Những lưu ý về xưng hô trong hoạt động giao tiếp đối ngoại

N.L.T
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Việc gọi tên một người tưởng chừng đơn giản, nhưng trong thực tế giao tiếp đối ngoại lại là một việc đòi hỏi rất cẩn trọng.
Những lưu ý về xưng hô trong hoạt động giao tiếp đối ngoại
Những lưu ý về xưng hô trong hoạt động giao tiếp đối ngoại.

Xưng hô là vấn đề khá hệ trọng trong công tác ngoại giao. Gọi đúng tên một quốc gia, một tổ chức hay đúng tên, chức vụ, tước hiệu một người hay dùng câu xưng hô một cách lịch sự, chuẩn xác phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, phù hợp với địa vị của mình và của đối tượng giao tiếp là một yêu cầu quan trọng trong ngoại giao.

Trong các văn kiện hay thư tín ngoại giao, trong lời phát biểu tại các hoạt động ngoại giao chính thức, tên một quốc gia, tổ chức, cá nhân cùng với chức vụ cần được gọi đúng và đầy đủ, chuẩn xác.

Ví dụ: Ngài Nguyễn Văn A, Đại sứ Đặc mệnh toàn toàn quyền nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Còn trong giao tiếp trực tiếp, những cuộc giao tiếp xúc không chính thức, đặc biệt là giữa những người ngang cấp, có xu hướng gọi nhau ngắn gọn và xưng hô với nhau một cách thân mật. Ví dụ: Ngài Nguyễn Văn A, Đại sứ Việt Nam.

Một quốc gia, một tổ chức có tên gọi chính thức đầy đủ của quốc gia hay tổ chức đó. Đối với quốc gia tên gọi chính thức đầy đủ chính là quốc hiệu của quốc gia. Chính vì vậy, trong quan hệ quốc tế, khi gọi tên một quốc gia, một tổ chức cần chính xác. Khó có thể chấp nhận được khi người ta gọi tên một quốc gia hay một tổ chức theo cảm tính, thêm vào những từ không phù hợp.

Trong thực tế không phải chỉ có những người hiểu biết về quan hệ quốc tế gọi tên một quốc gia hay một tổ chức sai mà có lúc có cả những cán bộ có kinh nghiệm hay trên phương tiện thông tin chính thống cũng gọi chưa đúng. Có thể kể ra đây rất nhiều ví dụ như Liên bang Nga được thêm từ Cộng hòa thành Cộng hòa Liên bang Nga, gọi các nền kinh tế thành viên APEC thành các quốc gia hay các nước thành viên APEC hay Hội nghị các quốc gia và vùng lãnh thổ có sử dụng tiếng Pháp thành Hội nghị các quốc gia hay các nước nói tiếng Pháp.

Mỗi dân tộc có truyền thống trong cách gọi tên riêng một người, có nước yêu cầu gọi tên đầy đủ kể cả họ, tên và cả tên đệm hoặc cả tên thánh, có dân tộc khi gọi tắt và thân mật thì gọi bằng họ, cũng có nước trong trường hợp gọi tắt và thân mật thì gọi bằng tên, cũng có nước bên cạnh tên khai sinh còn có tên gọi thân mật hoặc bí danh thường dùng.

Việc gọi tên một người tưởng chừng đơn giản, nhưng trong thực tế giao tiếp đối ngoại lại là một việc đòi hỏi rất cẩn trọng, một mặt yêu cầu phải phát âm đúng, mặt khác tùy hoàn cảnh giao tiếp, tùy mối quan hệ cá nhân mà cách gọi tên có khác nhau. Việc gọi tên một cá nhân không đúng có thể gây ra những hiều nhầm đáng tiếc, nhẹ thì có thể bị coi là người thiếu lịch sự, nặng thì có thể bị coi là trịch thượng hay lỗ mãng.

