Thế giới phi hạt nhân: Tương lai ảm đạm

Chuyến thăm Hirosima của ông Obama sẽ củng cố di sản đối ngoại với hình ảnh là một vị Tổng thống ủng hộ giải trừ vũ khí hạt nhân trước thực tế còn khá ảm đạm.

TIN LIÊN QUAN
	Thượng đỉnh G7 sẽ ra tuyên bố về Triều Tiên
	Thủ tướng Abe: Nhật không thể thiếu năng lượng hạt nhân

Những con số biết nói

Chuyến thăm tới Hiroshima có thể giúp Tổng thống Obama tạo ra hình ảnh nhằm kêu gọi một thế giới phi hạt nhân nhưng có lẽ vẫn không thể cải thiện một thực tế hạt nhân đáng báo động trên thế giới.

Tổng thống Obama sẽ là Tổng thống Mỹ đương nhiệm đầu tiên thăm Hiroshima. (Nguồn: AP)

Những nỗ lực giải trừ quân bị đã thực sự bị trì trệ khi Mỹ và Nga không tìm được tiếng nói chung trong vấn đề cắt giảm vũ khí. Theo Viện nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, tính đến tháng 1/2015, số lượng đầu đạn hạt nhân lên tới 15.850 đầu đạn. Trong đó, Mỹ sở hữu 7.260 và Nga sở hữu 7.500 đầu đạn. Hai nước cùng nhau sở hữu trên 90% vũ khí hạt nhân trên thế giới. Anh, Pháp và Trung Quốc sở hữu từ 200 đến 300 đầu đạn hạt nhân mỗi nước. Con số này của Ấn Độ, Pakistan và Israel chỉ khoảng 100.

Để ngăn không cho những kẻ khủng bố có được vũ khí hạt nhân, điều quan trọng là cộng đồng quốc tế phải cắt giảm cả về số lượng đầu đạn hạt nhân và lượng chất plutonium chế tạo bom hạt nhân. Nhưng trên thực tế, các kho dự trữ plutonium toàn cầu tăng từ 496 tấn vào cuối 2010 lên 504 tấn vào cuối năm 2014. Một tấn vật liệu này có làm ra 200 đầu đạn hạt nhân.

Một cây làm chẳng nên non

Tổng thống Obama từng kêu gọi một thế giới phi hạt nhân trong chuyến đi tới Prague, thủ đô Cộng hòa Czech vào tháng 4/2009. Cuối năm 2009, ông Obama đã giành giải Nobel Hòa bình nhờ nỗ lực này. Không dừng lại ở đó, vị Tổng thống Mỹ còn ký một hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới với Nga vào tháng 4/2010 và tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh An ninh hạt nhân cùng năm tại Washington để thúc đẩy hợp tác quốc tế chống lại khủng bố hạt nhân.

Ông Obama dường như chưa bao giờ đổi hướng trong việc thực hiện lý tưởng của mình. Thỏa thuận hạt nhân lịch sử của nhóm P5+1 với Iran được ký kết năm ngoái là một minh chứng cho điều đó. Thỏa thuận đã đẩy lùi tham vọng hạt nhân của Tehran trong hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, chỉ một mình ông Obama chưa thể làm nên được thay đổi lớn, nỗ lực giảm vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới vẫn khá hời hợt.

Khoảng 190 quốc gia đã ký vào Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân nhưng các bên ký kết lại thất bại trong việc đồng thuận về giải trừ quân bị và cắt giảm vũ khí hạt nhân tại cuộc họp đánh giá thực thi Hiệp ước năm ngoái. Bắc Triều Tiên, quốc gia rút khỏi Hiệp ước, đang tích cực tiến hành các vụ thử hạt nhân và xây dựng kho vũ khí của mình.

Một tên lửa tầm xa của Triều Tiên tại khu phóng tên lửa Sohae, ngày 7/2. (Nguồn: Kyodo)

Tổng thống Mỹ lên kế hoạch sẽ có một bài phát biểu tại Hiroshima về không phổ biến vũ khí hạt nhân với hy vọng sẽ làm sống lại thông điệp một thế giới phi hạt nhân bằng việc tích cực cắt giảm lượng dự trữ hạt nhân trên toàn cầu. Tuy nhiên, hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới là Mỹ và Nga lại đang bị chia rẽ sâu sắc bởi cuộc khủng hoảng Ukraine và các vấn đề quốc tế khác. "Mỹ đã cắt giảm kho vũ khí của mình đến điểm mà nước này không còn có thể đối đầu hạt nhân với Nga," giáo sư Đại học Tokyo Fumiaki Kubo cho biết.

Trong khi đó, một số nước trên thế giới không những không nỗ lực cắt giảm mà còn háo hức dự trữ và chế tạo hạt nhân. Gần đây, Triều Tiên gia tăng các vụ thử tên hạt nhân, trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin tiết lộ ông đã chuẩn bị cho việc sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ukraine. Nga cũng vắng mặt trong Hội nghị thượng đỉnh An ninh hạt nhân đầu tháng 4 vừa qua. Hội nghị nhằm tìm lời giải cho “mối đe dọa từ Triều Tiên” này cũng không có được những kết quả đáng kể.

Ông Obama từng phát biểu tại Prague rằng, nếu như chủ thể quốc tế nào sử dụng vũ khí hạt nhân thì Mỹ có trách nhiệm đạo đức để hành động. Ông hy vọng chuyến thăm Hirosima sẽ củng cố di sản đối ngoại của mình với hình ảnh là một vị Tổng thống ủng hộ giải trừ vũ khí hạt nhân trước thực tế còn khá ảm đạm.