Sự lây lan của những bất đồng thương mại tự do và hệ lụy

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD). Không giống như FTA, FTD không dễ gì đo đếm hay định nghĩa được.
TIN LIÊN QUAN
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Hiệp định EVFTA: Cơ hội hợp tác kinh tế giữa tỉnh Bến Tre và châu Âu
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Tránh bị động khi tiếp cận FTA
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD)(Nguồn: Safety4Sea)

Sự lan tràn của FTD

Chỉ mới đây thôi, các nhà kinh tế còn lo lắng về những tác động của sự phát triển tràn lan các FTA song phương đối với hệ thống thương mại đa phương. Số lượng các FTA có ít nhất một nước thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) - trung tâm của sự nở rộ FTA - tham gia đã tăng gấp 4 lần, từ 39 (năm 2000) lên 159 (năm 2019). Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, chỉ có 3 FTA được đi vào thực thi.

Ở cấp độ đa phương, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã phải cơ cấu lại sau khi Mỹ, đối tác quan trọng nhất, rút khỏi Hiệp định. Các thành viên còn lại phải vật lộn để đưa TPP vào thực thi với một phiên bản thấp hơn rất nhiều. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cũng đã phải thu hẹp khi Ấn Độ quyết định không tham gia.

FTA đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD). Không giống như FTA, FTD không dễ gì đo đếm hay định nghĩa được. FTD bao gồm hàng loạt những hành động và bất hành động, khó lượng hóa nhưng có thật. FTD xảy ra khi một quan hệ thương mại tự do bị xem là không công bằng cho ít nhất một bên tham gia. Khi lợi ích (hoặc tổn hại) của việc tự do hóa thương mại bị các bên cho rằng không được phân phối công bằng, khi đó, căng thẳng xảy ra, dẫn tới FTD.

FTD cũng xảy ra khi có những chuyển đổi mạnh mẽ về phân phối sức mạnh kinh tế toàn cầu. Khi quy mô kinh tế của các đối thủ kinh tế đạt đến trình độ mang tính thống trị, nguy cơ mâu thuẫn cũng gia tăng theo. Trường hợp của Nhật Bản trước đây và Trung Quốc hiện nay là các ví dụ, sự phản ứng bùng phát khi GDP của họ vượt quá 60% GDP của Mỹ.

Và khi các thế lực kinh tế lớn nổi lên, họ thường phát triển bằng cách tăng cường quan hệ thương mại với các đối tác hiện có, kết quả là làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau. Mặc dù sự phụ thuộc lẫn nhau, trên lý thuyết, sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ xung đột, nhưng thực tế hiếm khi như vậy. Điều này thường dẫn đến một xu hướng không thể đảo ngược là sự xung đột và điều mà người ta có thể làm được là kiềm chế và giảm thiểu các hậu quả của nó. Tới nay thì người ta cũng làm được rất ít.

FTD và những tác động đến luật lệ thương mại

Có thể thấy rõ FTD làm giảm những lợi ích của một nền thương mại tự do và gây ra nhiều phí tổn gắn với sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ. Các thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng gia tăng mạnh. Các nước đang phát triển cũng đang tiến hành các hành động chống lại các nước phát triển, trong khi trước đây chỉ có chiều ngược lại. Các hình thức khác của “chủ nghĩa bảo hộ trá hình” cũng gia tăng - từ việc lạm dụng các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe đến việc sử dụng tràn lan các khoản trợ cấp bất hợp pháp và các thỏa thuận mua sắm hạn chế.

Sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ có thể là nguyên nhân hoặc hậu quả của FTD và những hành động trả đũa càng làm cho việc này trở thành căn bệnh kinh niên. Đôi khi, việc đối phó với chủ nghĩa bảo hộ bao gồm việc gỡ bỏ một ưu đãi thay vì áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt. Nếu FTA được mô tả là các thỏa thuận tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, thì FTD có thể định nghĩa là tạo điều kiện cho những bất đồng thương mại.

