Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Đào Anh
Trước Thế chiến I, công dân châu Âu có thể đi từ Paris, Pháp đến Saint Petersburg, Liên Xô mà không cần có hộ chiếu hay loại giấy thông hành nào. Sau Thế chiến II, sự nghi kỵ lẫn nhau dẫn đến việc hộ chiếu trở thành vật cần thiết khi di chuyển trong phạm vi châu lục.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu
Ngày 31/3, Romania và Bulgaria chính thức gia nhập một phần khối Schengen của Liên minh châu Âu. (Nguồn: AFP)

Ngày 14/6/1985 tại Schengen, một thị trấn nhỏ nổi tiếng về nghề nấu rượu nằm ở cực Đông - Nam của nước Luxembourg, năm nước thuộc Cộng đồng châu Âu (EU) là Pháp, Bỉ, Hà Lan, Luxembourg và Tây Đức cùng nhau ký Hiệp ước Schengen, thỏa thuận bãi bỏ việc kiểm soát biên giới giữa năm nước này.

Hiệp ước Schengen nhằm khôi phục lại trật tự, niềm tin lẫn nhau giữa các quốc gia châu Âu được hình thành từ lâu đời. Văn bản này chính là tiền đề cho công dân được đi lại tự do trong vùng lãnh thổ chung của năm nước mà không cần xin visa (thị thực).

Từ năm quốc gia đến "đại lãnh thổ"

Đến năm 1995, Thỏa thuận và Hiệp ước Schengen đi vào thực hiện chính thức, biến khu vực Schengen trở thành một “đại lãnh thổ” thống nhất, trong đó các nước thành viên đều mở cửa, bãi bỏ các biện pháp kiểm soát ở biên giới, cho phép công dân đi lại tự do trong khu vực.

Gần 40 năm qua, các quốc gia thành viên Schengen không ngừng đề xuất những sáng kiến và áp dụng các chính sách phù hợp để phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch trong khối.

Thứ nhất, đó là visa Schengen. Đối với công dân các nước ngoài khối Schenghen, sự ra đời visa Schengen giúp họ có cơ hội tiếp cận một lúc với 27 nước chỉ bằng một lần thực hiện thủ tục xin visa. Điều này giúp Schengen trở thành điểm đến thống nhất, rộng lớn và hấp dẫn hơn rất nhiều so với từng nước riêng lẻ trước đó.

Thêm nữa, đây là lợi thế cạnh tranh để thu hút vốn đầu tư, nguồn lực lao động và du khách nước ngoài đến tham quan, sinh sống, học tập, làm việc, kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế xã hội trong khu vực vượt bậc so với trước kia. Ngoài ra, việc xoá bỏ kiểm soát biên giới góp phần giảm thời gian, giá thành vận chuyển hàng hóa qua châu Âu, thúc đẩy xúc tiến thương mại và hợp tác nhiều mặt giữa các nước.

Thứ hai, đó là hệ thống thông tin Schengen (SIS). SIS giúp các nước thành viên tăng cường hợp tác xuyên biên giới thông qua việc thiết lập hệ thống cảnh sát, hải quan, biên phòng và hệ thống thông tin chung đối với tất cả các bên tham gia Hiệp ước. SIS là kho cơ sở dữ liệu chung bao gồm thông tin về người cần tìm kiếm, mất tích hoặc đang bị truy nã cũng như xe và giấy tờ tùy thân liên quan, góp phần đáng kể cho quá trình tìm kiếm thông tin cũng như bảo vệ an ninh trong khu vực.

Đây cũng là công cụ đắc lực nhằm giúp cảnh sát và cơ quan lãnh sự truy cập kho dữ liệu chung về tội phạm, trao đổi thông tin trực tiếp, giám sát xuyên biên giới và truy bắt tội phạm nhằm chống khủng bố, buôn bán người và nhập cư bất hợp pháp.

Thứ ba, đó là hệ thống xuất nhập cảnh (EES). EES đã thúc đẩy tự động hóa việc đăng ký và kiểm soát dữ liệu cá nhân của công dân các quốc gia ngoài EU qua biên giới bên ngoài Khu vực Schengen. Trong đó, ESS sẽ thay thế hệ thống đóng dấu hộ chiếu thủ công và giám sát điện tử từng lần nhập cảnh và xuất cảnh, từ chối nhập cảnh và thời gian lưu trú của công dân các nước ngoài EU khi họ đi qua biên giới.