Đối với chức vụ của một cá nhân, trong giao tiếp quốc tế khi xưng hô cũng rất cần lưu ý. Mỗi quốc gia, mỗi tổ chức có hệ thống tổ chức điều hành không hoàn toàn giống với một quốc gia hay một tổ chức khác. Ở quốc gia này có thể trong hệ thống tổ chức có chúc vụ này mà quốc gia không có thậm chí không có một chức vụ tương tự. Và ngay cả khi giữa các quốc gia hay tổ chức các chức vụ tương đương với nhau nhưng cách gọi tên lại không hoàn toàn giống nhau.

Ví dụ: Tên gọi chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao ở Anh hay ở Mỹ không giống như tên gọi chức vụ này bằng tiếng Anh ở nhiều nước. Tên gọi Người đứng đầu Chính phủ của Nga không gọi là Thủ tướng Chính phủ mà gọi là Chủ tịch Chính phủ. Chính vì vậy, trong giao tiếp quốc tế khi gọi tên chức vụ chính xác của một người nào đó, đặc biệt là khi dùng bằng ngôn ngữ của quốc gia đó hay bằng ngoại ngữ khác, cần được tìm hiểu kỹ, tránh trường hợp dịch ngược một cách máy móc.

Trong quan hệ quốc tế, một số chức vụ lãnh đạo cao cấp của một quốc gia có những danh từ chung để gọi, khi dùng những danh từ này cần phân biệt chính xác. Danh từ "Nguyên thủ Quốc gia" để gọi Người đứng đầu Nhà nước của các quốc gia, tùy theo hình thức tổ chức nhà nước của quốc gia, đó có thể là Tổng thống, Chủ tịch nước, Vua, Nữ hoàng, Quốc vương, Hoàng đế hay Sultan... Đối với các vị Lãnh đạo của quốc gia có chức vụ là Thủ tướng, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Chính phủ hay Chính phủ của mỗi quốc gia, được gọi chung là "Người đứng đầu Cơ quan hành pháp hay người đứng đầu Chính phủ". Chính vì có sự nhầm lẫn cách gọi này mà có lúc, ở chỗ này hay chỗ kia đã gọi tên hay xưng hô không chính xác.

Có người đã nói trong thời gian diễn ra Hội nghị APEC tại Việt Nam năm 2006, có 5 Nguyên thủ Quốc gia nước ngoài thăm song phương Việt Nam. Thực tế không phải như vậy, trong 5 chuyến thăm song phương có 4 vị Nguyên thủ Quốc gia là Tổng thống Hoa Kỳ, Chủ tịch Trung Quốc, Tổng thống Nga và Tổng thống Chile còn một chuyến thăm của Người đứng đầu Chính phủ, đó là Thủ tướng Nhật Bản.

Bên cạnh chức vụ, ở một số nước đặc biệt là những nước theo chế độ quân chủ, nhiều người còn có tước hiệu hoặc được phong tặng tước hiệu quý tộc. Đối với các tước hiệu này, ở mỗi quốc gia cũng có những quy định khác nhau. Có nước có tập quán khi gọi tên một người luôn luôn đi liền với tước hiệu mà người đó có, cũng có nước tập quán quy định chỉ trong những nghi lễ chính thức thì mới cần gọi với đầy đủ tước hiệu còn trong những giao tiếp thông thường thì có thể không cần.

Ngoài việc gọi tên, chức vụ, tước hiệu đối với một cá nhân trong giao tiếp quốc tế còn có những quy tắc lịch thiệp trong thưa gửi và xưng hô. Khi thưa gửi và xưng hô với một người cần lưu ý thưa gửi và xưng hô phải phù hợp với chức vụ và tước hiệu của người đó, tuân thủ những quy tắc chung theo tập quán quốc tế và các quy định hay thông lệ của quốc gia hay tổ chức của người đó.

Ví dụ: Với Vua: Kính gửi: His Majesty hoặc Her Majesty hoặc Their Majesties, xưng hô: Your Majesty hoặc Your Majesties; đối với Sultan: Kính gửi: His Highness hoặc Their Highness, xưng hô: Your Highness; với những Người đứng đầu Nhà nước hay Chính phủ khác hoặc với các quan chức cấp cao quốc gia, Đại sứ thông thường là: Kính gửi: His hoặc Her Excellency, xưng hô: Your Excellency...

