Sau một năm nhiều biến cố, Trung Đông có thể khởi sắc trong năm 2021?

Huyền Trâm
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Năm 2020 là một năm nhiều biến cố với Trung Đông, tương lai của khu vực trong năm 2021 sẽ tiếp tục ảm đảm hay khởi sắc?
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. (Nguồn Reuters)
Ảnh của Tướng Soleimani trên đường phố Tehran, Iran. Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. (Nguồn Reuters)

Tròn một năm kể từ sự kiện Tướng Qasem Soleimani, Chỉ huy lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng Iran, bị ám sát trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần sân bay Baghdad.

Sau sự kiện trên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã hạ lệnh tiến hành vụ ám sát đó vì lợi ích quốc gia nhằm ngăn chặn một cuộc chiến xảy ra. Ông Trump từng tuyên bố: “Ông Soleimani đang âm mưu các cuộc tấn công thâm độc nhằm vào các nhà ngoại giao và quân nhân Mỹ”.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh cho cáo buộc của mình.

Lo ngại chiến tranh

Vụ ám sát đã dẫn đến lo ngại xảy ra chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Các bờ biển của Iran nằm ở phía Bắc của eo biển chiến lược Hormuz, nối vùng Vịnh với biển Arap. Hiện 1/3 khí đốt tự nhiên của thế giới và 1/4 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua eo biển Hormuz mà Iran có thể phong tỏa trong trường hợp xảy ra chiến tranh.

Iran đe dọa sẽ có phản ứng “tương xứng” sau vụ sát hại Tướng Soleimani nhưng vẫn lưu tâm đến lời kêu gọi kiềm chế và chỉ tấn công hai căn cứ Iraq, nơi có quân đội Mỹ đồn trú. Không một binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong các cuộc tấn công mà lẽ ra có thể châm ngòi cho cuộc chiến Mỹ-Iran.

Căng thẳng dần giảm bớt nhưng khi năm 2020 kết thúc và ông Trump không tái đắc cử, những đồn đoán về một cuộc xung đột vũ trang lại tăng nhanh. Chính quyền sắp mãn nhiệm của Mỹ đã gấp rút áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Iran trong những ngày cuối cùng, trước khi Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden nhậm chức trong tháng 1 này.

Cuối tháng 12/2020, ông Trump một lần nữa đưa ra cảnh báo với Iran và đe dọa chiến tranh. Ông viết trên Twitter rằng Iran phải chịu trách nhiệm vì bắn rocket vào “Vùng Xanh” của Baghdad và Đại sứ quán Mỹ tại Iraq.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif bác bỏ khẳng định của ông Trump rằng Iran đứng sau vụ tấn công ở Vùng Xanh và nói rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phải "hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ hành động mạo hiểm nào của mình”.

Tóm lại, năm 2020 được đánh dấu bởi nỗi ám ảnh của Mỹ đối với Iran và trong một số thời điểm, tưởng như có thể dẫn đến một cuộc chiến tranh tàn khốc. Chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử Mỹ đã làm giảm bớt những lo ngại đó nhưng khó có thể nói trước được điều gì.

Năm tồi tệ với Lebanon và Syria

Năm 2020 là một năm tồi tệ đối với thế giới do đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, nhưng đối với Trung Đông, mọi thứ thậm chí còn tồi tệ hơn.

Năm qua bắt đầu với việc người dân Lebanon hy vọng vào một sự thay đổi trong hệ thống chính trị từ một hệ thống chia sẻ quyền lực dựa trên giáo phái sang một chính phủ kỹ trị có thể bảo vệ đất nước khỏi sự sụp đổ kinh tế. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng là đồng nội tệ mất giá 80%, thất nghiệp quy mô lớn, người Lebanon trở thành thuyền nhân mới trên biển Địa Trung Hải tìm kiếm nơi ẩn náu ở châu Âu.

Ngày 4/8/2020, hàng nghìn tấn amoni nitrat được lưu trữ không an toàn đã phát nổ và “nuốt chửng” một số khu vực sôi động nhất của Beirut, gây ra sự tàn phá lớn. Vụ nổ khiến hơn 200 người chết và 200.000 người rơi vào cảnh vô gia cư.

Trước đó, Thủ tướng Lebanon Saad Hariri buộc phải từ chức vào tháng 10/2019 và trở lại nắm quyền vào năm 2020 nhưng vẫn chưa thể thành lập chính phủ.

Mặt khác, nền kinh tế Lebanon đã sụp đổ và tác động của nó cũng được cảm nhận ở nước láng giềng Syria. Nhiều doanh nghiệp Syria tuyên bố họ đã gửi tiền tiết kiệm vào các ngân hàng của Lebanon nhưng khi các ngân hàng này áp đặt quyền kiểm soát vốn, tiền của họ cũng bị phong tỏa, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể thu hồi được.

