Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian. Là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Lukretius Carus Titus (98-55 TCN)

Là nhà thơ và nhà triết học. Ông để lại tác phẩm Về bản chất sự vật.

Về bản chất sự vật là thi phẩm triết học gồm 7.000 câu thơ. Trong đó, tác giả trình bày triết học nguyên tử về tự nhiên của Epicuros và Demokritos, nhằm thuyết phục con người chớ sợ thần minh và cái chết. Tác phẩm có sáu quyển, với các nội dung chính :

- Mọi vật đều tạo thành bởi những hạt nguyên tử vĩnh viễn vận động trong không gian vô tận; Thế giới vật chất hình thành do những nguyên tử sáp nhập vào nhau; Tinh thần và linh hồn cũng là kết quả sắp xếp tế nhị hơn của nguyên tử. Khi chết, linh hồn biến mất do các nguyên tử rời nhau ra; Những cảm giác, cảm xúc, tư duy là kết quả của những hình ảnh do các bề mặt ngoại diện phát ra; Thế giới được tạo ra do một sự ngẫu nhiên của nguyên tử; Luận thuyết nguyên tử này có thể giải thích tất cả các hiện tượng tự nhiên. Tác giả khuyên nên tìm sự thanh thản của tâm hồn và phê phán ước vọng giàu sang.

Marcus Aurelius Antoninus

Là hoàng đế nhưng đồng thời cũng là một triết gia. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Suy nghĩ.

Suy nghĩ là tập ghi chép (kiểu nhật ký) viết bằng tiếng Hy Lạp cổ, không có ý định để xuất bản (lần đầu tiên cuốn sách ra mắt độc giả là vào năm 1599 ở Zurich). Có thể Hoàng đế La Mã Marcus Aurelius ghi lại trong mười năm cuối đời. Tuy yêu hòa bình, vị hoàng đế triết gia này phải tham gia nhiều cuộc chiến chinh. Tập Suy nghĩ trình bày triết học bi quan của trường phái khắc kỷ Hy Lạp Stoa, nhất là của Epiktetos: con người phải sống theo trật tự sẵn có của vũ trụ, phải làm chủ được bản thân để lúc nào cũng thấy thanh thản.

Ovidius Naso Publius (43-18 TCN)

Là nhà thơ chuyên viết về tình yêu và huyền thoại. Ông có hai tác phẩm để đời là Nghệ thuật yêu và Hóa thân.

Nghệ thuật yêu được biết đến như một thi phẩm đã gây bê bối khi xuất hiện, vì tác giả dạy người ta về cách yêu đương (như thể tình yêu là một môn học). Ông trình bày chiến lược, chiến thuật tình yêu, những phương pháp chinh phục và giữ người yêu.

Trong ca khúc một, ông giới thiệu những cơ hội để chinh phục phụ nữ: những nơi nào có thể gặp gỡ (rạp hát, đền thờ, nơi tắm biển), những quan hệ cần đặt để bao vây... Nguyên tắc chiến lược chủ yếu là: làm ra bộ say mê, đồng thời luôn luôn phô tài năng của mình.

Ca khúc hai nêu lên phương pháp xử sự với người tình để giữ lấy mối tình; cần biết cách làm cho mình trở nên cần thiết (quà cáp, thư từ, tính tình vui vẻ...). Có dịp thì nên đi với cô gái khác nhưng chớ có khoe. Trong ca khúc ba, tác giả dạy phụ nữ: cần trang điểm làm đẹp, nhưng tránh đừng làm điều ấy trước mặt chàng.

Cứ việc quyến rũ chàng khác, phải thay đổi chiến thuật tùy theo tuổi, tính tình, mức say mê của đối tượng. Nói cho cùng thì nội dung không có gì đặc biệt, nhưng tác phẩm có giá trị ở chỗ tác giả miêu tả cả phong tục đương thời và phân tích tâm lý khá tế nhị.

Hóa thân là tuyển tập thơ tiếng Latin gồm 15 quyển, khoảng 250 truyện ngụ ngôn, kể về chuyển hóa của những anh hùng thần thoại thành cây cỏ, động vật và khoáng vật. Chuyện kể từ thời hỗn mang đến khi Đế chế La Mã toàn thịnh, trong đó có đề cập cảnh Caesar biến thành một ngôi sao.

