Đan Mạch.
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động