 |
| Việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh không còn là nhiệm vụ văn hóa đơn thuần, mà đã trở thành yếu tố nền tảng trong chiến lược phát triển Thủ đô bền vững, hiện đại... (Ảnh: Hoàng Lân) |
Văn hóa trở thành động lực phát triển của Thủ đô
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đặt phát triển con người và văn hóa vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước giai đoạn 2026-2030. Trong sáu nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn lực con người, phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh và bền vững.
Đồng thời, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam được xác định là một trong những định hướng phát triển quan trọng của đất nước.
Để hiện thực hóa những mục tiêu ấy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Chương trình hành động với nhiều giải pháp đồng bộ như xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; tích hợp sâu rộng các giá trị này vào giáo dục, truyền thông và hoạt động văn hóa cơ sở; đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, bảo tồn di sản và khuyến khích sáng tạo trong nghệ thuật cũng như sản xuất nội dung số.
| "Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống không chỉ là triển khai những chủ trương lớn, mà còn là hành trình để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển bền vững của Thủ đô". |
Là Thủ đô, Hà Nội có điều kiện đặc biệt để chuyển hóa những định hướng đó thành những giá trị hiện hữu trong đời sống. Điều này cũng thống nhất với tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030, khi xác định phương châm phát triển là: “Phát huy truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng; đoàn kết xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; tiên phong, đột phá trong kỷ nguyên mới; phát triển Thủ đô văn minh, hiện đại, hạnh phúc”.
Trong định hướng phát triển của thành phố, văn hóa không còn được nhìn nhận như một lĩnh vực riêng biệt mà trở thành trụ cột của phát triển bền vững. Việc phát huy truyền thống Thăng Long - Hà Nội, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, tiêu biểu cho văn hóa và con người Việt Nam được đặt ngang tầm với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Những năm gần đây, diện mạo văn hóa của Hà Nội đã có nhiều chuyển động đáng chú ý. Từ các tuyến phố đi bộ, không gian sáng tạo nghệ thuật, không gian âm nhạc, triển lãm, điện ảnh đến các lễ hội gắn với di sản đều cho thấy nỗ lực đưa văn hóa đến gần hơn với đời sống cộng đồng. Những sự kiện như Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, Lễ hội Văn hóa thế giới, Festival Thăng Long - Hà Nội hay Lễ hội Áo dài du lịch Hà Nội không chỉ tạo thêm sản phẩm văn hóa mới mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn của Thủ đô.
Cùng với đó là quá trình đổi mới trong bảo tồn và phát huy di sản. Công nghệ số từng bước được ứng dụng tại nhiều di tích như Nhà tù Hỏa Lò với hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ; Văn Miếu - Quốc Tử Giám với vé điện tử và tour đêm "Tinh hoa đạo học" ứng dụng công nghệ 3D mapping; Hoàng thành Thăng Long với không gian số và chương trình trình diễn "Kinh đô Thăng Long". Nhiều lễ hội truyền thống như chùa Hương, Cổ Loa cũng từng bước ứng dụng công nghệ, tạo thêm trải nghiệm cho công chúng và góp phần phát triển công nghiệp văn hóa theo đúng tinh thần Nghị quyết.
 |
| Du khách trải nghiệm tour đêm “Âm sắc Việt” tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. (Ảnh: Khánh Huy) |
Đánh giá về quá trình này, ĐBQH. Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội cho rằng, TP. Hà Nội đang thực hiện bài bản và thiết thực việc đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đi vào cuộc sống. Thành phố chú trọng phát huy giá trị hệ thống di sản phong phú và phát triển các hoạt động sáng tạo văn hóa, nghệ thuật, góp phần tạo nên diện mạo văn hóa năng động của đô thị hiện đại.
Ở góc nhìn khác, PGS.TS Phạm Quang Long, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nhận định, Hà Nội đã bám sát tinh thần các nghị quyết của Trung ương, gắn phát triển văn hóa với phát triển du lịch, giáo dục truyền thống và xây dựng bản sắc văn hóa Thủ đô. Đây chính là cách để văn hóa không chỉ tồn tại như một giá trị của quá khứ mà còn trở thành nguồn lực cho sự phát triển trong hiện tại và tương lai.
Hiện thực hóa bằng trách nhiệm, sáng tạo, thích ứng...
Nếu văn hóa là nền tảng thì con người chính là trung tâm của mọi chiến lược phát triển. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân, thượng tôn pháp luật, năng lực sáng tạo, thẩm mỹ, thể lực, kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng số.
