Quan hệ Nhật Bản-Nga 'rơi tự do', Tokyo không thể tiếp tục 'đi sai nước cờ'

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Năm qua, do mối quan hệ Nhật Bản-Nga đi xuống trầm trọng nên Tokyo muốn tập trung vào việc cải thiện mối quan hệ với Moscow trước khi quá muộn.
Khi quan hệ Nhật-Nga 'rơi tự do'...
Mối quan hệ Nhật Bản-Nga đang xuống dốc không phanh. (Nguồn: The Diplomat)

Những "lời cảnh tỉnh"

Mối quan hệ căng thẳng dai dẳng lâu nay giữa hai bên đang có chiều hướng xấu đi đáng kể trong những tháng gần đây. Các nhà chiến lược khu vực châu Á-Thái Bình Dương cần đánh giá những mối nguy hiểm của chiều hướng này.

Ngày 19/10, 10 tàu chiến của Nga và Trung Quốc đã đi qua Eo biển Tsugaru, tuyến đường biển tương đối hẹp ngăn cách các đảo chính của Nhật Bản là Hokkaido và Honshu.

Mặc dù việc đi qua Eo biển Tsugaru không phải là bất hợp pháp, vì tuyến đường này nằm trong khu vực được xác định là vùng biển quốc tế, song hành động phô trương sức mạnh nói trên như một lời cảnh tỉnh rõ ràng đối với người Nhật rằng họ có những nước láng giềng mạnh, không đặc biệt thân thiện, với các chương trình nghị sự riêng liên quan đến trật tự khu vực và toàn cầu.

Trong khi đó, Nga đã và đang đều đặn nâng cấp Hạm đội Thái Bình Dương, đồng thời thông báo một loạt các chương trình nâng cấp mới cho các cơ sở trên bờ và có ý định triển khai thêm nhiều tàu ngầm hạt nhân và tàu ngầm thông thường tới khu vực này.

Moscow đã bày tỏ sự không hài lòng với cả thỏa thuận an ninh 3 bên giữa Australia, Anh và Mỹ-AUKUS cũng như việc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có xu hướng can dự nhiều hơn vào các vấn đề an ninh của khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Do đó, khi Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu hôm 10/11 rằng Nhật Bản sẽ kiên quyết đối phó với cả Trung Quốc và Nga, điều này không có gì đáng ngạc nhiên.

Mối quan hệ Nhật Bản-Nga đã đi xuống trong hơn một năm qua. Chuyến thăm của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đến quần đảo Kuril đang tranh chấp (Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc) hồi tháng 7 vừa qua đã cho thấy rõ xu hướng này. Ngoài ra, Moscow cũng đã thực hiện các bước để tăng cường sự hiện diện của mình trên các đảo tranh chấp này.

Cần tiếp bước cựu Thủ tướng Abe

Mối quan hệ Nhật Bản-Nga đã trở thành một mối quan hệ bất thường rất rõ rệt ở Đông Bắc Á trong ít nhất 2 thập kỷ qua.

Tin liên quan
Sau đòn mới với Dòng chảy phương Bắc 2, Mỹ không ngán nói sẽ tiếp tục, Nga phẩy tay... chẳng hề gì? Sau đòn mới với Dòng chảy phương Bắc 2, Mỹ không ngán nói sẽ tiếp tục, Nga phẩy tay... chẳng hề gì?

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, hai quốc gia này đã có nhiều bước đi để cải thiện quan hệ, đạt được tiến bộ trong việc phi quân sự hóa cũng như xây dựng các mối quan hệ thương mại, chẳng hạn như trong lĩnh vực năng lượng và đánh bắt thủy sản.

Chính cựu Thủ tướng Abe Shinzo là người đã giữ cho quan hệ Nhật-Nga phát triển theo chiều hướng tích cực. Tổng cộng, ông Abe và Tổng thống Putin đã gặp nhau 27 lần, một kỷ lục phi thường.

Ông Abe đã mạnh dạn bỏ qua sự phản đối rõ ràng của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và đến Nga để gặp ông Putin hồi tháng 5/2016, qua đó giúp phá vỡ tình thế bị quốc tế cô lập của Nga sau cuộc khủng hoảng Ukraine trong giai đoạn 2014-2015.

Tuy nhiên, ông Abe không thể hoàn toàn đạt được bước đột phá với Nga về tranh chấp đảo. Dù vậy, mối quan hệ thân tình và sâu sắc của họ đã tạo nên những thành tựu kinh tế và văn hóa đáng chú ý.

