Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đồng chí Nguyễn Cơ Thạch

Nhớ Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Một vài ký ức nhỏ về một nhân cách lớn

Đại sứ Lê Quốc Hùng
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Có lẽ trong các đời Bộ trưởng Ngoại giao, Nguyễn Cơ Thạch (1921-1998) là vị Bộ trưởng đã để lại những dấu ấn đậm nét nhất trong ngành Ngoại giao Việt Nam.
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)
Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gặp Ngoại trưởng Mỹ James Baker tại New York, ngày 29/9/1990. (Ảnh tư liệu)

Nhìn thấy xu thế

Từ những năm 60 của thế kỷ, trước khi còn là Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, ông đã có nhiều đóng góp cho Ngoại giao Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ. Đặc biệt trong giai đoạn ông tham gia đoàn Việt Nam trong cuộc đàm phán giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ - một cuộc đàm phán dài nhất trong lịch sử ngoại giao thế giới kéo dài suốt gần 5 năm từ 1968 đưa tới việc ký kết Hiệp định Paris ngày 27/1/1973.

Với tư cách là trợ lý cho Cố vấn Lê Đức Thọ, ông đã thể hiện là một nhà ngoại giao tài ba, khôn khéo, sắc sảo trên bàn đàm phán, đã đưa ra những nhận định, những ý kiến xác đáng làm cho đối phương phải nể trọng.

Tôi được nghe kể lại, Henry Kissinger rất “gờm” Nguyễn Cơ Thạch. Có lần phía Mỹ đã đề nghị thẳng với đoàn ta không cho Nguyễn Cơ Thạch dự họp (giữa hai phái đoàn) với lý do “cứ mỗi khi hai bên gần đạt được thỏa thuận trong vấn đề nào đó thì lại thấy ông Thạch viết mấy chữ vào mẩu giấy chuyển cho ông Cố vấn Lê Đức Thọ và vấn đề lại trở nên phức tạp”.

Trong những năm quan hệ Việt - Mỹ còn nhiều chông gai, Nguyễn Cơ Thạch đã nhìn thấy xu thế của ngoại giao Việt Nam “thêm bạn bớt thù”, “khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”.

Dù trên bàn đàm phán ông được phía Mỹ coi là “địch thủ đáng gờm” nhưng chính phía Mỹ cũng phải thừa nhận Nguyễn Cơ Thạch là “chuyên gia về Mỹ” vì những hiểu biết sâu rộng của ông về nước Mỹ, đồng thời tôn vinh ông là “kiến trúc sư” cho quá trình phát triển quan hệ Việt - Mỹ sau này.

“Mọi việc đều có thể”

Ông giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao (1980-1991) trong thời kỳ đất nước ta phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức. Đó là lúc các lực lượng thù địch lấy cớ “vấn đề Campuchia” bao vây cấm vận về kinh tế, ra sức cô lập Việt Nam tại Liên hợp quốc và các diễn đàn quốc tế. Đó là tìm kiếm giải pháp cho vấn đề Campuchia. Đó là thời kỳ chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ. Đó là khi nền kinh tế nước ta rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Đó là những phức tạp trong quan hệ với Trung Quốc…

Chính trong hoàn cảnh đầy khó khăn phức tạp của đất nước, bản lĩnh Nguyễn Cơ Thạch càng tỏa sáng hơn bao giờ hết. Ông đã đưa ra những sáng kiến như những cuộc đối thoại giữa các nước Đông Dương với các nước ASEAN, tổ chức các Cuộc gặp không chính thức tại Jakarta (JIM 1 vào tháng 7/1988, JIM 2 vào tháng 2/1989) để tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia dẫn đến việc ký kết Hiệp định Paris về Campuchia năm 1991.

Để có được thành quả này là nhờ hàng loạt chuyến đi con thoi của ông đến Campuchia, đến Lào, đến các nước ASEAN, đến các nước lớn để cảm hóa, để thuyết phục các đối tác nhằm đạt được đồng thuận trong việc tìm giải pháp cho vấn đề Campuchia.