Đối với Hà Nội, mục tiêu xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đã được theo đuổi trong nhiều năm và tiếp tục được cụ thể hóa bằng những chủ trương mới. Ngày 19/2/2024, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 30-CT/TU về "Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh", hướng tới xây dựng thành phố tiêu biểu về lối sống, phong cách ứng xử; xây dựng người Hà Nội hào hoa, thanh lịch, nghĩa tình, văn minh, tiêu biểu cho văn hóa, lương tri và phẩm giá con người Việt Nam.
| "Khi văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh và con người trở thành chủ thể của phát triển, những mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra sẽ từng bước được hiện thực hóa bằng chính nhịp sống của Thủ đô hôm nay". |
Theo nhiều đánh giá, Chỉ thị số 30-CT/TU thể hiện quan điểm xuyên suốt và quyết tâm của TP. Hà Nội trong việc xây dựng, phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Đó là một quá trình bền bỉ để xây dựng văn hóa, con người Hà Nội vừa mang nét đẹp đặc trưng riêng của Thủ đô, vừa tiêu biểu cho văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Nhìn vào thực tiễn, tinh thần lấy con người làm trung tâm đã được Hà Nội cụ thể hóa bằng nhiều phong trào và mô hình thiết thực. Từ "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", "Tổ dân phố văn hóa", "Trường học hạnh phúc" đến việc đầu tư cho giáo dục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đều hướng tới mục tiêu bồi đắp những giá trị tốt đẹp trong mỗi công dân.
Không gian văn hóa cũng đang ngày càng mở rộng để người dân vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là người thụ hưởng. Những hoạt động thường xuyên tại Hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám, không gian âm nhạc ở Nhà Bát Giác bên Hồ Gươm hay các lễ hội sáng tạo trên tuyến phố đi bộ đã góp phần đưa văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, tạo môi trường để những giá trị nhân văn được nuôi dưỡng bằng chính trải nghiệm hằng ngày.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, yêu cầu gìn giữ bản sắc đồng thời thích ứng với những giá trị mới càng trở nên cấp thiết. Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhiều lần khẳng định, việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh không còn là nhiệm vụ văn hóa đơn thuần, mà đã trở thành yếu tố nền tảng trong chiến lược phát triển Thủ đô bền vững, hiện đại, mang bản sắc riêng, có năng lực cạnh tranh quốc tế và xứng đáng là trái tim của cả nước. Ngoài những phẩm chất cốt lõi truyền thống, Hà Nội đang chủ động bồi đắp thêm những giá trị mới đó là trách nhiệm, sáng tạo, chủ động thích ứng...
Có thể nói, đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống không chỉ dừng lại ở việc ban hành chương trình hay tổ chức các hoạt động cụ thể. Điều quan trọng hơn là làm cho những định hướng lớn của Đảng trở thành động lực phát triển trong từng thiết chế văn hóa, từng không gian sáng tạo và trong chính mỗi người dân.
Với vị thế là trung tâm chính trị, hành chính và văn hóa của cả nước, Hà Nội đang có cơ hội cũng như trách nhiệm tiên phong hiện thực hóa tinh thần ấy. Khi văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh và con người trở thành chủ thể của phát triển, những mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra sẽ từng bước được hiện thực hóa bằng chính nhịp sống của Thủ đô hôm nay.
| Để ngoại giao văn hóa mở đường cho phát triển Trong bối cảnh cạnh tranh về sức mạnh mềm ngày càng gay gắt, ngoại giao văn hóa không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh ... |
| Hiện thực hoá Nghị quyết số 80-NQ/TW, đánh thức nguồn lực văn hóa cho Thủ đô Từ hoàn thiện thể chế đến phát triển công nghiệp văn hóa, Hà Nội đang từng bước biến di sản và sức sáng tạo thành ... |
| Sắp xếp trường học tại Hà Nội: Khi thước đo không dừng ở những con số Việc sắp xếp, sáp nhập trường học không chỉ dừng lại ở việc giảm số lượng cơ sở mà còn hướng tới nâng cao chất ... |
| Kinh tế Hà Nội 6 tháng cuối năm 2026: Lấy công nghiệp chế biến, chế tạo làm động lực tăng trưởng chủ đạo Sở Công Thương TP. Hà Nội xây dựng kịch bản tăng trưởng cho 6 tháng cuối năm 2026 với mục tiêu GRDP cả năm đạt ... |
| Sở Xây dựng Hà Nội thông tin về tình hình ngập úng sau trận mưa lớn rạng sáng 25/7 Sở Xây dựng Hà Nội đã cập nhật tình hình ngập úng sau trận mưa lớn rạng sáng 25/7, cho thấy hiệu quả cải thiện ... |