Trong tiếng Việt các đại từ danh xưng khi thưa gửi và xưng hô trong giao tiếp quốc tế được sử dụng là Ngài, ông/bà/cô. Dùng từ Ngài, đại từ danh xưng có mức độ kính trọng cao nhất trong tiếng Việt cho đối tượng nào, đây là vấn đề còn có nhiều cách hiểu khác nhau khi giao tiếp với người nước ngoài ở Việt Nam. Có người cứ thấy người châu Âu gọi là Ngài, có người gọi ngài không chỉ đối với một vị Đại sứ nước ngoài mà với bất kỳ một cán bộ nhân viên nào của Đại sứ quán nước ngoài.

Việc gọi ai là Ngài nhiều nước có quy định khá chặt chẽ và cụ thể. Có nước quy định từ cấp Bộ trưởng và tương đương trở lên và Đại sứ mới được gọi Ngài. Việt Nam chưa có quy định này vì vậy việc gọi Ngài ở nước ta tương đối tùy tiện. Vậy thì đối tượng người nước ngoài nào khi giao tiếp nên gọi là Ngài, có lẽ chỉ nên gọi Ngài đối với những người có chức vụ lãnh đạo từ cấp Bộ và tương đương trở lên và Đại sứ.

Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

TGVN. Lễ tân là công cụ chính trị của hoạt động ngoại giao. Mỗi cán bộ khi làm đối ngoại đều cần có hiểu biết ...

Trụ sở Cơ quan đại diện có được cho phép người tị nạn chính trị trú ngụ?

Trụ sở Cơ quan đại diện có được cho phép người tị nạn chính trị trú ngụ?

TGVN.Quyền bất khả xâm phạm về trụ sở có cho phép nhà ngoại giao cho phép những kẻ phạm pháp, những người xin tị nạn ...

Quyền quan trọng nhất trong những quyền dành cho viên chức ngoại giao?

Quyền quan trọng nhất trong những quyền dành cho viên chức ngoại giao?

TGVN. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể được cho là quyền quan trọng nhất trong những quyền dành cho viên chức ngoại giao?

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Thành tựu Ngoại giao Văn hóa góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam

Thành tựu Ngoại giao Văn hóa góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam

Bài viết của Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Lê Hoài Trung về Ngoại giao Văn hóa.
Tin thế giới 27/1: Ông Biden lập kỷ lục, cấm gọi 'virus Trung Quốc'; Bắc Kinh phản pháo Ấn Độ; Phe ông Navalny rầm rộ 'dụ' biểu tình

Tin thế giới 27/1: Ông Biden lập kỷ lục, cấm gọi 'virus Trung Quốc'; Bắc Kinh phản pháo Ấn Độ; Phe ông Navalny rầm rộ 'dụ' biểu tình

Tuần đầu làm Tổng thống của ông Biden, luận tội ông Trump, vụ Navalny, Ấn Độ-Trung Quốc, Dòng chảy phương Bắc 2... là một số tin thế giới nổi bật.
Thư chúc mừng tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken

Thư chúc mừng tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken

Ngày 27/1, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh gửi thư chúc mừng, nhân dịp ông Antony Blinken được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng Hoa Kỳ.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét; Nam Trung Bộ mưa rào vài nơi; Nam Bộ, Tây Nguyên ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (27-28/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét; Nam Trung Bộ mưa rào vài nơi; Nam Bộ, Tây Nguyên ngày nắng

Dự báo thời tiết, từ sáng 28/1, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến vùng núi phía Bắc, chiều và tối cùng ngày ảnh hưởng đến các nơi khác ở ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 5 ngày 28/1/2021: Song Ngư gặp tiếng sét ái tình, Xử Nữ tiền bạc tụt dốc không phanh

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 5 ngày 28/1/2021: Song Ngư gặp tiếng sét ái tình, Xử Nữ tiền bạc tụt dốc không phanh

Tử vi hôm nay của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên Bình, ...
Chuyển nhượng cầu thủ hôm nay (27/1): Messi học tiếng Pháp, đồn đến PSG; HLV Tuchel chọn Erling Haaland cho Chelsea; Tottenham để ý Di Maria

