Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 15]

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà viết truyện và tiểu thuyết Daudet Alphonse.
Nhà viết truyện và tiểu thuyết Daudet Alphonse.

Daudet Alphonse (1840-1897) là nhà viết truyện và tiểu thuyết, miêu tả người dân Pháp miền Nam, trìu mến, hài hước. Tác phẩm chính: Thằng nhóc (1868), Những lá thư gửi từ cối xay gió (1866), Cô gái thành L’Arlésienne (1872), Tartarin de Tarascon (1872), Những truyện ngày thứ hai (1873), Jack (1876), Sapho (1884).

Những lá thư gửi từ cối xay gió gồm khoảng 30 truyện, mang nhiều rung cảm và chất thơ, miêu tả con người và phong cảnh tràn ngập ánh nắng của xứ Provence, quê hương của Daudet ở miền Nam.

Một số truyện nổi tiếng như: Cô gái thành L’Arlésienne. Daudet dựa vào truyện này viết một vở kịch Con dê cái của ông Seguin: con dê nhà buồn chán bỏ lên núi chơi, gặp chó sói, chống cự lại, đến sáng thì bị ăn thịt; Điều bí mật của ông Cornille: cối xay gió của ông Cornille vẫn hoạt động, mặc dù nhân dân trong vùng đều đến xay bột ở các nhà máy mới xuất hiện.

Sự thực thì ông Cornille quá yêu nghề, lén lút xay thạch cao. Làm một việc vô ích. Dân trong vùng biết chuyện, thương hại, mang lúa đến cho ông xay; Con la cái của Giáo hoàng: để trả thù một tên hầu của Giáo hoàng, con la đợi bảy năm mới đá cho hắn một cú nên thân; Cha xứ ở Qui-qui-nhăng: truyện hài hước về một cha xứ thuyết giáo tả địa ngục kinh khủng, đến nỗi các con chiên xứ đạo đều xám hối; Quan huyện ở ngoài cánh đồng: truyện hài hước nên thơ về một quan huyện không viết xong nổi một bài diễn văn vì mải ngắm cảnh đẹp thiên nhiên; Truyện cổ tích về người có bộ óc vàng: sau khi mẹ một thanh niên cho chàng biết là chàng có khối óc bằng vàng thì chàng cạy óc ra bán để tiêu pha; bị ăn cắp một mảng lớn, phần óc còn lại dâng cho người yêu.

Cô gái thành L’Arlésienne là vở kịch chuyển từ truyện ngắn Những lá thư gửi từ cối xay gió. Anh nông dân Frédéri yêu và xin cưới cô gái thành Arles (không xuất hiện trên sân khấu). Anh không yêu cô Vivette theo đuổi anh đã lâu. Được biết là cô gái thành Arles là nhân tình của một tay coi ngựa. Frédéri bỏ nhà lên ở một túp lều, chăn cừu. Bà mẹ vốn không đồng ý cho con lấy một cô gái lẳng lơ, thấy con héo hon, đành định đưa cô ta về nhà.

Frédéri cảm động nghĩ lại, lấy Vivette để cho mẹ có một nàng dâu xứng đáng. Nhưng sau hôn nhân, lửa tình không tắt. Được biết, tên chăn ngựa đưa cô gái thành Arles trốn đi, Frédéri nổi máu ghen định hạ sát tình địch, mặc dù vợ cố can ngăn. Frédéri tự tử chết.

Những truyện ngày thứ hai gồm 40 truyện về cuộc chiến tranh Pháp - Phổ 1870. Pháp thua, bị xâm lăng, Paris bị vây. Tác phẩm đưa ra một loạt bức họa hiện thực và cảm động.

Buổi học cuối cùng: một thày giáo già đã đem cả tâm hồn của mình dạy cho lớp tiếng Pháp cuối cùng, vì tiếng Pháp bị cấm dạy trong xứ Alsace do Phổ chiếm đóng; Những người mẹ: trong khi Paris bị vây, hai bố mẹ già xin được đến thăm con đi lính đã lâu, định cùng con ăn một bữa. Nhưng con được lệnh phải lên pháo đài gác ngay; Đứa con làm gián điệp: một đứa bé con hư hỏng nhận tiền của bọn Phổ chỉ điểm một số du kích. Ông bố biết chuyện, lấy súng vào du kích; Ván billard: một chuyện bi thương, cay nghiệt, có thể gợi ý cho Phạm Duy Tốn viết “Sống chết mặc bay”.

Viên tướng Tổng tham mưu mải mê đánh một ván billard trong khi binh lính đợi lệnh trong mưa và bùn. Sau khi thắng các đồng sự, ngài ra lệnh thì không kịp nữa, đạo quân bị đánh tan tác.

***

Descartes (1596-1650) là nhà triết học (duy lý luận). Tác phẩm chính: Luận văn về phương pháp (1637).

Luận văn về phương pháp là tác phẩm cơ bản của Descartes mở đầu triết học hiện đại ở châu Âu, là cuốn triết học đầu tiên không viết bằng tiếng Latin, mà bằng một tiếng phổ thông (tiếng Pháp).

