Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Văn học Tây Âu (cụ thể là văn học Âu - Bắc Mỹ) bắt đầu bằng văn học cổ Hy Lạp-La Mã.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Nền văn học này bị chi phối bởi ba yếu tố chủ yếu: Văn học cổ Hy Lạp - La Mã ; Đạo Kitô; và tinh thần nhân văn tư bản chủ nghĩa, xuất phát từ thời Phục hưng (thế kỷ XIV-XVI) qua Chủ nghĩa Duy lý (thế kỷ XVII), Triết học ánh sáng (thế kỷ XVIII), Chủ nghĩa thực chứng (thế kỷ XIX) và nhiều luồng tư tưởng ở thế kỷ XX.

Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian. Là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.

Khoảng 50 năm TCN, La Mã đã làm chủ miền Địa Trung Hải, bao gồm cả Hy Lạp. Nền văn học tiếng La tinh kế thừa văn học Hy Lạp và phát triển sắc thái riêng của mình. Trong giai đoạn đầu, đáng kể có những nhà viết hài kịch Plautus, Terentius. Thời huy hoàng của văn nghệ La Mã là thời Hoàng đế Augustus với những nhà thơ Vergilius, Horatius (thế kỷ I). Trong năm thế kỷ sau đó, đế chế và nền văn học suy dần. Đến thế kỷ thứ năm, đế chế sụp đổ. Sau đây là tóm tắt một số tác phẩm của các tác giả tiêu biểu cho nền văn học cổ đại La Mã.

Augustinus Aurelius (354 - 430) là linh mục đạo Thiên Chúa và nhà thần học. Tác phẩm còn giữ lại được của ông là Đô thành của Thượng đế (viết 413 - 426).

Đô thành của Thượng đế là tác phẩm ca ngợi đạo Kitô, viết để bác sự lên án của những người ngoại giáo: những người này cho là La Mã mắc tội phế bỏ việc thờ cúng những thần linh truyền thống, do đó, bị rợ Goth tàn phá. Sách trình bày một quan niệm thần học về lịch sử dựa trên sự đối lập thường xuyên giữa “đô thành tinh thần” và “đô thành vật chất”, giữa đạo và đời.

***

Caesar Gaius Julius (100-44 TCN) là chính khách, võ tướng, nhà văn. Tác phẩm chính: Bình luận về chiến tranh ở Xứ Ga-li-cô.

Bình luận về chiến tranh ở Xứ Ga-li-cô là hồi ký lịch sử do tướng Caesar soạn sau khi chinh phục được xứ Gaule (ngày này là nước Pháp), khoảng năm 52-51 TCN. Mục đích là trình bày những hoạt động và biện minh cho chính sách đối ngoại của Caesar, bác những ý kiến ở La Mã cho là Caesar tàn sát những dân tộc vô tội do muốn có danh tiếng. Sách gồm bảy chương, mỗi chương dành cho các sự kiện của một năm (bắt đầu từ năm 58 TCN).

***

Epiktetos (138-50 TCN) là nhà triết học khắc kỷ. Ông có hai tác phẩm nổi tiếng là Đàm luận và Sách giáo huấn.

Đàm luận tập hợp những lời dạy của nhà triết học khắc kỷ Epiktetos do đồ đệ là Arrhianos ghi và biên soạn. Ngoài những lời bình luận về trước tác của những nhà triết học khắc kỷ Stoa (về logic và vật lý), sách đặt trọng tâm vào những vấn đề luân lý.

Sách giáo huấn là tác phẩm triết học, chủ yếu tóm tắt quan niệm đạo đức học của nhà triết học Epiktetos gốc Hy Lạp, nhưng sống ở La Mã (thế kỷ I), do đồ đệ là Arrhianos ghi và biên soạn. Sách gồm những cách ngôn ngắn gọn. Con người có vốn quý nhất là tự do, tự do nằm trong nội tâm mỗi cá nhân. Sự vật có hai loại: một loại phụ thuộc vào ta, mang tính tự do (nhận xét, khuynh hướng, yêu ghét) và có giá trị đạo đức; một loại không phụ thuộc vào ta (thân thể, sức khỏe, may rủi, giàu sang, danh lợi) không mang giá trị đạo đức. Người hiền phân biệt được hai loại ấy, nên được hoàn toàn tự do. Không ai cướp được cái phụ thuộc vào ta. Ta phải sử dụng ý chí làm chủ dục vọng, bản năng, tham vọng, thất vọng, sợ bệnh, sợ chết, không để sự việc bên ngoài ảnh hưởng đến tâm hồn.

