Hầu như tất cả các thành phố lớn ở Brazil đều là thị trường buôn bán ma túy sôi động, nhưng có vẻ như hoạt động này ở Thủ đô Rio de Janeiro là mạnh hơn cả. Tại sao một thành phố đã giành được quyền đăng cai Thế vận hội Olympics 2016 lại trở thành nạn nhân của bạo lực liên quan đến ma túy như vậy? Mới đây nhất, hôm 17-18/10, đã có 25 người thiệt mạng, trong đó có 3 cảnh sát, 10 chiếc xe bus bị đốt cháy và một trưc thăng của cảnh sát bị bắn rơi. Có vẻ chính quyền thành phố trước đây đã sai lầm khi bố trí nơi ở cho các phe phái buôn bán ma túy để chúng cùng tồn tại “hòa bình”. Đồng thời, vấn đề dường như một phần cũng xuất phát từ chính lỗi của cảnh sát thành phố. Một số vũ khí mà bọn buôn bán ma túy sử dụng là mua từ cảnh sát, còn cảnh sát thì tiêu diệt những kẻ gây chuyện ngay tại hiện trường mà không quan tâm đến việc điều tra, truy tố. Thêm vào đó, sự tồn tại một lúc 3 băng nhóm ma túy mạnh, cạnh tranh lẫn nhau cũng khiến mức độ bạo lực cao hơn các thành phố khác, nơi chỉ có một băng nhóm nắm ưu thế.
Theo ước tính, tổng doanh lượng ma túy buôn bán hàng năm ở Rio vào khoảng 182 triệu USD. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng sau khi mua sản phẩm từ các nhà bán buôn, thuê người bán và đầu tư vào nhân lực và vũ khí, các nhà buôn ma túy kiếm lợi nhuận hàng năm khoảng 15 triệu USD. Tuy nhiên, việc phân chia thu nhập diễn ra khá công bằng. Thậm chí, lực lượng này được xem là “ngoại lệ” trong bức tranh chung của Brazil về sự phân phối thu nhập bất bình đẳng.
Mặc dù vậy, lợi nhuận khổng lồ cũng khiến các băng nhóm đi đến cạnh tranh gay gắt. Và không chỉ ma túy, chúng còn móc nối với nhau tìm kiếm những nguồn lợi khác từ việc buôn lậu điện và các mặt hàng khác, thậm chí cả trong lĩnh vực chính trị. Khoảng một chục thành viên hội đồng thành phố đã được bầu với sự hỗ trợ của các khối cử tri do những thành viên “có ảnh hưởng” tại địa phương lập nên. Và không có gì bất thường khi văn phòng hội đồng được tăng cường đội ngũ bảo vệ lăm lăm tay súng.
N.C.Kiên
