Quan hệ Việt-Mỹ và vấn đề Biển Đông

TS. Lại Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao
TGVN. Việt Nam và Mỹ chia sẻ nhiều điểm đồng trong việc đánh giá tình hình Biển Đông. 
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam hoan nghênh lập trường của các nước về vấn đề Biển Đông phù hợp với luật pháp quốc tế
Quan hệ Việt Nam-Mỹ: Niềm tin và thế hệ
bien dong
Việt Nam và Mỹ đều cho rằng Biển Đông là địa bàn mang tính chiến lược cả về chính trị, luật pháp quốc tế, kinh tế, môi trường biển, an ninh.

Cùng với nhiều quốc gia khác, Việt Nam và Mỹ đều cho rằng Biển Đông là địa bàn mang tính chiến lược cả về chính trị, luật pháp quốc tế, kinh tế, môi trường biển, an ninh. Là tuyến đường biển huyết mạch nối liền Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, Biển Đông đóng vai trò quan trọng trong bản đồ hàng hải toàn cầu và việc bất kỳ một quốc gia nào nổi lên khống chế hoàn toàn tuyến đường biển này sẽ không phù hợp với lợi ích của các nước hay của khu vực.

Trên thực tế, tình hình Biển Đông luôn tồn tại sự căng thẳng hay xung đột cục bộ và những năm gần đây liên tục chứng kiến sự leo thang trong các đòi hỏi về chủ quyền cũng như những hành động gây căng thẳng trong vấn đề Biển Đông. Trong khi đó, tại khu vực hiện đang thiếu những cơ chế hợp tác an ninh đủ mạnh để giúp xử lý một cách hiệu quả những vấn đề này theo đúng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, nhất là nguyên tắc hòa bình giải quyết các tranh chấp.

Mặc dù không phải là quốc gia trực tiếp liên quan đến tranh chấp chủ quyền, Mỹ có nhiều lợi ích tương đồng với Việt Nam tại Biển Đông. Lợi ích nổi bật mà cả Việt Nam và Mỹ đều quan tâm nhiều là việc tiếp cận không bị cản trở tại Biển Đông theo đúng các quy định của luật pháp quốc tế. Việc tiếp cận không bị cản trở này liên quan mật thiết với việc khai thác các nguồn lực biển cũng như phục vụ cho đi lại của các tàu thuyền thương mại (với lượng hàng hóa trên 5 nghìn tỷ USD hàng năm; trong đó với Mỹ là hơn 1 nghìn tỷ USD) và quân sự tại Biển Đông.

Trong khi đó, với cách diễn giải luật pháp quốc tế và các hành động trên thực địa, Trung Quốc có xu hướng tăng cường áp đặt các hạn chế trong tự do hàng hải và hàng không tại hầu hết các khu vực ở Biển Đông. Lợi ích quan trọng khác mà cả Việt Nam và Mỹ đều chú trọng thúc đẩy là việc tăng cường hòa bình và ổn định tại Biển Đông và Đông Nam Á. Với lịch sử xung đột giữa các quốc gia liên quan Biển Đông cũng như việc các bên tiếp tục tăng cường tiềm lực quân sự, Biển Đông đã và đang tiềm ẩn các điểm nóng vốn có thể đe dọa hòa bình và ổn định.

Hợp tác Việt-Mỹ trong vấn đề Biển Đông là rất tích cực và còn nhiều tiềm năng để phát triển. Trong khi Mỹ về cơ bản tiếp tục dựa trên những nguyên tắc đã được nêu vào tháng 5/1995 (trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam), theo đó Mỹ tiếp tục thúc đẩy hòa bình giải quyết các tranh chấp, hòa bình và ổn định, tự do hàng hải, trung lập liên quan các tranh chấp, tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, trên thực tế Mỹ ngày càng can dự nhiều hơn vào vấn đề Biển Đông một cách tích cực và tự nguyện.

Ngoài việc liên tục ra các tuyên bố chính sách, đề xuất các luật có liên quan đến khu vực và Biển Đông, Mỹ tiếp tục tăng cường sự hiện diện trên Biển Đông với các tàu hải quân và máy bay các loại (trong đó tàu sân bay của Mỹ đã hai lần ghé thăm cảng Việt Nam). Biển Đông luôn là một chủ đề quan trọng trong các đối thoại của nhiều cấp giữa Việt Nam và Mỹ cũng như trong các khuôn khổ hợp tác với khu vực.

Các công ty Mỹ như Exxon Mobil và Murphy Oil tiếp tục hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí với Việt Nam và hợp tác quốc phòng liên quan Biển Đông tiếp tục được hai bên quan tâm (trong đó có việc Mỹ chuyển giao tàu tuần tra cỡ lớn cho Việt Nam)…

Tin liên quan
Mỹ tiếp tục có động thái mới liên quan tới Biển Đông, Australia sẽ hành động gì tiếp theo? Mỹ tiếp tục có động thái mới liên quan tới Biển Đông, Australia sẽ hành động gì tiếp theo?

