Nhật Bản-Ấn Độ: Nâng tầm quan hệ, thu hẹp khoảng cách

Phan Quân
Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản là một nỗ lực nhằm nâng tầm quan hệ với Ấn Độ, đồng thời thu hẹp khoảng cách giữa hợp tác kinh tế và liên kết chính trị.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
(03.23) Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và người đồng cấp Ấn Độ Narendra Modi trong cuộc gặp ngày 18/3 tại New Delhi, Ấn Độ. (Nguồn: AFP)
Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio gặp người đồng cấp Ấn Độ Narendra Modi ngày 19/3 tại New Delhi, Ấn Độ trong một nỗ lực cải thiện quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ. (Nguồn: AFP)

Trong bối cảnh các diễn biến mới nhất của xung đột Nga-Ukraine phủ sóng truyền thông quốc tế, chuyến thăm ngày 19/3 vừa qua của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio tới Ấn Độ vẫn được quan tâm đặc biệt. Có gì trong sự kiện này?

Cơ hội không thể tốt hơn

Trước hết, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh thế giới nói chung và khu vực châu Á-Thái Bình Dương nói riêng chứng kiến nhiều thay đổi nhanh, khó lường thời gian qua. Đặc biệt, xung đột Nga-Ukraine diễn biến phức tạp đã và đang để lại hệ quả nghiêm trọng từ chính trị, an ninh và kinh tế-xã hội cho châu Âu nói riêng và thế giới nói chung, thậm chí đe dọa khởi nguồn cho cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

Tại châu Á-Thái Bình Dương, dịch Covid-19 tiếp tục lây lan mạnh, đòi hỏi các nước vừa đảm bảo biện pháp phòng chống dịch, vừa tích cực phục hồi kinh tế giữa những biến động của thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khi đó, căng thẳng Mỹ-Trung tiếp tục gay gắt và toàn diện. Hai cuộc đối thoại trực tuyến gần đây giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về quan hệ song phương và xung đột Nga-Ukraine đã không đạt kết quả cụ thể. Eo biển Đài Loan tiếp tục là điểm nóng hàng đầu song bên cạnh đó, nhiều điểm nóng khác tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng, đối đầu như Myanmar, Biển Đông, Biển Hoa Đông, bán đảo Triều Tiên hay biên giới Trung-Ấn.

Trong bối cảnh đó, Tokyo cùng New Delhi có nhiều lợi ích trong hợp tác song phương và đa phương nhằm củng cố, đảm bảo an ninh, mở rộng ảnh hưởng khu vực. Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản tới Ấn Độ khởi động 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao song phương rõ ràng là một cơ hội không thể tốt hơn.

Tokyo cùng New Delhi có nhiều lợi ích trong hợp tác song phương và đa phương nhằm củng cố, đảm bảo an ninh, mở rộng ảnh hưởng khu vực.

Nâng tầm hợp tác

Nhật Bản và Ấn Độ đã không bỏ lỡ cơ hội này để đưa quan hệ “Đối tác Chiến lược và Toàn cầu Đặc biệt” song phương lên một tầm cao mới.

Thủ tướng Kishida đã công bố kế hoạch đầu tư 5.000 tỷ Yen (42 tỷ USD) vào Ấn Độ 5 năm tới. Năm 2014, Tokyo từng đưa ra cam kết đầu tư với New Delhi trị giá 3.500 tỷ Yen (28,9 tỷ USD) giai đoạn 2014 - 2019 và đã đạt kế hoạch đề ra.

Nhật Bản và Ấn Độ cũng thành lập Diễn đàn Hành động Hướng Đông (AEF) để hợp tác song phương tại Đông Bắc Ấn Độ. Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã đóng góp 25,483 tỷ Yen (211 triệu USD) trong nỗ lực xây dựng cây cầu dài nhất Ấn Độ kết nối thành phố Dhubri, Assam với Phulbari, Meghalaya.

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và người đồng cấp chủ nhà Narendra Modi cũng ký “Sáng kiến Ấn Độ-Nhật Bản về phát triển bền vững Đông Bắc Ấn Độ”, bao gồm “Sáng kiến về Củng cố Chuỗi Giá trị Cây tre ở vùng Đông Bắc” và hợp tác về chăm sóc sức khỏe, bảo tồn rừng, mở rộng kết nối và thúc đẩy du lịch.