Quá trình không ngừng mở rộng

Kể từ khi thành lập, khối Schengen đã trải qua bảy lần mở rộng. Bắt đầu từ năm 1991, khối Schengen được mở rộng với sự gia nhập của Italy, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha (1991), Hy Lạp (1992), Áo (1995), Đan Mạch, Phần Lan, Thụy Điển cùng với Iceland, Na Uy (1996). Sau đợt mở rộng trên, khu vực Hiệp ước Schengen có 15 thành viên.

Ngày 21/12/2007, khu vực Schengen có thêm chín thành viên mới là Czech, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Ba Lan, Slovakia và Slovenia, nâng tổng số các nước trong khối lên 24 nước với hơn 400 triệu dân, đưa biên giới khu vực Schengen tiến sát tới các nước Ukraine, Belarus và Nga.

Những năm tiếp theo, Schengen lại được mở rộng với sự kết nạp của Thụy Sỹ (2008), Liechtenstein (2011) và Croatia (1/1/2023). Đến 31/3/2024, sau 13 năm chờ đợi, Bulgaria và Romania gia nhập một phần khối đi lại tự do Schengen với việc bỏ kiểm soát biên giới đường hàng không và đường biển.

Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát trên biên giới đất liền sẽ vẫn được duy trì do Áo phản đối việc các nước Đông Âu trở thành thành viên chính thức của khu vực Schengen vì lo ngại làn sóng người xin tị nạn tràn vào.

Sau khi Bulgaria và Romania gia nhập, khu vực Schengen hiện có 29 thành viên, bao gồm 25 trong số 27 quốc gia thành viên EU, cùng với và các quốc gia còn lại trong khối Schengen là Thụy Sỹ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.

Trước khi kết nạp thêm Bulgaria và Romania, khu vực này gồm 27 quốc gia thành viên, trải rộng trên diện tích 4 triệu km2, với dân số gần 420 triệu người. Với việc gia nhập của Romania và Bulgaria, khu vực Schengen tăng lên 4,5 triệu km2 trong khi dân số tăng lên 450 triệu người.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho rằng, đây là thời khắc lịch sử của khối Schengen và nêu rõ các nước đang cùng nhau xây dựng một châu Âu mạnh mẽ, đoàn kết hơn cho mọi công dân. Tuyên bố của EC nhấn mạnh, Bulgaria và Romania sẽ góp phần tăng cường các nỗ lực chung của châu Âu nhằm giải quyết vấn đề an ninh của EU ở các biên giới ngoài khối và thách thức về di cư.

Tác động của sức hấp dẫn mới

Việc Bulgaria và Romania gia nhập một phần khối đi lại tự do Schengen đã có ảnh hưởng lớn đến hợp tác và hội nhập ở châu Âu.

Đầu tiên, sự gia nhập Schengen của Bulgaria và Romania đã xóa bỏ rào cản tự do di chuyển của hai quốc gia này trên đường biển và đường hàng không cũng như gỡ bỏ đường biên giới đất liền với các nước còn lại trong khối.

Đầu tháng 3/2024, Ủy ban châu Âu đã đưa ra các Khung hợp tác tăng cường hợp tác về di cư, an ninh biên giới và các thủ tục tị nạn. Những khuôn khổ này được xây dựng dựa trên các dự án thí điểm thành công về quy trình tị nạn và hồi hương nhanh chóng.

Ngoài ra, sáng kiến hợp tác cảnh sát khu vực đã được thiết lập giữa các quốc gia thành viên dọc theo các tuyến đường di cư lớn như Bulgaria, Romania, Áo, Hy Lạp, Hungary và Slovakia nhằm mục đích tìm giải pháp lâu dài để giải quyết các nguy cơ cấp bách hiện tại, trong đó có vấn đề giải quyết tội phạm xuyên biên giới.

Sự gia nhập của Bulgaria và Romania được dự báo tạo nên những thay đổi mới trong làn sóng nhập cư. Thủ tục nhập cư của EU cần có những thay đổi phù hợp để thích ứng với việc Bulgaria và Romania gia nhập Schengen bằng đường hàng không và đường biển. Các quốc gia sẽ cần điều chỉnh việc cấp thị thực và chính sách biên giới bên ngoài để phù hợp với các quy định cập nhật của Schengen. Điều này dẫn đến một số thay đổi trong thủ tục nhập cư nói chung.

