Thế khó của CSTO

Phan Quân
Các diễn biến thời gian qua cho thấy Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể (CSTO) đang đối mặt với nhiều thách thức ở cả trong và ngoài khối.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thái độ của Kyrgyzstan và Armenia về tập trận chung của CSTO cho thấy một số thay đổi đáng chú ý. (Nguồn: Twitter)
Thái độ của Kyrgyzstan và Armenia về tập trận chung của CSTO cho thấy một số thay đổi đáng chú ý. (Nguồn: Twitter)

Ngày 9/10, Kyrgyzstan thông báo đã đơn phương hủy bỏ cuộc tập trận chỉ huy và tham mưu chung của CSTO, dự kiến diễn ra 1 ngày sau đó tại nước này, song không nêu rõ lý do.

Trước đó, cuối tháng 9, Armenia, một thành viên khác của CSTO từ chối tham gia cuộc tập trận mang tên “Tình anh em bền vững 2022” nêu trên.

Ngay sau đó, ngày 29/9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho rằng Armenia có quyền không dự tập trận. Song việc hai nước thành viên CSTO bất ngờ bỏ tập trận chung của khối chỉ trong thời gian ngắn đã để lại một số điểm đáng chú ý.

Vậy đâu là lý do đằng sau câu chuyện này?

Năm 2022 đầy thách thức

Trước hết, năm 2022 không phải quãng thời gian dễ dàng cho CSTO. Cụ thể, 4/6 nước thành viên của khối đã vướng vào xung đột, trong đó có xung đột giữa hai nước thành viên, Kyrgyzstan và Tajikistan. Armenia và Azerbaijan tiếp tục đụng độ quân sự giữa tháng Chín, trong khi xung đột Nga-Ukraine vẫn là bài toán nan giải. Những ngày đầu tháng Giêng, Kazakhstan cũng đối mặt hàng loạt cuộc bạo loạn, khiến 227 người thiệt mạng. Trong khi đó, Belarus gần đây đã tỏ ra cảnh giác trước nguy cơ xung đột Nga-Ukraine có thể lan sang lãnh thổ mình.

Quan trọng hơn, đó là phản ứng của CSTO trước các sự kiện này. Là tổ chức an ninh khu vực, CSTO được kỳ vọng sẽ góp phần đảm bảo an ninh cho nước thành viên, ít nhất là trong nội bộ khối. Tuy nhiên, phản ứng của CSTO từ đầu năm 2022 tính đến nay dường như chưa khiến Armenia và Kyrgyzstan thuyết phục.

Đáng chú ý, một số phương tiện truyền thông và quan chức của Yerevan, trong đó có Chủ tịch Quốc hội Alen Simonyan, đã bày tỏ quan ngại trước lập trường của CSTO trước xung đột giữa nước này và Azerbaijan giữa tháng 9 vừa qua. Dư luận nước này cho rằng khối đã không hành động đủ: Thay vì cử Lực lượng Phản ứng Nhanh Tập thể tới để lập lại hòa bình hay kích hoạt Điều 4 về tự vệ tập thể, CSTO chỉ điều một phái bộ đến theo dõi, giám sát biên giới Nagorno-Karabakh.

Tương tự, đụng độ quân sự giữa Kyrgyzstan-Tajikistan là xung đột nghiêm trọng nhất tại Trung Á kể từ khi Liên Xô tan rã năm 1991, khiến 62 người thiệt mạng, 198 người bị thương. Kyrgyzstan chỉ trích Tajikistan đã “gây chiến”, còn Dushanbe nói Bishkek mới là bên gây hấn và vi phạm luật nhân đạo quốc tế.

Tuy nhiên, CSTO chỉ bày tỏ thái độ quan ngại và nhấn mạnh sẵn sàng đóng vai trò trung gian hòa giải. Trước đó, ngay cả khi lực lượng của Kyrgyzstan và Tajikistan đụng độ hồi tháng 4/2021, cùng lúc diễn ra Thượng đỉnh CSTO tại Dushanbe, tổ chức này cũng không đề cập các giao tranh cách đó chỉ 300 km.

Ít lâu sau khi đơn phương hủy tập trận, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Kyrgyzstan Edil Baisalov đã nói Bishkek “không có vấn đề gì với tổ chức (CSTO)”, song nhấn mạnh rằng đất nước Trung Á này “chưa nguôi ngoai” sau những gì diễn ra ở biên giới.