Việc Việt Nam và Mỹ tiếp tục quan tâm và tăng cường hợp tác liên quan Biển Đông đem lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, việc hợp tác này góp phần làm tăng sự quan tâm của khu vực đối với vấn đề Biển Đông, thúc đẩy tiến trình đối thoại tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, tạo ra một cục diện cân bằng hơn trong việc hòa bình giải quyết các tranh chấp. Bên cạnh đó, mặc dù bản thân Mỹ chưa phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 do nhiều nguyên nhân (trong đó có các nguyên nhân liên quan chính trị nội bộ), việc Mỹ kiên trì thúc đẩy hợp tác trên cơ sở các nguyên tắc của Công ước tạo thuận lợi cho các quốc gia khu vực trong việc tìm tiếng nói chung trên cơ sở luật pháp quốc tế để hiện thực hóa các mô thức hành vi ứng xử tại Biển Đông.

Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác liên quan vấn đề Biển Đông góp phần tích cực vào việc giúp bảo vệ các quyền lợi chính đáng của cả Việt Nam, Mỹ và một số quốc gia Đông Nam Á khác liên quan đến xử lý tranh chấp, khai thác các nguồn lực từ biển, sử dụng các tuyến đường biển trong hội nhập quốc tế, tăng cường trao đổi thương mại…

Để góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác tại Biển Đông, Việt Nam và Mỹ còn nhiều dư địa để thúc đẩy hợp tác. Hai bên cần tiếp tục duy trì và thúc đẩy việc xây dựng một trật tự tại khu vực dựa trên luật lệ (mà sáng kiến Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương tự do và rộng mở là một trong những ví dụ về tính sáng tạo liên quan trật tự khu vực), theo đó vấn đề Biển Đông cũng được giải quyết theo các nguyên tắc chung tích cực của luật pháp quốc tế.

Việt Nam và Mỹ cũng có thể cùng các quốc gia khu vực và trên thế giới tạo dựng một diễn đàn an ninh cấp cao thường niên để thảo luận và giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan Biển Đông. Hai nước cũng có thể thúc đẩy những hợp tác liên quan việc tăng cường năng lực cho mỗi bên liên quan đào tạo, huấn luyện, diễn tập chung, trao đổi thông tin liên quan sự phát triển của Biển Đông, hợp tác kinh tế, nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường biển, phòng chống khủng bố, cướp biển, cứu trợ thiên tai…

Trong tiến trình đó, việc công khai, minh bạch việc hợp tác và tích cực chia sẻ thông tin và kết nối hợp tác với các nước khu vực là rất cần thiết để làm giảm bớt những quan ngại và tranh thủ được các nguồn lực khác nhau và sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và khu vực.

Phản ứng của Việt Nam về các vấn đề Biển Đông hiện nay

Phản ứng của Việt Nam về các vấn đề Biển Đông hiện nay

TGVN. Tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 16/7, Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng đã trả lời một số câu hỏi liên ...

Biển Đông: Mỹ ra chính sách lịch sử, giới chuyên gia báo động nguy cơ xung đột gia tăng

Biển Đông: Mỹ ra chính sách lịch sử, giới chuyên gia báo động nguy cơ xung đột gia tăng

TGVN. Lần đầu tiên Mỹ công khai phản đối các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông thông qua những tuyên bố đanh thép. ...

Mỹ tuyên bố ủng hộ các nước bị Trung Quốc xâm phạm chủ quyền tại Biển Đông

Mỹ tuyên bố ủng hộ các nước bị Trung Quốc xâm phạm chủ quyền tại Biển Đông

TGVN. Ngày 15/7, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố, Washington sẽ ủng hộ các quốc gia cho rằng Trung Quốc đã xâm phạm chủ ...

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Xe Mazda 6 GT SP 2021 được ra mắt tại Australia, giá từ 36.073 USD

Xe Mazda 6 GT SP 2021 được ra mắt tại Australia, giá từ 36.073 USD

Năm 2021 đón nhận bản cập nhật cho dòng Mazda 6 với điểm mới lớn nhất là sự xuất hiện của mẫu GT SP mới.
Sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua: Tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn, 3 học sinh thương vong khi đi trải nghiệm...

Sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua: Tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn, 3 học sinh thương vong khi đi trải nghiệm...

