Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch

Nhớ Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Một vài ký ức nhỏ về một nhân cách lớn

Đại sứ Lê Quốc Hùng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Có lẽ trong các đời Bộ trưởng Ngoại giao, Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998) là vị Bộ trưởng đã để lại những dấu ấn đậm nét nhất trong ngành Ngoại giao Việt Nam.
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)

Nhìn thấy xu thế

Từ những năm 60 của thế kỷ, trước khi còn là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, ông đã có nhiều đóng góp cho Ngoại giao Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ. Đặc biệt trong giai đoạn ông tham gia đoàn Việt Nam trong cuộc đàm phán giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ - một cuộc đàm phán dài nhất trong lịch sử ngoại giao thế giới kéo dài suốt gần 5 năm từ 1968 đưa tới việc ký kết Hiệp định Paris ngày 27/1/1973.

Với tư cách là trợ lý cho Cố vấn Lê Đức Thọ, ông đã thể hiện là một nhà ngoại giao tài ba, khôn khéo, sắc sảo trên bàn đàm phán, đã đưa ra những nhận định, những ý kiến xác đáng làm cho đối phương phải nể trọng.

Tôi được nghe kể lại, Henry Kissinger rất “gờm” Nguyễn Cơ Thạch. Có lần phía Mỹ đã đề nghị thẳng với đoàn ta không cho Nguyễn Cơ Thạch dự họp (giữa hai phái đoàn) với lý do “cứ mỗi khi hai bên gần đạt được thỏa thuận trong vấn đề nào đó thì lại thấy ông Thạch viết mấy chữ vào mẩu giấy chuyển cho ông Cố vấn Lê Đức Thọ và vấn đề lại trở nên phức tạp”.

Trong những năm quan hệ Việt - Mỹ còn nhiều chông gai, Nguyễn Cơ Thạch đã nhìn thấy xu thế của ngoại giao Việt Nam “thêm bạn bớt thù”, “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”.

Dù trên bàn đàm phán ông được phía Mỹ coi là “địch thủ đáng gờm” nhưng chính phía Mỹ cũng phải thừa nhận Nguyễn Cơ Thạch là “chuyên gia về Mỹ” vì những hiểu biết sâu rộng của ông về nước Mỹ, đồng thời tôn vinh ông là “kiến trúc sư” cho quá trình phát triển quan hệ Việt - Mỹ sau này.

“Mọi việc đều có thể”

Ông giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao (1980-1991) trong thời kỳ đất nước ta phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Đó là lúc các lực lượng thù địch lấy cớ “vấn đề Campuchia” bao vây cấm vận về kinh tế, ra sức cô lập Việt Nam tại Liên hợp quốc và các diễn đàn quốc tế. Đó là tìm kiếm giải pháp cho vấn đề Campuchia. Đó là thời kỳ chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ. Đó là khi nền kinh tế nước ta rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Đó là những phức tạp trong quan hệ với Trung Quốc…

Chính trong hoàn cảnh đầy khó khăn phức tạp của đất nước, bản lĩnh Nguyễn Cơ Thạch càng tỏa sáng hơn bao giờ hết. Ông đã đưa ra những sáng kiến như những cuộc đối thoại giữa các nước Đông Dương với các nước ASEAN, tổ chức các Cuộc gặp không chính thức tại Jakarta (JIM 1 vào tháng 7/1988, JIM 2 vào tháng 2/1989) để tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia dẫn đến việc ký kết Hiệp định Paris về Campuchia năm 1991.

Để có được thành quả này là nhờ hàng loạt chuyến đi con thoi của ông đến Campuchia, đến Lào, đến các nước ASEAN, đến các nước lớn để cảm hóa, để thuyết phục các đối tác nhằm đạt được đồng thuận trong việc tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia.

Nguyễn Cơ Thạch xứng đáng với biệt danh mà đồng nghiệp, đồng chí trong ngành trân quý đặt cho ông: “Vị Bộ trưởng phá bao vây cấm vận”.

Trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của đất nước, ông đã có những đóng góp hết sức quan trọng trong việc phá thế bị bao vây cấm vận, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho việc tiến hành công cuộc đổi mới của đất nước.