Nguyễn Cơ Thạch xứng đáng với biệt danh mà đồng nghiệp, đồng chí trong ngành trân quý đặt cho ông: “Vị Bộ trưởng phá bao vây cấm vận”.

Trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của đất nước, ông đã có những đóng góp hết sức quan trọng trong việc phá thế bị bao vây cấm vận, tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho việc tiến hành công cuộc đổi mới của đất nước.

Dù bất cứ trong hoàn cảnh nào, Nguyễn Cơ Thạch luôn có những phân tích, đánh giá sắc sảo mang tầm nhìn chiến lược. Sau năm 1975, khi quan hệ giữa Việt Nam với ASEAN đang còn đối đầu, tại diễn đàn các nhà báo châu Á - Thái Bình Dương tại Thành phố Hồ Chí Minh vào khoảng cuối những năm 1980, trong buổi họp báo, khi một nhà báo phương Tây đặt câu hỏi: Ông có nghĩ là đến thời điểm nào đó Việt Nam sẽ gia nhập ASEAN?

Ông Thạch trả lời: “Sao không? Mọi việc đều có thể”.

Và thực tế đã diễn ra đúng như dự báo của Bộ trưởng. Năm 1995, Việt Nam trở thành thành viên ASEAN.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thay mặt Chính phủ Việt Nam ký Hiệp định về Vùng nước lịch sử với Campuchia, ngày 7/7/1982. (Ảnh tư liệu)

"Giải mã" khu chế xuất

Nguyễn Cơ Thạch cũng là người đặt nền móng cho nhiệm vụ “Ngoại giao phục vụ kinh tế”.

Vào cuối những năm 70, đầu những năm 80 của thế kỷ trước, khi nước ta còn trong nền kinh tế kế hoạch hóa, những từ của kinh tế thị trường như quota, LC, CO… còn rất xa lạ với chúng tôi - những người được đào tạo trong các trường đại học XHCN.

Một hôm, Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh nhận được điện từ Bộ yêu cầu cử người đến các kho lưu trữ của chế độ cũ tìm những tài liệu liên quan đến khu chế xuất gửi ra Bộ “theo yêu cầu của anh Thạch”.

Thật sự lúc đó trong đầu chúng tôi chưa hề biết mặt mũi “khu chế xuất” ra làm sao...

Tôi được biết sau đó dưới sự chỉ đạo của ông, Bộ có thêm Vụ Kinh tế đối ngoại và cử các đoàn đi thăm và học tập kinh nghiệm tại các khu chế xuất ở nước ngoài.

Bài học về "quỹ thời gian"

Nguyễn Cơ Thạch là người có khả năng thu hút, thuyết phục và cảm hóa những người đối thoại. Những bài nói chuyện của ông tại các hội nghị, hội thảo hay khi trả lời phỏng vấn với cách nói rất khúc chiết, pha chút hài hước luôn gây sự bất ngờ thích thú cho người nghe. Trong ứng xử với cấp dưới, ông thường dùng những từ ngữ đơn giản để diễn đạt những vấn đề lớn, phức tạp.

Năm 1977, khi đi thăm Algeria (khi đó, tôi đang là tùy viên của Đại sứ quán Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Alger), trong tiếp xúc với cán bộ, nhân viên Đại sứ quán, khi biết ông mới đi New York họp Liên hợp quốc về, có người hỏi ông thấy nước Mỹ thế nào, có khác gì với Liên Xô? (thời đó ta mới chỉ biết có Liên Xô là vĩ đại nhất nên mọi cái đều lấy Liên Xô ra so sánh).

Ông trả lời: Liên Xô thì cái gì cũng to còn Mỹ cái gì cũng cao.

Khi nói về quan hệ Xô - Mỹ và tác động tới Việt Nam, ông tóm lại bằng một câu rất hóm mà giờ đây sau gần nửa thế kỷ tôi vẫn nhớ: Trâu bò đánh nhau thì ruồi muỗi chết mà trâu bò yêu nhau thì ruồi muỗi cũng chết.

