![]() |
| Nền kinh tế cảm xúc và những viên kim cương tưởng nhớ thú cưng. |
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách con người gắn bó với vật nuôi và tiêu dùng vì giá trị tinh thần, đồng thời đặt ra những câu hỏi về tính minh bạch, khả năng kiểm chứng và nguy cơ lợi dụng cảm xúc của khách hàng.
Khi chú chó poodle Baobao bước vào tuổi già, Chen Xing, một phụ nữ ở tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc, quyết định đặt làm một chiếc nhẫn kim cương từ lông của thú cưng. Chiếc nhẫn vàng 18 karat, gắn viên kim cương nhân tạo 0,5 carat, có giá 8.950 nhân dân tệ (khoảng 1.350 USD), được giao vào tháng 2/2021.
Sau khi Baobao qua đời vào tháng 4/2026, Chen bắt đầu đeo chiếc nhẫn mỗi ngày. Cô chia sẻ món đồ khiến cô cảm thấy như người bạn đồng hành vẫn ở bên mình.
Câu chuyện không chỉ là một lựa chọn cá nhân để lưu giữ ký ức, mà còn phản ánh một xu hướng tiêu dùng đang hình thành ở Trung Quốc: biến lông hoặc tro cốt thú cưng thành kim cương nhân tạo, đưa những vật liệu gắn với ký ức vào các món trang sức có thể mang theo bên mình.
![]() |
Khi thú cưng trở thành một phần của gia đình
Những năm gần đây, thị trường thú cưng Trung Quốc đã phát triển vượt ra ngoài các sản phẩm thiết yếu như thức ăn, đồ chơi và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Các sản phẩm cá nhân hóa, dịch vụ trải nghiệm, chăm sóc đời sống và cả những hoạt động tưởng niệm đang trở thành các phân khúc mới, phản ánh nhu cầu ngày càng đa dạng của người nuôi thú cưng.
Theo China Pet Industry White Paper 2026, số lượng chó và mèo tại các đô thị Trung Quốc đạt khoảng 126 triệu con trong năm 2025. Thị trường tiêu dùng chó và mèo tại đô thị đạt 312,6 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 45,4 tỷ USD, và được dự báo có thể tăng lên 405 tỷ nhân dân tệ vào năm 2028.
Sự phát triển này gắn với những thay đổi trong lối sống, cấu trúc gia đình và quan niệm về mối quan hệ giữa con người với vật nuôi. Với nhiều người sống ở đô thị, thú cưng không đơn thuần là vật nuôi mà còn là nguồn hỗ trợ tinh thần, một người bạn đồng hành trong cuộc sống hằng ngày.
Từ thức ăn tươi chế biến riêng, bánh sinh nhật, quần áo thiết kế, dịch vụ chụp ảnh đến không gian nghỉ dưỡng thân thiện với thú cưng, các doanh nghiệp đang khai thác nhu cầu chăm sóc ngày càng được cá nhân hóa. Khi mối quan hệ với thú cưng được nhìn nhận gần gũi hơn với quan hệ gia đình, nhu cầu lưu giữ kỷ niệm sau khi chúng qua đời cũng trở thành một phần của hệ sinh thái tiêu dùng này.
Kim cương tưởng niệm là một trong những sản phẩm thể hiện rõ sự chuyển dịch đó. Thay vì giữ tro cốt trong bình, đặt dấu chân lên vật liệu lưu niệm hay lưu giữ ảnh, một số người chọn biến lông hoặc tro cốt thành viên đá quý nhân tạo, sau đó gắn vào nhẫn, mặt dây chuyền hoặc các món trang sức.
![]() |
Công nghệ biến ký ức thành một sản phẩm hữu hình
Các nhà cung cấp thường giới thiệu quy trình chế tác bắt đầu bằng việc làm sạch, xử lý và chiết xuất carbon từ lông hoặc tro cốt. Carbon được tinh chế, sau đó đưa vào quy trình tạo kim cương nhân tạo, phổ biến là công nghệ áp suất và nhiệt độ cao (HPHT). Sau khi hình thành tinh thể, viên đá được cắt và đánh bóng theo yêu cầu.
Theo thống kê, hiện có ít nhất 20 thương hiệu cung cấp dịch vụ kim cương tưởng niệm cho thú cưng tại Trung Quốc. Một viên kim cương 1 carat ở phân khúc phổ biến có giá khoảng 10.000-30.000 nhân dân tệ, trong khi các sản phẩm cao cấp có thể đắt hơn đáng kể.
