'Nút thắt cổ chai' khủng hoảng lương thực toàn cầu có được mở sau thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga-Ukraine?

Lan Phương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các thỏa thuận liên quan đến việc khởi động lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc giữa Nga và Ukraine mang lại hy vọng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu nhưng sự bấp bênh của thỏa thuận khiến nhiều người nghi ngờ về tương lai của nó.
Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc liệu có thể giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu?
Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar tại lễ ký kết ở Istanbul ngày 22/7 với sự chứng kiến của Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres (ngồi bên trái) và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. (Nguồn: Reuters)

Nga 22/7, Nga và Ukraine đã ký kết các thỏa thuận liên quan đến việc khởi động lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc từ Ukraine sau một thời gian dài bị đình trệ. Tuy nhiên, ngay sau đó, Nga đã tiến hành một cuộc tấn công vào cảng Odessa khiến thế giới đặt dấu hỏi lớn về tương lai của thỏa thuận.

Ukraine và Nga là một trong những quốc gia sản xuất ngũ cốc, dầu ăn và phân bón hàng đầu thế giới. Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine đã khiến giá của các mặt hàng trên tăng đột biến và gây ra thiếu hụt thực phẩm trên toàn cầu.

Trước cuộc xung đột, giá lương thực toàn cầu vốn đã cao do đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu. Việc Nga phong tỏa các cảng của Ukraine và tác động của các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Moscow làm tình trạng trên trầm trọng hơn.

Hai nhà báo Kareem Fahim in Istanbul và Ellen Francis đã phân tích trên tờ Washington Post về nội dung và đánh giá những trở ngại đối với thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc từ Ukraine.

"Cực kỳ quan trọng với thế giới"

Thỏa thuận được ký hôm 22/7 có nhiều biên bản song song được Nga và Ukraine ký độc lập với Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.

Thỏa thuận này được coi là thành tựu ngoại giao của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ với vai trò trung gian trong bối cảnh nạn đói gia tăng, đặc biệt ở khu vực Trung Đông và châu Phi.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 22/7 cho biết, thỏa thuận này sẽ đảm bảo việc xuất khẩu khoảng 22 triệu tấn ngũ cốc bị mắc kẹt tại các cảng của Ukraine. Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine ca ngợi các thỏa thuận, nói rằng việc nối lại xuất khẩu "là cực kỳ quan trọng đối với Ukraine và thế giới".

Ông Shashwat Saraf, Giám đốc các vấn đề khẩn cấp khu vực Đông Phi của Ủy ban Cứu hộ Quốc tế, cho biết việc dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Ukraine sẽ “giúp giảm bớt nạn đói cực độ mà hơn 18 triệu người ở Đông Phi đang phải đối mặt”.

Cụ thể trong thỏa thuận, một biên bản được ký đảm bảo tuyến đường an toàn cho các tàu chở ngũ cốc và nông sản từ các cảng Odessa, Chernomorsk và Yuzhny của Ukraine. Hành trình của các tàu chở ngũ cốc của Ukraine từ các cảng này sẽ được giám sát từ một trung tâm điều phối ở Istanbul, dưới sự giám sát của Liên hợp quốc cùng với đại diện của Nga, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ.

Đồng thời, các đơn vị thanh tra được thành lập ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ kiểm tra hàng hóa trái phép và những người trên tàu của các chuyến hàng đi và đến từ các cảng Ukraine.

Tuy nhiên, Ukraine đã lên tiếng lo ngại rằng Nga sẽ sử dụng các hành lang ở Biển Đen để tiến hành các cuộc tấn công vào các cảng. Thỏa thuận ngũ cốc cấm các bên phát động “bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào tàu buôn và các tàu dân sự khác và các cơ sở cảng” gắn liền với các biên bản này.

Cuộc tấn công của Nga vào Odessa hôm 23/7 nhằm vào cơ sở hạ tầng cảng chứ không phải hầm chứa ngũ cốc, quân đội Ukraine cho biết.

Thỏa thuận này không bao gồm việc rà phá bom mìn diện rộng trên Biển Đen. Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết, các tàu quét mìn từ một quốc gia khác sẽ được cử đến để quét các tuyến đường vận chuyển.

Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc này sẽ có hiệu lực trong 120 ngày và có thể được gia hạn.