Chuyển nhượng cầu thủ hôm nay (27/1): Messi học tiếng Pháp, đồn đến PSG; HLV Tuchel chọn Erling Haaland cho Chelsea; Tottenham để ý Di Maria

Những thông tin chuyển nhượng cầu thủ hôm nay được cập nhật trên báo Thế giới & Việt Nam.
Lịch âm 28/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 28/1/2021 - Lịch vạn niên 28/1/2021

Lịch âm 28/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 28/1/2021 - Lịch vạn niên 28/1/2021

Lịch âm 28/1. Âm lịch hôm nay 28/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 28/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn viên ngày 28 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Điểm đến thỏa sức mua sắm sản phẩm làm đẹp cho phái nữ

Điểm đến thỏa sức mua sắm sản phẩm làm đẹp cho phái nữ

BabeSexy.Offical là thương hiệu mua sắm mỹ phẩm được rất nhiều chị em yêu thích. Vậy tại sao một thương hiệu còn non trẻ lại có được thành công đến ...
Chiều 27/1, Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới

Chiều 27/1, Việt Nam không có ca mắc Covid-19 mới

Chiều 27/1, Việt Nam ghi nhận không có ca mắc Covid-19 nào mới, hiện có 1.551 bệnh nhân.
Đại hội XIII: Khát vọng và niềm tin xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương, an ninh, an toàn, lành mạnh

Đại hội XIII: Khát vọng và niềm tin xây dựng một xã hội trật tự, kỷ cương, an ninh, an toàn, lành mạnh

Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh trong tham luận tại Đại hội XIII.
Kiên Giang trao quà tặng hỗ trợ bà con gốc Việt tại Campuchia đón Tết Tân Sửu 2021

Kiên Giang trao quà tặng hỗ trợ bà con gốc Việt tại Campuchia đón Tết Tân Sửu 2021

Kiên Giang trao số tiền trị giá 300 triệu đồng hỗ trợ bà con Việt kiều nghèo tại tỉnh Preah Sihanouk, Kampot, Kep, Koh Kong, Kampong Speu và Takeotrong...
Hội đồng Bảo an thảo luận mở về tình hình Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine

Hội đồng Bảo an thảo luận mở về tình hình Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận trực tuyến về tình hình Trung Đông, bao gồm vấn đề Palestine.
Cơ hội đầu tư tại Việt Nam rộng mở với các doanh nghiệp Thái Lan

Cơ hội đầu tư tại Việt Nam rộng mở với các doanh nghiệp Thái Lan

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan phối hợp với Hội đồng doanh nghiệp Thái Lan-Việt Nam tổ chức Họp báo về cơ hội đầu tư tại Việt Nam.
Đại sứ Phạm Việt Anh tham dự Hội nghị trực tuyến về Biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

Đại sứ Phạm Việt Anh tham dự Hội nghị trực tuyến về Biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

Đại sứ Phạm Việt Anh dự Hội nghị về ‘Biến đổi khí hậu và phát triển bền vững: những thách thức về quản trị tại ASEAN và khu vực Châu Á-Thái Bình Dương’.
Đại sứ Nguyễn Tiến Thức: Kim ngạch thương mại Việt Nam-Hungary lần đầu tiên trong lịch sử vượt 1 tỷ USD

Đại sứ Nguyễn Tiến Thức: Kim ngạch thương mại Việt Nam-Hungary lần đầu tiên trong lịch sử vượt 1 tỷ USD

Lần đầu tiên trong lịch sử kim ngạch thương mại Việt Nam-Hungary vượt con số 1 tỷ USD, đạt 1,297 tỷ USD, tăng 73,88% so với năm 2019.
Việt Nam kêu gọi HĐBA tiếp tục thể hiện đoàn kết và vai trò lãnh đạo trong ứng phó với đại dịch Covid-19

Việt Nam kêu gọi HĐBA tiếp tục thể hiện đoàn kết và vai trò lãnh đạo trong ứng phó với đại dịch Covid-19

