Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.

Xét cho cùng, lần gần đây nhất, người tiền nhiệm của ông Joe Biden, ông Donald Trump cũng từng nói sẽ “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”, song kết quả của cam kết này đến nay vẫn khó nói.

Trước đó, cụm từ “trở lại” hay gắn liền loạt phim Kẻ Hủy Diệt, với nhân vật tiêu biểu là người máy T-800 do cựu Thống đốc bang California Arnold Schwarzenegger thủ vai. Cụm từ “Tôi sẽ trở lại” đã trở thành câu nói kinh điển, thường được sử dụng để ẩn ý hay đánh dấu sự quay lại đột ngột của một cá nhân nhằm thay đổi tình thế khó khăn.

Đây có lẽ là thông điệp mà ông Joe Biden, sánh vai Ngoại trưởng Antony Blinken, muốn truyền tải trong bài phát biểu về đối ngoại đầu tiên tại Trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ tại Washington D.C. ngày 4/2. Song đi thì dễ, mà về thì khó. “Sự trở lại” của Mỹ trên trường quốc tế là tiến trình dài hơi, xuyên suốt của cả bộ máy, mà câu nói của ông Biden có thể là phát súng khai cuộc cần thiết.

Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu ngày 4/2, bên cạnh là Phó Tổng thống Kamala Harris và Ngoại trưởng Antony Blinken. (Nguồn: AP)
Tổng thống Mỹ Joe Biden phát biểu ngày 4/2, bên cạnh là Phó Tổng thống Kamala Harris và Ngoại trưởng Antony Blinken. (Nguồn: AP)

Sức ép lớn, cam kết nhiều

Đầu tiên, nó được đưa ra trong bối cảnh chính quyền ông Joe Biden đứng trước áp lực lớn từ trong nước, cụ thể là đảng Cộng hòa, lẫn các đồng minh, đối tác truyền thống, phải có đối sách với hàng loạt sự kiện quốc tế nóng xảy ra thời gian qua.

Đó là vụ Nga bắt giữ chính trị gia đối lập Alexei Navalny, tiến hành trấn áp mạnh tay đối với những người ủng hộ nhân vật này.

Đó là khi Iran thực hiện vụ thử nghiệm tên lửa đẩy, đủ sức đưa vệ tinh lên cao 220km, tiến hành làm giàu Uranium vượt qua mức trong Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).

Đó cũng là lúc chính biến diễn ra tại Myanmar ngày 1/2, khi quân đội bắt giữ nhiều quan chức cấp cao của chính phủ dân cử, trong đó có Cố vấn Nhà nước, Bộ trưởng Ngoại giao Aung San Suu Kyi.

Thứ hai, phản ứng của Mỹ dưới thời ông Joe Biden trước các vấn đề này từng bị đánh giá là chưa đủ sức răn đe, khi so sánh với hành động của người tiền nhiệm Donald Trump tại Syria hay Iraq. Bài phát biểu là cách ông Joe Biden thể hiện hướng xử lý những vấn đề này.

Phản ứng của Mỹ dưới thời ông Joe Biden về trước các vấn đề này từng bị đánh giá là chưa đủ sức răn đe, đặc biệt là so với hành động của người tiền nhiệm Donald Trump tại Syria hay Iraq. Bài phát biểu là cách ông Joe Biden thể hiện hướng xử lý những vấn đề này.

Cụ thể, Mỹ kêu gọi quân đội Myanmar từ bỏ quyền lực, trả tự do cho các thủ hiến và quan chức cấp cao, dỡ bỏ các lệnh cấm truyền thông và không sử dụng vũ lực. Tổng thống Joe Biden nhấn mạnh rằng việc gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược Mới (New START), cũng như hợp tác trong một số lĩnh vực với Nga là cần thiết, song khẳng định rằng sẽ “bảo vệ lợi ích quan trọng của nước Mỹ và người dân Mỹ” bằng bất cứ giá nào, kêu gọi trả tự do cho chính trị gia đối lập Alexei Navalny. Ông cam kết sẽ hỗ trợ và giúp Saudi Arabia tiếp tục bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và người dân trước “các lực lượng do Iran tài trợ ở nhiều quốc gia”.

