Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 3)

HỮU NGỌC
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Văn học cổ đại Hy Lạp-La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học sẽ là khuôn mẫu sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 2)
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Plautus Titus Maccius (254 - 184 TCN) là nhà viết hài kịch (hài hước - nhân vật rõ nét, chú ý xây dựng hành động). Tác phẩm chính: Anh em nhà Mê-nach-mi; Những người bị cầm giữ; Nồi đựng vàng.

Anh em nhà Mê-nach-mi là vở hài kịch nổi tiếng, làm mẫu cho nhiều vở soạn về sau ở phương Tây (đề tài anh em sinh đôi, do đó, gây ra những sự hiểu lầm nực cười). Hai nhân vật chính trong kịch là hai anh em sinh đôi, Mê-nach-mi 1 và 2, bị lạc nhau từ nhỏ. Mê-nach-mi 1 lấy áo khoác của vợ cho nhân tình và chuẩn bị một bữa tiệc linh đình. Mê-nach-mi 2 đi tìm anh, bị dẫn nhầm đến nơi đặt tiệc, nhân tình của Mê-nach-mi 1 tưởng đó là người yêu của mình, giao cho anh ta cái áo khoác để đi chữa. Do đó, xảy ra cuộc đánh ghen của vợ Mê-nach-mi 2; bố vợ thấy chàng rể trả lời lung tung cho là hắn điên. Cuối cùng, hai anh em nhận ra nhau.

Những người bị cầm giữ là vở hài kịch được xây dựng trên câu chuyện rắc rối về mua bán nô lệ. Hai tên tù binh (một là chủ, một là nô lệ) đổi nhau quần áo và cả tên tuổi cho nhau; do đó, chủ trốn thoát. Kết thúc, người nô lệ được cha chuộc lại.

Nồi đựng vàng phác họa chân dung một lão hà tiện. Lão sống rất cực khổ trong khi bỏ vàng vào đầy một cái nồi. Lão định gả con gái rất ngoan (bị một kẻ hiếp dâm, do đó có thai) cho một người hàng xóm có tuổi nhận lấy cô ta mà không đòi hỏi hồi môn. Lão hà tiện chôn nồi vàng trong rừng; tên đầy tớ, của kẻ hiếp cô gái, đào lấy trộm mất, khiến lão trở nên điên dại. May sao, kẻ hiếp cô gái cuối cùng cũng chịu lấy cô, đầy tớ của y đồng ý trả lại nồi vàng và được tháo khoán nô lệ. Vở kịch này đã gợi ý cho Molière viết vở Lão hà tiện.

***

Seneca Lucius Annaeus (thế kỷ I TCN) là chính khách, nhà viết kịch, triết gia (trường phái khắc kỷ), nhà thơ. Tác phẩm chính: Nghiên cứu về tự nhiên.

Nghiên cứu về tự nhiên là cuốn sách khoa học tự nhiên đầu tiên và duy nhất thời cổ La Mã (nguồn tri thức và cả sai lầm), quan trọng thời Trung cổ ở châu Âu. Sách gồm bảy cuốn: về cầu vồng, sấm sét, nước, nước sông Nin lên, tuyết, gió, động đất, sao chổi. Tuy nhiên, nội dung khoa học ít có giá trị. Sách có giới thiệu đạo đức phái khắc kỉ Stoa.

***

Tacitus Publius Cornelius (khoảng năm 55-120) là nhà sử học với tác phẩm nổi tiếng Cuộc đời A-gri-cô-la và Xứ Gher’-ma-ni-a.

Cuộc đời A-gri-cô-la là tác phẩm ca ngợi A-gri-cô-la (bố vợ của Tacitus), người đã chinh phục đảo Britain (nay là nước Anh). Tác giả kể lại các chiến dịch quân sự. Có nhiều đoạn văn rất hùng hồn, do đó, tác phẩm được coi là một áng văn tiểu sử nhân vật vào loại hay trong văn chương cổ đại. Ngoài ra, nó cũng phản ánh thời kỳ đầu của lịch sử nước Anh.

