Sau một năm nhiều biến cố, Trung Đông có thể khởi sắc trong năm 2021?

Huyền Trâm
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Năm 2020 là một năm nhiều biến cố với Trung Đông, tương lai của khu vực trong năm 2021 sẽ tiếp tục ảm đảm hay khởi sắc?
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. (Nguồn Reuters)
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. (Nguồn Reuters)

Tròn một năm kể từ sự kiện Tướng Qasem Soleimani, Chỉ huy lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng Iran, bị ám sát trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần sân bay Baghdad.

Sau sự kiện trên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã hạ lệnh tiến hành vụ ám sát đó vì lợi ích quốc gia nhằm ngăn chặn một cuộc chiến xảy ra. Ông Trump từng tuyên bố: “Ông Soleimani đang âm mưu các cuộc tấn công thâm độc nhằm vào các nhà ngoại giao và quân nhân Mỹ”.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh cho cáo buộc của mình.

Lo ngại chiến tranh

Vụ ám sát đã dẫn đến lo ngại xảy ra chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Các bờ biển của Iran nằm ở phía Bắc của eo biển chiến lược Hormuz, nối vùng Vịnh với biển Arap. Hiện 1/3 khí đốt tự nhiên của thế giới và 1/4 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mà Iran có thể phong tỏa trong trường hợp xảy ra chiến tranh.

Iran đe dọa sẽ có phản ứng “tương xứng” sau vụ sát hại Tướng Soleimani nhưng vẫn lưu tâm đến lời kêu gọi kiềm chế và chỉ tấn công hai căn cứ Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú. Không một binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong các cuộc tấn công mà lẽ ra có thể châm ngòi cho cuộc chiến Mỹ-Iran.

Căng thẳng dần giảm bớt nhưng khi năm 2020 kết thúc và ông Trump không tái đắc cử, những đồn đoán về một cuộc xung đột vũ trang lại tăng nhanh. Chính quyền sắp mãn nhiệm của Mỹ đã gấp rút áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Iran trong những ngày cuối cùng, trước khi Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden nhậm chức trong tháng 1 này.

Cuối tháng 12/2020, ông Trump một lần nữa đưa ra cảnh báo với Iran và đe dọa chiến tranh. Ông viết trên Twitter rằng Iran phải chịu trách nhiệm vì bắn rocket vào “Vùng Xanh” của Baghdad và Đại sứ quán Mỹ tại Iraq.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif bác bỏ khẳng định của ông Trump rằng Iran đứng sau vụ tấn công ở Vùng Xanh và nói rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phải "hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ hành động mạo hiểm nào của mình”.

Tóm lại, năm 2020 được đánh dấu bởi nỗi ám ảnh của Mỹ đối với Iran và trong một số thời điểm, tưởng như có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh tàn khốc. Chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử Mỹ đã làm giảm bớt những lo ngại đó nhưng khó có thể nói trước được điều gì.

Năm tồi tệ với Lebanon và Syria

Năm 2020 là một năm tồi tệ đối với thế giới do đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, nhưng đối với Trung Đông, mọi thứ thậm chí còn tồi tệ hơn.

Năm qua bắt đầu với việc người dân Lebanon hy vọng vào một sự thay đổi trong hệ thống chính trị từ một hệ thống chia sẻ quyền lực dựa trên giáo phái sang một chính phủ kỹ trị có thể bảo vệ đất nước khỏi sự sụp đổ kinh tế. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng là đồng nội tệ mất giá 80%, thất nghiệp quy mô lớn, người Lebanon trở thành thuyền nhân mới trên biển Địa Trung Hải tìm kiếm nơi ẩn náu ở châu Âu.

Ngày 4/8/2020, hàng nghìn tấn amoni nitrat được lưu trữ không an toàn đã phát nổ và “nuốt chửng” một số khu vực sôi động nhất của Beirut, gây ra sự tàn phá lớn. Vụ nổ khiến hơn 200 người chết và 200.000 người rơi vào cảnh vô gia cư.

Trước đó, Thủ tướng Lebanon Saad Hariri buộc phải từ chức vào tháng 10/2019 và trở lại nắm quyền vào năm 2020 nhưng vẫn chưa thể thành lập chính phủ.

Mặt khác, nền kinh tế Lebanon đã sụp đổ và tác động của nó cũng được cảm nhận ở nước láng giềng Syria. Nhiều doanh nghiệp Syria tuyên bố họ đã gửi tiền tiết kiệm vào các ngân hàng của Lebanon nhưng khi các ngân hàng này áp đặt quyền kiểm soát vốn, tiền của họ cũng bị phong tỏa, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể thu hồi được.

Bị tàn phá bởi 9 năm chiến tranh kéo dài, Syria đang rất cần xây dựng lại cơ sở hạ tầng thiết yếu. Tuy nhiên, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad, cấm bất kỳ quốc gia thứ ba nào, bao gồm cả các đồng minh của ông Assad là Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, đầu tư vào Syria.