Dù bất cứ trong hoàn cảnh nào, Nguyễn Cơ Thạch luôn có những phân tích, đánh giá sắc sảo mang tầm nhìn chiến lược. Sau năm 1975, khi quan hệ giữa Việt Nam với ASEAN đang còn đối đầu, tại diễn đàn các nhà báo châu Á - Thái Bình Dương tại Thành phố Hồ Chí Minh vào khoảng cuối những năm 1980, trong buổi họp báo, khi một nhà báo phương Tây đặt câu hỏi: Ông có nghĩ là đến thời điểm nào đó Việt Nam sẽ gia nhập ASEAN?

Ông Thạch trả lời: “Sao không? Mọi việc đều có thể”.

Và thực tế đã diễn ra đúng như dự báo của Bộ trưởng. Năm 1995, Việt Nam trở thành thành viên ASEAN.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, ngày 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)

"Giải mã" khu chế xuất

Nguyễn Cơ Thạch cũng là người đặt nền móng cho nhiệm vụ “Ngoại giao phục vụ kinh tế”.

Vào cuối những năm 70, đầu những năm 80 của thế kỷ trước, khi nước ta còn trong nền kinh tế kế hoạch hóa, những từ của kinh tế thị trường như quota, LC, CO… còn rất xa lạ với chúng tôi - những người được đào tạo trong các trường đại học XHCN.

Một hôm, Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh nhận được điện từ Bộ yêu cầu cử người đến các kho lưu trữ của chế độ cũ tìm những tài liệu liên quan đến khu chế xuất gửi ra Bộ “theo yêu cầu của anh Thạch”.

Thật sự lúc đó trong đầu chúng tôi chưa hề biết mặt mũi “khu chế xuất” ra làm sao...

Tôi được biết sau đó dưới sự chỉ đạo của ông, Bộ có thêm Vụ Kinh tế đối ngoại và cử các đoàn đi thăm và học tập kinh nghiệm tại các khu chế xuất ở nước ngoài.

Bài học về "quỹ thời gian"

Nguyễn Cơ Thạch là người có khả năng thu hút, thuyết phục và cảm hóa những người đối thoại. Những bài nói chuyện của ông tại các hội nghị, hội thảo hay khi trả lời phỏng vấn với cách nói rất khúc chiết, pha chút hài hước luôn gây sự bất ngờ thích thú cho người nghe. Trong ứng xử với cấp dưới, ông thường dùng những từ ngữ đơn giản để diễn đạt những vấn đề lớn, phức tạp.

Năm 1977, khi đi thăm Algeria (khi đó, tôi đang là tùy viên của Đại sứ quán Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Alger), trong tiếp xúc với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán, khi biết ông mới đi New York họp Liên hợp quốc về, có người hỏi ông thấy nước Mỹ thế nào, có khác gì với Liên Xô? (thời đó ta mới chỉ biết có Liên Xô là vĩ đại nhất nên mọi cái đều lấy Liên Xô ra so sánh).

Ông trả lời: Liên Xô thì cái gì cũng to còn Mỹ cái gì cũng cao.

Khi nói về quan hệ Xô - Mỹ và tác động tới Việt Nam, ông tóm lại bằng một câu rất hóm mà giờ đây sau gần nửa thế kỷ tôi vẫn nhớ: Trâu bò đánh nhau thì ruồi muỗi chết mà trâu bò yêu nhau thì ruồi muỗi cũng chết.

Ông căn dặn chúng tôi nhiều điều nhưng tôi nhớ nhất câu: “Quỹ thời gian của chúng ta không còn nhiều nên đã quyết việc gì thì phải làm ngay đừng để lỡ thời cơ”.

Đây là lần đầu tiên tôi được nghe cụm từ “quỹ thời gian”.

Ông nhìn xuống tôi (có lẽ do tôi là cán bộ trẻ nhất ở đây) và hỏi:

- Cậu bao nhiêu tuổi?

- Dạ thưa 27 ạ!

- Quỹ thời gian của cậu cũng chỉ 30 năm nữa thôi nha, không nhiều đâu, thời gian nhanh lắm!

Năm tháng rồi sẽ qua đi nhưng những dấu ấn của nhà ngoại giao kiệt xuất NGUYỄN CƠ THẠCH không phai mờ trong ký ức của chúng tôi và những thế hệ tiếp nối của Ngoại giao Việt Nam.

Ông Nguyễn Cơ Thạch, tên thật là Phạm Văn Cương (sinh ngày 15/5/1921, mất ngày 10/4/1998), quê ở xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông từng nắm giữ nhiều cương vị, trọng trách như Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Ngoại giao, đại biểu Quốc hội khóa VII (1981-1987), khóa VIII (1987-1992). Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc trên mặt trận ngoại giao, là người chiến sĩ cách mạng kiên trung suốt đời phấn đấu vì độc lập tự do cho dân tộc, ấm no hạnh phúc cho nhân dân và lý tưởng cộng sản.