Xứ Gher’-ma-ni-a là một tác phẩm dân tộc học có giá trị. Tác giả miêu tả những dân tộc (phong tục tập quán, đời sống thường ngày) ở Trung Âu vào cuối thế kỷ I. Tác phẩm có pha trộn truyện cổ tích và sự việc lịch sử. Nội dung đối lập văn minh mộc mạc nhưng khỏe khoắn của xứ Germania với văn minh La Mã suy đồi. Tacitus thường đề cao đạo đức trong các tác phẩm của mình.

***

Publius Terentius Afer (180-159 TCN) là nhà viết hài kịch. Ông có hai tác phẩm đáng nhớ là Hoạn quan (161 TCN) và Phor-mi-ô (TCN).

Hoạn quan là tác phẩm nổi tiếng nhất của Terentius, tuy có bị lên án là vô luân. Câu chuyện dựa vào một vở của nhà viết hài kịch cổ Hy Lạp Menandros. Những tình tiết trá hình, tình duyên rắc rối… có ảnh hưởng đến Shakespeare và kịch hiện đại. Nhân vật chính là Sê-rê-na trá hình làm hoạn quan, vào nhà cô gái giang hồ Ta-ix’ và cưỡng hiếp Păm-phi-la mà chàng tưởng là nô lệ. Sau đó Sê-rê-na được biết Păm-phi-la là con một công dân tự do, chàng xin và được phép lấy nàng.

Phor-mi-ô là tác phẩm cải biên vở của nhà văn cổ Hy Lạp Apollodoros. Câu chuyện được xây dựng trên những tình tiết rắc rối (mưu mô, lừa lọc...) quanh hai cuộc tình duyên của hai chàng trai là hai anh em họ. Nhân vật chính là Phormio, một tay ăn bám vô cùng ranh ma quỷ quái, đứng giữa kiếm lời, làm rối loạn quan hệ giữa hai thế hệ già và thế hệ trẻ.

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

TGVN. Văn học Tây Ban Nha bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

TGVN. Hesiodos (thế kỷ VIII - VII TCN) là nhà thơ bênh vực nông dân và người chăn nuôi bị áp bức bóc lột. Ông ...

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phác họa văn hóa phương Tây (kỳ cuối)

TGVN. Đạo Kito khác đạo Do Thái ở chỗ nó đề cao tuyệt đối đức tin và nội tâm. Mặc cảm tội lỗi là một ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 4/12, Giá vàng gây ngạc nhiên sốc, vẫn còn tâm lý bi quan, dòng tiền chưa tự tin chảy, vàng SJC ‘bay màu’ khó hiểu

Giá vàng hôm nay 4/12, Giá vàng gây ngạc nhiên sốc, vẫn còn tâm lý bi quan, dòng tiền chưa tự tin chảy, vàng SJC ‘bay màu’ khó hiểu

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 4/12, giá vàng thế giới và trong nước gây ngạc nhiên khi chốt tuần với diễn biến trái chiều. SJC 'bay hơi' nửa triệu đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 4/12, lực mua từ Trung Quốc tăng nhẹ, thị trường Việt Nam duy trì phản ứng tích cực

Giá tiêu hôm nay 4/12, lực mua từ Trung Quốc tăng nhẹ, thị trường Việt Nam duy trì phản ứng tích cực

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 60.000 – 63.000 đ/kg.
Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Baoquocte.vn. Tuyến đường sắt cao tốc có chiều dài 921km được trang bị hệ thống đặc biệt, hoạt động bình thường khi chạy xuyên qua những vùng đất lạnh tới -40 ...
Mỹ rút giấy phép thuốc điều trị Covid-19 sử dụng kháng thể Bebtelovimab

Mỹ rút giấy phép thuốc điều trị Covid-19 sử dụng kháng thể Bebtelovimab

Baoquocte.vn. Bebtelovimab là loại thuốc điều trị cho người mắc Covid-19 và có nguy cơ bệnh nặng mà không thể sử dụng các loại thuốc khác đã được FDA cấp phép.
Singapore 'khát' nhân tài hậu đại dịch Covid-19

Singapore 'khát' nhân tài hậu đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Singapore đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng, đặc biệt là nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao.
Bom tấn 'Transformers' tái xuất sau 5 năm vắng bóng với ê kíp 'khủng'

Bom tấn 'Transformers' tái xuất sau 5 năm vắng bóng với ê kíp 'khủng'