Mỹ và nhiều nước ở châu Âu cảm thấy quỹ tái thiết là đòn bẩy duy nhất mà họ có để gây áp lực đối với Tổng thống Assad, buộc ông phải thả hơn 100.000 tù nhân chính trị trong các nhà tù ở Syria và mở ra những cải cách chính trị có ý nghĩa.

Syria đã bị tàn phá trong cuộc chiến giữa chế độ ông Assad và phe nổi dậy, phần lớn đất nước đã bị nghiền nát bởi những đợt ném bom hạng nặng. Trong khi đó, người dân Syria đang phải vật lộn để đối phó với sự gia tăng theo cấp số nhân của các ca mắc Covid-19 và nạn đói.

Vụ nổ cảng Beirut. (Nguồn: Sun)
Vụ nổ cảng Beirut, Lebanon, gây tàn phá lớn. (Nguồn: Sun)

Chờ đợi những đổi thay trong năm 2021

Ngược lại với số đông, 2020 lại là một năm tốt lành đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Khi Israel sẵn sàng tổ chức bầu cử Quốc hội trở lại vào đầu năm nay, ông Netanyahu có thể phô trương các thỏa thuận hòa bình mà ông đã giành được với các nước Arap như Các Tiểu vương quốc Arap Thống nhất (UAE), Bahrain, Sudan và Morocco.

Hàng chục nghìn khách du lịch Israel đã đổ xô vào các khu chợ và bãi biển ở Dubai trong khi người dân UAE có thể chụp ảnh ở thánh địa Jerusalem đang bị tranh chấp.

Những diễn biến này đã gây thất vọng cho người dân Palestine. Người Palestine hy vọng ông Biden có thể mở lại con đường cho giải pháp hai nhà nước và nới lỏng hầu bao để cung cấp viện trợ cho những người tị nạn sống rải rác khắp khu vực.

Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng kinh tế của Lebanon và Syria được dự đoán sẽ trở nên tồi tệ hơn; không có hy vọng các bên tham chiến ở Libya và ở Yemen chấm dứt xung đột.

Tương lai của khu vực trong năm tới dường như có phần ảm đạm. Và nó sẽ ngày càng được định hình bởi sự cạnh tranh giữa các vương quốc như UAE, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, những quốc gia ủng hộ các nhóm Hồi giáo chính trị trong khu vực.

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

TGVN. Trao đổi với báo chí trong cuộc gặp thường niên vào cuối năm, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ ...

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

TGVN. Với những nữ sĩ quan làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình như Trung úy Sa Minh Ngọc, niềm tự hào đơn giản chỉ ...

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

TGVN. Năm qua, Israel đã thiết lập quan hệ với 4 quốc gia thông qua Hiệp ước Abraham. Những câu chuyện tương tự có thể ...

(theo ORF)

Bài viết cùng chủ đề

Châu Phi - Trung Đông

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 28/11, Giá vàng giảm, nhiều nỗi sợ hãi bủa vây, vàng 'sáng cửa' đầu tư, SJC sẽ gây bất ngờ?

Giá vàng hôm nay 28/11, Giá vàng giảm, nhiều nỗi sợ hãi bủa vây, vàng 'sáng cửa' đầu tư, SJC sẽ gây bất ngờ?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay giảm mạnh, không thể chạm 1.800 USD. Vàng có nhiều động lực tăng giá khi siêu biến thể Omicron làm cả thế giới bất an.
XSTG 28/11, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSTG 28/11

XSTG 28/11, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSTG 28/11

Baoquocte.vn. XSTG 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang nhanh nhất hôm nay - XSTG 28/11/2021. KQXSTG. ket qua xo so Tien Giang.
XSKG 28/11, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSKG 28/11

XSKG 28/11, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSKG 28/11

Baoquocte.vn. XSKG 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang nhanh nhất hôm nay - XSKG 28/11/2021. KQXSKG chủ Nhật. ket qua xo so Kien Giang
XSDL 28/11, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 28/11/2021. KQXSDL 28/11

XSDL 28/11, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 28/11/2021. KQXSDL 28/11

Baoquocte.vn. XSDL 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt nhanh nhất hôm nay - XSDL 28/11/2021. Ket qua xo so Da Lat. KQXSDL.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/11/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Anh: Bão tuyết hoành hành, nhiều nơi mất điện, thiệt hại về người

Anh: Bão tuyết hoành hành, nhiều nơi mất điện, thiệt hại về người

Baoquocte.vn. Hai người thiệt mạng và hàng chục nghìn người trong cảnh mất điện khi cơn bão tuyết Arwen mang theo lượng tuyết đổ bộ nhiều địa phương của Anh.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thị trưởng thành phố Bern và lãnh đạo một số tập đoàn của Thụy Sỹ

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thị trưởng thành phố Bern và lãnh đạo một số tập đoàn của Thụy Sỹ