Ông căn dặn chúng tôi nhiều điều nhưng tôi nhớ nhất câu: “Quỹ thời gian của chúng ta không còn nhiều nên đã quyết việc gì thì phải làm ngay đừng để lỡ thời cơ”.

Đây là lần đầu tiên tôi được nghe cụm từ “quỹ thời gian”.

Ông nhìn xuống tôi (có lẽ do tôi là cán bộ trẻ nhất ở đây) và hỏi:

- Cậu bao nhiêu tuổi?

- Dạ thưa 27 ạ!

- Quỹ thời gian của cậu cũng chỉ 30 năm nữa thôi nha, không nhiều đâu, thời gian nhanh lắm!

Năm tháng rồi sẽ qua đi nhưng những dấu ấn của nhà ngoại giao kiệt xuất NGUYỄN CƠ THẠCH không phai mờ trong ký ức của chúng tôi và những thế hệ tiếp nối của Ngoại giao Việt Nam.

Ông Nguyễn Cơ Thạch, tên thật là Phạm Văn Cương (sinh ngày 15/5/1921, mất ngày 10/4/1998), quê ở xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Ông từng nắm giữ nhiều cương vị, trọng trách như Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Ngoại giao, đại biểu Quốc hội khóa VII (1981-1987), khóa VIII (1987-1992). Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc trên mặt trận ngoại giao, là người chiến sĩ cách mạng kiên trung suốt đời phấn đấu vì độc lập tự do cho dân tộc, ấm no hạnh phúc cho nhân dân và lý tưởng cộng sản.

TIN LIÊN QUAN
Gương tự học của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch!
Kế thừa và phát huy tầm nhìn của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch - Xây dựng tổ chức bộ máy Bộ Ngoại giao chính quy, toàn diện, hiện đại
Ông Nguyễn Cơ Thạch và bản lĩnh 'ôm cả con voi khổng lồ'
Ký ức về cuộc gặp ấn tượng và tiếng cười trứ danh của Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch
Chuyện tình của những người làm cách mạng và bông hoa tặng vợ của ông Nguyễn Cơ Thạch

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/12/2021: Cự Giải bị người khác cướp công

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 2/12/2021: Cự Giải bị người khác cướp công

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 2/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/12/2021, KQXSMT 2/12

XSMT 2/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung 2/12/2021, KQXSMT 2/12

Baoquocte.vn. XSMT 2/12. trực tiếp xổ số miền Trung 2/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 5. xổ số hôm nay 2/12/2021. xo so ...
Nga hành động đáp trả vụ khẩu chiến với Mỹ, hạ lệnh 'tiễn khách'

Nga hành động đáp trả vụ khẩu chiến với Mỹ, hạ lệnh 'tiễn khách'

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Nga ra lệnh cho các nhân viên đại sứ quán Mỹ, vốn có mặt ở Moscow hơn ba năm qua, phải rời Nga muộn nhất vào ngày ...
Kết nối cộng đồng nghề nail của người Việt tại Anh

Kết nối cộng đồng nghề nail của người Việt tại Anh

Baoquocte.vn. Hiệp hội Nails Việt tại Anh (NVAUK) vừa tổ chức cuộc thi tay nghề dành cho các thợ nail, cũng là một festival cho cộng đồng người Việt ở đây.
Netflix tháng 12: Bữa tiệc cuối năm nhiều sắc màu

Netflix tháng 12: Bữa tiệc cuối năm nhiều sắc màu

Baoquocte.vn. Netflix lại chiêu đãi khán giả tiệc cuối năm với những loạt phim đáng chờ đợi như Emily In Paris 2, Money Heist 5 và những bộ phim lẻ thú ...
Chạm vào hạnh phúc: Quách Thu Phương đóng cặp nghệ sĩ Quang Tèo, vào vai người vợ tần tảo, lam lũ

Chạm vào hạnh phúc: Quách Thu Phương đóng cặp nghệ sĩ Quang Tèo, vào vai người vợ tần tảo, lam lũ

