Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Plautus Titus Maccius (254 - 184 TCN) là nhà viết hài kịch (hài hước - nhân vật rõ nét, chú ý xây dựng hành động). Tác phẩm chính: Anh em nhà Mê-nach-mi; Những người bị cầm giữ; Nồi đựng vàng.

Anh em nhà Mê-nach-mi là vở hài kịch nổi tiếng, làm mẫu cho nhiều vở soạn về sau ở phương Tây (đề tài anh em sinh đôi, do đó, gây ra những sự hiểu lầm nực cười). Hai nhân vật chính trong kịch là hai anh em sinh đôi, Mê-nach-mi 1 và 2, bị lạc nhau từ nhỏ. Mê-nach-mi 1 lấy áo khoác của vợ cho nhân tình và chuẩn bị một bữa tiệc linh đình. Mê-nach-mi 2 đi tìm anh, bị dẫn nhầm đến nơi đặt tiệc, nhân tình của Mê-nach-mi 1 tưởng đó là người yêu của mình, giao cho anh ta cái áo khoác để đi chữa. Do đó, xảy ra cuộc đánh ghen của vợ Mê-nach-mi 2; bố vợ thấy chàng rể trả lời lung tung cho là hắn điên. Cuối cùng, hai anh em nhận ra nhau.

Những người bị cầm giữ là vở hài kịch được xây dựng trên câu chuyện rắc rối về mua bán nô lệ. Hai tên tù binh (một là chủ, một là nô lệ) đổi nhau quần áo và cả tên tuổi cho nhau; do đó, chủ trốn thoát. Kết thúc, người nô lệ được cha chuộc lại.

Nồi đựng vàng phác họa chân dung một lão hà tiện. Lão sống rất cực khổ trong khi bỏ vàng vào đầy một cái nồi. Lão định gả con gái rất ngoan (bị một kẻ hiếp dâm, do đó có thai) cho một người hàng xóm có tuổi nhận lấy cô ta mà không đòi hỏi hồi môn. Lão hà tiện chôn nồi vàng trong rừng; tên đầy tớ, của kẻ hiếp cô gái, đào lấy trộm mất, khiến lão trở nên điên dại. May sao, kẻ hiếp cô gái cuối cùng cũng chịu lấy cô, đầy tớ của y đồng ý trả lại nồi vàng và được tháo khoán nô lệ. Vở kịch này đã gợi ý cho Molière viết vở Lão hà tiện.

***

Seneca Lucius Annaeus (thế kỷ I TCN) là chính khách, nhà viết kịch, triết gia (trường phái khắc kỷ), nhà thơ. Tác phẩm chính: Nghiên cứu về tự nhiên.

Nghiên cứu về tự nhiên là cuốn sách khoa học tự nhiên đầu tiên và duy nhất thời cổ La Mã (nguồn tri thức và cả sai lầm), quan trọng thời Trung cổ ở châu Âu. Sách gồm bảy cuốn: về cầu vồng, sấm sét, nước, nước sông Nin lên, tuyết, gió, động đất, sao chổi. Tuy nhiên, nội dung khoa học ít có giá trị. Sách có giới thiệu đạo đức phái khắc kỉ Stoa.

***

Tacitus Publius Cornelius (khoảng năm 55-120) là nhà sử học với tác phẩm nổi tiếng Cuộc đời A-gri-cô-la và Xứ Gher’-ma-ni-a.

Cuộc đời A-gri-cô-la là tác phẩm ca ngợi A-gri-cô-la (bố vợ của Tacitus), người đã chinh phục đảo Britain (nay là nước Anh). Tác giả kể lại các chiến dịch quân sự. Có nhiều đoạn văn rất hùng hồn, do đó, tác phẩm được coi là một áng văn tiểu sử nhân vật vào loại hay trong văn chương cổ đại. Ngoài ra, nó cũng phản ánh thời kỳ đầu của lịch sử nước Anh.

Xứ Gher’-ma-ni-a là một tác phẩm dân tộc học có giá trị. Tác giả miêu tả những dân tộc (phong tục tập quán, đời sống thường ngày) ở Trung Âu vào cuối thế kỷ I. Tác phẩm có pha trộn truyện cổ tích và sự việc lịch sử. Nội dung đối lập văn minh mộc mạc nhưng khỏe khoắn của xứ Germania với văn minh La Mã suy đồi. Tacitus thường đề cao đạo đức trong các tác phẩm của mình.

***

Publius Terentius Afer (180-159 TCN) là nhà viết hài kịch. Ông có hai tác phẩm đáng nhớ là Hoạn quan (161 TCN) và Phor-mi-ô (TCN).