Hơn nữa, một "lợi ích phụ" đáng kể của mối quan hệ này là giúp giảm bớt căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên trong giai đoạn cực kỳ biến động 2017-2018.

Tất nhiên, ông Abe nỗ lực cải thiện quan hệ với Điện Kremlin không phải xuất phát từ việc ông thích trứng cá muối của Nga hay búp bê Matryoshka, mà là do ông quyết tâm không để Moscow trượt sâu hơn vào quỹ đạo của Bắc Kinh. Nếu như mối quan hệ Nhật Bản-Nga bị "cuốn theo chiều gió", điều rõ ràng là có lợi cho Trung Quốc.

Ngày 26/10, Military Review, một tờ báo của Nga đã đăng một bài viết có nội dung: “Có lẽ, trước những sự kiện gần đây, đã đến lúc nói về người láng giềng đặc biệt của chúng ta, quốc gia mà chúng ta vẫn chưa ký hiệp ước hòa bình, tức là giữa hai nước gần như vẫn đang có chiến tranh”.

Khi ảnh hưởng của Trung Quốc ở Moscow gia tăng nhanh chóng, các chiến lược gia của Nhật Bản có thể sẽ buộc phải cân nhắc một số kịch bản khá xấu trong quan hệ với Nga.

Để ngăn chặn tình huống xấu nhất có thể xảy ra, Tokyo nên tiếp tục tích cực cải thiện quan hệ với Moscow, theo đuổi những gì mà ông Abe đã đặt nền tảng, đó là ưu tiên việc hai nước phụ thuộc lẫn nhau về thương mại (Kế hoạch hợp tác 8 điểm) hơn là một thỏa thuận về lãnh thổ vốn không có khả năng đạt được.

Hai hướng đi đầy hứa hẹn cho hợp tác Nhật Bản-Nga là về Triều Tiên và Bắc Cực. Rõ ràng, Triều Tiên vẫn chưa nhân nhượng trong việc không phi hạt nhân hóa, nên Nhật Bản và Nga hiện cần phối hợp để giúp bán đảo Triều Tiên có một tương lai tươi sáng hơn.

Thêm nữa, tuyến đường biển phía Bắc đi qua Bắc Cực để tới châu Âu rõ ràng sẽ mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản. Nga chắc chắn cũng sẽ đánh giá cao sự hỗ trợ bổ sung của Nhật Bản.

Thay vì tham gia các động thái mang tính biểu tượng với các nước NATO, có lẽ sẽ khôn ngoan hơn nhiều nếu Tokyo tập trung vào việc cải thiện mối quan hệ đang xuống dốc nhanh chóng với Moscow trước khi quá muộn.

Bầu cử Chủ tịch đảng LDP: Nhật Bản sắp có Thủ tướng mới, quan hệ Tokyo-Seoul sẽ đi về đâu?

Bầu cử Chủ tịch đảng LDP: Nhật Bản sắp có Thủ tướng mới, quan hệ Tokyo-Seoul sẽ đi về đâu?

Cả hai ứng cử viên nặng ký cho cuộc đua giành chiếc ghế Thủ tướng Nhật Bản - Bộ trưởng phụ trách vaccine Taro Kono ...

Nga phản pháo hành động của Nhật Bản: 'Không thể chấp nhận được'

Nga phản pháo hành động của Nhật Bản: 'Không thể chấp nhận được'

Ngày 26/7, hãng tin Kyodo đưa tin, Đại sứ Nga tại Nhật Bản Mikhail Galuzin cho rằng, việc Tokyo phản đối chuyến thăm của Thủ ...

(theo Asia Times)

Đọc thêm

AFF Cup 2020: Thái Lan, Indonesia tỏ rõ tham vọng, đội tuyển Việt Nam quyết tâm hết sức

AFF Cup 2020: Thái Lan, Indonesia tỏ rõ tham vọng, đội tuyển Việt Nam quyết tâm hết sức

Baoquocte.vn. Tại họp báo ngày 4/12 trước thềm giải AFF Cup 2020, huấn luyện viên Park Hang-seo đã chia sẻ quyết tâm nỗ lực hết mình của đội tuyển Việt Nam.
Hé lộ thứ vũ khí 'kẻ khôn ngoan thì không nên đến gần' của Nga