Ngoại giao là trung tâm

Thứ ba, khẳng định “ngoại giao là trung tâm của chính sách đối ngoại Mỹ”, ông Joe Biden muốn kẻ rõ ranh giới với người tiền nhiệm Donald Trump. Theo ông, củng cố quan hệ với đồng minh truyền thống và đối tác, tận dụng triệt để ngoại giao đa phương, thể hiện cam kết quốc tế của Mỹ trong các thách thức an ninh phi truyền thống, dù là di cư, chống biến đổi khí hậu, đại dịch Covid-19 hay khủng hoảng nhân đạo tại các khu vực chiến sự, mới là thứ có thể thực sự đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại, không chỉ với người dân Mỹ, mà với cả cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, điều đó không ngăn cản ông Biden ứng xử như người tiền nhiệm, thể hiện sự quyết liệt khi cần thiết đối với Nga hay Trung Quốc, mạnh tay chấm dứt hỗ trợ của Mỹ đối với chiến dịch quân sự của Saudi Arabia tại Yemen. Nếu ngoại giao là trung tâm của chính sách đối ngoại Mỹ, thì lợi ích Mỹ là trung tâm của ngành ngoại giao xứ cờ hoa.

Ông Joe Biden tin rằng họp tác với các đồng minh truyền thống và đối tác là cần thiết nhằm giải quyết những điểm nóng và thách thức toàn cầu. (Nguồn: AP)
Ông Joe Biden tin rằng họp tác với các đồng minh truyền thống và đối tác là cần thiết nhằm giải quyết những điểm nóng và thách thức toàn cầu - Ảnh minh họa. (Nguồn: AP)

Song “nói dễ, làm khó”. Giờ đây, Mỹ đồng thời vừa phải thể hiện vai trò dẫn dắt, nhằm đẩy lùi ảnh hưởng của Nga tại châu Âu và Trung Đông, song vẫn cần duy trì hợp tác với Moscow trong một số lĩnh vực quan trọng, đặc biệt là kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Tương tự là câu chuyện Iran: Ông Joe Biden đã có động thái “dọn đường”, phản ứng nhẹ nhàng hiếm thấy khi Iran thử nghiệm phóng tên lửa đẩy vệ tinh và thúc đẩy tiến trình làm giàu Uranium, song đồng minh của Mỹ là Israel và khối Arab Hồi giáo rõ ràng muốn có hành động cứng rắn hơn.

Cuối cùng là bài toán Myanmar: Đồng minh truyền thống, đối tác khu vực của Mỹ như Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ có lợi ích chiến lược tại đây. Trừng phạt mạnh tay của Mỹ có thể tạo cơ hội cho Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Myanmar, tác động tiêu cực tới lợi ích đồng minh, đối tác khu vực của Mỹ. Ngược lại, thỏa hiệp sẽ khiến Washington đi ngược lại cam kết thúc đẩy giá trị dân chủ toàn cầu, gây tổn hại uy tín của ông Joe Biden nói riêng và vị thế Mỹ nói chung.

Trong loạt phim “Kẻ Hủy diệt”, người máy T-800 thường cứu vãn tình hình bằng cơ bắp cuồn cuộn, hàng loạt vũ khí tân tiến từ tương lai và nhiều pha hành động mãn nhãn mỗi lần trở lại. Liệu nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden, với chính sách đối ngoại lấy ngoại giao và quan hệ với đối tác, đồng minh làm trung tâm, có thể cứu vãn thế giới khi “trở lại”? Đáp án còn ở phía trước.

Điện đàm Moon-Biden: Đồng minh 'chân ái' vạch chiến lược liên minh tương lai

Điện đàm Moon-Biden: Đồng minh 'chân ái' vạch chiến lược liên minh tương lai

TGVN. Ngày 4/2, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã có cuộc điện đàm đầu tiên với tân Tổng thống Mỹ Joe Biden, nhất trí ...