Hoạn quan là tác phẩm nổi tiếng nhất của Terentius, tuy có bị lên án là vô luân. Câu chuyện dựa vào một vở của nhà viết hài kịch cổ Hy Lạp Menandros. Những tình tiết trá hình, tình duyên rắc rối… có ảnh hưởng đến Shakespeare và kịch hiện đại. Nhân vật chính là Sê-rê-na trá hình làm hoạn quan, vào nhà cô gái giang hồ Ta-ix’ và cưỡng hiếp Păm-phi-la mà chàng tưởng là nô lệ. Sau đó Sê-rê-na được biết Păm-phi-la là con một công dân tự do, chàng xin và được phép lấy nàng.

Phor-mi-ô là tác phẩm cải biên vở của nhà văn cổ Hy Lạp Apollodoros. Câu chuyện được xây dựng trên những tình tiết rắc rối (mưu mô, lừa lọc...) quanh hai cuộc tình duyên của hai chàng trai là hai anh em họ. Nhân vật chính là Phormio, một tay ăn bám vô cùng ranh ma quỷ quái, đứng giữa kiếm lời, làm rối loạn quan hệ giữa hai thế hệ già và thế hệ trẻ.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Đọc thêm

Hòa nhạc trực tuyến gắn kết năm châu vì một Việt Nam khỏe mạnh

Hòa nhạc trực tuyến gắn kết năm châu vì một Việt Nam khỏe mạnh

Baoquocte.vn. Đêm hòa nhạc giao hưởng quốc tế trực tuyến kết nối Việt Nam với thế giới sẽ được tổ chức nhằm kêu gọi ủng hộ Quỹ vaccine phòng chống Covid-19.
Triển lãm ảnh 'Gia đình - Tổ ấm yêu thương'

Triển lãm ảnh 'Gia đình - Tổ ấm yêu thương'

Baoquocte.vn. Triển lãm do Trung tâm Triển lãm VHNT phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ tổ chức nhằm tôn vinh những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.
Xe chiến đấu của Nga được Mỹ gọi là loại vũ khí của tương lai

Xe chiến đấu của Nga được Mỹ gọi là loại vũ khí của tương lai

Baoquocte.vn. Đó là xe chiến đấu bộ binh bánh lốp Boomerang, được Nga trưng bày tại Triển lãm quốc tế về vũ khí và thiết bị quân sự MILEX-2021.
Tác động tiêu cực của khủng hoảng di cư đối với châu Phi

Tác động tiêu cực của khủng hoảng di cư đối với châu Phi

Baoquocte.vn. Kyle Hiebert, cựu Phó Tổng biên tập của Africa Conflict Monitor cho thấy thực trạng và giải pháp về vấn đề di cư của người dân lục địa này tới ...
Các nhà nghiên cứu Ấn Độ cảnh báo tình trạng lạm phát

Các nhà nghiên cứu Ấn Độ cảnh báo tình trạng lạm phát

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu kinh tế cảnh báo, đã đến thời điểm Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI, ngân hàng trung ương) chuyển sự chú ý sang vấn đề ...
Covid-19 ở Việt Nam trưa 25/6: 112 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh chiếm gần nửa; Công bố hai ca tử vong 73 và 74

Covid-19 ở Việt Nam trưa 25/6: 112 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh chiếm gần nửa; Công bố hai ca tử vong 73 và 74

Baoquocte.vn. Có thêm 109 ca Covid-19 ghi nhận trong nước, trong đó nhiều nhất tại TP. Hồ Chí Minh, Long An, Bắc Giang và Bình Dương.
Bộ tài liệu ‘Kỹ năng phòng, chống ma túy’ và những trăn trở của các bậc cha mẹ

Bộ tài liệu ‘Kỹ năng phòng, chống ma túy’ và những trăn trở của các bậc cha mẹ

Baoquocte.vn. Bộ tài liệu chính thống về phòng, chống ma túy ra đời như một giải pháp hữu hiệu, khiến các bậc phụ huynh vơi bớt nỗi lo và trăn trở.
Khai mạc Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ hai nước

Khai mạc Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ hai nước

Baoquocte.vn. Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan với chủ đề 'Hương vị Việt Nam' đã khai mạc tại Trung tâm thương mại Central tỉnh Udon Thani.
Cập nhật Covid-19 ngày 25/6: Biến thể Delta thành 'cơn ác mộng' với nhiều nước; nguy cơ lây nhiễm từ các cổ động viên EURO; 'Marathon tiêm chủng'

Cập nhật Covid-19 ngày 25/6: Biến thể Delta thành 'cơn ác mộng' với nhiều nước; nguy cơ lây nhiễm từ các cổ động viên EURO; 'Marathon tiêm chủng'

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 180,8 triệu ca nhiễm Covid-19, hơn 3,91 triệu ca tử vong và xấp xỉ 165,4 triệu bệnh nhân bình phục.
UNICEF: Hơn 3 triệu trẻ em ở CHDC Congo phải sơ tán lánh nạn bạo lực