Một số sự kiện giáo dục nổi bật tuần qua phải kể đến tranh cãi đề thi học sinh giỏi lớp 9 môn Ngữ văn tại Hà Nội...
Cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn là tâm điểm của 2021

Cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn là tâm điểm của 2021

Cuộc chiến không tiếng súng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ-Trung chắc chắn vẫn là một trong những tâm điểm đáng chú ý nhất trong năm ...
Xuất khẩu của Việt Nam sang Israel tiếp tục hồi phục trong năm 2020

Xuất khẩu của Việt Nam sang Israel tiếp tục hồi phục trong năm 2020

Theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, ước tính cả năm 2020, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này đạt khoảng 700 triệu USD.
Miền Bắc đón không khí lạnh mới, vùng núi đề phòng băng giá, mưa tuyết

Miền Bắc đón không khí lạnh mới, vùng núi đề phòng băng giá, mưa tuyết

Đợt không khí lạnh lần này có cường độ mạnh nhưng nhiệt độ không xuống thấp như đợt vừa qua, thời gian duy trì cũng chỉ kéo dài từ ngày ...
Rơi máy bay trực thăng quân sự ở Philippines, 7 người thiệt mạng

Rơi máy bay trực thăng quân sự ở Philippines, 7 người thiệt mạng

Theo Quân đội Philippnes, chiếc máy bay bị rơi là do lỗi của động cơ khi đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tế làm toàn bộ 7 người trên máy ...
Người phụ nữ 'quyền lực thế giới' Hillary Clinton dạy con thế nào?

Người phụ nữ 'quyền lực thế giới' Hillary Clinton dạy con thế nào?

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton luôn xem nuôi dạy cô con gái Chelsea là ưu tiên hàng đầu của cuộc đời mình.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Báo chí Indonesia ấn tượng trước không khí bóng đá của V-League

Báo chí Indonesia ấn tượng trước không khí bóng đá của V-League

V-League mở màn mùa bóng mới trong khi bóng đá quốc nội tại Indonesia vẫn chưa thấy lối ra giữa mùa dịch Covid-19.
Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mỹ: Chính quyền mới sẽ áp dụng 10 lệnh hành pháp trong 10 ngày đầu tiên

Mục tiêu của chính quyền mới nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng được coi là nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU và hậu Brexit: Tình cảm dẫn dắt, lý trí quyết định

Anh-EU đã ký thỏa thuận về hợp tác hậu Brexit ngay trước thềm Giáng sinh. Thực chất của thỏa thuận đó là gì? Ai được và ai mất những gì? TG&VN phân tích.
Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Đại dịch Covid-19: vaccine trong cuộc chơi chính trị

Trong cuộc chiến chống Covid-19, vaccine đang là vấn đề thời sự nhất hiện nay. Nhưng, vaccine cũng được sử dụng trong cuộc chơi ảnh hưởng chính trị thế giới.
Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Mỹ, Nhật Bản và Pháp tập trận quân sự chung: Liên thủ đỡ liên minh

Động thái của Mỹ, Nhật Bản, Pháp tập trận quân sự chung tại vùng biển Nhật Bản, hàm chứa thông điệp gì, đích đến của thông điệp đó? TG&VN phân tích.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
Bạo loạn Đồi Capitol: Ông Trump 'gieo gió', ông Biden 'gặt bão'

Bạo loạn Đồi Capitol: Ông Trump 'gieo gió', ông Biden 'gặt bão'

Sự kiện bạo loạn ở Đồi Caitol đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nền chính trị Mỹ.
Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Việc luận tội Tổng thống Trump lần 2 sẽ ra sao khi thời điểm chuyển giao quyền lực tới gần?

Hạ viện Mỹ đã quyết định luận tội Tổng thống Trump lần hai, làm dấy lên nhiều băn khoăn về những gì có thể diễn ra sau đó.
Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Trung Quốc và Ấn Độ khó đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới

Sau 8 tháng, cuộc đối đầu biên giới giữa binh sĩ Ấn Độ và Trung Quốc trên dãy Himalaya vẫn chưa được giải quyết.
Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ được hiện thực hóa thế nào dưới thời ông Biden?

Châu Á đang chờ xem Mỹ sẽ định hình và hiện thực hóa chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thế nào dưới chính quyền ông Joe Biden.
Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Dự báo thế giới 2021: Sẽ có Hội nghị thượng đỉnh Moon-Kim lần thứ 4?

Ý tưởng về cuộc gặp thượng đỉnh Moon-Kim, được các thành viên DP đưa ra ngay sau diễn văn chào năm mới ngày 11/1 vừa qua của Tổng thống Moon Jae-in.
Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Đằng sau việc Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa từ chức trước thềm Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ

Quyền Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Chad Wolf bất ngờ từ chức trong bối cảnh nguy cơ bạo lực sẽ leo thang tại lễ nhậm chức sắp tới của ông Biden.
Phiên bản di động