Bên cạnh đó, việc khối Schengen có thêm hai nước Đông Âu mở ra một kỷ nguyên mới cho châu Âu thống nhất cũng như chứng minh về giá trị và an ninh Schengen.

Đây là cột mốc lịch sử tượng trưng cho cam kết của EU đối với một liên minh ngày càng chặt chẽ hơn, được xây dựng dựa trên những lợi ích căn bản trong việc bảo đảm quyền tự do di chuyển cho người dân.

Bằng cách tham gia khối Schengen, hai nước này giúp mở rộng khu vực di chuyển tự do lớn nhất trên toàn cầu, khiến nó càng trở nên hấp dẫn hơn.

Cuối cùng, đối với công dân Bulgaria và Romania, họ đã phần nào hoàn thành “giấc mơ 13 năm”. Việc gia nhập khu vực Schengen mang lại cảm giác tự hào và kết nối mạnh mẽ với châu Âu.

Theo các chuyên gia về chính sách đối ngoại, nhiều người Bulgaria và Romania cảm thấy bị cô lập khi phải đi qua làn đường riêng tại các cửa khẩu biên giới. Việc dỡ bỏ hàng đợi kiểm soát biên giới giúp họ có thể vượt qua các chốt kiểm tra biên giới chỉ trong vài phút, giúp hành trình của họ thuận tiện và tự do hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội mới được mở ra, Bulgaria và Romania vẫn còn gặp nhiều thách thức sau khi gia nhập, trong đó phải kể đến những trở ngại trong giao thông đường bộ. Các đơn vị vận tải đường bộ vẫn đang phải đối mặt với những tổn thất tài chính do phải chờ đợi không thời hạn ở biên giới đất liền với các nước láng giềng. Cả hai chính phủ đều quyết tâm đàm phán để đạt được quyền tự do đi lại trên bộ, tiến tới đạt được tư cách thành viên đầy đủ của Schengen vào cuối năm nay.

Sự mở rộng mới nhất cho thấy lục địa châu Âu đang tiếp tục nỗ lực thể hiện sự gắn kết mạnh mẽ hướng tới phát triển mới. Chắc chắn, vẫn sẽ có những tồn tại, chẳng hạn như di cư, an ninh và bảo đảm hợp tác giữa các quốc gia tham gia…

Khu vực Schengen cần tiếp tục phát triển, đổi mới và thích ứng với thay đổi của hoàn cảnh, đặc biệt là những thay đổi địa chính trị ngày nay. Giải quyết được những thách thức này chắc chắn sẽ là một trong những ưu tiên trước mắt của EU để bảo đảm cho khu vực này duy trì và củng cố hình ảnh của mình, vốn là biểu tượng của sự thống nhất và tiến bộ của châu Âu.

Thêm 2 quốc gia Đông Âu gia nhập khu vực Schengen

Thêm 2 quốc gia Đông Âu gia nhập khu vực Schengen

Sau 13 năm chờ đợi, bắt đầu từ ngày 31/3, Bulgaria và Romania sẽ gia nhập một phần khu vực tự do đi lại Schengen ...

Rủi ro mới của EU: Từ chối 'yêu' Nga, đặt cược hết vào Mỹ, nguồn năng lượng mới của châu Âu có thật an toàn?

Rủi ro mới của EU: Từ chối 'yêu' Nga, đặt cược hết vào Mỹ, nguồn năng lượng mới của châu Âu có thật an toàn?

EU đã chính thức thay thế nguồn năng lượng Nga bằng nguồn cung cấp Mỹ, kể từ sau khi Moscow phát động chiến dịch quân ...

Hà Lan bất ngờ ‘quay xe’, bật đèn xanh để quốc gia Đông Âu này gia nhập khu vực đi lại tự do Schengen

Hà Lan bất ngờ ‘quay xe’, bật đèn xanh để quốc gia Đông Âu này gia nhập khu vực đi lại tự do Schengen

Một phái đoàn do Ủy ban châu Âu dẫn đầu mới đây đã tới Bulgaria và không phát hiện thiếu sót nào, bao gồm vấn ...

EU mở đường cho Bulgaria và Romania toàn quyền tiếp cận khu vực Schengen

EU mở đường cho Bulgaria và Romania toàn quyền tiếp cận khu vực Schengen

Bắt nguồn từ một dự án liên chính phủ giữa 5 quốc gia thành viên EU vào năm 1985, khu vực Schengen đã dần dần ...

Chuyên gia EU: Châu Âu thức tỉnh sau 'giấc ngủ Đông', cục diện xung đột Nga-Ukraine sắp có bước chuyển?

