Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

HỮU NGỌC
TGVN. Euripidés (480-406 TCN) là nhà viết kịch và cách tân sân khấu, ông nặng về miêu tả dục vọng hơn là ca ngợi cái cao cả, tâm trạng hoài nghi. Tác phẩm chính: Herakles mainomenos, Elektra, Mêdeia, Alkestis, Hyppolytos Stephanêphoros, Bakkai và Trôades.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Sokrates - Bậc thầy của triết học cổ Hy Lạp

Herakles mainomenos là bi kịch cổ Hy Lạp, có tính chất chính trị, đề cao thành Athênai, được coi là nơi dung thân của những người khốn cùng và những kẻ lưu vong. Herakles là một lực sĩ gốc thần minh, từ âm phủ trở về để cứu gia đình bị bạo chúa Lykos hãm hại. Chàng giết chết Lykos, nhưng bị điên, giết vợ con. Tỉnh lại, chàng đau khổ, tuyệt vọng, nhưng được vua Theseus cứu.

Elektra là bi kịch cổ Hy Lạp, cũng đề cập đến một đề tài như Rhoephores (xem Oresteria của Aiskhylos và Elektra của Sophoklês). Kịch của Euripidés hiện thực hơn hai tác phẩm trên, bố cục chặt chẽ hơn, nhưng kém không khí hào hùng hơn. Tính chất nhân vật cũng khác. Sau khi thúc dục em trai là Orestês giết mẹ, đã thông dâm với kẻ giết bố mình. Công chúa Elektra thấy máu mẹ lại trách em và hối hận. Đoạn này có tính chất thơ và mang nhiều kịch tính. Giraudoux cũng viết kịch Elektra.

Mêdeia là bi kịch cổ Hy Lạp, miêu tả một sự ghen tuông man rợ, kịch tính cao. Trong thần thoại Hy Lạp, Mêdeia là một phù thủy cao tay, cùng chồng là Iason và các con sống lưu vong ở đô thành Korinthôs. Mấy năm sau, vua thành ấy gả con gái cho Iason, và định nhường ngôi cho Iason. Chàng lóa mắt nhận ngay. Mêdeia làm bộ ưng thuận, nhưng dùng quỷ kế để giết tình địch.

Ngày cưới, Mêdeia cho quà cô dâu một chiếc áo tẩm thuốc độc, cô dâu mặc vào chết ngay, vua cha cũng chết theo. Vẫn còn căm thù, Mêdeia bóp cổ chết các con của mình với Iason, rồi mang thây cho chồng xem. Đoạn miêu tả cuộc đấu tranh nội tâm giữa tình yêu con và lòng căm thù chồng khá sâu sắc. Cuối cùng, Mêdeia trốn đi trong một cỗ xe do rồng kéo. Mêdeia sẽ lấy vua thành Athênai. Corneille cũng viết một vở dựa vào Euripidés là Médée.

Alkestis là bi kịch cổ Hy Lạp (thực tế là bi hài kịch, vì có những cảnh thần say rượu, kết thúc có hậu). Chuyện thần thoại kể về nàng Alkestis, người vợ hiền của vua Admêtos. Để trả ơn cho Admêtos, thần Apollo hứa sẽ để cho Admêtos khỏi chết nếu có ai chết thay; chỉ có người vợ hiền chịu xuống âm phủ thay cho chồng. Nhưng cuối cùng, nàng cũng được thần minh cứu vớt.

Hyppolytos Stephanêphoros là bi kịch cổ Hy Lạp. Chàng Hyppolytos con vua Thêseus, coi khinh tình yêu phụ nữ. Thần Ái tình Aphroditê giận lắm, làm cho vợ kế của bố chàng, nàng Phaedra yêu chàng say mê, Hyppolytos kinh sợ tình cảm loạn luân ấy, không đáp lại nổi tình cảm của Phaedra, Phaedra xấu hổ, treo cổ tự tử, vu cho Hyppolytos cưỡng dâm mình.

Vua Thêseus đi xa lâu ngày về, tin là có chuyện thật, vua nguyền rủa con, khiến cho con bị một vị thần linh làm chết oan (một con bò nhảy từ dưới bể lên, làm cho con ngựa của chàng hoảng sợ và gây tai nạn). Thêseus biết sự thực thì đã quá muộn. Tác phẩm của Euripidés có ảnh hưởng đến Phèdre của Racine (Pháp).

Bakkai là bi kịch cổ Hy Lạp, đề cao sự tôn sùng thần Rượu vang Bacchus. Vua Pentheus dám giam thần Bacchus lại, bị trừng phạt một cách kinh khủng: bị các nữ đạo sĩ, và cả chính mẹ mình xé xác ra từng mảnh trong một cuộc truy hoan.

Trôades là bi kịch cổ Hy Lạp, lên án gay gắt chiến tranh. Sau khi bị liên quân Hy Lạp vây hãm và chiếm được, thành Troia bị tàn phá và đắm trong khói lửa. Chuyện kể về số phận hoàng gia. Hoàng hậu Hekabê, vợ vua Priamos, Andromakê, vợ hoàng tử Hektor và công chúa Kassandra giỏi về tiên tri, đều bị bắt làm nô lệ.

Andromakê cố gắng một cách vô vọng cứu đứa con trai nhỏ bị các tướng Hy Lạp sai ném từ mặt thành xuống cho tuyệt giống anh hùng.

Helenê, mỹ nhân bị giữ trong thành Troia và do đó là nguyên nhân chiến tranh Troia, dùng nhan sắc chinh phục lại chồng là vua Menelaos định tâm giết nàng. Sự có mặt của Helenê làm nổi bật tính chất phù phiếm của cuộc chiến tranh. Nhân vật trung tâm là Hoàng hậu Hekabê già nua, khi thì đau khổ, lúc thì tức giận; trước khi bị bắt đi, bà làm ma cho đứa cháu bé bị giết, bà nguyền rủa các thần minh mù quáng và độc ác. Tác giả cũng nói lên sự hèn nhát và độc ác của người Hy Lạp

TIN LIÊN QUAN
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Mạc Ngôn nghĩ gì? (kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Malraux nghĩ gì?
Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp
Euripidés và các bi kịch cổ Hy Lạp

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria đang dần trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với những du khách Việt Nam yêu thích trải nghiệm khác biệt.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cuộc thi Vẽ tranh quốc tế Triển lãm Bảo tàng Louvre Pháp IAP lần thứ 4 mở ra cơ hội cho các tài năng hội họa trẻ Việt Nam vươn ra quốc tế.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động