TIN LIÊN QUAN
Gương tự học của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch!
Kế thừa và phát huy tầm nhìn của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Xây dựng tổ chức bộ máy Bộ Ngoại giao chính quy, toàn diện, hiện đại
Ông Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'
Ký ức về cuộc gặp ấn tượng và tiếng cười trứ danh của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch
Chuyện tình của những người làm cách mạng và bông hoa tặng vợ của ông Nguyễn Cơ Thạch

Đọc thêm

Giá tiêu hôm nay 21/6: Tiếp tục tăng, cao nhất 74.500đ/kg; còn nhiều lo ngại để bước vào vụ trồng hồ tiêu mới

Giá tiêu hôm nay 21/6: Tiếp tục tăng, cao nhất 74.500đ/kg; còn nhiều lo ngại để bước vào vụ trồng hồ tiêu mới

Baoquocte.vn. Từ tháng 4-6 năm nay, giá tiêu tăng liên tục, hiện giá trung bình trên 70.000/kg đã thôi thúc người nông dân gầy dựng lại cây hồ tiêu.
Giá cao su hôm nay 21/6: Trung Quốc 'vung tiền' mua lượng cao su khổng lồ, nguồn cung thiếu hụt

Giá cao su hôm nay 21/6: Trung Quốc 'vung tiền' mua lượng cao su khổng lồ, nguồn cung thiếu hụt

Baoquocte.vn. Nguồn cung cao su toàn cầu chuyển sang thiếu hụt do Trung Quốc tăng cường mua vào. Tại Việt Nam, giá cao su giữ đà tăng, xuất khẩu thuận lợi.
Giá vàng hôm nay 21/6: Giá hợp lý của vàng là bao nhiêu? Cơ hội mua vào hay bán ra?

Giá vàng hôm nay 21/6: Giá hợp lý của vàng là bao nhiêu? Cơ hội mua vào hay bán ra?

Baoquocte.vn. Trong 1 tuần, giá vàng thế giới mất 3 triệu đồng/lượng, giá vàng SJC trong nước giảm khoảng 400.000 đồng/lượng.
Giá cà phê hôm nay 21/6: Triển vọng nguồn cầu dần tươi sáng; Vụ cà phê Việt mới có hy vọng

Giá cà phê hôm nay 21/6: Triển vọng nguồn cầu dần tươi sáng; Vụ cà phê Việt mới có hy vọng

Baoquocte.vn. Giá cà phê hồi phục trở lại có "đóng góp" từ chốt hợp đồng quyền chọn tháng 7. Giá cà phê trong nước tăng từ 200 đồng/kg đến 300 đồng/kg.
XSMB 21/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 21/6 - KQXSMB

XSMB 21/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB 21/6 - KQXSMB

Baoquocte.vn. XSMB 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. xổ số hôm nay. SXMB 21/6. KQSXMB.
XSMT 21/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 21/6 - KQXSMT

XSMT 21/6 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 21/6 - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. xổ số hôm nay. SXMT 21/6. KQSXMT.
XSHCM 21/6 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 21/6/2021 - SXHCM 21/6 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 21/6 - Kết quả xổ số TP.HCM hôm nay 21/6/2021 - SXHCM 21/6 - KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 21/6. Xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay ngày 21 tháng 6 năm 2021. Xo so TP Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/6/2021: Ma Kết gặp biến cố tình cảm, Song Ngư bị sếp đánh giá thấp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 21/6/2021: Ma Kết gặp biến cố tình cảm, Song Ngư bị sếp đánh giá thấp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 21/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 21/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 21/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 21/6/2021

Lịch âm 21/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 2 ngày 21/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 21/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 21/6. Âm lịch hôm nay 21/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 21/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 21 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
XSMN 21/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay 21/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 21/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 21/6/2021 - xổ số hôm nay 21/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 21/6. xổ số hôm nay 21/6. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 2 ngày 21 tháng 6 năm 2021. SXMN 21/6. KQSXMN.
Cảnh báo công dân nhập cảnh Liên bang Nga bằng thẻ Fan ID

Cảnh báo công dân nhập cảnh Liên bang Nga bằng thẻ Fan ID

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao khuyến cáo các cổ động viên Việt Nam sử dụng Fan ID đến Liên bang Nga tuân thủ các quy định của sở tại.
Đại sứ Nguyễn Nam Tiến làm việc với Bộ trưởng Nông nghiệp Tanzania