Chuyên gia EU: Châu Âu thức tỉnh sau 'giấc ngủ Đông', cục diện xung đột Nga-Ukraine sắp có bước chuyển?

Mặc dù bức ảnh chụp chung (family photo) sau cuộc họp thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo EU ngày 21/3 cho thấy mỗi người ...

Đọc thêm

XSMB 31/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 31/5/2024. dự đoán XSMB 31/5/2024

XSMB 31/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 31/5/2024. dự đoán XSMB 31/5/2024

XSMB 31/5 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 31/5/2024. xổ số hôm nay 31/5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ ...
Vietlott 31/5, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 6 ngày 31/5/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 31/5, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 6 ngày 31/5/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 31/5 - xổ số Vietlott Mega 31/5. Trực tiếp xổ số Vietlott hôm nay 31/5/2024 nhanh nhất và chính xác nhất. Vietlott Mega 645 hôm nay.
XSVL 31/5, Trực tiếp kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 31/5/2024. KQXSVL thứ 6

XSVL 31/5, Trực tiếp kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay 31/5/2024. KQXSVL thứ 6

XSVL 31/5 - Trực tiếp kết quả xổ số Vĩnh Long hôm nay - XSVL 31/5/2024. xo so vinh long. KQXSVL thứ 6. kết quả xổ số Vĩnh Long ngày ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 31/5/2024: Tuổi Tý cải thiện thu nhập

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 31/5/2024: Tuổi Tý cải thiện thu nhập

Xem tử vi 31/5 - tử vi 12 con giáp hôm nay 31/5/2024 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 31/5/2024: Song Tử có vận may tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 31/5/2024: Song Tử có vận may tình cảm

Tử vi hôm nay 31/5/2024 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 31/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Sáu 31/5/2024. xổ số hôm nay 31/5

XSMN 31/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Sáu 31/5/2024. xổ số hôm nay 31/5

XSMN 31/5 - kết quả xổ số ngày 31 tháng 5. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 31/5/2024. xổ số hôm nay 31/5. xo so mien nam. SXMN ...
Quan hệ quốc phòng Trung Quốc-Singapore ‘nồng ấm và thân thiện’

Quan hệ quốc phòng Trung Quốc-Singapore ‘nồng ấm và thân thiện’

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Đổng Quân đang có chuyến thăm Singapore, dự kiến gặp lãnh đạo cấp cao nước chủ nhà và tham dự Đối thoại Shangri-La.
Mỹ triệt phá nhóm tội phạm lừa chính phủ 6 tỷ USD, Ukraine phản công, bắn hạ loạt UAV Nga; Mỹ-Nhật-Hàn phối hợp chặt sau vụ Triều Tiên phóng tên lửa

Mỹ triệt phá nhóm tội phạm lừa chính phủ 6 tỷ USD, Ukraine phản công, bắn hạ loạt UAV Nga; Mỹ-Nhật-Hàn phối hợp chặt sau vụ Triều Tiên phóng tên lửa

Ấn Độ phóng thử thành công tên lửa không đối đất bản địa, Trung Quốc phản đối Mỹ can thiệp nội bộ Cuba, Bắc Kinh kêu gọi tổ chức hội nghị hòa bình Trung Đông...
Lo ngại mất an ninh trật tự, Mexico loại bỏ gần 100 điểm bỏ phiếu

Lo ngại mất an ninh trật tự, Mexico loại bỏ gần 100 điểm bỏ phiếu

Ngày 29/5, Viện Bầu cử quốc gia Mexico (INE) cho biết cơ quan này sẽ không lắp đặt gần 100 điểm bỏ phiếu tại một số địa phương do lo ngại về an ninh.
Tàu chở hàng Hy Lạp bị trúng 3 tên lửa của lực lượng Houthi

Tàu chở hàng Hy Lạp bị trúng 3 tên lửa của lực lượng Houthi

Ngày 29/5, lực lượng Houthi ở Yemen tuyên bố đã tấn công một tàu chở hàng thuộc sở hữu của Hy Lạp và một số tàu khác.
Phát động Năm quan hệ đối tác Ai Cập-Trung Quốc

Phát động Năm quan hệ đối tác Ai Cập-Trung Quốc

Ngày 29/5, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi có cuộc hội đàm với Chủ tịch nước chủ nhà Tập Cận Bình.
Argentina tập trận chung với một trong những tàu sân bay lớn nhất thế giới của Mỹ

