Quy định mới về thủ tục cấp và thu hồi thẻ nhà báo: Những điểm cần lưu ý

Quy định mới về thủ tục cấp và thu hồi thẻ nhà báo: Những điểm đáng lưu ý. (Ảnh: Yến Nguyệt)

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn về hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, cấp lại và thu hồi thẻ nhà báo, thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, thời gian qua, xuất hiện một bộ phận nhà báo, phóng viên thiếu tu dưỡng đạo đức, rèn luyện bản lĩnh chính trị; hoạt động thiếu chuẩn mực, ảnh hưởng đến hoạt động hợp pháp và gây bức xúc cho nhân dân, cơ quan, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương; vi phạm đạo đức nghề nghiệp, hoạt động trái quy định pháp luật bị xử lý vi phạm, thậm chí bị xử lý hình sự.

Nguyên nhân chính của vấn đề bất cập trên là điều kiện, tiêu chuẩn cấp thẻ nhà báo tại Luật Báo chí 2016 còn dễ dàng. Đối tượng đủ điều kiện cấp thẻ nhà báo là người làm nhiệm vụ phóng viên, biên tập viên chỉ cần thoả mãn hai điều kiện: Có bằng đại học, bất kể trong lĩnh vực nào và có hai năm công tác liên tục tại cơ quan báo chí. Chưa có quy định yêu cầu phải qua khoá đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp cho người làm báo trước khi xét/làm thủ tục cấp thẻ nhà báo lần đầu.

Luật Báo chí năm 2025 đã bổ sung quy định đối với trường hợp cấp thẻ lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp, giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Do đó, việc ban hành Thông tư nhằm hướng dẫn và quy định chi tiết các quy định của Luật Báo chí số 126/2025/QH15 và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, đảm bảo tính thống nhất, xuyên suốt trong hệ thống pháp luật về báo chí.

Đồng thời, việc ban hành Thông tư cũng góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, tạo điều kiện triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ toàn trình, cho phép tiếp nhận, xử lý và trả kết quả trên môi trường điện tử, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí; phù hợp với thực tiễn phát triển của lĩnh vực báo chí, tạo thuận lợi cho các cơ quan báo chí, cơ quan, đơn vị, cá nhân trong hoạt động báo chí.

Hồ sơ, thủ tục cấp thẻ nhà báo

Theo dự thảo, cơ quan đề nghị cấp thẻ nhà báo gửi 01 bộ hồ sơ gồm có:

a) Bản khai đăng ký cấp thẻ nhà báo do người được đề nghị cấp thẻ nhà báo kê khai theo mẫu (Mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư này).

b) Bản điện tử (gửi hồ sơ trên Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch): Bằng tốt nghiệp đại học trở lên (scan bản chính hoặc bản sao có chứng thực của cơ quan có thẩm quyền); Bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên (scan bản chính hoặc bản sao có chứng thực của cơ quan có thẩm quyền) đối với trường hợp là quay phim của cơ quan báo chí có loại hình truyền hình, người dân tộc thiểu số đang thực hiện các ấn phẩm báo chí in, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, chuyên trang của báo chí điện tử, kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng bằng tiếng dân tộc thiểu số quy định tại điểm b khoản 2 Điều 28 Luật Báo chí.

c) Bản điện tử (gửi hồ sơ trên Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) kèm thành phần hồ sơ: Quyết định tuyển dụng hoặc Hợp đồng lao động; giấy Chứng nhận đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp đối với các đối tượng quy định tại điểm c khoản 2 Điều 28 Luật Báo chí (và văn bản khác có liên quan: tài liệu có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền thể hiện thời gian đóng bảo hiểm xã hội tại cơ quan báo chí, cơ quan công tác hoặc thể hiện việc thanh toán, chi trả tiền lương/tiền công/tiền thù lao/tiền nhuận bút theo tháng), để chứng minh thời gian công tác liên tục hai (02) năm trở lên tại cơ quan báo chí, đơn vị hoạt động truyền hình và sản xuất phim tài liệu của Nhà nước đề nghị cấp thẻ nhà báo.

d) Bản tổng hợp danh sách đề nghị cấp thẻ nhà báo (Mẫu số 02 ban hành kèm theo Thông tư này).

Dự thảo nêu rõ, trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét cấp thẻ nhà báo; trường hợp từ chối cấp thẻ, các cơ quan tiếp nhận, trực tiếp thụ lý hồ sơ qua Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông báo, nêu rõ lý do trên Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Cách thức gửi hồ sơ đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo và trả thẻ nhà báo

Cơ quan đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo gửi hồ sơ trên Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại địa chỉ: https://dichvucong.bvhttdl.gov.vn/.

Cơ quan tiếp nhận, trực tiếp thụ lý hồ sơ qua Cổng dịch vụ công của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) như sau:

Cục Báo chí đối với các đối tượng thuộc các cơ quan báo in, tạp chí in, báo điện tử, tạp chí điện tử; các cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình địa phương; các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí, hội nhà báo các cấp và giảng viên chuyên ngành báo chí tại các cơ sở giáo dục đại học.

Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử đối với các đối tượng làm việc trong cơ quan báo chí có hoạt động lĩnh vực phát thanh, truyền hình, đơn vị sản xuất phim tài liệu của Nhà nước.

Các cơ quan trả lời về thông tin kết quả thẻ nhà báo trên Cổng dịch vụ công; đồng thời, trả trực tiếp hoặc qua hệ thống bưu chính cho cơ quan đề nghị cấp, đổi, cấp lại thẻ nhà báo.

Thẩm quyền tổ chức chương trình lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp

Theo dự thảo, Cục Báo chí chủ trì, phối hợp với Ban nghiệp vụ của Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp.

Thời gian bồi dưỡng gồm 4 ngày/1 khóa; thời lượng bồi dưỡng 32 tiết/4 ngày (8 tiết/1 ngày; 1 tiết 45 phút). Khung chương trình được điều chỉnh để phù hợp theo từng giai đoạn, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định.

Về hình thức tổ chức, lớp bồi dưỡng được thực hiện theo hình thức trực tiếp, hoặc trực tuyến, hoặc trực tiếp kết hợp trực tuyến; kết hợp giữa lý thuyết và trao đổi thảo luận tình huống thực tế. Hình thức tổ chức lớp bồi dưỡng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định.