Descartes đại diện cho tư tưởng tư sản tiến bộ: bác bỏ triết học Kinh viện Trung cổ dựa vào uy quyền (giáo hội – người xưa), chủ trương triết học duy lý, đem lý tính và phương pháp toán học thay thế cho tín ngưỡng mù quáng. Mọi người muốn tìm chân lý chỉ cần dựa vào lý tính (raison) là áp dụng một phương pháp có bốn quy tắc:

1- Tin chắc chắn (chỉ chấp nhận là thật cái gì tự bản thân mình biết là chắc) chứ không do lệnh trên, do bị ép buộc;

2- Phân tích (chia cắt cái khó ra thành những mảnh nhỏ hết sức để giải quyết dần);

3- Tổng hợp (tư duy theo trình tự, từ cái đơn giản đến cái khó hiểu, rồi đến cái phức tạp);

4- Liệt kê tất cả các yếu tố của vấn đề, không bỏ sót gì.

Descartes áp dụng phương pháp này vào bản thân mình. Để tránh mọi thiện kiến, phải xuất phát từ hoài nghi: bắt đầu cho là tuyệt đối không có gì cả; nhưng khi trong hoài nghi triệt để, cũng không thể nghi việc mình “nghĩ”; vậy thì điểm tin chắc chắn khởi thủy là “Ta tư duy (nghĩ), vậy là ta tồn tại” (Je pense, donc je suis = tiếng Latin là “Cogito, ergo sum”).

Từ xuất phát điểm duy tâm ấy, “tư duy” suy luận ra là: Thượng đế và thế giới vật chất cũng có (tồn tại). Người ta thường cho triết học Descartes phản ánh tư duy của dân tộc Pháp.

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 14]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 14]

Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Đọc thêm

Điểm mới về hoàn thuế GTGT với dự án đầu tư

Điểm mới về hoàn thuế GTGT với dự án đầu tư

Baoquocte.vn. Nghị định 49/2022/NĐ-CP bổ sung trường hợp dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện thuộc các trường hợp dưới thì được ...
Xổ số miền Nam - XSMN 9/8 - SXMN 9/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 9/8

Xổ số miền Nam - XSMN 9/8 - SXMN 9/8/2022 - kết quả xổ số hôm nay 9/8

Baoquocte.vn. XSMN 9/8. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay - XSMN thứ 3 ngày 9/8/2022. xổ số hôm nay ngày 9 tháng 8. SXMN 9/8/2022. xổ số ...
Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Gói giao dịch SME - bảo bối giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Baoquocte.vn. Sau gần 2 tháng ra mắt, gói giao dịch SME tích hợp trên ngân hàng số VCB DigiBiz được gần 28.400 doanh nghiệp tin dùng.
Lịch âm 10/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 10/8/2022

Lịch âm 10/8, xem âm lịch hôm nay Thứ Tư ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 10/8/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 10/8. âm lịch hôm nay 10/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 10/8/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 10 tháng 8 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 10/8/2022: Tuổi Ngọ gặp khó khăn trong tình cảm

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 10/8/2022: Tuổi Ngọ gặp khó khăn trong tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 10/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
VUFO tăng cường hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

VUFO tăng cường hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

Baoquocte.vn. Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) tổ chức Lễ ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.
Garage hạnh phúc tập 2: Kẻ đột nhập là ai mà khiến Khải sợ hãi?

Garage hạnh phúc tập 2: Kẻ đột nhập là ai mà khiến Khải sợ hãi?

Baoquocte.vn. Garage hạnh phúc tập 2, Sơn Ca và Vân trở nên thân thiết hơn, nhà Khải bị đột nhập...
Man Utd: Harry Maguire nói điều đáng lo; HLV Erik ten Hag rèn thể lực Ronaldo; đạt thỏa thuận chuyển nhượng Rabiot

Man Utd: Harry Maguire nói điều đáng lo; HLV Erik ten Hag rèn thể lực Ronaldo; đạt thỏa thuận chuyển nhượng Rabiot

Baoquocte.vn. Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật những tin tức, tình hình chuyển nhượng cầu thủ và các vấn đề huấn luyện viên của Man Utd.
Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Sắp ban hành Thông tư sửa đổi về bổ nhiệm, xếp lương giáo viên

Baoquocte.vn. Sắp tới sẽ có thông tư sửa đổi về quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bổ nhiệm, xếp lương giáo viên mầm non, phổ thông.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt ...
Bạc Liêu 'tăng tốc' biến tiềm năng du lịch thành lợi thế phát triển

Bạc Liêu 'tăng tốc' biến tiềm năng du lịch thành lợi thế phát triển

Baoquocte.vn. Sau thời gian dài chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, hoạt động du lịch tỉnh Bạc Liêu khởi sắc trở lại.
Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Ngành du lịch của nhiều nước Đông Âu đang phải chịu 'vạ lây' do tác động từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, lượng du khách sụt giảm nghiêm trọng.
Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Baoquocte.vn. Là một trong những ‘điểm nóng’ du lịch, Quảng Ninh đã ghi dấu ấn bằng những con số tăng trưởng ngoạn mục với hàng loạt sự kiện, hoạt động hè sôi động, hấp dẫn.
Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Baoquocte.vn. Việt Nam được đề cử trong nhiều hạng mục giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards 2022.
Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãng truyền thông Nga giới thiệu tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt, ngắm cảnh trên đèo Hải Vân thuộc một trong 13 cung đường sắt đẹp nhất thế giới.
MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, du lịch MICE (loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện) trở nên phổ biến ở Việt Nam.
Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Baoquocte.vn. Tập bút ký Dọc đường của nhà văn Nguyên Ngọc viết về văn chương, giáo dục, con đường phát triển đất nước trên hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Phiên bản di động