Ở cấp độ nền tảng, hiệu quả của một trật tự dựa trên luật lệ thương mại đang phải đối mặt với rủi ro. WTO giám sát một hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, nhưng vai trò và ảnh hưởng của tổ chức này đang ngày càng bị thu hẹp. Mỹ đã ngăn việc bổ nhiệm các thành viên Hội đồng thẩm phán của cơ chế giải quyết tranh chấp. Nếu không có thêm thành viên được bổ nhiệm vào tháng 12/2019, Ban Bồi thẩm của WTO sẽ phải dừng hoạt động.

Cuộc chiến thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc góp phần làm yếu thêm trật tự thương mại dựa trên luật lệ khi tạo ra hiệu ứng domino. Mỹ cũng tạo ra những xích mích thương mại nhỏ hơn với Ấn Độ, EU, gây ảnh hưởng tới xuất nhập khẩu nhôm, thép. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang gia tăng những tranh cãi thương mại. Tình trạng này có thể tiếp tục xấu đi.

Các cuộc chiến thương mại dễ khởi động nhưng khó kết thúc. Không những nó có thể leo thang một cách nhanh chóng mà còn có thể lan ra những vấn đề khác, những lĩnh vực và khu vực khác và có thể châm ngòi cho các cuộc chiến mới. Sự lây lan của các FTD nguy hại hơn sự lan tràn FTA rất nhiều. Hiện tượng FTD đe dọa hủy hoại trật tự dựa trên luật lệ và sẽ phải mất hàng thập kỷ để vãn hồi và đôi khi không thể sửa chữa được.

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Thụy Sỹ thúc đẩy và đa dạng hóa quan hệ kinh tế với các nước ASEAN

TGVN. Ngày 26/11, tại thủ đô Bern (Thụy Sỹ), Ủy viên Hội đồng Liên bang Thụy Sỹ, Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Giáo dục và ...

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam sẽ đạt khoảng 7%/năm trong giai đoạn 2021 - 2025

TGVN. Hội thảo khoa học quốc tế “Triển vọng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025: Cơ hội và thách thức từ các ...

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Đàm phán RCEP kết thúc và bước đi của ASEAN

TGVN. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và 5 đối tác thương mại cuối cùng đã tuyên bố hoàn tất đàm phán ...

theo East Asia Forum

Đọc thêm

Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Anh ghi nhận 26.144 ca mắc Covid-19 mới và 71 trường hợp tử vong trong 24 giờ qua.
Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Baoquocte.vn. Bảy quy định quan trọng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/8/2021 như bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ với công chức, áp dụng khung giá nước sạch sinh ...
Kết quả tứ kết, lịch thi đấu bán kết bóng đá nam Olympic: Tranh đấu kịch tính, sao Man Utd phạm sai lầm

Kết quả tứ kết, lịch thi đấu bán kết bóng đá nam Olympic: Tranh đấu kịch tính, sao Man Utd phạm sai lầm

Baoquocte.vn. Vòng bán kết môn bóng đá nam Olympic diễn biến với những kịch bản khó đoán, tuy nhiên kết quả cuối cùng vé đi tiếp vẫn nằm trong tay các ...
Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Baoquocte.vn. Hà Nội sẽ trả trả học bạ, giấy chứng nhận kết quả thi THPT, giấy chứng nhận tốt nghiệp THCS - THPT, bằng tốt nghiệp THPT cho học sinh qua ...
Tỷ phú Ai Cập và Lebanon đứng đầu giới siêu giàu Arab

Tỷ phú Ai Cập và Lebanon đứng đầu giới siêu giàu Arab

Baoquocte.vn. Báo cáo thường niên của Forbes tiết lộ tổng tài sản của các gia đình giàu có nhất thế giới Arab đã tăng từ mức 47,3 tỷ USD của năm ...
Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sau khi tiêm vaccine Covid-19, nếu uống rượu có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm tăng phản ứng phụ sau khi chủng ngừa.
Olympic Tokyo 2020: VĐV điền kinh Việt Nam đầu tiên lọt vào bán kết

