Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ cuối)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Tibullus Albius (thế kỉ I TCN) là nhà thơ chuyên viết về đề tài thôn dã và tình yêu. Ông có để lại một tác phẩm nổi tiếng là Thơ sầu.

Thơ sầu (30 - 25 TCN) là tuyển tập gồm bốn quyển, trong đó chỉ có hai quyển là do Tibullus viết, lấy tên hai người phụ nữ mà ông yêu. Trước tác của ông phản ánh tình cảm với thiên nhiên, đời sống thôn dã và tình duyên. Tibullus là một nhà quý tộc đa tình, thích cuộc đời thanh thản hơn là những chiến công. Thơ phản ánh mối tình của ông với một cô gái bình dân (Đê-li-a yêu ông, nhưng sau vì tiền mà lấy một người có tuổi) và Nê-mê-dix’ (người cũng thích tiền hơn là thơ).

***

Titus Livius (thế kỉ I TCN) là nhà viết sử với bộ sách Lịch sử La Mã nổi tiếng.

Lịch sử La Mã (soạn từ năm 26 TCN) là tác phẩm sử học, ca ngợi Đế chế La Mã vào thời kỳ đầu, gồm 142 quyển, nhiều khi khai thác thư tịch của các gia đình. Đây là bộ sách có khối lượng lớn nhất thời kỳ cổ La Mã, đến nay chỉ còn giữ lại được 35 quyển. Tác phẩm kể từ nguồn gốc La Mã cho đến khoảng năm 9 TCN. Phần hấp dẫn nhất của bộ sách kể về chiến tranh chống Ha-ni-ban.

***

Publius Vergilius Maro (70 - 19 TCN) là nhà thơ lớn nhất thời cổ La Mã. Ông có các tác phẩm lớn như Thơ điền dã, Thi ca về công việc đồng quê và Ê-nê-ix.

Thơ điền dã (43 - 37 TCN) là tập thơ trữ tình viết dưới hình thức đối thoại giữa trai gái chăn chiên, yêu đương trong khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, theo mẫu thơ điền viên cổ Hy Lạp, đặc biệt của Theokritos. Nhờ tập thơ này, Vergilius, được vị mạnh thường quân Maecenas nâng đỡ và trở thành nhà thơ chính thức thời Hoàng đế Augustus.

Những bài thơ quan trọng nhất trong toàn tập là: bài 1 (miêu tả nỗi lo của một người chăn chiên buộc phải rời bỏ đất đai của tổ tiên); bài 2 (bản tình ca của một cô gái chăn chiên); bài 4 (bài nổi tiếng nhất: tiên tri sự xuất hiện của một hài đồng sẽ mang lại hòa bình cho thiên hạ - phải chăng là con của một vị có thần thế hay chúa Jésus?); bài 5 (than khóc cái chết của một người chăn chiên sau hóa thành thần, ca ngợi Caesar); bài 9 (như bài 1); bài 10 (an ủi một người chăn chiên bị người yêu bỏ). Tác phẩm của Vergilius có ảnh hưởng đến thể loại thơ mục ca ở châu Âu từ thời Phục Hưng.

Thi ca về công việc đồng quê (khoảng 36 - 30 TCN) là thi phẩm có tính chất giáo huấn, phục vụ chính sách của Hoàng đế Augustus, muốn gắn chặt nông dân với nông thôn, đừng bỏ đồng áng. Về nội dung, theo mẫu của hai nhà thơ cổ Hy Lạp Hesiados và Lucretius. Tác phẩm dạy công việc trồng cây, trồng nho, nuôi ong, nuôi gia súc - toát lên một triết lý: thần minh nâng cao con người bằng lao động.