Petronius Arbiter Caius hay Titus (thế kỷ I TCN)

Là nhà văn trào phúng với tiểu thuyết nổi tiếng Satyricon.

Satyricon là tiểu thuyết trào phúng bằng văn xuôi tiếng Latin, có xen thơ. Chỉ còn giữ lại được có từng đoạn ngắn, tổng cộng bằng một phần nguyên bản. Thật ra, tác phẩm không có hành động theo quan niệm tiểu thuyết cổ điển. Tác giả (ít được biết về tiểu sử) miêu tả những cuộc phiêu lưu của một nhân vật trác táng, phê phán thói hư tật xấu đương thời; đồng thời, chỉ trích tất cả các hoạt động của con người (triết học phù phiếm, bọn hãnh tiến nực cười, nhân dân khổ cực, triều đình lố lăng).

Phần một (chương 1-26) thảo luận về văn chương và hùng biện. Phần hai (chương 27-78) chế nhạo một người mới làm giàu, tầm thường, khoe khoang. Phần cuối (chương 79-141) thảo luận về sự suy thoái của nghệ thuật; kể chuyện người Hy Lạp lấy thành Troia, và mấy chuyện khác (cuộc đắm tàu của ba tên đểu cáng là những nhân vật chính).

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Đại hội XIII biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên BCH Trung ương Đảng khoá XIII

Đại hội XIII biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên BCH Trung ương Đảng khoá XIII

Đại hội XIII đã thảo luận và biểu quyết thông qua số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII là 200 đồng chí.
Tin thế giới 28/1: Ukraine 'động chạm' Mỹ-Nga; Anh dọa phong tỏa tài sản Nga; Lập trường Mỹ về Biển Đông; Bắc Kinh phản pháo về nguồn gốc Covid-19

Tin thế giới 28/1: Ukraine 'động chạm' Mỹ-Nga; Anh dọa phong tỏa tài sản Nga; Lập trường Mỹ về Biển Đông; Bắc Kinh phản pháo về nguồn gốc Covid-19

Ukraine cấm cửa hàng không Nga, Syria; Mỹ bác yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông; Điều tra nguồn gốc Covid-19... là một số tin thế giới nổi bật.

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd hôm nay (28/1): Gặp khó khi chiêu mộ đội trưởng Real Madrid, Sergio Ramos; Pogba muốn vô địch Premier League rồi tính

Pogba chưa muốn nói về tương lai vì kỳ vọng vô địch Ngoại hạng Anh cùng Man Utd, do dịch Covid sẽ gặp khó nếu đưa Sergio Ramos về Old ...
Đoàn Bộ Ngoại giao chúc Tết và dâng hương tại Khu Di tích tại Tuyên Quang

Đoàn Bộ Ngoại giao chúc Tết và dâng hương tại Khu Di tích tại Tuyên Quang

Ngày 28/1, Đoàn Bộ Ngoại giao đã tới chúc Tết UBND, Sở Ngoại vụ tỉnh Tuyên Quang và tới dâng hương tại Khu Di tích lịch sử của Bộ Ngoại ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 29/1/2021: Bảo Bình gặp được người thương, Bạch Dương đường công danh cực tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 29/1/2021: Bảo Bình gặp được người thương, Bạch Dương đường công danh cực tốt

Tử vi hôm nay 29/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 29/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 29/1/2021 - Lịch vạn niên 29/1/2021

Lịch âm 29/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 29/1/2021 - Lịch vạn niên 29/1/2021

Lịch âm 29/1. Âm lịch hôm nay 29/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 29 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/1: Ghi nhận 91 ca mắc mới, có đến 84 ca ở cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam chiều 28/1: Ghi nhận 91 ca mắc mới, có đến 84 ca ở cộng đồng

Tính đến chiều ngày 28/1, Việt Nam có tổng cộng 91 mắc mới Covid-19, trong đó có 84 ca cộng đồng ở Hải Dương và Quảng Ninh
Hải Dương: Hàng trăm người đi xét nghiệm nhanh Covid-19