Olympic Tokyo 2020: VĐV điền kinh Việt Nam đầu tiên lọt vào bán kết

Baoquocte.vn. Quách Thị Lan là vận động viên đầu tiên trong lịch sử điền kinh Việt Nam vào bán kết Olympic, với thành tích chạy 400m rào trong 55,71 giây.
VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

Baoquocte.vn. VECOM vừa có Công văn gửi Thủ tướng Chính phủ về việc duy trì hoạt động thương mại điện tử, hỗ trợ chống dịch Covid-19 và cuộc sống người dân, ...
Kiến nghị 19 tỉnh thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày

Kiến nghị 19 tỉnh thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày

Baoquocte.vn. 19 tỉnh, thành phía Nam giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 thêm 14 ngày, theo công điện của Thủ tướng ngày 31/7.
Olympic Mexico đánh bại Olympic Hàn Quốc trong trận cầu tới... 9 bàn thắng

Olympic Mexico đánh bại Olympic Hàn Quốc trong trận cầu tới... 9 bàn thắng

Baoquocte.vn. Trong một ngày thi đấu thăng hoa, Olympic Mexico đã đánh bại Hàn Quốc để giành quyền vào bán kết với tỷ số đậm 6-3 ở nội dung bóng đá ...
VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

VECOM kiến nghị Thủ tướng tạo thuận lợi cho thương mại điện tử

Baoquocte.vn. VECOM vừa có Công văn gửi Thủ tướng Chính phủ về việc duy trì hoạt động thương mại điện tử, hỗ trợ chống dịch Covid-19 và cuộc sống người dân, doanh nghiệp...
EVFTA như một trận bóng đá, để có trận cầu hay thì cầu thủ phải tốt

EVFTA như một trận bóng đá, để có trận cầu hay thì cầu thủ phải tốt

Baoquocte.vn. Ví von EVFTA như một một trận bóng đá, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo cho rằng để có được trận cầu hay thì các cầu thủ phải có kỹ thuật tốt.
Giá cao su hôm nay 31/7: Thị trường cao su tự nhiên ít có cơ hội phục hồi, doanh nghiệp Việt lãi lớn nhờ 'vàng trắng'

Giá cao su hôm nay 31/7: Thị trường cao su tự nhiên ít có cơ hội phục hồi, doanh nghiệp Việt lãi lớn nhờ 'vàng trắng'

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (31/7) giữ đà tăng tại sàn giao dịch châu Á (bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc).
Giá tiêu hôm nay 31/7: Tăng nhẹ, cao nhất 75.000đ/kg; giá tiêu Việt cao nhất trong 4 năm rưỡi, dự báo tiếp tục tăng

Giá tiêu hôm nay 31/7: Tăng nhẹ, cao nhất 75.000đ/kg; giá tiêu Việt cao nhất trong 4 năm rưỡi, dự báo tiếp tục tăng

Baoquocte.vn. Mức giá 72.000 - 75.000 đồng/kg hiện nay đã đưa giá tiêu đen trong nước lên mức cao nhất trong 4 năm rưỡi trở lại đây.
Một năm thực thi EVFTA: Cần duy trì nỗ lực trong thập niên tiếp theo

Một năm thực thi EVFTA: Cần duy trì nỗ lực trong thập niên tiếp theo

Baoquocte.vn. Ngày 30/7, EuroCham tổ chức Hội thảo 'Hành trình một năm Hiệp định EVFTA' dưới hình thức trực tuyến.
Quảng Ninh nỗ lực thực hiện 3 đột phá chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội năm 2021

Quảng Ninh nỗ lực thực hiện 3 đột phá chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội năm 2021