Bị tàn phá bởi 9 năm chiến tranh kéo dài, Syria đang rất cần xây dựng lại cơ sở hạ tầng thiết yếu. Tuy nhiên, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad, cấm bất kỳ quốc gia thứ ba nào, bao gồm cả các đồng minh của ông Assad là Nga, Trung Quốc và Ấn Độ, đầu tư vào Syria.

Mỹ và nhiều nước ở châu Âu cảm thấy quỹ tái thiết là đòn bẩy duy nhất mà họ có để gây áp lực đối với Tổng thống Assad, buộc ông phải thả hơn 100.000 tù nhân chính trị trong các nhà tù ở Syria và mở ra những cải cách chính trị có ý nghĩa.

Syria đã bị tàn phá trong cuộc chiến giữa chế độ ông Assad và phe nổi dậy, phần lớn đất nước đã bị nghiền nát bởi những đợt ném bom hạng nặng. Trong khi đó, người dân Syria đang phải vật lộn để đối phó với sự gia tăng theo cấp số nhân của các ca mắc Covid-19 và nạn đói.

Vụ nổ cảng Beirut. (Nguồn: Sun)
Vụ nổ cảng Beirut, Lebanon, gây tàn phá lớn. (Nguồn: Sun)

Chờ đợi những đổi thay trong năm 2021

Ngược lại với số đông, 2020 lại là một năm tốt lành đối với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Khi Israel sẵn sàng tổ chức bầu cử Quốc hội trở lại vào đầu năm nay, ông Netanyahu có thể phô trương các thỏa thuận hòa bình mà ông đã giành được với các nước Arap như Các Tiểu vương quốc Arap Thống nhất (UAE), Bahrain, Sudan và Morocco.

Hàng chục nghìn khách du lịch Israel đã đổ xô vào các khu chợ và bãi biển ở Dubai trong khi người dân UAE có thể chụp ảnh ở thánh địa Jerusalem đang bị tranh chấp.

Những diễn biến này đã gây thất vọng cho người dân Palestine. Người Palestine hy vọng ông Biden có thể mở lại con đường cho giải pháp hai nhà nước và nới lỏng hầu bao để cung cấp viện trợ cho những người tị nạn sống rải rác khắp khu vực.

Năm 2021 dự kiến sẽ chứng kiến sự tan băng của quan hệ giữa Mỹ và Iran, nhưng bất kỳ thay đổi nào, nếu có, sẽ diễn ra rất từ từ. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng kinh tế của Lebanon và Syria được dự đoán sẽ trở nên tồi tệ hơn; không có hy vọng các bên tham chiến ở Libya và ở Yemen chấm dứt xung đột.

Tương lai của khu vực trong năm tới dường như có phần ảm đạm. Và nó sẽ ngày càng được định hình bởi sự cạnh tranh giữa các vương quốc như UAE, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, những quốc gia ủng hộ các nhóm Hồi giáo chính trị trong khu vực.

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

Ngoại giao Việt Nam 2020: Khi vai trò dẫn dắt 'gặp' quan tâm chung và sự thích ứng với tình hình thực tế

TGVN. Trao đổi với báo chí trong cuộc gặp thường niên vào cuối năm, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ ...

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

Niềm tự hào của 'bóng hồng mũ nồi xanh' gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc

TGVN. Với những nữ sĩ quan làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình như Trung úy Sa Minh Ngọc, niềm tự hào đơn giản chỉ ...

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

Israel và những điều không thể dự liệu trong năm 2021

TGVN. Năm qua, Israel đã thiết lập quan hệ với 4 quốc gia thông qua Hiệp ước Abraham. Những câu chuyện tương tự có thể ...

(theo ORF)

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Châu Phi - Trung Đông

Đọc thêm

Syria: Tàu chiến Nga tấn công tên lửa nhà máy lọc dầu ở Aleppo, 4 người thiệt mạng

Syria: Tàu chiến Nga tấn công tên lửa nhà máy lọc dầu ở Aleppo, 4 người thiệt mạng

Loạt vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào các nhà máy lọc dầu ở miền Bắc Syria, khiến 4 người thiệt mạng và hơn 20 người khác bị thương.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật ngày 7/3/2021: Song Ngư đừng quá đa nghi, Sư Tử vướng bận chuyện quá khứ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật ngày 7/3/2021: Song Ngư đừng quá đa nghi, Sư Tử vướng bận chuyện quá khứ

Tử vi hôm nay 7/3 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Giá vàng hôm nay 7/3: Vàng hết cửa tăng, giải mã lý do có thể xuống 1.600 USD/ounce

Giá vàng hôm nay 7/3: Vàng hết cửa tăng, giải mã lý do có thể xuống 1.600 USD/ounce

Bây giờ, câu hỏi quan trọng đối với nhà đầu tư là giá vàng có thể giảm bao nhiêu trước khi chạm đáy?
Singapore ủng hộ nỗ lực của ASEAN nhằm cải thiện tình hình Myanmar

Singapore ủng hộ nỗ lực của ASEAN nhằm cải thiện tình hình Myanmar

Singapore đã đóng góp hơn 1 triệu SGD viện trợ nhân đạo cho cả Bangladesh và Myanmar.
Giá trị vượt thời gian về đối ngoại của Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946