Bên cạnh đó, một thỏa thuận khác được cho là sẽ giúp Nga xuất khẩu ngũ cốc và phân bón dễ dàng hơn. Những sản phẩm này không phải chịu lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc liệu có thể giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu?
Nông dân thu hoạch ngũ cốc ở Odessa, Ukraine ngày 22/6. (Nguồn: Reuters)

Mang tới nhiều hy vọng nhưng sẽ còn gặp khó

Các quốc gia ở Trung Đông và Bắc Phi nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp của Ukraine và Nga sẽ được cứu trợ khỏi nạn đói.

Người phát ngôn của Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) Steve Taravella nhấn mạnh rằng vì thỏa thuận này cũng bao gồm phân bón, nên nó có thể giúp nông dân trên khắp thế giới cần nguồn cung phân bón của Nga giữ mùa gieo trồng đúng kế hoạch.

Theo ông David Laborde, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế ở Washington, Thổ Nhĩ Kỳ cũng được hưởng lợi trong thỏa thuận bởi nước này là trung tâm chế biến chính của ngũ cốc và hạt có dầu từ Ukraine và Nga.

Tuy nhiên, việc thỏa thuận được thực hiện nhanh chóng và thành công như thế nào lại phụ thuộc vào cam kết của các bên.

Trong khi đó, Ukraine và các đồng minh phương Tây tỏ vẻ nghi ngờ về tương lai của thỏa thuận sau khi Moscow sử dụng các tên lửa hành trình Kalibr nhằm vào hạ tầng quân sự của Kiev ở cảng Odessa.

Mặt khác, trung tâm điều phối ở Istanbul nhằm đảm bảo tàu bè qua lại an toàn vẫn chưa được thành lập và việc thực hiện các phần khác của thỏa thuận có thể sẽ mất nhiều tuần để thực hiện.

Những vụ tấn công vào các thành phố cảng hoặc các khu vực lân cận khiến cho các công ty vận tải biển khó đảm bảo việc cung cấp tàu đi qua Biển Đen làm suy yếu sự sẵn sàng của các công ty vận tải biển trong việc đưa tàu qua Biển Đen. Đồng thời, phí bảo hiểm dành cho các tàu đi trên tuyến đường này cũng tăng vọt kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu.

Bà Bindiya Vakil, giám đốc điều hành của Resilinc, một công ty quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, cho biết thỏa thuận là "tin tốt lành", nhưng sẽ mất thời gian để các chuỗi cung ứng từ Ukraine được khôi phục.

Tuy vậy, bà Vakil phân tích, ngay cả khi hoạt động xuất khẩu được nối lại, giao tranh vẫn tiếp tục làm tê liệt ngành nông nghiệp của Ukraine. Các cuộc pháo kích và tên lửa đã phá hủy các cánh đồng và làm hư hại các hầm chứa ngũ cốc và các tuyến đường vận chuyển trên khắp đất nước.

“Lệnh ngừng bắn là lựa chọn tốt nhất”, bà Vakil kết luận.

Biển Đen: Ukraine thông báo khôi phục hoạt động của 3 cảng, chuyến tàu ngũ cốc đầu tiên sắp xuất bến

Biển Đen: Ukraine thông báo khôi phục hoạt động của 3 cảng, chuyến tàu ngũ cốc đầu tiên sắp xuất bến

Mới đây, Ukraine thông báo nối lại các hoạt động tại 3 cảng ở Biển Đen theo thỏa thuận mới đạt được với Nga nhằm ...

Nga triển khai vòm sắt 'bất khả xuyên thủng', có thể bắn hạ cả vũ khí siêu thanh?

Nga triển khai vòm sắt 'bất khả xuyên thủng', có thể bắn hạ cả vũ khí siêu thanh?

Nga đang lên kế hoạch triển khai hệ thống phòng không tối tân S-300PM2 'Favorit', vòm sắt bất khả xuyên thủng, để bảo vệ khu ...