Baoquocte.vn. Quảng Ninh xác định, 3 đột phá chiến lược: cải cách hành chính, hạ tầng, nhân lực là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài trong phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.
Đầu tư bất động sản châu Á-Thái Bình Dương tăng trưởng mạnh

Đầu tư bất động sản châu Á-Thái Bình Dương tăng trưởng mạnh

Baoquocte.vn. Bất chấp cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương bị ảnh hưởng từ đại dịch Covid -19, thị trường đầu tư bất động sản của khu vực này vẫn tăng trưởng mạnh.
Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội tăng giá; doanh nghiệp gọi vốn bằng trái phiếu lãi cao; hồ sơ công chứng thế chấp sổ đỏ cần những gì?

Bất động sản mới nhất: Chung cư Hà Nội tăng giá; doanh nghiệp gọi vốn bằng trái phiếu lãi cao; hồ sơ công chứng thế chấp sổ đỏ cần những gì?

Baoquocte.vn. Chung cư Hà Nội vẫn tăng giá; doanh nghiệp địa ốc tích cực gọi vốn bằng trái phiếu… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Bất động sản mới nhất: Địa ốc cho thuê điêu đứng, khách sạn đại hạ giá vẫn ế ẩm; Hà Nội tổng kiểm định chung cư cũ

Baoquocte.vn. Địa ốc cho thuê dù giảm giá vẫn khó chồng khó; ồ ạt rao bán khách sạn nhưng vẫn không có giao dịch,… là những tin bất động sản mới nhất.
Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Tòa nhà xanh - xu hướng chọn lựa mới của doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Mặc dù phần lớn các doanh nghiệp đang ở trong tòa nhà xanh phải trả mức phí cao hơn 7-10%, điều đó không làm giảm nhu cầu của doanh nghiệp.
Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Bất động sản mới nhất: Giá biệt thự tại Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TP. Hồ Chí Minh ế ẩm, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất

Baoquocte.vn. Giá biệt thự Hà Nội gây sốc; mặt bằng bán lẻ TPHCM ế ẩmdo Covid-19, điều cần biết về tiền đền bù thu hồi đất… là tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đất nền lặng sóng, giá tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; nhiều công trường TPHCM dang dở vì Covid-19

Bất động sản mới nhất: Đất nền lặng sóng, giá tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; nhiều công trường TPHCM dang dở vì Covid-19

Baoquocte.vn. Đất nền TP. Hồ Chí Minh giá vẫn tăng vọt; nơi 'sốt' đất nhất Hà Nội; địa ốc gần KCN Vĩnh Phúc hút khách… là những tin bất động sản mới nhất.
6 tháng đầu năm, Tập đoàn Bảo Việt vượt 1 tỷ USD doanh thu

6 tháng đầu năm, Tập đoàn Bảo Việt vượt 1 tỷ USD doanh thu

Baoquocte.vn. 6 tháng đầu năm, Tập đoàn Bảo Việt ghi nhận mức tăng trưởng khả quan với tổng doanh thu hợp nhất đạt 24.607 tỷ đồng, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2020.
Thị trường chứng khoán ngày 30/7-Bùng nổ theo đà?

Thị trường chứng khoán ngày 30/7-Bùng nổ theo đà?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 30/7-Tiếp đà hồi phục

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 30/7-Tiếp đà hồi phục

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 29/7-Bứt phá

Thị trường chứng khoán ngày 29/7-Bứt phá

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Sang năm 2022, nhà đầu tư có thể mua bán cổ phiếu ngay trong ngày

Sang năm 2022, nhà đầu tư có thể mua bán cổ phiếu ngay trong ngày

Baoquocte.vn. Khi hệ thống KRX được triển khai, nhà đầu tư có thể mua bán cổ phiếu ngay trong ngày (T0).
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 29/7 - Bình yên trước bão tố

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 29/7 - Bình yên trước bão tố

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động