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đề nghị chính quyền hai thành phố Bern và Hà Nội tăng cường hợp tác, nhất là trong lĩnh vực quản lý đô thị.
Nhà khoa học Anh tin tưởng vaccine có thể chặn đứng biến thể Omicron

Nhà khoa học Anh tin tưởng vaccine có thể chặn đứng biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Các hãng dược phẩm: AstraZeneca, Pfizer, BioNTech, Moderna... thông báo nghiên cứu Omicron và tự tin có thể đối phó hiệu quả với biến thể này.
Australia: Viên kim cương lồng trong kim cương có tuổi đời 1.400 triệu năm màu tím hiếm gặp

Australia: Viên kim cương lồng trong kim cương có tuổi đời 1.400 triệu năm màu tím hiếm gặp

Baoquocte.vn. Một công ty khai mỏ phát hiện ra một viên kim cương lồng trong kim cương siêu hiếm ở miền Tây Australia, ước tính đã hàng nghìn triệu năm tuổi.
AFF Cup 2020: Báo Indonesia nể phục khả năng ghi bàn của tiền đạo Nguyễn Tiến Linh

AFF Cup 2020: Báo Indonesia nể phục khả năng ghi bàn của tiền đạo Nguyễn Tiến Linh

Baoquocte.vn. Theo báo Indonesia, Tiến Linh là một trong những cầu thủ sẽ tỏa sáng tại AFF Cup 2020 và Việt Nam là đội tuyển mạnh nhất ở sự kiện lần ...
Quần đảo Solomon yên bình trở lại sau 3 ngày bạo loạn đường phố

Quần đảo Solomon yên bình trở lại sau 3 ngày bạo loạn đường phố

Baoquocte.vn. Quần đảo Solomon đã yên bình sau 3 ngày xảy ra các cuộc biểu tình dẫn tới bạo loạn đường phố, phải ban bố lệnh giới nghiêm vô thời hạn ở thủ đô.
Đức phát hiện ca nghi nhiễm biến thể Omicron, châu Âu nâng cấp độ cảnh giác

Đức phát hiện ca nghi nhiễm biến thể Omicron, châu Âu nâng cấp độ cảnh giác

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Bộ trưởng Xã hội bang Hesse ở miền Tây nước Đức, ông Kai Klose cho hay, nhiều khả năng Omicron được phát hiện mới đây ở châu Phi đã xâm nhập Đức.
Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Nhiều nước châu Á siết chặt kiểm soát biên giới do biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhật Bản và Srilanka vừa đưa ra các quy định về nhập cảnh nhằm hạn chế sự lây lan của biến thể Omicron.
Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Campuchia lạc quan về việc ASEAN và Trung Quốc hoàn tất COC trong năm 2022

Baoquocte.vn. Campuchia hy vọng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) sẽ được hoàn tất vào năm 2022, khi Campuchia tiếp quản ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN.
Israel hoan nghênh ý kiến Anh đưa Hamas vào danh sách khủng bố

Israel hoan nghênh ý kiến Anh đưa Hamas vào danh sách khủng bố

Baoquocte.vn. Ngày 26/11, Anh đã liệt toàn bộ thành viên của phong trào Hồi giáo Hamas đang kiểm soát Dải Gaza là 'nhóm khủng bố Hồi giáo'.
Thủ tướng Nhật Bản lên tiếng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên

Thủ tướng Nhật Bản lên tiếng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio phát biểu bày tỏ lo ngại về sự phát triển nhanh chóng về vũ khí siêu thanh của Triều Tiên.
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

PGS. TS. Hoàng Anh Tuấn: Thượng đỉnh trực tuyến Mỹ-Trung khó giải quyết mâu thuẫn đã tích tụ từ lâu

Baoquocte.vn. Mỹ-Trung Quốc tổ chức các cuộc tiếp xúc cấp cao cho thấy nhu cầu thu hẹp các cách biệt, không để sự cạnh tranh, đối đầu vượt tầm kiểm soát.
Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Tình hình Syria: Chấp nhận thực tế

Baoquocte.vn. Những diễn biến gần đây tại Syria cho thấy những dấu hiệu về chiều hướng khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Syria và thế giới Arab. báo TG&VN bình luận.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Biến đổi khí hậu: Chờ đợi gì từ COP26?

Biến đổi khí hậu: Chờ đợi gì từ COP26?

Baoquocte.vn. Các chuyên gia cảnh báo rằng, thế giới không còn nhiều thời gian để thờ ơ trước những tác động mạnh mẽ của quá trình biến đổi khí hậu.
Điểm mặt những 'đối thủ' đáng gờm của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Điểm mặt những 'đối thủ' đáng gờm của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Cuộc đua cho vị trí Tổng thống Pháp được các chuyên gia dự báo sẽ là một cuộc cạnh tranh khốc liệt bởi sự đa dạng trong thành phần các ứng viên.
Phiên bản di động