Hai bên cũng thảo luận về triển khai dự án tàu cao tốc Mumbai-Ahmedabad, một trong các dự án hợp tác song phương lớn nhất, kéo theo đó là khoản Vốn hợp tác phát triển chính thức (ODA) lớn nhất của Nhật Bản tới Ấn Độ kể từ năm 2003.

Ngoài ra, chính phủ Ấn Độ cũng ký thỏa thuận trị giá 1,4 tỷ USD với Công ty Suzuki Motor của Nhật Bản về phát triển công nghệ xe điện tại bang Gujarat.

Hai bên cũng thảo luận về vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm, nhất là tình hình xung đột Nga-Ukraine và châu Á-Thái Bình Dương. Ông Kishida khẳng định hai nước phản đối bất kỳ hành động đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực và nhấn mạnh tầm quan trọng của giải quyết tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế”.

(03.23) Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và Quân đội Ấn Độ vừa tổ chức tập trận chung thường niên “Ex Dharma Guardian-2022” từ ngày 27/2/2022 đến 10/3/2022 tại tỉnh Belgaum, bang Karnakata, Ấn Độ. (Nguồn: PTI)
Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và Quân đội Ấn Độ vừa tổ chức tập trận chung thường niên “Ex Dharma Guardian-2022” từ ngày 27/2/2022 đến 10/3/2022 tại tỉnh Belgaum, bang Karnakata, Ấn Độ. (Nguồn: PTI)

Thách thức cản bước

Tuy nhiên, quan hệ Nhật Bản-Ấn Độ cũng tồn tại một số thách thức đáng kể.

Trước hết, mặc dù hai bên đã thiết lập quan hệ được bảy thập kỷ, song hợp tác song phương, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, còn tương đối khiêm tốn. Trong năm tài khóa 2019-2020, kim ngạch thương mại song phương chỉ đạt 16,95 tỷ USD. Trong khi đó, bất chấp căng thẳng biên giới, kim ngạch thương mại Ấn-Trung vẫn đạt 126 tỷ USD trong năm 2021.

Thêm vào đó, hợp tác quốc phòng song phương cũng chưa đạt nhiều tiến triển. Thỏa thuận về sản xuất máy bay Shimaywa US-2 giữa hai nước vẫn tiếp tục bị trì hoãn. Giới hạn trong Hiến pháp Nhật Bản cùng khác biệt về hệ thống khí tài, trang bị giữa hai nước khiến hợp tác quân sự, tập trận chung giữa Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) và Quân đội Ấn Độ chưa đạt được hiệu quả như mong muốn.

Một vài học giả Ấn Độ cũng lo ngại Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio sẽ theo đuổi lập trường mềm mỏng hơn với Trung Quốc, mối quan tâm chung của Bộ Tứ.

Cuối cùng, bất chấp nỗ lực của Nhật Bản, Ấn Độ vẫn kiên định lập trường của mình trong xung đột Nga-Ukraine và từng bỏ phiếu trắng về dự thảo liên quan tới Nga tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 2/3. Khác với Tokyo, New Delhi đã nhiều lần từ chối thể hiện thái độ với “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Moscow.

Hai nước còn nhiều việc phải làm trong lĩnh vực kinh tế để bắt kịp hợp tác chính trị song phương ngày một rộng mở và sâu sắc.

Trong bối cảnh đó, Giáo sư Rupakjyoti Borah, nhà nghiên cứu tại Diễn đàn Nghiên cứu Chiến lược (Nhật Bản) nhận định hai nước còn nhiều việc phải làm trong lĩnh vực kinh tế để bắt kịp hợp tác chính trị song phương ngày một sâu sắc.

Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio tới Ấn Độ vừa qua chắc chắn là tín hiệu tích cực khởi động, thúc đẩy quá trình quan trọng đó.

Thượng đỉnh Nhật Bản-Ấn Độ: Coi trọng luật pháp quốc tế tại Biển Đông

Thượng đỉnh Nhật Bản-Ấn Độ: Coi trọng luật pháp quốc tế tại Biển Đông

Biển Đông là một trong những vấn đề được Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Nhật Bản Kishida Fumio thảo luận ...

Nga bất ngờ hành động trả đũa Nhật Bản

Nga bất ngờ hành động trả đũa Nhật Bản

Ngày 21/3, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, nước này sẽ không tiếp tục đàm phán hiệp ước hòa bình với Nhật Bản để phản ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Á

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động