Ê-nê-ix (29 - 19 TCN) là thiên hùng ca có ảnh hưởng lớn đến văn hóa châu Âu. Tác phẩm kể lại huyền thoại về lịch sử xây dựng La Mã của hoàng tử Aenenas bỏ thành Troia. Vergilius chịu ảnh hưởng sâu đậm văn học cổ Hy Lạp, nhất là Homeros. Với Ê-nê-ix’, Vergilius đã mang lại cho dân tộc La Mã một thiên hùng có vai trò như những thiên hùng ca cổ Hy Lạp.

Tác phẩm này sẽ là một thành tố quan trọng của nền văn hóa châu Âu sau này. Aenenas, nhân vật chính của thiên hùng ca, là con rể của vua Priam thành Troia. Sau khi thành này bị liên quân Hy Lạp đốt cháy, Aenenas cùng tàn quân rút xuống 21 chiến thuyền, phiêu bạt trong bảy năm trên biển Địa Trung Hải. Cuối cùng, họ ghé được vào thành Carthage ở Bắc Phi.

Hoàng hậu thành này là Dido yêu Aenenas và cố thuyết phục chàng ở lại cùng trị vì. Nhưng chàng quyết ra đi lập quốc, lén đến đảo Sicilia ở Ý. Dido tự tử. Sau khi thăm Âm phủ, Aenenas đến xứ Latium cũng ở Ý, được vua Latinus tiếp đón. Vua định gả con gái Lavinia cho chàng, nhưng mẹ công chúa đã hứa gả nàng cho Hoàng tử Turnus.

Vua quyết định cho Aenenas và Turnus đấu võ với nhau, ai chiến thắng sẽ được lấy công chúa. Cuối cùng, Turnus bị giết chết, Aenenas lấy công chúa và nối ngôi vua cha, lập ra La Mã.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

TGVN. Văn học Tây Âu (cụ thể là văn học Âu - Bắc Mỹ) bắt đầu bằng văn học cổ Hy Lạp-La Mã.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Đọc thêm

11 tháng 5 ngày: Khả Ngân mặc đơn giản, đẹp và sang

11 tháng 5 ngày: Khả Ngân mặc đơn giản, đẹp và sang

Baoquocte.vn. Diễn viên Khả Ngân được nhiều khán giả hỏi mua trang phục khi diện những set váy sang chảnh, hợp mốt trong phim 11 tháng 5 ngày.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/9/2021: Nhân Mã bị hãm hại, Song Ngư có tin vui về tiền bạc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 28/9/2021: Nhân Mã bị hãm hại, Song Ngư có tin vui về tiền bạc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga

Baoquocte.vn. Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đã có cuộc gặp với Phó Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga K. Kosachev.
Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Yemen: Hơn 60 người thiệt mạng trong cuộc đụng độ tại Marib

Baoquocte.vn. Tổng số 67 người đã thiệt mạng khi giao tranh gia tăng ở thành phố Marib của Yemen.
ASEAN hướng đến phân bổ vaccine đồng đều cho các nước

ASEAN hướng đến phân bổ vaccine đồng đều cho các nước

Baoquocte.vn. ASEAN sẽ phân bổ đồng đều khoảng 100.000 - 250.000 liều vaccine cho mỗi nước tuỳ theo chủng loại vaccine.
Vaccine nào cho ‘virus tin giả’?

Vaccine nào cho ‘virus tin giả’?

Baoquocte.vn. Hiện nay, chúng ta không chỉ phải đối mặt với virus gây ra đại dịch Covid-19 mà còn phải kiểm soát, đẩy lùi 'virus tin giả' lan tràn.
Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Tin thế giới 27/9: Nga cảnh báo NATO quá giới hạn, tuyên bố hành xử khôn ngoan với Mỹ; Thủ tướng Australia sẵn sàng đón nhận cuộc gọi từ Bắc Kinh

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Mỹ về kế hoạch trừng phạt mới, bầu cử Đức, vấn đề Ukraine, quan hệ Trung Quốc với Canada và Australia là một số tin thế giới nổi ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Baoquocte.vn. Ngày 27/9, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 do Chính phủ Đức viện trợ cho Việt Nam.
Covid-19: Hàn Quốc phát triển 11 loại thuốc điều trị dạng uống, Nhật Bản khởi động mở cửa cho khách du lịch quốc tế