Giá trị vượt thời gian về đối ngoại của Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946

Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 cho phép Nhà nước Việt Nam VNDCCH trong những thời điểm nguy nan của đất nước biến nghịch thành thuận...
Johnson & Johnson gia nhập 'làng' vaccine ngừa Covid-19

Johnson & Johnson gia nhập 'làng' vaccine ngừa Covid-19

Vaccine ngừa Covid-19 Johnson & Johnson đã được FDA cấp phép sử dụng khẩn cấp, trở thành loại vaccine thứ ba được quốc gia này cấp phép
Hải Dương sẽ được hỗ trợ 35.000 liều vaccine phòng Covid-19

Hải Dương sẽ được hỗ trợ 35.000 liều vaccine phòng Covid-19

Hải Dương là một trong 13 tỉnh, thành phố của cả nước được tiêm vaccine Covid-19 đợt đầu (ngày 8/3)
AFP: Chuyên gia LHQ nói Triều Tiên vi phạm hạn ngạch nhập khẩu xăng dầu

AFP: Chuyên gia LHQ nói Triều Tiên vi phạm hạn ngạch nhập khẩu xăng dầu

AFP tiết lộ rằng Triều Tiên đã nhập khẩu bất hợp pháp các sản phẩm dầu mỏ tinh chế vào năm ngoái nhiều hơn mức cho phép.
Không phải ông Trump, Tổng thống Mỹ Biden mới là đối thủ đáng sợ của ông Tập

Không phải ông Trump, Tổng thống Mỹ Biden mới là đối thủ đáng sợ của ông Tập

Với ông Tập Cận Bình, động thái của chính quyền ông Trump có thể không đáng lo ngại bằng những kế hoạch mới của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Ngắm Hà Nội đẹp lạ thường mỗi mùa hoa gạo về

Ngắm Hà Nội đẹp lạ thường mỗi mùa hoa gạo về

Vào những ngày tháng Ba, hoa gạo nở rộ, Hà Nội trở nên đẹp lạ thường với sắc đỏ giữa phố đông.
Syria: Tàu chiến Nga tấn công tên lửa nhà máy lọc dầu ở Aleppo, 4 người thiệt mạng

Syria: Tàu chiến Nga tấn công tên lửa nhà máy lọc dầu ở Aleppo, 4 người thiệt mạng

Loạt vụ tấn công bằng tên lửa nhằm vào các nhà máy lọc dầu ở miền Bắc Syria, khiến 4 người thiệt mạng và hơn 20 người khác bị thương.
Singapore ủng hộ nỗ lực của ASEAN nhằm cải thiện tình hình Myanmar

Singapore ủng hộ nỗ lực của ASEAN nhằm cải thiện tình hình Myanmar

Singapore đã đóng góp hơn 1 triệu SGD viện trợ nhân đạo cho cả Bangladesh và Myanmar.
AFP: Chuyên gia LHQ nói Triều Tiên vi phạm hạn ngạch nhập khẩu xăng dầu

AFP: Chuyên gia LHQ nói Triều Tiên vi phạm hạn ngạch nhập khẩu xăng dầu

AFP tiết lộ rằng Triều Tiên đã nhập khẩu bất hợp pháp các sản phẩm dầu mỏ tinh chế vào năm ngoái nhiều hơn mức cho phép.
Tình hình Yemen: Giao tranh ác liệt với phiến quân Houthi, ít nhất 90 người thiệt mạng

Tình hình Yemen: Giao tranh ác liệt với phiến quân Houthi, ít nhất 90 người thiệt mạng

Các vụ giao tranh ác liệt giữa lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen và phiến quân Houthi khiến ít nhất 90 người thiệt mạng.
Hậu vụ bạo loạn tại Đồi Capitol: Mọi thứ đã thay đổi kể từ ngày 6/1

Hậu vụ bạo loạn tại Đồi Capitol: Mọi thứ đã thay đổi kể từ ngày 6/1

Khi được hỏi về mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa đối với Đồi Capitol, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ nói 'mọi thứ đã thay đổi kể từ ngày 6/1'
Có gì 'hot' trong cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Czech và Ngoại trưởng Mỹ?

Có gì 'hot' trong cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Czech và Ngoại trưởng Mỹ?

Thủ tướng Czech điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ, thảo luận về hợp tác an ninh trong khuôn khổ NATO, đại dịch Covid-19 và mạng 5G.
Có gì sau Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời của Mỹ?

Có gì sau Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời của Mỹ?

Thể hiện tầm nhìn của Tổng thống Joe Biden, Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời đã vạch ra đường hướng để đưa Mỹ 'trở lại' trường quốc tế.
Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Chính quyền Tổng thống Joe Biden muốn nhắn gửi ba thông điệp tới nước Mỹ, đồng minh và đối thủ qua hành động quân sự táo bạo vừa qua tại Syria.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Phiên bản di động