Sự lây lan của những bất đồng thương mại tự do và hệ lụy

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD). Không giống như FTA, FTD không dễ gì đo đếm hay định nghĩa được.
TIN LIÊN QUAN
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Hiệp định EVFTA: Cơ hội hợp tác kinh tế giữa tỉnh Bến Tre và châu Âu
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Tránh bị động khi tiếp cận FTA
su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD)(Nguồn: Safety4Sea)

Sự lan tràn của FTD

Chỉ mới đây thôi, các nhà kinh tế còn lo lắng về những tác động của sự phát triển tràn lan các FTA song phương đối với hệ thống thương mại đa phương. Số lượng các FTA có ít nhất một nước thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) - trung tâm của sự nở rộ FTA - tham gia đã tăng gấp 4 lần, từ 39 (năm 2000) lên 159 (năm 2019). Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, chỉ có 3 FTA được đi vào thực thi.

Ở cấp độ đa phương, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã phải cơ cấu lại sau khi Mỹ, đối tác quan trọng nhất, rút khỏi Hiệp định. Các thành viên còn lại phải vật lộn để đưa TPP vào thực thi với một phiên bản thấp hơn rất nhiều. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cũng đã phải thu hẹp khi Ấn Độ quyết định không tham gia.

FTA đang bị thay thế bởi sự lan tràn của những bất đồng thương mại tự do (FTD). Không giống như FTA, FTD không dễ gì đo đếm hay định nghĩa được. FTD bao gồm hàng loạt những hành động và bất hành động, khó lượng hóa nhưng có thật. FTD xảy ra khi một quan hệ thương mại tự do bị xem là không công bằng cho ít nhất một bên tham gia. Khi lợi ích (hoặc tổn hại) của việc tự do hóa thương mại bị các bên cho rằng không được phân phối công bằng, khi đó, căng thẳng xảy ra, dẫn tới FTD.

FTD cũng xảy ra khi có những chuyển đổi mạnh mẽ về phân phối sức mạnh kinh tế toàn cầu. Khi quy mô kinh tế của các đối thủ kinh tế đạt đến trình độ mang tính thống trị, nguy cơ mâu thuẫn cũng gia tăng theo. Trường hợp của Nhật Bản trước đây và Trung Quốc hiện nay là các ví dụ, sự phản ứng bùng phát khi GDP của họ vượt quá 60% GDP của Mỹ.

Và khi các thế lực kinh tế lớn nổi lên, họ thường phát triển bằng cách tăng cường quan hệ thương mại với các đối tác hiện có, kết quả là làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau. Mặc dù sự phụ thuộc lẫn nhau, trên lý thuyết, sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ xung đột, nhưng thực tế hiếm khi như vậy. Điều này thường dẫn đến một xu hướng không thể đảo ngược là sự xung đột và điều mà người ta có thể làm được là kiềm chế và giảm thiểu các hậu quả của nó. Tới nay thì người ta cũng làm được rất ít.

FTD và những tác động đến luật lệ thương mại

Có thể thấy rõ FTD làm giảm những lợi ích của một nền thương mại tự do và gây ra nhiều phí tổn gắn với sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ. Các thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng gia tăng mạnh. Các nước đang phát triển cũng đang tiến hành các hành động chống lại các nước phát triển, trong khi trước đây chỉ có chiều ngược lại. Các hình thức khác của “chủ nghĩa bảo hộ trá hình” cũng gia tăng - từ việc lạm dụng các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe đến việc sử dụng tràn lan các khoản trợ cấp bất hợp pháp và các thỏa thuận mua sắm hạn chế.

Sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ có thể là nguyên nhân hoặc hậu quả của FTD và những hành động trả đũa càng làm cho việc này trở thành căn bệnh kinh niên. Đôi khi, việc đối phó với chủ nghĩa bảo hộ bao gồm việc gỡ bỏ một ưu đãi thay vì áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt. Nếu FTA được mô tả là các thỏa thuận tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, thì FTD có thể định nghĩa là tạo điều kiện cho những bất đồng thương mại.

Ở cấp độ nền tảng, hiệu quả của một trật tự dựa trên luật lệ thương mại đang phải đối mặt với rủi ro. WTO giám sát một hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, nhưng vai trò và ảnh hưởng của tổ chức này đang ngày càng bị thu hẹp. Mỹ đã ngăn việc bổ nhiệm các thành viên Hội đồng thẩm phán của cơ chế giải quyết tranh chấp. Nếu không có thêm thành viên được bổ nhiệm vào tháng 12/2019, Ban Bồi thẩm của WTO sẽ phải dừng hoạt động.