Baoquocte.vn. ​​​​​​​Tú Oanh và Quách Thu Phương, hai bà thông gia trong Hương vị tình thân, hội ngộ tại buổi ra mắt phim Chạm vào hạnh phúc chiều 30/11.
Bộ Quốc phòng Nga thông báo tập trận gần Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga thông báo tập trận gần Ukraine

Baoquocte.vn. Reuters đưa tin, Bộ Quốc phòng Nga thông báo, nước này bắt đầu cuộc tập trận mùa Đông thường kỳ ở Quân khu miền Nam, khu vực giáp với Ukraine.
'Một số nơi dùng Zoom, Canvas và gọi là chuyển đổi số'

'Một số nơi dùng Zoom, Canvas và gọi là chuyển đổi số'

Baoquocte.vn. Một số nơi ứng dụng công nghệ thông tin một cách rất đơn sơ. Cứ đưa powerpoint lên rồi gọi là chuyển đổi số.
Suzuki Swift Cross mẫu SUV đô thị cỡ nhỏ sẽ ra mắt năm 2024

Suzuki Swift Cross mẫu SUV đô thị cỡ nhỏ sẽ ra mắt năm 2024

Baoquocte.vn. Suzuki Swift Cross, đang được nhà sản xuất nghiên cứu dựa trên chiếc Swift hatchback thế hệ mới. Chiếc SUV siêu nhỏ dự kiến sẽ ra mắt vào năm 2024.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Đại sứ Mexico Sarah Valdez Bolano chào từ biệt

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp Đại sứ Mexico Sarah Valdez Bolano chào từ biệt

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tiếp bà Sarah Valdez Bolano, Đại sứ Mexico tại Việt Nam đến chào từ biệt nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác.
Hội đồng Bảo an họp về tình hình Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine và thông qua một số nghị quyết

Hội đồng Bảo an họp về tình hình Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine và thông qua một số nghị quyết

Baoquocte.vn. Phát biểu tại cuộc họp về tình hình Trung Đông, Đại sứ Đặng Đình Quý bày tỏ lo ngại về tình trạng bạo lực tiếp tục gia tăng, đặc biệt tại Bờ Tây.
Bộ Ngoại giao trao Kỷ niệm chương ‘Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam’ cho lãnh đạo Ban Thi đua, khen thưởng Trung ương

Bộ Ngoại giao trao Kỷ niệm chương ‘Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam’ cho lãnh đạo Ban Thi đua, khen thưởng Trung ương

Baoquocte.vn. Ngày 30/11, Bộ Ngoại giao trao Kỷ niệm chương ‘Vì sự nghiệp Ngoại giao Việt Nam’ cho một số đồng chí lãnh đạo Ban Thi đua, khen thưởng Trung ương.
Khai trương Văn phòng Lãnh sự danh dự đầu tiên của Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ

Khai trương Văn phòng Lãnh sự danh dự đầu tiên của Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Đại sứ Trần Quang Tuyến nhấn mạnh việc mở Văn phòng Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Istanbul sẽ hỗ trợ công tác bảo hộ công dân Việt Nam thuận lợi hơn.
Bộ Ngoại giao thông tin về tình hình lao động Việt Nam tại Serbia

Bộ Ngoại giao thông tin về tình hình lao động Việt Nam tại Serbia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Romania đã cử cán bộ trực tiếp tới Serbia gặp gỡ, thăm hỏi và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người lao động Việt Nam.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Hội nghị thường niên Tổ chức tư vấn pháp lý Á-Phi lần thứ 59

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn dự Hội nghị thường niên Tổ chức tư vấn pháp lý Á-Phi lần thứ 59

Baoquocte.vn. Chiều 29/11, Hội nghị thường niên Tổ chức tư vấn pháp lý Á-Phi (AALCO) lần thứ 59 đã khai mạc tại Hong Kong, Trung Quốc.
Việt Nam bày tỏ lo ngại về tình hình khủng hoảng nhiều mặt tại Lebanon

Việt Nam bày tỏ lo ngại về tình hình khủng hoảng nhiều mặt tại Lebanon

Baoquocte.vn. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã họp về tình hình Lebanon và việc thực hiện Nghị quyết 1701 (2006).
Tích cực bảo hộ lao động Việt Nam tại Saudi Arabia và Serbia