***

Quintus Horatius Flaccus (65-8 TCN) là nhà thơ trữ tình, ca ngợi đời sống nông thôn giản dị, cái nhàn, tình bạn. Ông có hai tác phẩm là Ca thi và Nghệ thuật thi ca.

Ca thi là tập thơ gồm bốn quyển (103 bài) đánh dấu cao điểm sáng tác của Horatius. Horatius đề cập những vấn đề thần thoại, dân tộc và bản thân (thơ tặng, thù tạc, biệt ly, đời sống nông thôn với hạnh phúc giản dị, ca ngợi rượu và tình yêu, tình bạn).

Nghệ thuật thi ca là tác phẩm của Horatius gửi tặng chính khách Piso là bố vợ của Caesar và hai con trai của ông, do đó có tên là “Thư văn vần gửi cho các người họ Piso”. Tác giả đề cập đến những quan hệ giữa nghệ sĩ và nghệ thuật, dưới hình thức đàm luận nhẹ nhàng hơn là đưa ra những giáo điều. Phần một nhấn mạnh về tính vững chắc của tác phẩm. Phần hai bàn nhiều về sân khấu. Phần ba bàn về bản thân nhà thơ, chủ trương nhà thơ vừa phải có năng khiếu vừa phải có cái tôi luyện. Horatius khuyên nên bắt chước các mẫu cổ Hy Lạp, phê phán sự tầm thường, thô thiển, rườm rà.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người Mỹ nghĩ gì? (Kỳ 4)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Người Mỹ nghĩ gì? (Kỳ 4)

TGVN. Người Mỹ trải qua lịch sử của họ như thể lịch sử đã được vạch ra từ trước và tương lai chỉ là một ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ 'khủng bố' ở Iran; Philippines 'nhắn nhủ' Trung Quốc

Tin thế giới 12/4: Hàng loạt binh sĩ Ukraine tử trận; Mỹ phủ đầu Nga; Động thái mới sau vụ 'khủng bố' ở Iran; Philippines 'nhắn nhủ' Trung Quốc

Baoquocte.vn. Nga-Ukraine, miền Đông Ukraine, Nga-Mỹ, Mỹ-Trung Quốc, vấn đề Iran, tình hình Myanmar, Biển Đông... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 3 ngày 13/4/2021: Ma Kết bị hãm hại, Song Ngư ‘cháy túi’

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 3 ngày 13/4/2021: Ma Kết bị hãm hại, Song Ngư ‘cháy túi’

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 13/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Lịch âm 13/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 13/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 13/4. Âm lịch hôm nay 13/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 13/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 13 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

XSMT 13/4 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 13/4/2021 - SXMT 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMT thứ 3. KQXSMT. SXMT 13/4.
XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

XSMN 13/4 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 13/4/2021 - SXMN 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMN thứ 3. KQXSMN. SXMN 13/4.
XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

XSMB 13/4 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 13/4/2021 - SXMB 13/4 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 13/4. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 13/4/2021. XSMB thứ 3. KQXSMB. SXMB 13/4.
XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

XSBL 13/4 - Kết quả xổ số Bạc Liêu hôm nay 13/4/2021 - SXBL 13/4 - KQXSBL thứ 3

Baoquocte.vn. XSBL 13/4. KQXSBL 13/4. Xổ số Bạc Liêu hôm nay ngày 13 tháng 4 năm 2021. Xo so Bac Lieu. KQSXBL. SXBL 13/4.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Covid-19 ở Việt Nam chiều 12/4: Thêm 9 ca mắc mới tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên Giang

Baoquocte.vn. Bản tin chiều 12/4 của Bộ Y tế cho biết có 9 ca mắc Covid-19 ghi nhận tại Hà Nội, Bắc Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Kiên ...
Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Ông Nguyễn Hồng Diên nhậm chức Bộ trưởng Bộ Công Thương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Hồng Diên chính thức nhận nhiệm vụ từ ngày 12/4, sau khi được Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng ...
Tòa tháp nghiêng 136 tuổi ở Malaysia

