Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Euripidés (480-406 TCN) là nhà viết kịch và cách tân sân khấu, ông nặng về miêu tả dục vọng hơn là ca ngợi cái cao cả, tâm trạng hoài nghi. Tác phẩm chính: Herakles mainomenos, Elektra, Mêdeia, Alkestis, Hyppolytos Stephanêphoros, Bakkai và Trôades.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Herakles mainomenos là bi kịch cổ Hy Lạp, có tính chất chính trị, đề cao thành Athênai, được coi là nơi dung thân của những người khốn cùng và những kẻ lưu vong. Herakles là một lực sĩ gốc thần minh, từ âm phủ trở về để cứu gia đình bị bạo chúa Lykos hãm hại. Chàng giết chết Lykos, nhưng bị điên, giết vợ con. Tỉnh lại, chàng đau khổ, tuyệt vọng, nhưng được vua Theseus cứu.

Elektra là bi kịch cổ Hy Lạp, cũng đề cập đến một đề tài như Rhoephores (xem Oresteria của Aiskhylos và Elektra của Sophoklês). Kịch của Euripidés hiện thực hơn hai tác phẩm trên, bố cục chặt chẽ hơn, nhưng kém không khí hào hùng hơn. Tính chất nhân vật cũng khác. Sau khi thúc dục em trai là Orestês giết mẹ, đã thông dâm với kẻ giết bố mình. Công chúa Elektra thấy máu mẹ lại trách em và hối hận. Đoạn này có tính chất thơ và mang nhiều kịch tính. Giraudoux cũng viết kịch Elektra.

Mêdeia là bi kịch cổ Hy Lạp, miêu tả một sự ghen tuông man rợ, kịch tính cao. Trong thần thoại Hy Lạp, Mêdeia là một phù thủy cao tay, cùng chồng là Iason và các con sống lưu vong ở đô thành Korinthôs. Mấy năm sau, vua thành ấy gả con gái cho Iason, và định nhường ngôi cho Iason. Chàng lóa mắt nhận ngay. Mêdeia làm bộ ưng thuận, nhưng dùng quỷ kế để giết tình địch.

Ngày cưới, Mêdeia cho quà cô dâu một chiếc áo tẩm thuốc độc, cô dâu mặc vào chết ngay, vua cha cũng chết theo. Vẫn còn căm thù, Mêdeia bóp cổ chết các con của mình với Iason, rồi mang thây cho chồng xem. Đoạn miêu tả cuộc đấu tranh nội tâm giữa tình yêu con và lòng căm thù chồng khá sâu sắc. Cuối cùng, Mêdeia trốn đi trong một cỗ xe do rồng kéo. Mêdeia sẽ lấy vua thành Athênai. Corneille cũng viết một vở dựa vào Euripidés là Médée.

Alkestis là bi kịch cổ Hy Lạp (thực tế là bi hài kịch, vì có những cảnh thần say rượu, kết thúc có hậu). Chuyện thần thoại kể về nàng Alkestis, người vợ hiền của vua Admêtos. Để trả ơn cho Admêtos, thần Apollo hứa sẽ để cho Admêtos khỏi chết nếu có ai chết thay; chỉ có người vợ hiền chịu xuống âm phủ thay cho chồng. Nhưng cuối cùng, nàng cũng được thần minh cứu vớt.

Hyppolytos Stephanêphoros là bi kịch cổ Hy Lạp. Chàng Hyppolytos con vua Thêseus, coi khinh tình yêu phụ nữ. Thần Ái tình Aphroditê giận lắm, làm cho vợ kế của bố chàng, nàng Phaedra yêu chàng say mê, Hyppolytos kinh sợ tình cảm loạn luân ấy, không đáp lại nổi tình cảm của Phaedra, Phaedra xấu hổ, treo cổ tự tử, vu cho Hyppolytos cưỡng dâm mình.

Vua Thêseus đi xa lâu ngày về, tin là có chuyện thật, vua nguyền rủa con, khiến cho con bị một vị thần linh làm chết oan (một con bò nhảy từ dưới bể lên, làm cho con ngựa của chàng hoảng sợ và gây tai nạn). Thêseus biết sự thực thì đã quá muộn. Tác phẩm của Euripidés có ảnh hưởng đến Phèdre của Racine (Pháp).

Bakkai là bi kịch cổ Hy Lạp, đề cao sự tôn sùng thần Rượu vang Bacchus. Vua Pentheus dám giam thần Bacchus lại, bị trừng phạt một cách kinh khủng: bị các nữ đạo sĩ, và cả chính mẹ mình xé xác ra từng mảnh trong một cuộc truy hoan.

Trôades là bi kịch cổ Hy Lạp, lên án gay gắt chiến tranh. Sau khi bị liên quân Hy Lạp vây hãm và chiếm được, thành Troia bị tàn phá và đắm trong khói lửa. Chuyện kể về số phận hoàng gia. Hoàng hậu Hekabê, vợ vua Priamos, Andromakê, vợ hoàng tử Hektor và công chúa Kassandra giỏi về tiên tri, đều bị bắt làm nô lệ.