Cuộc chiến thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc góp phần làm yếu thêm trật tự thương mại dựa trên luật lệ khi tạo ra hiệu ứng domino. Mỹ cũng tạo ra những xích mích thương mại nhỏ hơn với Ấn Độ, EU, gây ảnh hưởng tới xuất nhập khẩu nhôm, thép. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang gia tăng những tranh cãi thương mại. Tình trạng này có thể tiếp tục xấu đi.

Các cuộc chiến thương mại dễ khởi động nhưng khó kết thúc. Không những nó có thể leo thang một cách nhanh chóng mà còn có thể lan ra những vấn đề khác, những lĩnh vực và khu vực khác và có thể châm ngòi cho các cuộc chiến mới. Sự lây lan của các FTD nguy hại hơn sự lan tràn FTA rất nhiều. Hiện tượng FTD đe dọa hủy hoại trật tự dựa trên luật lệ và sẽ phải mất hàng thập kỷ để vãn hồi và đôi khi không thể sửa chữa được.

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Thụy Sỹ thúc đẩy và đa dạng hóa quan hệ kinh tế với các nước ASEAN

TGVN. Ngày 26/11, tại thủ đô Bern (Thụy Sỹ), Ủy viên Hội đồng Liên bang Thụy Sỹ, Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Giáo dục và ...

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Tốc độ tăng trưởng GDP Việt Nam sẽ đạt khoảng 7%/năm trong giai đoạn 2021 - 2025

TGVN. Hội thảo khoa học quốc tế “Triển vọng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025: Cơ hội và thách thức từ các ...

su lay lan cua nhung bat dong thuong mai tu do va he luy Đàm phán RCEP kết thúc và bước đi của ASEAN

TGVN. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và 5 đối tác thương mại cuối cùng đã tuyên bố hoàn tất đàm phán ...

theo East Asia Forum

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Thấy 'Bóng dáng Obama' trong quyết tâm đưa nước Mỹ 'sang trang' của ông Joe Biden?

Ông Joe Biden đang nỗ lực từ những viên gạch đầu tiên như xây dựng nội các với mong muốn đưa nước Mỹ "sang trang mới".
Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Tại Lễ công bố Sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2020, BIDV vinh dự lần thứ 6 được nhận danh hiệu uy tín này.
Covid-19 tại Việt Nam chiều 26/11: Thông tin về 10 ca mắc mới là người trở về từ Nga và Pháp

Covid-19 tại Việt Nam chiều 26/11: Thông tin về 10 ca mắc mới là người trở về từ Nga và Pháp

Ghi nhận 10 ca mắc mới Covid-19 nhập cảnh từ Nga và Pháp được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 1.331 bệnh nhân.
XSMB 27/11 - XSMB thứ 6 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 27/11 - dự đoán XSMB 28/11

XSMB 27/11 - XSMB thứ 6 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 27/11 - dự đoán XSMB 28/11

XSMB 27/11. SXMB 27/11. KQXSMB thứ 6. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 27 tháng 11 năm 2020. KQSXMB.
Doãn Hải My thử váy cưới, fan 'đoán già đoán non' về mối quan hệ úp mở với Đoàn Văn Hậu

Doãn Hải My thử váy cưới, fan 'đoán già đoán non' về mối quan hệ úp mở với Đoàn Văn Hậu

Doãn Hải My bất ngờ đi thử váy cưới khiến fan hoang mang 'đoán già đoán non' về mối quan hệ úp mở bấy lâu nay với cầu thủ Đoàn ...
XSMT 27/11 - XSMT thứ 6 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 27/11 - dự đoán XSMT 28/11

XSMT 27/11 - XSMT thứ 6 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 27/11 - dự đoán XSMT 28/11

XSMT 27/11. SXMT 27/11. KQXSMT thứ 6. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 27 tháng 11 năm 2020. KQSXMT.
Ngoại trưởng Trung Quốc nói gì về thông tin ép Hàn Quốc 'chọn phe'?

Ngoại trưởng Trung Quốc nói gì về thông tin ép Hàn Quốc 'chọn phe'?