(theo Washington Post)

Đọc thêm

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản

Baoquocte.vn. Nhân dịp ông Hayashi Yoshimasa được tiếp tục bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện chúc mừng.
Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Lịch âm 13/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 13/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/8. âm lịch hôm nay 13/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 13 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Mão vận trình tài lộc nở rộ

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 13/8/2022: Tuổi Mão vận trình tài lộc nở rộ

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 13/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/8/2022: Bạch Dương dễ tan vỡ tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 13/8/2022: Bạch Dương dễ tan vỡ tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/8/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Huyền thoại Philippe Starck: 'Mỗi khách sạn tôi tạo ra giống như một bộ phim mà tôi là đạo diễn'

Baoquocte.vn. Huyền thoại thiết kế Philippe Starck nhiều lần thay đổi ngành khách sạn thế giới, tạo ra những không gian sống tinh tế, ngập tràn trải nghiệm.
Sao Việt: Lý Nhã Kỳ muốn một lần được sống thật với mình, Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' fan

Sao Việt: Lý Nhã Kỳ muốn một lần được sống thật với mình, Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' fan

Baoquocte.vn. Lý Nhã Kỳ muốn được một lần được sống thật với bản thân mình; Thu Quỳnh mặc gợi cảm 'đốt mắt' người hâm mộ.
Hậu trận ngập lụt kỷ lục: Chính quyền Seoul ngừng cấp phép xây dựng nhà ở ngầm và bán ngầm

Hậu trận ngập lụt kỷ lục: Chính quyền Seoul ngừng cấp phép xây dựng nhà ở ngầm và bán ngầm

Baoquocte.vn. Thủ đô Seoul hoãn cấp giấy phép xây dựng căn hộ ngầm, bán ngầm, một ngày sau xảy ngập lụt hôm 8 - 9/8, ít nhất 16 người thiệt mạng ...
Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Baoquocte.vn. Tướng Nga Baluyevsky đã nhận định về hiệu quả của hệ thống phòng không Vòm sắt (Iron Dome) trong bối cảnh Ukraine đang muốn mua loại vũ khí này.
Rafael Nadal sẽ tham gia tranh tài tại Cincinnati Masters 2022

Rafael Nadal sẽ tham gia tranh tài tại Cincinnati Masters 2022

Baoquocte.vn. Tay vợt Rafael Nadal xác nhận sẽ tham gia giải Cincinnati Masters 2022, để có được màn chạy đà hoàn hảo trước thềm US Open 2022.
Covid-19 không còn cản đường du lịch Trung Quốc

Covid-19 không còn cản đường du lịch Trung Quốc

Baoquocte.vn. Người dân Trung Quốc dường như đã thích nghi với những hạn chế nghiêm ngặt vì Covid-19 của chính phủ và tiếp tục đi du lịch.
Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Ukraine muốn mua lá chắn Vòm sắt để phòng thủ, Tướng Nga nói gì?

Baoquocte.vn. Tướng Nga Baluyevsky đã nhận định về hiệu quả của hệ thống phòng không Vòm sắt (Iron Dome) trong bối cảnh Ukraine đang muốn mua loại vũ khí này.
Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Tỷ lệ ủng hộ nội các Nhật Bản tăng sau khi Thủ tướng Kishida làm điều này

Baoquocte.vn. Theo Kyodo, tỷ lệ ủng hộ đối với nội các của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã tăng trở lại sau khi có những điều chỉnh nhân sự kịp thời.
Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Nga nắm hơn 12.000 tỷ USD khoáng sản Ukraine, Trung Quốc lo ‘thảm họa’ ở Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Hiện Nga đã nắm quyền kiểm soát một số lượng lớn các mỏ ở Ukraine với tổng giá trị khoáng sản ước tính vào khoảng 12,400 tỷ USD.
Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Palestine nỗ lực tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Theo truyền thông Trung Đông ngày 11/8, lãnh đạo Palestine đã khởi động nỗ lực ngoại giao mới nhằm đạt được tư cách thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc (LHQ).
Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Đức lại giục Nga nhận tuabin, muốn họp quốc tế về tái thiết Ukraine

Baoquocte.vn. Chính quyền Đức của Thủ tướng Olaf Scholz đã có một số động thái mới đáng chú ý liên quan tới câu chuyện về năng lượng và nỗ lực tái thiết Ukraine.
Vụ FBI khám nhà ông Donald Trump: Bộ trưởng Tư pháp xác nhận, chính chủ phản ứng ra sao?

Vụ FBI khám nhà ông Donald Trump: Bộ trưởng Tư pháp xác nhận, chính chủ phản ứng ra sao?

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các luật sư và đại diện của mình ‘đang hợp tác toàn diện’ với cơ quan chức năng liên quan.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động