Andromakê cố gắng một cách vô vọng cứu đứa con trai nhỏ bị các tướng Hy Lạp sai ném từ mặt thành xuống cho tuyệt giống anh hùng.

Helenê, mỹ nhân bị giữ trong thành Troia và do đó là nguyên nhân chiến tranh Troia, dùng nhan sắc chinh phục lại chồng là vua Menelaos định tâm giết nàng. Sự có mặt của Helenê làm nổi bật tính chất phù phiếm của cuộc chiến tranh. Nhân vật trung tâm là Hoàng hậu Hekabê già nua, khi thì đau khổ, lúc thì tức giận; trước khi bị bắt đi, bà làm ma cho đứa cháu bé bị giết, bà nguyền rủa các thần minh mù quáng và độc ác. Tác giả cũng nói lên sự hèn nhát và độc ác của người Hy Lạp

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Malraux nghĩ gì?
Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp
Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Quả Cầu Vàng 2021: Không thảm đỏ, kết quả vẫn đầy màu sắc

Quả Cầu Vàng 2021: Không thảm đỏ, kết quả vẫn đầy màu sắc

Lễ trao giải Quả Cầu Vàng 2021 diễn ra sáng nay 1/3 (giờ Việt Nam) đầy kịch tích và bất ngờ với kẻ thắng và người thua...
Phần Lan: Đĩa băng xoay nhân tạo lớn nhất thế giới trên mặt hồ băng

Phần Lan: Đĩa băng xoay nhân tạo lớn nhất thế giới trên mặt hồ băng

Một nhóm người đã dành cả tuần để tạo ra một vòng tròn hoàn hảo trên một hồ nước đóng băng với hy vọng tạo ra đĩa băng xoay lớn ...
XSMN 2/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMN 2/3 - dự đoán XSMN 3/3

XSMN 2/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMN 2/3 - dự đoán XSMN 3/3

XSMN 2/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 2/3/2021. XSMN thứ 3. KQXSMN. SXMN 2/3.
XSMB 2/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMB 2/3 - dự đoán XSMB 3/3

XSMB 2/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMB 2/3 - dự đoán XSMB 3/3

XSMB 2/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 2/3/2021. XSMB thứ 3. KQXSMB. SXMB 2/3.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 2/3: Tuổi Dậu công việc thuận lợi, tuổi Mão sự nghiệp may mắn

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 2/3: Tuổi Dậu công việc thuận lợi, tuổi Mão sự nghiệp may mắn

Tử vi hôm nay 2/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSMT 2/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMT 2/3 - dự đoán XSMT 3/3

XSMT 2/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 2/3/2021 - SXMT 2/3 - dự đoán XSMT 3/3

XSMT 2/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 2/3/2021. XSMT thứ 3. KQXSMT. SXMT 2/3.
Tự tin chiến lược và tham vọng ngoại giao của Nhật Bản qua 'ứng xử' với Bộ tứ

Tự tin chiến lược và tham vọng ngoại giao của Nhật Bản qua 'ứng xử' với Bộ tứ

Nhật Bản coi nhóm Bộ tứ là phương thức trực tiếp và đáng tin cậy để tối đa hóa quyền lực của mình.
Tổng thống Biden kêu gọi 37 tỷ USD đầu tư sản xuất chip điện tử

Tổng thống Biden kêu gọi 37 tỷ USD đầu tư sản xuất chip điện tử

Tổng thống Joe Biden tuyên bố sẽ kêu gọi 37 tỷ USD nhằm thúc đẩy việc sản xuất chip điện tử tại nước Mỹ.
XSHCM 1/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 1/3/2021 - SXHCM 1/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 1/3 - Kết quả xổ số Hồ Chí Minh hôm nay 1/3/2021 - SXHCM 1/3 - KQXSHCM thứ 2

XSHCM 1/3. Xổ số Hồ Chí Minh hôm nay ngày 1 tháng 3 năm 2021. Xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM thứ 2.
Bộ phim ‘Taste’ của Việt Nam tham dự Liên hoan phim quốc tế Berlin

Bộ phim ‘Taste’ của Việt Nam tham dự Liên hoan phim quốc tế Berlin

Ngày 1/3, Liên hoan phim quốc tế Berlin (Berlinale) lần thứ 71 chính thức khai mạc theo hình thức trực tuyến tại thủ đô Berlin, Đức.
Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2 giảm 38%

Lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2 giảm 38%

Khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 2/2021 đạt gần 11.000 lượt người, giảm 38,3% so với tháng trước và giảm 99,1% so với cùng kỳ năm trước.
Thú chơi Xuân mùa Covid-19: Tìm về truyền thống hay chạy theo công nghệ?

Thú chơi Xuân mùa Covid-19: Tìm về truyền thống hay chạy theo công nghệ?