Một số doanh nghiệp tìm cách tạo niềm tin bằng video tư vấn, phát trực tiếp tại nhà máy, ghi hình quá trình sản xuất hoặc tổ chức các chuyến tham quan. Các thương hiệu cũng cung cấp dịch vụ cá nhân hóa, từ lựa chọn màu sắc, kích thước viên đá đến thiết kế trang sức.
Ở góc độ công nghệ, kim cương nhân tạo là sản phẩm có thể được tạo ra trong phòng thí nghiệm thông qua các quy trình được kiểm soát. Nhưng giá trị của kim cương tưởng niệm không chỉ nằm ở đặc tính vật lý mà còn được hình thành bởi câu chuyện về nguồn gốc nguyên liệu, tính riêng tư, tính cá nhân hóa và niềm tin rằng viên đá chứa dấu ấn vật chất của một thú cưng cụ thể.
Đó cũng là điểm khác biệt quan trọng giữa kim cương nhân tạo thông thường và kim cương được quảng cáo là chế tác từ lông hoặc tro cốt của thú cưng. Người mua không chỉ trả tiền cho viên đá mà còn cho lời cam kết về nguồn gốc và ý nghĩa mà sản phẩm mang lại.
Giá trị tinh thần hay sự thương mại hóa nỗi đau?
Với những người lựa chọn kim cương tưởng niệm, sản phẩm có thể mang ý nghĩa vượt xa giá trị vật chất. Một chiếc nhẫn hay mặt dây chuyền trở thành vật lưu giữ ký ức, giúp họ cảm nhận sự hiện diện của người bạn đồng hành đã mất trong cuộc sống hằng ngày.
Không nên mặc định rằng những lựa chọn như vậy là lãng phí hoặc thiếu lý trí. Giá trị của một vật kỷ niệm mang tính cá nhân, và mỗi người có cách khác nhau để đối diện với mất mát. Một sản phẩm được lựa chọn tự nguyện, với thông tin rõ ràng và mức chi phí phù hợp, có thể là một hình thức tưởng nhớ ý nghĩa.
Tuy nhiên, mức giá cao và cách quảng bá dựa trên sự gắn bó tình cảm cũng khiến thị trường trở thành chủ đề gây tranh cãi. Một số ý kiến trên mạng xã hội Trung Quốc gọi kim cương tưởng niệm là “thuế IQ”, cho rằng người tiêu dùng có thể đang trả quá nhiều tiền cho một sản phẩm xa xỉ được xây dựng dựa trên yếu tố tâm lý.
Tranh luận này không chỉ xoay quanh giá cả. Trong những thời điểm người chủ đang đau buồn, các cam kết như “giữ lại một phần của thú cưng”, “đồng hành mãi mãi” hay “biến ký ức thành viên đá quý” có thể tạo ra sức hấp dẫn mạnh mẽ. Nếu thông tin về sản phẩm thiếu minh bạch hoặc lời quảng cáo vượt quá khả năng thực tế của công nghệ, cảm xúc có thể trở thành yếu tố khiến người mua khó đưa ra quyết định một cách tỉnh táo.
Khoảng trống kiểm chứng và rủi ro đối với người tiêu dùng
Một trong những vấn đề lớn nhất của ngành kim cương tưởng niệm là khả năng xác minh nguồn gốc carbon của viên kim cương thành phẩm.
Các chuyên gia ngành kim hoàn cảnh báo rằng việc kiểm định một viên đá là kim cương nhân tạo không đồng nghĩa với việc có thể chứng minh carbon trong đó thực sự đến từ lông hoặc tro cốt của một thú cưng cụ thể. Nguồn gốc nguyên liệu, quy trình xử lý và cách doanh nghiệp quản lý vật liệu ở từng công đoạn có thể khó xác minh một cách độc lập.
Video ghi hình quá trình sản xuất, dù được sử dụng để tạo niềm tin, cũng không nhất thiết là bằng chứng đầy đủ để xác nhận toàn bộ quy trình. Video có thể đã được chỉnh sửa, dàn dựng hoặc chỉ ghi lại một phần của công đoạn. Nếu nguyên liệu được chuyển qua nhiều khâu xử lý, việc xác định chính xác liệu viên đá cuối cùng có chứa carbon từ nguyên liệu ban đầu hay không sẽ càng trở nên phức tạp hơn.