Tin thế giới 5/2: Mỹ nêu điều kiện để hợp tác với Trung Quốc, triển khai lực lượng mới trên bán đảo Triều Tiên; Anh-Trung Quốc vướng bất đồng mới

Tin thế giới 5/2: Mỹ nêu điều kiện để hợp tác với Trung Quốc, triển khai lực lượng mới trên bán đảo Triều Tiên; Anh-Trung Quốc vướng bất đồng mới

TGVN. Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc, vấn đề Biển Đông, bán đảo Triều Tiên, quan hệ Anh-Trung Quốc, Nga-EU, Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ... là những sự kiện ...

Chiến hạm Mỹ lần đầu đi qua Eo biển Đài Loan dưới thời Tổng thống Biden, Trung Quốc tố Washington cố ý gây căng thẳng

Chiến hạm Mỹ lần đầu đi qua Eo biển Đài Loan dưới thời Tổng thống Biden, Trung Quốc tố Washington cố ý gây căng thẳng

TGVN. Ngày 4/2, Hải quân Mỹ thông báo một chiến hạm của nước này đã đi qua Eo biển Đài Loan cùng ngày. Đây là ...

Xem nhiều

Đọc thêm

XSMB 30/11, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 30/11/2022. dự đoán XSMB 30/11/2022

XSMB 30/11, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 4 30/11/2022. dự đoán XSMB 30/11/2022

Baoquocte.vn. XSMB 30/11 - trực tiếp xổ số miền Bắc 30/11/2022. xổ số hôm nay ngày 30 tháng 11. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 4. xổ số hôm nay ...
Link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Xứ Wales vs Anh bảng B World Cup 2022 02h00 ngày 30/11 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Link xem trực tiếp Iran vs Mỹ (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Link xem trực tiếp Iran vs Mỹ (02h00 ngày 30/11) bảng B World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Iran vs Mỹ bảng B World Cup 2022 02h00 ngày 30/11 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp

UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp

Baoquocte.vn. Việc UNESCO ghi danh nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp khẳng định sự đánh ...
Phật giáo Việt Nam phát huy các giá trị cao đẹp, chung tay xây dựng đất nước

Phật giáo Việt Nam phát huy các giá trị cao đẹp, chung tay xây dựng đất nước

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam sau thành công của Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ ...
Hậu Giang: Từ nỗ lực đến thành quả, hướng đến tỉnh khá vào năm 2025

Hậu Giang: Từ nỗ lực đến thành quả, hướng đến tỉnh khá vào năm 2025

Baoquocte.vn. Nhờ nỗ lực của các cấp chính quyền và nhân dân, Hậu Giang đã đạt những thành quả rất tích cực.
Tin thế giới 29/11: Ukraine chỉ trích ‘đối tác không đáng tin’, Nga nói về ‘liên minh khí đốt’

Tin thế giới 29/11: Ukraine chỉ trích ‘đối tác không đáng tin’, Nga nói về ‘liên minh khí đốt’

Baoquocte.vn. Italy phủ nhận bất đồng với Pháp, hợp tác năng lượng Nga-Trung, Hàn Quốc muốn tăng cường lòng tin trong quan hệ liên Triều…là tin thế giới đáng chú ý 24 giờ qua.
Italy chi 2 triệu Euro cho Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen của Ukraine

Italy chi 2 triệu Euro cho Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen của Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani cho biết nước này đã dành thêm 2 triệu Euro cho Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen.
Tình hình Ukraine: Mỹ và NATO sẽ hỗ trợ Kiev qua 'mùa Đông khắc nghiệt'

Tình hình Ukraine: Mỹ và NATO sẽ hỗ trợ Kiev qua 'mùa Đông khắc nghiệt'