Đại diện Việt Nam kêu gọi HĐBA tiếp tục thể hiện đoàn kết, vai trò lãnh đạo trong xây dựng chiến lược toàn diện, mạnh mẽ ứng phó với Covid-19.
Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ

Đại sứ quán Việt Nam tại Iran đã thăm lãnh sự 2 công dân Việt Nam trên tàu Hàn Quốc bị Iran bắt giữ. Hiện 2 người sức khỏe ổn định.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc đưa công dân về nước trước Tết Tân Sửu

Bộ Ngoại giao thông tin về việc đưa công dân về nước trước Tết Tân Sửu

Theo Người phát ngôn, việc đưa công dân về nước phải phù hợp với tình hình dịch bệnh diễn ra trên thế giới, ở trong nước và năng lực cách ly trong nước.
Bộ Ngoại giao sẵn sàng bảo hộ công dân Việt trên tàu Hàn Quốc ở Iran

Bộ Ngoại giao sẵn sàng bảo hộ công dân Việt trên tàu Hàn Quốc ở Iran

Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện đang theo sát tình hình người Việt tại Myanmar, Iran và Hàn Quốc, sẵn sàng bảo hộ công dân khi cần thiết.
Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào mở link đăng ký cho công dân có nguyện vọng về nước dịp Tết

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào ra thông báo hướng dẫn công dân Việt Nam tiếp tục đăng ký xuất cảnh Lào về nước trong dịp Tết Nguyên đán.
Đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước

Đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước

Các cơ quan chức năng phối hợp tổ chức chuyến bay đưa gần 280 công dân Việt Nam từ hơn 30 quốc gia ở châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ về nước.
Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân không về nước bằng đường bộ

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân không về nước bằng đường bộ

Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan khuyến cáo công dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
Đại sứ Phạm Ngạc: Ngoại giao Hồ Chí Minh tỏa sáng

Đại sứ Phạm Ngạc: Ngoại giao Hồ Chí Minh tỏa sáng

Ở tuổi 85, đang cách ly tại New York, Đại sứ Phạm Ngạc nhớ lại những kỷ niệm về nền ngoại giao Hồ Chí Minh.
Phu nhân tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đến thăm Việt Nam 5 năm trước

Phu nhân tân Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đến thăm Việt Nam 5 năm trước

Phu nhân tân Tổng thống Mỹ, bà Jill Biden đã tới thăm Việt Nam 2 ngày 19-20/7/2015 trong khuôn khổ chuyến công du châu Á.
Nối tiếp Trung Quốc, Ấn Độ cũng tiến hành ngoại giao vaccine Covid-19 'Made in India'

Nối tiếp Trung Quốc, Ấn Độ cũng tiến hành ngoại giao vaccine Covid-19 'Made in India'

Ngày 20/1, Ấn Độ sẽ chính thức bắt đầu tiến hành ngoại giao vaccine, theo đó cung cấp vaccine ngừa Covid-19 phiên bản 'Made in India' cho các đối tác.
‘Chất’ của cán bộ nữ ngoại giao hiện đại

‘Chất’ của cán bộ nữ ngoại giao hiện đại

Bài toán đang đặt ra với các cán bộ nữ ngoại giao hiện đại là cần có phong thái làm sao để vừa phù hợp với chuyên môn nhưng vẫn 'chất'.
'Mr. No' đã trở thành huyền thoại ngoại giao thế giới như thế nào?

'Mr. No' đã trở thành huyền thoại ngoại giao thế giới như thế nào?

Andrei Andreyevich Gromyko - một chính trị gia và nhà ngoại giao Liên Xô, từng giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao và Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô
Indonesia-Việt Nam: Quan hệ Đối tác chiến lược có nền tảng vững chắc với triển vọng xán lạn

Indonesia-Việt Nam: Quan hệ Đối tác chiến lược có nền tảng vững chắc với triển vọng xán lạn

Bước sang tuổi 65, quan hệ ngoại giao giữa Indonesia-Việt Nam đang đi đúng hướng.
Phiên bản di động