Phải chăng Hồ Xuân Hương đã có thơ về Vịnh Hạ Long?

TGVN.Phải chăng Hồ Xuân Hương, tác giả của những bài thơ Hán thanh tao và bác học về Vịnh Hạ Long cũng chính là cô Hồ Xuân Hương của truyền thống dân gian với những bài thơ Nôm châm biếm, đáo để, dục tính?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long Cái thiện và cái ác
phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long Nhớ lại một bài thơ Anh

Một bạn Việt kiều ở Mỹ thăm lại quê hương sau mấy chục năm ghi cảm tưởng về Vịnh Hạ Long: “Khi tiếp xúc với những chuyên viên du lịch Việt Nam, tôi thấy họ thường mơ tưởng, khát khao được tới những công viên của Mỹ như: Yellowstone, Yosemite, Grand Canyon, hoặc những nơi khác trên thế giới như: Vạn Lý Trường Thành, Camakura, hoặc các lâu đài ở Pháp, Anh…nhưng họ đâu có biết rằng họ sẽ thất vọng hoàn toàn khi được đến những nơi này vì chẳng có gì đáng để luyến tiếc cả. Những ai đã đi một lần rồi sẽ chẳng muốn đến thăm lần thứ hai. Còn riêng Vịnh Hạ Long, một khi đã đến thăm một lần rồi, ai cũng muốn trở lại một lần thứ hai hoặc một lần thứ ba”. (Trường Xuân-Văn nghệ Tiền Phong-576).

Nhận định trên đây hơi quá, phải chăng một phần cũng do tình gắn bó với quê hương? Dù sao thì thế giới cũng công nhận vẻ đẹp kỳ ảo của Vịnh Hạ Long khi UNESCO liệt cảnh quan này vào hàng di sản văn hóa thế giới. Mà thế giới cũng chỉ có một nơi khác là bờ biển Dalmatia thuộc Croatia có hiện tượng karst (hang động) ở bờ biển như Vịnh Hạ Long: nhiều dãy núi đá vôi bị chìm xuống biển do đất bị sụp, nước mưa thấm vào các lớp đá tạo nên những tảng có hình thù lạ lùng. Phim Pháp “Đông Dương” với minh tinh Catherine Deneuve đã trình bày ở nhiều nước những cảnh đẹp mê hồn của Vịnh Hạ Long.

phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long

Các cụ ta ngày xưa thường hay ngâm vịnh những cảnh đẹp, gửi tình cảm vào thiên nhiên. Vậy mà thơ cổ điển về Vịnh Hạ Long thật hiếm, có lẽ vì nơi này hiểm trở, đi lại khó khăn, xa nơi kinh tế văn hóa của cả nước là đồng bằng Bắc Bộ.

Thơ nổi tiếng nhất về Vịnh Hạ Long có mấy bài của vua Lê Thánh Tông (thế kỷ 15) và chúa Trịnh Cương (thế kỷ 18). Năm 1952, nhân làm sách Hán-Nôm ở Pháp, học giả Hoàng Xuân Hãn đã phát hiện ra trong mục “Quảng Yên” của cuốn sách chép tay “Đại Nam dư địa chí ước biên” năm bài thơ chữ Hán về Vịnh Hạ Long của Hồ Xuân Hương. Những bài thơ này miêu tả phong cảnh Vịnh Hạ Long khi thuyền len lỏi qua những núi đá mờ đậm. Non non nước nước, chim bay cá lặn, cảnh sắc huyền ảo dưới bóng chiều tà. Để cảm thông với hồn thơ một nữ thi sĩ vãng cảnh Hoa Phong (tên cũ Vịnh Hạ Long) cách đây gần hai trăm năm, xin trích một bài (nguyên văn chữ Hán, bản dịch của Hoàng Xuân Hãn):

Phiến phàm vô cấp độ Hoa Phong

(Lá buồm không vội vượt qua vùng Hoa Phong)

Triệu bích đan nhai xuất thủy trung.

(Vách đá đứng, sườn núi đỏ, giữa nước trỗi dựng lên).

Thủy thế mỗi tùy sơn diện chuyển

(Thế nước tùy chỗ theo núi mà biến chuyển).

Sơn hình tà khảo thủy môn thông

(Hình núi nghiêng mình, nép tựa cửa lạch, để nước thông qua).

Ngư long tạp xứ thư yên bạc,

(Cá rồng lẫn lộn, tăm khuất dưới từng hơi nước mỏng mùa thu).

Âu lộ tề phi nhật chiếu hồng

(Âu cò cùng bay trong ánh đỏ mặt trời chiều).

Ngọc động văn phòng tam bách lục

(Cõi tiên có ba trăm sáu động ngọc và phòng mây).

Bất tri thùy thị Thủy tinh cung

(Đây không biết chốn nào là cung Thủy tinh).

Phải chăng Hồ Xuân Hương, tác giả bài thơ Hán thanh tao và bác học này, cũng chính là cô Hồ Xuân Hương của truyền thống dân gian với những bài thơ Nôm châm biếm, đáo để, dục tính?

Dựa vào thư tịch cổ, ông Hoàng Xuân Hãn khẳng định đúng là thế. Và ông đã đưa ra chân dung một Hồ Xuân Hương trữ tình (qua tập Lưu Hương Ký) mà phần thơ giễu cợt làm lúc thiếu thời chỉ là một sắc thái.

phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long Những hành tinh khác có người không?