Covid-19 đã làm thay đổi suy nghĩ 'Tháng Giêng là tháng ăn chơi' và thú chơi Xuân của người dân cũng khác đi nhiều so với những năm trước đây.
Hướng dẫn nấu món phở gà sai cách, blogger nước ngoài bị phản ứng dữ dội

Hướng dẫn nấu món phở gà sai cách, blogger nước ngoài bị phản ứng dữ dội

Trên trang cá nhân, blogger ẩm thực nổi tiếng người Mỹ đã hướng dẫn cách nấu món phở gà kiểu Việt Nam nhưng lại dùng nước sốt mè với gà kho tàu.
Thiên đường du lịch Maldives đã 'quên' Covid-19 như thế nào?

Thiên đường du lịch Maldives đã 'quên' Covid-19 như thế nào?

Dù chỉ đón được hơn nửa triệu khách ghé thăm, thì ngành du lịch Maldives vẫn là một trong những câu chuyện thành công nhất năm 2020.
Ghé thăm chùa Trăm Gian, nơi có rồng đá thời Trần 'độc nhất, vô nhị' ở Hà Nội

Ghé thăm chùa Trăm Gian, nơi có rồng đá thời Trần 'độc nhất, vô nhị' ở Hà Nội

Chùa Trăm Gian thuộc huyện Chương Mỹ (Hà Nội) là điểm du lịch tâm linh hấp dẫn vào dịp cuối tuần và những ngày đầu xuân mới.
Clip quảng bá Việt Nam thu hút người xem trên YouTube

Clip quảng bá Việt Nam thu hút người xem trên YouTube

Chỉ sau gần 2 tuần ra mắt, clip quảng bá Việt Nam trên nền tảng số YouTube với chủ đề 'Việt Nam – Điểm đến Văn hóa và Ẩm thực' đã vượt mốc 1 triệu ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 1)

Alfieri Vittorio là nhà thơ, nhà viết kịch. Tác phẩm kịch tiêu biểu nhất của ông là Filippo. Ông là ông tổ của bi kịch cổ điển và ái quốc Italy.
Phần Lan: Ngày văn hóa quốc gia bắt nguồn từ một sử thi - Kalevala

Phần Lan: Ngày văn hóa quốc gia bắt nguồn từ một sử thi - Kalevala

Trên thế giới hiếm có nước như Phần Lan: Lấy ngày ra đời của một tác phẩm văn học làm ngày lễ lớn của dân tộc.
Ý nghĩa hình tượng con trâu ít người biết trong đời sống văn hóa đại chúng phương Đông

Ý nghĩa hình tượng con trâu ít người biết trong đời sống văn hóa đại chúng phương Đông

Trong văn hóa đại chúng phương Đông, hình tượng con trâu phổ biến và gắn bó với cuộc sống lao động của người dân.
Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

Herakles mainomenos là bi kịch cổ Hy Lạp, có tính chất chính trị, được coi là nơi dung thân của những người khốn cùng và những kẻ lưu vong.
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates (470-399 TCN) được coi là bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp. Ông cũng là sư phụ của Platon.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Văn học Hy Lạp hiện đại (Kỳ 2)

Seferis Giorgos, nhà thơ trào lưu mới; Solomos Dionysios, nhà thơ lớn đầu tiên của văn học Hy Lạp hiện đại; Varnalis Kostas, theo chính kiến phe tả.
Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới

Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới

Khám phá Việt Nam là cuốn sách ảnh vừa ra mắt độc giả của Nhà xuất bản Thanh niên do Tổng cục Du lịch giữ bản quyền.
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’

Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’

‘Nhà nước khởi tạo' của Giáo sư Mariana Mazzucato đang là cuốn sách hay đem tới những góc nhìn mới mẻ về vai trò của Nhà nước trong việc kiến tạo để phát triển.
Học giả Canada đánh giá cao tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống phân biệt chủng tộc

Học giả Canada đánh giá cao tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống phân biệt chủng tộc

Ngày 20/2, cuốn sách Hồ Chí Minh: Chủng tộc da đen và các tác phẩm chọn lọc về phân biệt chủng tộc của giáo sư Nguyễn Đài Trang đã ra mắt.
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Có những cuốn sách hay giống như liều thuốc cứu rỗi tâm hồn, động viên con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống...
Cuốn sách với những giải mã về mạng lưới và quyền lực trong xã hội

Cuốn sách với những giải mã về mạng lưới và quyền lực trong xã hội

Có nhiều lý do khiến 'Quảng trường và tòa tháp' - cuốn sách mới nhất của Niall Ferguson được bình chọn là cuốn sách bán chạy nhất của New York Times...
Lịch sử chính trị - Bộ sách mang tính bước ngoặt về lịch sử nhà nước hiện đại

Lịch sử chính trị - Bộ sách mang tính bước ngoặt về lịch sử nhà nước hiện đại

Bộ sách bán chạy nhất về lịch sử nhà nước hiện đại và nhận được nhiều lời khen của tác giả Francis Fukuyama vừa được ấn hành tại Việt Nam.
Phiên bản di động