UNICEF: Hơn 3 triệu trẻ em ở CHDC Congo phải sơ tán lánh nạn bạo lực

Baoquocte.vn. UNICEF cho biết, hơn 3 triệu trẻ em đã phải sơ tán lánh nạn bạo lực do các nhóm vũ trang gây ra ở miền Đông CHDC Congo.
Ngây ngất trước vẻ đẹp của cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương, Trung Quốc

Ngây ngất trước vẻ đẹp của cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Bất chấp dịch Covid-19, những cánh đồng hoa oải hương ở Tân Cương (Trung Quốc) vẫn thu hút hàng trăm nghìn người tới tham quan, chụp ảnh.
Phố cổ Hội An lọt top 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới

Phố cổ Hội An lọt top 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Phố cổ Hội An cùng một số điểm du lịch nổi tiếng ở Italy, Hy Lạp, Croatia, Mỹ được bình chọn là 10 điểm du lịch không có ô tô đẹp nhất thế giới.
Mở cửa du lịch nội tỉnh, Quảng Ninh đón gần 30.000 lượt du khách

Mở cửa du lịch nội tỉnh, Quảng Ninh đón gần 30.000 lượt du khách

Baoquocte.vn. Chỉ trong 2 ngày cuối tuần 19 - 20/6, các điểm du lịch, di tích, danh thắng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đón gần 10.000 lượt khách.
Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Du lịch quốc tế từng bước được mở cửa trở lại thông qua chứng nhận sức khỏe

Baoquocte.vn. Nhiều quốc gia đang từng bước mở lại hoạt động đi lại, du lịch, giao thương thông qua chứng nhận sức khỏe.
Choáng ngợp với cảnh sắc bao la, xanh ngát của những đồi chè ở Long Cốc, Phú Thọ

Choáng ngợp với cảnh sắc bao la, xanh ngát của những đồi chè ở Long Cốc, Phú Thọ

Baoquocte.vn. Những quả đồi hình bát úp tròn mịn ở xã Long Cốc (Tân Sơn, Phú Thọ) như những kì quan thiên nhiên đem lại vẻ đẹp ngoạn mục cho đất chè vùng trung du.
Thiên đường du lịch Maldives chật vật bịt 'lỗ hổng' trong dịch Covid-19

Thiên đường du lịch Maldives chật vật bịt 'lỗ hổng' trong dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Quốc đảo Maldives đã mở cửa các khu nghỉ dưỡng để thu hút du khách, nhưng làn sóng đại dịch Covid-19 gia tăng gần đây lại làm lộ lỗ hổng y tế ở nước này.
Bài học cuộc sống từ 'Seneca – Những bức thư đạo đức'

Bài học cuộc sống từ 'Seneca – Những bức thư đạo đức'

Baoquocte.vn. Dù được viết từ gần 2.000 năm trước nhưng những vấn đề mà cuốn sách 'Seneca – Những bức thư đạo đức' đề cập được đánh giá vẫn còn nguyên giá trị.
‘Người hùng mang ngàn gương mặt’: Đầu sách kinh điển về văn hóa, văn học ở Mỹ

‘Người hùng mang ngàn gương mặt’: Đầu sách kinh điển về văn hóa, văn học ở Mỹ

Baoquocte.vn. 'Người hùng mang ngàn gương mặt' là công trình độc lập đầu tiên khởi đầu cho sự nghiệp cả một đời nghiên cứu thần thoại của tác giả Joseph Campbell.
Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Baoquocte.vn. TinyWrist - một nhóm phụ huynh Việt tại Mỹ vừa phát hành hai cuốn sách song ngữ Việt-Anh dành cho thiếu nhi.
'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

'Nguồn gốc dịch bệnh': Cuốn tiểu thuyết trinh thám đặc biệt về khoa học

Baoquocte.vn. Cuốn sách 'Nguồn gốc dịch bệnh' đến nay vẫn hấp dẫn với những dự cảm và khai phá thú vị được các nhà khoa học ghi chép lại.
'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

'Câu chuyện từ trái tim': Lăng kính đa màu của một bác sĩ kiêm đại biểu Quốc hội

Baoquocte.vn. 'Câu chuyện từ trái tim' của PGS. TS Nguyễn Lân Hiếu chứa đựng những câu chuyện về bác sĩ cùng những bài phân tích về y tế, giáo dục, môi trường...
Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Huấn luyện viên và đại kiện tướng quốc tế viết sách hướng dẫn chơi cờ vua

Baoquocte.vn. 'Nhà vô địch' là bộ sách được viết bởi huấn luyện viên cờ vua Nguyễn Hữu Huấn và đại kiện tướng quốc tế Lê Thanh Tú, vừa được phát hành trong mùa Hè này.
Phiên bản di động