Hải Dương: Hàng trăm người đi xét nghiệm nhanh Covid-19

Trưa ngày 28/1, hàng trăm người dân đã đến xếp hàng tại UBND xã Hưng Đạo (TP Chí Linh, Hải Dương) để chờ lấy mẫu xét nghiệm Covid-19.
Hà Nội phong tỏa căn nhà phố Hàng Gai liên quan đến ca nghi mắc Covid-19

Hà Nội phong tỏa căn nhà phố Hàng Gai liên quan đến ca nghi mắc Covid-19

Để phòng dịch Covid-19, quận Hoàn Kiếm đã phong tỏa một ngôi nhà trên phố Hàng Gai, nơi sinh sống của ca nghi mắc L.H.L. liên quan đến BN 1553.
Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ 1 Ủy ban Điều phối Kết nối ASEAN

Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ 1 Ủy ban Điều phối Kết nối ASEAN

Đại sứ Trần Đức Bình đã dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự cuộc họp đầu tiên trong năm 2021 của Ủy ban Điều phối Kết nối ASEAN.
Điều gì khiến đặc sản cơm lam của người Mường hấp dẫn thực khách

Điều gì khiến đặc sản cơm lam của người Mường hấp dẫn thực khách

Đã bao đời nay, cơm lam hiện hữu trong đời sống của người dân tộc Mường ở Kim Bôi, Hòa Bình.
Phong Nha, Hội An, Ninh Bình là những địa điểm hiếu khách nhất

Phong Nha, Hội An, Ninh Bình là những địa điểm hiếu khách nhất

Theo thống kê của Booking.com, Phong Nha, Hội An và Ninh Bình là 3 địa điểm hiếu khách nhất tại Việt Nam, dựa trên hàng triệu lượt đánh giá.
Thủ phủ hoa đào Nhật Tân hối hả vào vụ Tết

Thủ phủ hoa đào Nhật Tân hối hả vào vụ Tết

Làng hoa đào Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội đang vào mùa thu hoạch sớm, người dân tất bật, mang những cành nở sớm đi tiêu thụ.
Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sáng 24/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã diễn ra buổi gặp mặt phóng viên, báo chí nhân dịp Xuân Tân Sửu 2021.
Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn này đã giúp tháp nghiêng Pisa - công trình mang tính biểu tượng của Italy đứng sừng sững, bất chấp hàng loạt trận động đất suốt 800 năm qua.
Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Hội Lữ hành Hà Nội đã thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen và ra mắt Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen trực thuộc Hiệp hội Du lịch Hà Nội.
Vì sao cuốn sách ‘Ăn theo nhóm máu’ vẫn bán chạy sau hơn hai thập kỷ?

Vì sao cuốn sách ‘Ăn theo nhóm máu’ vẫn bán chạy sau hơn hai thập kỷ?

‘Ăn theo nhóm máu’ được New York Times bình chọn là cuốn sách bán chạy với hơn 7 triệu bản vừa được ấn hành tại Việt Nam.
Bản dịch 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Na Uy có gì đặc biệt?

Bản dịch 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Na Uy có gì đặc biệt?

Cách đây hơn nửa thế kỷ, 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng được dịch ra tiếng Na Uy.
Đọc sách gì Tết Tân Sửu năm nay?

Đọc sách gì Tết Tân Sửu năm nay?

Đọc sách ngày Xuân vốn là nét đẹp truyền thống của người Việt nhưng đã bị mai một theo thời gian và các nhà xuất bản đang nỗ lực phục hồi.
Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Cuốn sách tập hợp ba bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về công tác tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng...
Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 91 của nhạc sĩ Phạm Tuyên, NXB Hội Nhà văn ra mắt cuốn sách 'Nhạc sĩ Phạm Tuyên - Tuyển tập 100 bài hát'.
Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

‘Chúng tôi ăn rừng’ là công trình nghiên cứu dân tộc học mang tính kinh điển của Georges Condominas về những người bán du mục ở vùng cao nguyên Việt Nam.
Phiên bản di động