Tích cực bảo hộ lao động Việt Nam tại Saudi Arabia và Serbia

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Saudi Arabia đã tích cực xác minh thông tin, yêu cầu điều tra, xử lý tranh chấp, bảo đảm quyền lợi cho lao động Việt Nam.
Chuyến bay chở 275 công dân Việt Nam bị mắc kẹt vì Covid-19 tại Myanmar về nước an toàn

Chuyến bay chở 275 công dân Việt Nam bị mắc kẹt vì Covid-19 tại Myanmar về nước an toàn

Baoquocte.vn. Hành khách trên chuyến bay gồm trẻ em dưới 18 tuổi, người cao tuổi, người có bệnh nền, lao động hết hạn hợp đồng, khó khăn do mất việc...
Bộ Ngoại giao cập nhật chính sách lãnh sự với Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao cập nhật chính sách lãnh sự với Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao lần đầu tiên tổ chức Hội nghị gặp mặt các Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam để cập nhật chính sách về công tác lãnh sự.
Bảo hộ công dân là nhiệm vụ rất quan trọng trong công tác đối ngoại

Bảo hộ công dân là nhiệm vụ rất quan trọng trong công tác đối ngoại

Baoquocte.vn. Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện hoạt động bảo hộ công dân.
Lần đầu tiên diễn ra Hội nghị Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài

Lần đầu tiên diễn ra Hội nghị Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Hội nghị có sự tham dự của 13 Đại sứ, 25 Lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài, 15 ứng viên Lãnh sự danh dự với gần gần 150 điểm cầu ở nước ...
Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia

Bộ Ngoại giao tích cực bảo hộ công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng đã thông tin về các biện pháp bảo hộ một công dân Việt Nam gặp nạn tại Saudi Arabia.
Sử dụng các loại đĩa ăn trên bàn tiệc như thế nào?

Sử dụng các loại đĩa ăn trên bàn tiệc như thế nào?

Baoquocte.vn. Trong một bữa tiệc, thường có rất nhiều loại dao kéo và đĩa ăn. Cần nhận biết được các loại và chức năng khác nhau của chúng để tránh bối rối.
Bạn đã biết dùng khăn ăn trên bàn tiệc đúng cách?

Bạn đã biết dùng khăn ăn trên bàn tiệc đúng cách?

Baoquocte.vn. Khăn ăn là thứ không thể thiếu trong bàn tiệc, để bảo vệ quần áo khỏi bị vấy bẩn và lau miệng khi ăn. Vậy bạn đã biết sử dụng khăn ăn đúng cách?
Gợi ý 5 cách xếp khăn giấy ăn cho bàn tiệc thu hút ánh nhìn

Gợi ý 5 cách xếp khăn giấy ăn cho bàn tiệc thu hút ánh nhìn

Baoquocte.vn. Việc xếp khăn giấy ăn một cách đẹp mắt, thu hút cũng là một điểm nhấn, để lại ấn tượng cho quan khách, tạo nên sự thành công cho buổi tiệc.
Phân biệt các loại ly uống rượu thể hiện đẳng cấp

Phân biệt các loại ly uống rượu thể hiện đẳng cấp

Baoquocte.vn. Người thưởng rượu ngoài việc có hiểu biết về loại thức uống đặc biệt này còn phải biết nên sử dụng loại ly nào là phù hợp nhất.
5 bước thưởng thức rượu vang chuẩn người sành

5 bước thưởng thức rượu vang chuẩn người sành

Baoquocte.vn. Thưởng thức rượu vang đúng cách thì tất cả giác quan đều được đánh thức. Tại nhiều nước, rượu vang chính là tinh hoa, văn hóa và niềm đam mê.
Uống rượu vang sao cho đúng cách? (phần 2)

Uống rượu vang sao cho đúng cách? (phần 2)

Baoquocte.vn. Khác với các loại rượu thông thường, rượu vang có cách kết hợp riêng cần phải cân nhắc, nghiên cứu kỹ càng sao cho đạt được hương vị chuẩn nhất.
Phiên bản di động