Đại sứ Nguyễn Nam Tiến làm việc với Bộ trưởng Nông nghiệp Tanzania

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Tanzania Nguyễn Nam Tiến hoan nghênh Tanzania tham gia Hội thảo Nông nghiệp Việt Nam – châu Phi vào cuối năm 2021.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ngành Ngoại giao cần chủ động, nhạy bén, sáng tạo vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Bộ Ngoại giao về việc triển khai đường lối đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Covid-19: Nhân dân tỉnh Oudomsay, Lào chung tay cùng các địa phương Việt Nam phòng, chống dịch

Covid-19: Nhân dân tỉnh Oudomsay, Lào chung tay cùng các địa phương Việt Nam phòng, chống dịch

Baoquocte.vn. Đại diện chính quyền tỉnh Oudomsay của Lào trao tặng số tiền 260 triệu Kip hỗ trợ 3 tỉnh của Việt Nam để ứng phó với dịch bệnh Covid-19.
Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Kenya, Tunisia, Niger và Saint Vincent & Grenadines đã đồng tổ thức phiên họp trực tuyến theo thể thức Arria của Hội đồng Bảo an LHQ.
Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã họp và thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar.
Đưa hơn 320 công dân Việt Nam tại Indonesia về nước an toàn

Đưa hơn 320 công dân Việt Nam tại Indonesia về nước an toàn

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia hướng dẫn công dân hoàn thành các thủ tục và cử cán bộ trực tiếp giúp đỡ công dân tại sân bay.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel thăm sinh viên gần Dải Gaza

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, Đại sứ Đỗ Minh Hùng cùng đoàn cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đến thăm Trung tâm Sderod gần Dải Gaza, nơi có sinh viên Việt Nam theo học.
Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ thông tin về việc người Việt được giải cứu trên biển khi vượt biên sang Anh

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ đang liên hệ chặt chẽ với chính quyền sở tại để nắm bắt thông tin về số người được giải cứu và thực hiện bảo hộ công dân.
Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Người Việt tại Israel phát huy đoàn kết, bản lĩnh kiên cường giữa 'chảo lửa' Trung Đông

Baoquocte.vn. Căng thẳng Israel-Palestine leo thang, cộng đồng người Việt tại Israel vẫn giữ vững tinh thần, phát huy bản lĩnh kiên cường trong mọi hoàn cảnh.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan bảo hộ 5 ngư dân gặp nạn tại tỉnh Rayong

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan phối hợp với cơ quan chức năng sở tại xác minh công dân và giải quyết vụ việc.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tích cực bảo hộ công dân giữa đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tham tán Nguyễn Duy Quận cho biết, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để bảo hộ công dân.
14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 2)

14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 2)

Baoquocte.vn. Theo Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao, quyền ưu đãi, miễn trừ của Cơ quan đại diện ngoại giao và các thành viên gồm 14 nội dung chính sau.
14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 1)

14 quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao (Phần 1)

Baoquocte.vn. Theo Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao, quyền ưu đãi, miễn trừ của Cơ quan đại diện ngoại giao và các thành viên gồm 14 nội dung chính.
Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Những điều cần biết về quyền ưu đãi, miễn trừ tại cơ quan đại diện

Baoquocte.vn. Cơ quan đại diện và thành viên hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ theo quy định của nước tiếp nhận trên cơ sở Công ước Vienna về quan hệ ngoại giao.
Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Những điều cần biết về Cơ quan đại diện ngoại giao

Baoquocte.vn. Thành viên Cơ quan đại diện bao gồm những ai? Chức vụ được sắp xếp như thế nào? Trụ sở của Cơ quan đại diện ngoại giao là gì?
Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Tổng Lãnh sự nhận và kết thúc nhiệm vụ như thế nào?

Baoquocte.vn. Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự hay còn gọi là Tổng Lãnh sự khi nhận nhiệm vụ và kết thúc nhiệm vụ ở nước tiếp nhận phải tuân theo quy định.
Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Đại sứ chào xã giao, thăm địa phương cần lưu ý những gì?

Baoquocte.vn. Sau khi trình Quốc thư, Đại sứ tiến hành các cuộc chào xã giao (courtesy calls) lãnh đạo nước tiếp nhận và Đại sứ các nước có nhiều quan hệ.
Phiên bản di động