Phải chăng người ở các hành tinh khác da màu xanh lục như các tiểu thuyết viễn tưởng thường tả? Ngoài Trái đất có sự ...

phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long Văn chương và tàu đắm

Nhà văn Đức Guenter Grass, giải thưởng Nobel năm 1999, đã cho ra đời một truyện kể về vụ đắm tàu W. Gustloff vào tháng ...

phai chang ho xuan huong da co tho ve vinh ha long Người Hà Nội nhớ tiếng leng keng

Tôi sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Gai thuộc khu phố cổ Hà Nội. Nhà bán tạp hóa lấy tên là Bảo Hợp, ...

Hữu Ngọc

Đọc thêm

Busan chào đón văn hóa Việt Nam trong sắc Thu rực rỡ

Busan chào đón văn hóa Việt Nam trong sắc Thu rực rỡ

Busan trở thành một nhịp cầu dịu dàng để người dân Hàn Quốc và bạn bè quốc tế có thể chạm vào Việt Nam qua trò chơi dân gian ở ...
Trang Anna và định hướng mở rộng nội dung từ nền tảng thế mạnh cốt lõi

Trang Anna và định hướng mở rộng nội dung từ nền tảng thế mạnh cốt lõi

Mở rộng chủ đề giúp người sáng tạo tiếp cận tệp khán giả mới, nhưng cũng đặt ra thách thức trong việc giữ vững bản sắc cá nhân. Hành trình ...
Tăng cường hợp tác Việt Nam và đảo Kefalonia (Hy Lạp)

Tăng cường hợp tác Việt Nam và đảo Kefalonia (Hy Lạp)

Từ 16 - 18/10, Đại sứ Việt Nam tại Hy Lạp Phạm Thị Thu Hương đã có chuyến công tác tại Kefalonia nhằm tăng cường hợp tác với Việt Nam.
Xác định rõ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Xác định rõ đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh cần xác lập nguyên tắc và tiêu chí rõ ràng để xác định đối tượng tham gia bảo hiểm xã ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm dự án bán đảo nhân tạo Lynetteholmen (Đan Mạch)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm dự án bán đảo nhân tạo Lynetteholmen (Đan Mạch)

Sáng 21/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Nhà vua Đan Mạch Frederik X đã đi thăm dự án xây dựng bán đảo nhân tạo Lynetteholmen.
Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20: Thúc đẩy hợp tác lãnh sự, bảo đảm quyền lợi công dân

Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20: Thúc đẩy hợp tác lãnh sự, bảo đảm quyền lợi công dân

Ngày 21/10, tại Hà Nội, diễn ra Cuộc họp Tư vấn lãnh sự Việt Nam - Australia lần thứ 20, với sự tham dự của đại diện các cơ quan ...
Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Bắc Ninh đưa văn hóa hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn di sản

Thành phố Bắc Ninh yêu cầu tiếp tục rà soát tiến độ thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Văn Miếu – Quốc Tử Giám đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch

Chương trình tham quan, trải nghiệm mô hình chuyển đổi số du lịch được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội),
Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Giữ sắc chàm giữa mùa vàng Lao Chải (Lào Cai)

Sắc chàm trên trang phục truyền thống và những công đoạn làm vải lanh được thực hành bởi người dân địa phương tạo nên sức hấp dẫn cho Lễ hội Sắc chàm Lao Chải.
Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Khách tham quan thích thú trải nghiệm công nghệ đa giác quan tại Triển lãm ‘Điều quý giá’

Triển lãm đa giác quan ‘Điều quý giá’ qua sự kết hợp nghệ thuật với công nghệ tương tác vừa diễn ra trong 2 ngày 17-18/10 tại Hà Nội.
Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Có những khoảnh khắc mà chỉ một bước chân thôi, ta đã chạm tới hai châu lục; chỉ một cái xoay người, ta đã cảm nhận được hai nền văn minh.
Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Đêm nhạc BIGBANG tại Hà Nội: Khi concert mở rộng hành trình tiêu dùng văn hóa

Một tuần trước hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, chuyến đi của nhiều khán giả kéo theo nhu cầu di chuyển, lưu trú, ăn uống, trang phục và vật phẩm lưu niệm.
Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

Khánh Hoà nỗ lực bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai Chương trình hành động quốc gia về Nghệ thuật làm gốm của người Chăm.
Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Ca Huế hướng tới danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Là loại hình âm nhạc truyền thống đặc sắc, kết tinh giá trị văn hóa và nghệ thuật của vùng đất cố đô, ca Huế đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh.
Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Khám phá di sản Hà Nội qua nền tảng số mới

Nền tảng ‘Hành trình du lịch di sản Hà Nội’ giúp người dân và du khách tiếp cận các di tích tiêu biểu của Thủ đô qua điện thoại thông minh.
Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Mở hướng bảo tồn tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre

Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre có phạm vi nghiên cứu 9.000ha, định hướng bảo tồn các địa điểm lịch sử.
Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61, năm 2026”.
UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

UNESCO ghi nhận nỗ lực gìn giữ di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Văn phòng UNESCO tại Việt Nam trao Bằng khen cho 41 nghệ nhân, người thực hành có đóng góp trong bảo vệ, thực hành và trao truyền di sản thờ Mẫu.
Phiên bản di động