Baoquocte.vn. Phần 6 của bộ phim 'Transformers' vẫn do Steven Spielberg và Micheal Bay là nhà sản xuất, dự kiến sẽ ra mắt mùa Hè năm sau.
Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên chạy xuyên qua vùng đất lạnh -40 độ C

Baoquocte.vn. Tuyến đường sắt cao tốc có chiều dài 921km được trang bị hệ thống đặc biệt, hoạt động bình thường khi chạy xuyên qua những vùng đất lạnh tới -40 độ C.
Khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022

Khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022

Baoquocte.vn. Nhiều hoạt động đặc sắc trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc vùng Tây Bắc lần thứ XV năm 2022 diễn ra tại Phú Thọ.
Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Với 2 di sản mới được công nhận, tính đến nay, Việt Nam đã có 9 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh.
Việt Nam tiếp tục là Điểm đến du lịch Golf tốt nhất châu Á

Việt Nam tiếp tục là Điểm đến du lịch Golf tốt nhất châu Á

Baoquocte.vn. Tổ chức Giải thưởng Golf Thế giới vừa công bố kết quả giải thưởng năm 2022, Việt Nam xuất sắc đoạt danh hiệu 'Điểm đến du lịch Golf tốt nhất châu Á'.
Những hình ảnh đẹp của thí sinh Hoa hậu Du lịch Thế giới trải nghiệm văn hoá Việt Nam

Những hình ảnh đẹp của thí sinh Hoa hậu Du lịch Thế giới trải nghiệm văn hoá Việt Nam

Baoquocte.vn. Các người đẹp cuộc thi Hoa hậu Du lịch Thế giới năm 2022 vừa có những hoạt động ý nghĩa nhằm quảng bá, lan tỏa di sản của Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Chào đón hơn 200 sự kiện tại Bình Thuận trong Năm Du lịch quốc gia 2023

Chào đón hơn 200 sự kiện tại Bình Thuận trong Năm Du lịch quốc gia 2023

Baoquocte.vn. Năm Du lịch quốc gia 2023 sẽ có khoảng 208 sự kiện, hoạt động văn hóa, du lịch và thể thao, tạo cú hích mạnh mẽ để du lịch Bình Thuận cất cánh.
'Ai đó chạy cùng ta' – cuốn tiểu thuyết mang đặc trưng văn hóa và con người Israel

'Ai đó chạy cùng ta' – cuốn tiểu thuyết mang đặc trưng văn hóa và con người Israel

Baoquocte.vn. Tiểu thuyết 'Ai đó chạy cùng ta' của David Grossman - cây bút nổi tiếng người Israel, nhận được rất nhiều sự yêu mến từ người đọc trên toàn thế giới.
Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Tuyên dương tác giả trẻ dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt, động viên và tuyên dương tác giả trẻ Nguyễn Bình đã dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.
Ra mắt hai ấn phẩm đặc biệt về quan hệ Việt Nam-Lào

Ra mắt hai ấn phẩm đặc biệt về quan hệ Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Lễ ra mắt cuốn sách: Lê Văn Hiến - Đại sứ Việt Nam đầu tiên tại Lào và Đặc san Báo Thế giới và Việt Nam Tình Việt-Lào anh em: Mãi mãi không bao giờ ...
Ra mắt nhiều ấn phẩm giá trị về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Ra mắt nhiều ấn phẩm giá trị về cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Baoquocte.vn. Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ra mắt bạn đọc nhiều ấn phẩm có giá trị.
Viết sách để cộng đồng người Việt ở nước ngoài hiểu thêm về biển đảo quê hương

Viết sách để cộng đồng người Việt ở nước ngoài hiểu thêm về biển đảo quê hương

Baoquocte.vn. Ông Nguyễn Thanh Tòng, tác giả của cuốn sách 'Biển đảo quê hương', đã có những chia sẻ sau khi đoạt giải Ba Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại.
Tết Nhà giáo, đọc lại những tâm tư của người thầy về giáo dục

Tết Nhà giáo, đọc lại những tâm tư của người thầy về giáo dục

Baoquocte.vn. 'Ước vọng cho học đường - những bài viết về giáo dục' là cuốn sách rất ý nghĩa để các nhà quản lý, quản trị giáo dục tham khảo.
Phiên bản di động