Hé lộ thứ vũ khí 'kẻ khôn ngoan thì không nên đến gần' của Nga

Baoquocte.vn. Tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển Bal với khả năng tàng hình, tiêu diệt mục tiêu ở xa, là vũ khí Nga nhằm bảo đảm an ninh ở ...
Link xem trực tiếp Wolves vs Liverpool 22h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp Wolves vs Liverpool 22h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Wolves vs Liverpool vòng 15 Ngoại hạng Anh 22h ngày 4/12 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

XSMT 5/12, kết quả xổ số miền Trung 5/12/2021. xổ số miền Trung hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 5/12. trực tiếp xổ số miền Trung 5/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN
Link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea 19h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea 19h ngày 4/12 vòng 15 Ngoại hạng Anh

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp West Ham vs Chelsea vòng 15 Ngoại hạng Anh 19h ngày 4/12 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Baoquocte.vn. Mỹ, Canada, và Anh đã tiếp tục ghi nhận những ca nhiễm biến thể Omicron, trong đó có trường hợp đã tiêm ít nhất 2 mũi vaccine Covid-19.
XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

XSMN 5/12, kết quả xổ số miền Nam 5/12/2021. xổ số miền Nam hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 5/12. trực tiếp xổ số miền Nam 5/12/2021. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam chủ nhật. xổ số hôm nay 5/12/2021. KQXSMN.
AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

AFF Cup 2020: Đội tuyển Việt Nam gặp nhiều áp lực bảo vệ ngôi vô địch

Baoquocte.vn. AFF Cup 2020: HLV Park Hang-seo thừa nhận đội tuyển Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong quá trình bảo vệ ngôi vô địch.
Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Baoquocte.vn. Nghe tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine với sự tham gia của 175.000 binh sĩ, Lầu Năm Góc không bình luận chỉ nói "vô cùng quan ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 5/12/2021: Tình duyên tuổi Ngọ tốt đẹp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 5/12/2021 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Biến thế Omicron tiếp tục xuất hiện ở nhiều nước, ghi nhận những ca nhiễm dù đã tiêm đủ 2 mũi vaccine

Baoquocte.vn. Mỹ, Canada, và Anh đã tiếp tục ghi nhận những ca nhiễm biến thể Omicron, trong đó có trường hợp đã tiêm ít nhất 2 mũi vaccine Covid-19.
Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Thông tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine, Lầu Năm Góc không bình luận, Nhà Trắng đã 'sẵn sàng...'

Baoquocte.vn. Nghe tin tình báo Nga lên kế hoạch tấn công Ukraine với sự tham gia của 175.000 binh sĩ, Lầu Năm Góc không bình luận chỉ nói "vô cùng quan ngại".
Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Tổng thống Mỹ tuyên bố không chấp nhận 'ranh giới đỏ' của Nga, khẳng định sắp có 'cuộc thảo luận dài'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Biden cho biết, ông sẽ có 'cuộc thảo luận dài' với người đồng cấp Nga về cuộc khủng hoảng giữa Moscow với Kiev.
Lần đầu tiên thăm Saudi Arbia kể từ vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại, Tổng thống Pháp nói gì?

Lần đầu tiên thăm Saudi Arbia kể từ vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại, Tổng thống Pháp nói gì?

Baoquocte.vn. Tổng thống Pháp sẽ trở thành một trong những lãnh đạo phương Tây đầu tiên gặp mặt Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman kể từ năm 2018.
Biến thể Omicron: WHO ra khuyến nghị liên quan vaccine

Biến thể Omicron: WHO ra khuyến nghị liên quan vaccine

Baoquocte.vn. WHO cho rằng, nên chuẩn bị cho 'kịch bản' phải điều chỉnh công thức bào chế các loại vaccine Covid-19 hiện hành nhằm ứng phó với biến thể Omicron.
Tổng thống Nga Putin chuẩn bị công du Ấn Độ, sẽ bàn những gì cùng Thủ tướng Modi?

Tổng thống Nga Putin chuẩn bị công du Ấn Độ, sẽ bàn những gì cùng Thủ tướng Modi?

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Putin sẽ có chuyến công du Ấn Độ vào ngày 6/12 tới và tiến hành cuộc họp thượng đỉnh thường niên cùng Thủ tướng Modi.
Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Thỏa thuận hạt nhân Iran: Thế kẹt của người cầm trịch

Baoquocte.vn. Dù coi mình là người cầm trịch trong các thỏa thuận hạt nhân với Iran nhưng xem ra Mỹ lại đang trong thế kẹt.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động