Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Tìm một hướng mới cho phát triển

Hữu Ngọc
TGVN. Phát triển chủ yếu khi đó là tăng trưởng kinh tế (GDP), điều dẫn đến chủ nghĩa tiêu thụ, cạnh tranh khốc liệt trên thị trường tự do, của toàn cầu hóa, đào sâu hố giàu nghèo, giữa các dân tộc... trong từng quốc gia, phá hoại môi trường.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hài hước
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về văn hóa xe máy ở Hà Nội
nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien
Các nước trên thế giới vẫn đua nhau lao vào phát triển kinh tế (GDP) là chủ yếu, lâu dài sẽ đưa nhân loại đến con đường tự diệt vong.

Từ khi xuất hiện homo/sapiens (con người khôn ngoan – hiện đại) cách đây hàng chục vạn năm, nhân loại không ngừng “phát triển”. Sự “phát triển” đó đã dẫn đến sự hình thành của xã hội văn minh chỉ cách đây khoảng vài chục thế kỷ, khi con người thoát khỏi đời sống nguyên thủy do sự phát triển của lực lượng sản xuất, một xã hội có tổ chức cao hơn, có mầm mống nhà nước.

Nhưng từ ngữ "phát triển" (development) với nội dung hiện đại và những lý thuyết về “phát triển” chỉ mới xuất hiện ở phương Tây khi đề cập đến con đường phát triển mà những nước chậm phát triển (thế giới thứ ba) phải đi qua. Phát triển chủ yếu khi đó là tăng trưởng kinh tế (GDP), điều dẫn đến chủ nghĩa tiêu thụ, cạnh tranh khốc liệt trên thị trường tự do, của toàn cầu hóa, đào sâu hố giàu nghèo, giữa các dân tộc... trong từng quốc gia, phá hoại môi trường. Vì vậy dần dần, từ những năm 1980-1990, yếu tố văn hóa và con người được đưa vào nội dung phát triển: ngoài GDP kinh tế, sự phát triển của con người tính đến cả tuổi thọ trung bình, sức khỏe, giáo dục, chỉ số phát triển con người HDI (1990) gần chục năm nay, nhiều nhà nghiên cứu và chính khách muốn thay GDP kinh tế bằng tổng hạnh phúc Quốc dân. Dân một nước có GDP khá có thể hạnh phúc hơn dân một nước GDP rất cao. Năm 1992 xuất hiện cụm từ “sustainable development” (phát triển bền vững) để kêu gọi bảo vệ môi trường.

Dù sao cho đến nay, thì thực tế các nước trên thế giới vẫn đua nhau lao vào phát triển kinh tế là chủ yếu, lâu dài sẽ đưa nhân loại đến con đường tự diệt vong

Trong bài Vì một cuộc đấu tranh mới cho sự phát triển (Tập san phát triển và các nền văn minh số 362 - 2008 - Paris), Paul Caspes, linh mục người Sri Lanka kêu gọi một sự phát triển mang tính tinh thần, đặt trọng tâm vào con người, nhất là người nghèo, chứ không phải vào lợi nhuận và kinh tế, không để GDP một nước tăng chỉ có lợi cho một thiểu số. Dưới đây tóm tắt vài trích dịch một số ý kiến trong bài ấy với mục đích tham khảo:

Để tiến hành một con đường mới cho sự phát triển, P. Gaspersz xuất phát tư tưởng Gandhi: “Khi mình nghi ngờ, khi cái tôi của mình vượt lên, thì hãy làm các “Test” này: hãy nhớ lại bộ mặt một con người nghèo nhất và yếu ớt nhất mà mình từng gặp. Mình hãy tự hỏi mình xem việc mình định làm có giúp ích cho họ không..., có giúp họ làm chủ cuộc đời và số phận của họ không? Nói cách khác, có mang lại sự độc lập cho hàng triệu con người đói khát về vật chất và tinh thần không? Và lúc đó, là thấy sự nghi ngờ về hành động và cái tôi của mình tiêu tan”... “Văn minh phương Tây mang tính vật chất, đo lường tiến bộ bằng tiến bộ vật chất, đề cao cái vật chất, hời hợt, cho là có của càng nhiều thì càng tốt nhất” . Vì vậy, nhân loại không thể “phát triển” theo hướng này.

Dĩ nhiên, không thể sống không tưởng. Sống đầy đủ về kinh tế là cần thiết. Cần đáp ứng những nhu cầu cơ bản của con người về ăn, mặc, ở. Có người cho là chỗ ở có thể là nhu cầu ưu tiên: khi một gia đình có chỗ ở tự khắc họ sẽ xoay xở ăn mặc được. Đó là điều đã được thể nghiệm ở Kandy đối với sáu chục gia đình chuyển cư. Trường học và y tế phải đi kèm. Phát triển phải tính đến sự hài hòa của cộng đồng, nhất là khi có nhiều dân tộc nhỏ như ở Srilanka. Sự phát triển chân chính.