Argentina tập trận chung với một trong những tàu sân bay lớn nhất thế giới của Mỹ

750 binh sĩ hải quân Argentina sẽ tham gia cuộc tập trận chung với hải quân Mỹ trong 2 ngày 30 và 31/5.
Tổng thống Pháp thăm Đức: Tìm kiếm đồng thuận, lấp đầy khoảng trống

Tổng thống Pháp thăm Đức: Tìm kiếm đồng thuận, lấp đầy khoảng trống

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tới Berlin vào chiều 26/5, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của vị nguyên thủ Pháp tới Đức sau 24 năm.
Sách lược 'tiếp cận nhiều giỏ' của Tổng thống Hàn Quốc

Sách lược 'tiếp cận nhiều giỏ' của Tổng thống Hàn Quốc

Hàn Quốc chủ động thúc đẩy nối lại cơ chế Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn vốn đã bị đình trệ từ 2019 cho thấy nỗ lực muốn phá bế tắc trong vấn đề Triều Tiên và nhu ...
Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn: Nối lại tình xưa?

Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn: Nối lại tình xưa?

Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn là kết quả của sự 'hạ nhiệt' trong quan hệ giữa ba nước và là động lực để đẩy nhanh quá trình này.
Ngoại giao chủ động của Bangkok

Ngoại giao chủ động của Bangkok

Chuyến công du kéo dài hơn một tuần, Thủ tướng Srettha Thavisin cho thấy nỗ lực trong triển khai chính sách 'Ngoại giao chủ động' mà ông chủ trương...
Thời khắc khó khăn của Iran

Thời khắc khó khăn của Iran

Vụ tai nạn máy bay khiến Tổng thống Ebrahim Raisi thiệt mạng ngày 19/5 xảy ra trong bối cảnh Iran đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức...
Hy vọng mới cho vấn đề Palestine

Hy vọng mới cho vấn đề Palestine

Việc Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết kêu gọi Hội đồng Bảo an ủng hộ Palestine trở thành thành viên LHQ mang lại tia hy vọng mới cho Palestine...
Báo chí Paraguay đánh giá tích cực triển vọng hợp tác với Việt Nam

Báo chí Paraguay đánh giá tích cực triển vọng hợp tác với Việt Nam

Tờ ABC Color cho rằng Việt Nam là thị trường thương mại tiềm năng của Paraguay, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp như đậu nành và thịt.
Giáo dục là chìa khóa để bảo vệ các công ty châu Á khỏi gian lận do AI điều khiển

Giáo dục là chìa khóa để bảo vệ các công ty châu Á khỏi gian lận do AI điều khiển

Tác giả Jeff Kuo - đồng sáng lập và CEO của Gogolook, nhà phát triển phần mềm chống gian lận có trụ sở tại Đài Loan (Trung Quốc) nhận định, lừa đảo dựa trên deepfake ...
Bầu cử tổng thống Iran: Một tháng cho tất cả

Bầu cử tổng thống Iran: Một tháng cho tất cả

Khoảng 20 cái tên đáng tin cậy cho vị trí Tổng thống Iran đã được đề xuất, cuộc tranh cử Tổng thống đang khuấy động chính trường Iran.
Khả năng NATO cho phép Ukraine tấn công lãnh thổ Nga bằng vũ khí phương Tây

Khả năng NATO cho phép Ukraine tấn công lãnh thổ Nga bằng vũ khí phương Tây

Trong phỏng vấn với The Economist ngày 24/5, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho rằng các quy định sử dụng vũ khí phương Tây nên được nới lỏng.
Thượng đỉnh Trung-Nhật Hàn: Bắc Kinh nhấn mạnh những điều 'vững như bàn thạch', Seoul và Tokyo không ngại 'xoáy' vấn đề gai góc

Thượng đỉnh Trung-Nhật Hàn: Bắc Kinh nhấn mạnh những điều 'vững như bàn thạch', Seoul và Tokyo không ngại 'xoáy' vấn đề gai góc

Tại Thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn, Bắc Kinh nhấn mạnh sứ mệnh bảo vệ hòa bình tại khu vực của ba nước là không thay đổi và kêu gọi hợp tác.
Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?

Châu Á đang già đi và 'phép màu kinh tế' sẽ sớm kết thúc?

Châu Á cần coi người già là tài sản phải được nuôi dưỡng thông qua quản lý nguồn nhân lực tốt hơn.
Phiên bản di động