Covid-19: Hàn Quốc phát triển 11 loại thuốc điều trị dạng uống, Nhật Bản khởi động mở cửa cho khách du lịch quốc tế

Baoquocte.vn. Hàn Quốc đang chi ‘khủng’ để mua thuốc điều trị Covid-19 dạng uống và đầu tư nghiên cứu sản xuất thuốc nội địa. Nhật Bản nới lỏng quy định cách ...
FIFA sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ Liên đoàn bóng đá Việt Nam

FIFA sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ Liên đoàn bóng đá Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, nhân dịp tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc.
Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam dành cho học sinh THPT

Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam dành cho học sinh THPT

Baoquocte.vn. Cuộc thi Sáng kiến Du lịch Amazing Việt Nam năm 2021 vừa được Đại học RMIT khởi động nhân dịp Ngày Du lịch Thế giới 27/9.
Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Diện mạo mới của hai khu dự trữ sinh quyển Núi Chúa và Kon Hà Nừng

Baoquocte.vn. Việc Núi Chúa và Kon Hà Nừng chính thức được UNESCO công nhận đã nâng khu dự trữ sinh quyển thế giới ở Việt Nam lên con số 11.
Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Hà Nội phục hồi ngành du lịch với 'Chiến dịch Xanh – Xanh'

Baoquocte.vn. Hội thảo trực tuyến ‘Chiến dịch xanh – xanh’ nhằm tìm giải pháp phục hồi và phát triển du lịch.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ cuối)

Baoquocte.vn. Sau đây là danh sách những Di sản thế giới mới được bổ sung trong hai năm 2020/2021, theo thứ tự do UNESCO công bố.
33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

33 Di sản thế giới mới nhất được UNESCO công nhận (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Theo UNESCO, Di sản thế giới được định nghĩa là "sự chỉ định các địa điểm trên Trái đất có giá trị phổ quát nổi bật đối với nhân loại.
Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Chuyến du ngoạn tới 11 thành phố cổ nhất thế giới

Baoquocte.vn. Những thành phố cổ với lịch sử hàng nghìn năm có nhiều thứ dành cho du khách hơn là chỉ có kiến ​​trúc đẹp và cổ vật độc đáo.
Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Phát hành online tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày'

Baoquocte.vn. Tác phẩm 'Lục bát mỗi ngày' của nhà thơ Đặng Vương Hưng do NXB Văn học – 2021 ấn hành, dày 1.248 trang khổ lớn.
Sách mới tháng 9: 'Khi đại dịch thế kỷ Covid-19 đi qua'

Sách mới tháng 9: 'Khi đại dịch thế kỷ Covid-19 đi qua'

Baoquocte.vn. Những sự kiện, câu chuyện, nhân vật của đại dịch Covid-19 của tác giả Sương Nguyệt Minh đang được bạn đọc đón nhận, chia sẻ và đồng cảm.
Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Những cuốn sách truyền tải năng lượng tích cực

Baoquocte.vn. Có những cuốn sách không chỉ hợp với không khí nhẹ nhàng của mùa Thu mà còn mang đến nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người đọc.
Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Cây bút lớn Walter Isaacson và câu chuyện về công nghệ điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Cuốn sách của Walter Isaacson viết về sự hình thành và phát triển của công nghệ CRISPR trong điều trị Covid-19 sẽ được phát hành tại Việt Nam.
Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Sách mới của Angelina Jolie: Tiếng nói mạnh mẽ về quyền trẻ em

Baoquocte.vn. Dù lo ngại một số người tìm cách ngăn chặn cuốn sách mới phát hành nhưng nữ diễn viên Angelina Jolie hy vọng nhiều trẻ em sẽ tìm thấy nó.
Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Những nội dung nổi bật trong hai cuốn sách mới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Baoquocte.vn. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật vừa giới thiệu hai cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Phiên bản di động