Tòa tháp nghiêng 136 tuổi ở Malaysia

Baoquocte.vn. Tháp Tehuk Intan bị nghiêng sau một trận lụt và được mệnh danh là tháp nghiêng Pisa của Malaysia.
Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Hoa anh đào rực rỡ, khoe sắc khắp các châu lục

Baoquocte.vn. Không riêng Nhật Bản, nhiều quốc gia ở Bắc bán cầu đang bước vào mùa Xuân, cũng là lúc hoa anh đào nở rộ tuyệt đẹp.
Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Đến Seoul ngắm 'sợi dây chuyền khổng lồ' kết bằng hoa anh đào

Baoquocte.vn. Hoa anh đào nở quanh hồ nước ngay công viên 32 tuổi, tạo thành một vòng khép kín khi nhìn từ trên cao, hút khách du Xuân.
Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Trải nghiệm chơi đùa cùng cá voi xám khổng lồ ở Mexico

Baoquocte.vn. Không chỉ sở hữu những bãi biển đẹp, khu bảo tồn El Vizcaíno (Mexico) còn thu lợi nhuận lớn từ sự xuất hiện của các chú cá voi xám.
'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

'Vịnh Hạ Long thu nhỏ' đẹp như tiên cảnh ở An Giang

Baoquocte.vn. Thiền viện Trúc Lâm An Giang đang trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh thu hút đông đảo du khách.
Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Du lịch Việt Nam tìm cơ hội mới trong trạng thái bình thường mới

Baoquocte.vn. Ngày 5/4, Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức buổi họp báo Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam và Diễn đàn Du lịch nội địa toàn quốc 2021.
Cô gái Việt đội nón lá, mặc áo dài truyền thống ngắm núi lửa phun trào 6.000 năm mới có ở Iceland

Cô gái Việt đội nón lá, mặc áo dài truyền thống ngắm núi lửa phun trào 6.000 năm mới có ở Iceland

Baoquocte.vn. Có cơ hội đến gần một ngọn núi lửa đang phun trào, cô gái Việt không quên đội nón lá, mặc áo dài để ghi lại khoảnh khắc thiên nhiên hiếm gặp.
Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Hành trình sáng tác cuốn truyện tranh hợp tác Việt – Nhật ‘Những người bạn’

Baoquocte.vn. Nhân dịp cuốn truyện tranh 'Những người bạn' xuất bản tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản sẽ tổ chức buổi trò chuyện với hai tác giả.
Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Bạn trẻ tuổi teen cần chuẩn bị gì cho tuổi trưởng thành?

Baoquocte.vn. 5 cuốn sách dưới đây sẽ giúp bạn trẻ giải đáp các khúc mắc của độ tuổi mới lớn (hay tuổi teen), chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống trưởng thành.
Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Hội sách trực tuyến quốc gia 2021: Sách cho mọi nhà

Baoquocte.vn. Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 được tổ chức tại sàn sách trực tuyến quốc gia Book365.vn nhân dịp chào mừng Ngày Sách Việt Nam (21/4).
Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Để hiểu hơn về con người và vùng đất Tây Nguyên

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai – một trong hai tác phẩm quan trọng nhất của nhà Tây Nguyên học hàng đầu Jacques Dournes phát hành ...
Giao lưu Việt-Mỹ và những câu chuyện thú vị trước năm 1946

Giao lưu Việt-Mỹ và những câu chuyện thú vị trước năm 1946

Baoquocte.vn. Cuốn sách là kết quả của nỗ lực nghiên cứu, tìm tòi các tài liệu gốc của nhà ngoại giao Nguyễn Văn Huỳnh về giao lưu Việt-Mỹ mà nhiều người chưa biết đến.
Giới thiệu sách cẩm nang về thị trường Anh nhằm thúc đẩy thực thi UKVFTA

Giới thiệu sách cẩm nang về thị trường Anh nhằm thúc đẩy thực thi UKVFTA

Baoquocte.vn. Cuốn sách về thị trường Anh sẽ giúp các doanh nghiệp nắm bắt nhu cầu nhập khẩu hàng hóa và cơ hội xuất khẩu cho các sản phẩm Việt sang xứ sở sương mù.
Phiên bản di động