Baoquocte.vn. Dự kiến ngày 29/11, trong chuyến thăm Hungary, Ngoại trưởng Antony Blinken sẽ thông báo gói hỗ trợ khôi phục mạng lưới điện Ukraine đang bị hư hại do xung đột.
Báo Trung Quốc: Suy thoái kinh tế, NATO sẽ cắt giảm viện trợ và vũ khí cho Ukraine

Báo Trung Quốc: Suy thoái kinh tế, NATO sẽ cắt giảm viện trợ và vũ khí cho Ukraine

Baoquocte.vn. Học giả Trung Quốc cho rằng các nước thành viên NATO ở châu Âu sẽ cắt giảm viện trợ và vũ khí cho Ukraine do suy thoái kinh tế.
Mỹ-Nga từng sử dụng đường dây ‘giảm căng thẳng’ trong xung đột tại Ukraine

Mỹ-Nga từng sử dụng đường dây ‘giảm căng thẳng’ trong xung đột tại Ukraine

Baoquocte.vn. Theo một quan chức Lầu Năm góc, Mỹ-Nga đã từng trao đổi qua đường dây liên lạc giữa hai Bộ Quốc phòng kể từ khi xung đột bùng phát tại Ukraine.
Thủ tướng Anh: ‘Kỷ nguyên vàng’ trong quan hệ với Trung Quốc đã khép lại

Thủ tướng Anh: ‘Kỷ nguyên vàng’ trong quan hệ với Trung Quốc đã khép lại

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Rishi Sunak một lần nữa khẳng định Trung Quốc là ‘thách thức mang tính hệ thống’.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

Baoquocte.vn. Năm nay, các quốc gia dự COP27 sẽ cùng thoả thuận về bồi thường khí hậu.
Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể mang lại nhiều thay đổi đáng chú ý tới chính sách của Washington dưới thời ông Joe Biden trong hai năm tới.
Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Baoquocte.vn. Hội nghị COP27 diễn ra tại Ai Cập từ ngày 6-18/11. Dưới đây là những điều cần biết về nỗ lực chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị năm nay.
Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Baoquocte.vn. Trong phần II, tác giả nêu nội hàm, ý nghĩa của mô hình kinh tế thị trường xã hội, cũng như thực tế áp dụng tại Đức.
Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tháng 4/2021 là bước tiến cần, nhưng chưa đủ trong bối cảnh Liên minh châu Âu cần gắn kết hơn nữa với khu vực này.
Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Baoquocte.vn. Thái độ quyết liệt hơn của Bắc Kinh trước Thỏa thuận an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS).
'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

Baoquocte.vn. Ấn Độ tăng cường sự hiện diện chiến lược ở Sri Lanka nhằm chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Dấu ấn 'bà đầm thép' Nancy Pelosi trên chính trường Mỹ; lộ diện người sẽ thay thế vị trí Chủ tịch Hạ viện

Dấu ấn 'bà đầm thép' Nancy Pelosi trên chính trường Mỹ; lộ diện người sẽ thay thế vị trí Chủ tịch Hạ viện

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tuyên bố từ chức lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện hôm thứ Năm (17/11) sau nhiều dấu ấn để lại trên chính trường Mỹ.
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Căng thẳng đã hạ nhiệt, khoảng cách đã được xích gần, điều phải lăn tăn là gì?

Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Căng thẳng đã hạ nhiệt, khoảng cách đã được xích gần, điều phải lăn tăn là gì?

Baoquocte.vn. Với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, một cuộc gặp thượng đỉnh vài giờ bên lề một hội nghị đa phương có lẽ chưa đủ.
Báo New Zealand ca ngợi các kết quả về thương mại, nông nghiệp trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Jacinda Ardern

Báo New Zealand ca ngợi các kết quả về thương mại, nông nghiệp trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Jacinda Ardern

Baoquocte.vn. Ngày 16/11, tờ RNZ đã đưa tin rằng, trọng tâm chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern là trao đổi thương mại, nông nghiệp.
Phiên bản di động