Trong bối cảnh chưa có tiêu chuẩn thống nhất về truy xuất nguồn gốc, quy trình chế tác và chứng nhận riêng cho kim cương tưởng niệm thú cưng, người tiêu dùng có thể gặp khó khăn khi xảy ra tranh chấp. Một viên kim cương nhân tạo thông thường có thể được bán dưới danh nghĩa sản phẩm tưởng niệm, khiến người mua không có đủ bằng chứng để xác định hành vi gian lận.
Những vấn đề về minh bạch cũng có thể xuất hiện ở các dịch vụ hậu sự thú cưng khác, từ việc xử lý thi thể, hỏa táng, lưu giữ tro cốt đến việc sản xuất các vật phẩm kỷ niệm. Khi thị trường phát triển nhanh, chất lượng dịch vụ và mức độ tuân thủ quy định giữa các doanh nghiệp có thể không đồng đều.
| Kim cương tưởng niệm thú cưng: Giá, công nghệ và những điều cần biết - Giá tham khảo: 10.000-30.000 nhân dân tệ cho nhiều sản phẩm 1 carat tại Trung Quốc; các sản phẩm cao cấp có thể có giá cao hơn đáng kể. - Nguyên liệu: Lông hoặc tro cốt thú cưng được xử lý để chiết xuất carbon. - Công nghệ: HPHT (áp suất và nhiệt độ cao) là một trong những phương pháp được sử dụng để tạo kim cương nhân tạo. - Yêu cầu nguyên liệu: Một số báo cáo đề cập tối thiểu khoảng 3g lông để chế tác, nhưng yêu cầu thực tế tùy thuộc vào từng nhà cung cấp và quy trình. - Thị trường: Theo các báo cáo truyền thông Trung Quốc, hiện có ít nhất 20 thương hiệu cung cấp kim cương tưởng niệm cho thú cưng. |
Một thị trường cần niềm tin hơn những lời quảng cáo
Sự phát triển của kim cương tưởng niệm thú cưng tại Trung Quốc cho thấy nền kinh tế cảm xúc đang mở rộng sang những lĩnh vực ngày càng cá nhân hóa. Công nghệ cho phép tạo ra những sản phẩm mới, trong khi nhu cầu lưu giữ ký ức mở ra cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp.
Nhưng một thị trường được xây dựng trên tình cảm cũng cần những tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng tương xứng. Doanh nghiệp cần minh bạch về quy trình, nguồn nguyên liệu, giới hạn công nghệ, giá cả và trách nhiệm ở từng khâu. Những tuyên bố như “100% carbon từ thú cưng” hay “xác minh tuyệt đối nguồn gốc” cần được giải thích bằng phương pháp kiểm chứng đáng tin cậy, thay vì chỉ dựa vào hình ảnh quảng cáo.
Người tiêu dùng, trước khi đặt hàng, cũng cần tìm hiểu kỹ doanh nghiệp, yêu cầu hợp đồng ghi rõ quy trình, khối lượng nguyên liệu nhận và sử dụng, cách bảo quản, thời gian sản xuất, chính sách hoàn tiền và trách nhiệm nếu xảy ra thất lạc hoặc nhầm lẫn. Chứng nhận chất lượng kim cương nhân tạo không nên được hiểu mặc nhiên là chứng nhận nguồn carbon đến từ thú cưng.
Một món đồ tưởng niệm có thể mang giá trị lớn đối với người sở hữu, nhưng không nên trở thành khoản chi gây áp lực tài chính hoặc khiến người mua phải đánh đổi niềm tin lấy những lời hứa không thể kiểm chứng.
Trong nền kinh tế cảm xúc, công nghệ có thể biến ký ức thành vật phẩm hữu hình. Nhưng điều quyết định một thị trường có thể phát triển bền vững hay không không chỉ là khả năng tạo ra những viên đá quý, mà còn là mức độ trung thực, minh bạch và trách nhiệm đối với những người đang tìm cách lưu giữ một mối gắn bó đã mất.
| Từ giảng đường đến những bài phóng sự: khi ThS. Choi Wonseok và sinh viên DAV cùng kể câu chuyện Việt - Hàn Không chỉ gặp nhau trong những giờ học tiếng Hàn, ThS. Choi Wonseok Giảng viên thỉnh giảng tại khoa Hàn Quốc học, Học viện Ngoại ... |
| Những hình ảnh ấn tượng tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026 Chiều 28/10, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2026 với chủ đề “Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu” đã ... |