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Toàn cầu hóa có dẫn tới ngõ cụt

TGVN. Toàn cầu hóa có mặt tiêu cực, nhưng cũng có mặt tích cực nếu ta hướng nó vào con đường nhân bản, nhấn mạnh ...

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Từ thi đến ca

TGVN. Do mất sức sáng tạo nhất định của thơ khuôn khổ, dẫn đến nhiều bài thơ không hay, trở thành khô khan và xa ...

nha van hoa huu ngoc tim mot huong moi cho phat trien Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Giữ truyền thống và hiện đại

TGVN. Đến một thời điểm, có nhu cầu phải thay đổi ít nhiều truyền thống để phù hợp với tâm tư các thế hệ mới ...

Đọc thêm

Lính công binh Việt Nam chuẩn bị đón một cái Tết đặc biệt ở Abyei

Lính công binh Việt Nam chuẩn bị đón một cái Tết đặc biệt ở Abyei

Ở khu vực Abyei, đào Xuân được bừng nở từ những tờ giấy màu của người lính công binh, những chiếc bánh chưng được gói ghém trong màu lá chuối ...
Newcastle thua dài kỷ lục tại sân Etihad

Newcastle thua dài kỷ lục tại sân Etihad

Newcastle thua 12 trận gần nhất tại sân Etihad, đây là chuỗi trận thua sân khách dài nhất của họ trước một đối thủ trong lịch sử.
Các ngoại trưởng Mỹ-Ấn Độ nhất trí tăng cường phối hợp về khoáng sản chiến lược và thương mại

Các ngoại trưởng Mỹ-Ấn Độ nhất trí tăng cường phối hợp về khoáng sản chiến lược và thương mại

Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã có cuộc gặp với người đồng cấp nước chủ nhà Mỹ Marco Rubio tại Washington.
Thắng 6-1 Tampines Rovers, CAHN chia tay cúp C1 Đông Nam Á

Thắng 6-1 Tampines Rovers, CAHN chia tay cúp C1 Đông Nam Á

Ở trận hạ màn vòng bảng cúp C1 Đông Nam Á, CLB Công an Hà Nội với ưu thế sân nhà dễ dàng đè bẹp đội bóng của Singapore với ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2: Đồng USD nhích lên so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2: Đồng USD nhích lên so với các đồng tiền chủ chốt khác

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 5/2 cho thấy đồng USD nhích lên so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác.
Hiệp ước New START chính thức hết hiệu lực: Nga tuyên bố các bên không còn bị ràng buộc, khẳng định một 'sai lầm đáng tiếc' của Mỹ

Hiệp ước New START chính thức hết hiệu lực: Nga tuyên bố các bên không còn bị ràng buộc, khẳng định một 'sai lầm đáng tiếc' của Mỹ

Các bên tham gia Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược (New START) không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ nghĩa vụ nào theo hiệp ước.
Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Tổng lãnh sự Đoàn Phương Lan tham dự sự kiện 'Giới thiệu du lịch Huế - Quảng Trị và xúc tiến mở đường bay Phú Bài - Gimhae' tại Busan, Hàn Quốc.
Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Ở An Giang, có một nơi được ví như “đóa sen xanh” nâng đỡ linh khí trời đất – đó là Núi Cấm
Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Ngày 2/2, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai chủ trì tổ chức họp báo giới thiệu về Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai ...
Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Ngày 1/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức chương trình “Ngày Gia Lai tại Hà Nội”.
Rượu vang vùng Bắc Âu chinh phục người tiêu dùng thế giới

Rượu vang vùng Bắc Âu chinh phục người tiêu dùng thế giới

Không còn là đặc quyền của những miền nắng ấm, rượu vang châu Âu đang dịch chuyển dần về phía Bắc với những cái tên nổi bật như Estonia, Anh hay Thụy Điển.
Chiêm ngưỡng bầu trời đầy sao và cực quang rực rỡ tại vùng Đông Bắc Trung Quốc

Chiêm ngưỡng bầu trời đầy sao và cực quang rực rỡ tại vùng Đông Bắc Trung Quốc

Bầu trời đêm tại tỉnh Hắc Long Giang liên tục xuất hiện những khung cảnh ngoạn mục với bầu trời đầy sao và hiện tượng cực quang hiếm gặp.
Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Dự án Áo dài Fashion Week London 2026 chính thức ra mắt, đánh dấu một nỗ lực mới trong hành trình đưa áo dài bước vào không gian đối thoại quốc tế.
Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

UBND TP. Huế tổ chức chuỗi hoạt động biểu diễn nghệ thuật và quảng bá văn hóa Huế – Việt Nam tại ba thành phố của Australia gồm Sydney, Darwin và Canberra.
Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, đưa di sản tư liệu đến gần hơn với ...
Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa chấp thuận chủ trương gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, tỉnh An Giang” tới UNESCO.
UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

Sau loạt bão nghiêm trọng cuối năm 2025, UNESCO công bố gói hỗ trợ gần 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản và duy trì giáo dục tại Việt Nam.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
Phiên bản di động