Ngoại trưởng Trung Quốc kêu gọi Hàn Quốc tăng cường hợp tác liên quan nỗ lực chống Covid-19, thương mại...
Nhan sắc 'vạn người mê' của top 30 Hoa khôi Du lịch 2020 lộ diện

Nhan sắc 'vạn người mê' của top 30 Hoa khôi Du lịch 2020 lộ diện

30 người đẹp dự thi Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020 được đánh giá khá đồng đều về sắc vóc và nền tảng văn hóa.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 27/11: Tuổi Tuất có quý nhân giúp đỡ, tuổi Hợi phát tài bất ngờ

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 27/11: Tuổi Tuất có quý nhân giúp đỡ, tuổi Hợi phát tài bất ngờ

Tử vi hôm nay 27/11/2020, tử vi vui 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài ...
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Trước mốc cản 1000 điểm, thị trường chứng khoán ngày 26/11 mở đầu với diễn biến giảm điểm rung lắc, sự giằng co áp lực chốt lời lẫn tâm lý ...
Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Tại Lễ công bố Sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2020, BIDV vinh dự lần thứ 6 được nhận danh hiệu uy tín này.
Giá xăng dầu tăng mạnh từ 15h30 hôm nay 26/11

Giá xăng dầu tăng mạnh từ 15h30 hôm nay 26/11

Giá xăng E5RON92 được điều chỉnh tăng 609 đồng/lít, trong khi đó giá xăng RON95 tăng 650 đồng/lít từ 15h30 chiều nay (26/11).
Giá heo hơi hôm nay 26/11: Biến động trái chiều ở cả 3 miền, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 26/11: Biến động trái chiều ở cả 3 miền, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 26/11 tiếp tục giảm sâu từ 1.000-3.000 đồng ở nhiều địa phương trên cả nước.
Trái phiếu đồng nội tệ Việt Nam tăng cao nhất khu vực Đông Á mới nổi

Trái phiếu đồng nội tệ Việt Nam tăng cao nhất khu vực Đông Á mới nổi

Thị trường trái phiếu bằng đồng nội tệ của Việt Nam đã công bố mức tăng trưởng hàng quý mạnh mẽ ở mức 11,6% vào cuối tháng 9 năm nay.
Đẩy mạnh giao thương giữa Việt Nam và Israel trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Đẩy mạnh giao thương giữa Việt Nam và Israel trong bối cảnh đại dịch Covid-19

Ngày 23/11, Hội nghị giao thương sản phẩm tiêu dùng Việt Nam-Israel 2020 đã diễn ra theo hình thức trực tuyến.
Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11 tiếp tục giảm diện rộng ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ do Hội môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức sẽ diễn ra từ 27-28/11 tại TP. Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai).
QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR - một thương hiệu có tiếng trong ngành vật liệu nội thất xây dựng ở Việt Nam.
Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Ông Joe Biden đã trở thành một triệu phú, sở hữu nhiều bất động sản trị giá hàng triệu USD.
Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Hiện nay những căn hộ lớn ba phòng ngủ tại dự án chất lượng cao đang được tiêu thụ với số lượng lớn. Khách hàng chủ yếu là các gia đình đông thành viên.
BerRiver Jardin - kiến tạo không gian cân bằng cuộc sống giữa Thủ đô Hà Nội

BerRiver Jardin - kiến tạo không gian cân bằng cuộc sống giữa Thủ đô Hà Nội

BRG Group đã và đang xây dựng BerRiver Jardin trở thành không gian sống cân bằng giữa Thủ đô với nhiều lợi thế tự nhiên gần sông, kề hồ, cận phố, trong vườn.
5 dự án 'khủng' có vốn đầu tư Nhật Bản đang triển khai tại TP.HCM

5 dự án 'khủng' có vốn đầu tư Nhật Bản đang triển khai tại TP.HCM

Hiện tại, có 5 dự án có vốn đầu tư Nhật Bản tiêu biểu đang được triển khai tại TP.HCM.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Trước mốc cản 1000 điểm, thị trường chứng khoán ngày 26/11 mở đầu với diễn biến giảm điểm rung lắc, sự giằng co áp lực chốt lời lẫn tâm lý ảm đạm hưng phấn.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 26/11: Chính thức vượt 1.000 điểm

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 26/11: Chính thức vượt 1.000 điểm

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 25/11: Sát sàn sạt!

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 25/11: Sát sàn sạt!

Thị trường chứng khoán ngày 25/11 diễn biến trong sắc xanh, các nhóm mã dẫn trụ thay phiên nhau đỡ nhịp thị trường chốt phiên đóng sát mép mốc 1.000 điểm.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Phiên giao dịch thị trường chứng khoán ngày 25/11, chốt lời tăng điểm. Đầu phiên tăng giảm biên độ hẹp, trong phiên lực hồi, cuối phiên bật tăng bứt nền.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

thị trường chứng khoán ngày 24/11 gặp ngưỡng cản lớn tâm lý lực bán hàng cuối phiên sáng và đầu phiên chiều. lực hồi rất từ từ và chốt phiên vẫn đóng xanh.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 24/11: Nhẹ nhàng vượt 1000 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 24/11: Nhẹ nhàng vượt 1000 điểm?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động