Bài toán từ bên ngoài

Thêm vào đó, Trung Á giờ đây đang chứng kiến tầm ảnh hưởng ngày một lớn của Trung Quốc và nhận được sự quan tâm nhất định từ Mỹ.

Thực tế cho thấy mặc dù vẫn duy trì quan hệ an ninh - quốc phòng chặt chẽ với Nga và CSTO, song một số nước Trung Á không còn coi Nga là đối tác số 1 trong lĩnh vực kinh tế.

Đơn cử là Kazakhstan. Mặc dù có 1/3 dân số gốc Nga và có mối quan hệ chặt chẽ với Moscow, song giờ đây Nur Sultan lại coi Bắc Kinh là đối tác kinh tế quan trọng bậc nhất. Kazakhstan chủ trương thu hút đầu tư từ Trung Quốc để phát triển kinh tế. Đổi lại, Trung Quốc đặc biệt coi trọng vị trí địa lý và nguồn tài nguyên dồi dào của Kazakhstan.

Trong bối cảnh đó, hợp tác kinh tế Trung Quốc-Kazakhstan đã “nở rộ” thời gian qua: Kim ngạch thương mại song phương năm 2021 là 18,2 tỷ USD, chiếm tới 25% tổng kim ngạch thương mại Kazakhstan. Trong 6 tháng đầu năm 2022, kim ngạch thương mại song phương đã là 11,26 tỷ USD, tăng 36,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Với cam kết của lãnh đạo hai nước trong cuộc gặp tháng 9/2022, hợp tác kinh tế song phương chắc chắn sẽ không dừng lại tại đây.

Trong khi đó, Mỹ cũng đang hiện diện thường xuyên hơn tại Trung Á, khu vực thường được coi là thuộc tầm ảnh hưởng của Nga. Chỉ ít lâu sau khi xung đột Armenia-Azerbaijan bùng phát trở lại, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi đã thăm Yerevan và bày tỏ rõ lập trường đứng về phía Armenia.

Ít lâu sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đã tiếp người đồng cấp Suren Papikyan để thảo luận về xung đột này. Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cũng điện đàm ba bên với người đồng cấp Armenia và Azerbaijan với nội dung tương tự.

Tầm ảnh hưởng về kinh tế từ Trung Quốc, sự quan tâm mới của Mỹ tại Trung Á, cùng thái độ “lạ” của một số nước thành viên chắc chắn là tín hiệu đáng ngại mà CSTO nói chung, Nga nói riêng khó có thể bỏ qua.

Khủng hoảng năng lượng: Trừng phạt Nga, loay hoay tìm đồng thuận, Đức ‘chơi trội’ và thế ‘khó trăm bề’ của EU

Khủng hoảng năng lượng: Trừng phạt Nga, loay hoay tìm đồng thuận, Đức ‘chơi trội’ và thế ‘khó trăm bề’ của EU

Lợi ích và thái độ khác nhau giữa các quốc gia châu Âu khiến việc đạt được một lập trường thống nhất về trừng phạt ...

Kyrgyzstan hủy tập trận chung của CSTO ngay trước ngày khai mạc

Kyrgyzstan hủy tập trận chung của CSTO ngay trước ngày khai mạc

Ngày 9/10, Kyrgyzstan đã đơn phương hủy bỏ cuộc tập trận chung giữa 6 nước Tổ chức hiệp ước an ninh tập thể (CSTO) ngay ...

Nga: Armenia có quyền không tham gia tập trận của CSTO

Nga: Armenia có quyền không tham gia tập trận của CSTO

Nga đã lên tiếng sau khi Armenia không tham gia tập trận của CSTO, đối với một số ý kiến từ Yerevan chỉ trích tổ ...

Thổ Nhĩ Kỳ: Chiến đấu cơ Su-35 của Nga có thể là lựa chọn thay thế F-16 của Mỹ

Thổ Nhĩ Kỳ: Chiến đấu cơ Su-35 của Nga có thể là lựa chọn thay thế F-16 của Mỹ

Khi được hỏi về trường hợp không đạt được thỏa thuận mua F-16 của Mỹ, người đứng đầu cơ quan công nghiệp quốc phòng Thổ ...

Tình hình Armenia-Azerbaijan: CSTO vào cuộc, Mỹ nói lệnh ngừng bắn dưới sự giúp đỡ của Nga 'gần như bị phá vỡ ngay lập tức'

Tình hình Armenia-Azerbaijan: CSTO vào cuộc, Mỹ nói lệnh ngừng bắn dưới sự giúp đỡ của Nga 'gần như bị phá vỡ ngay lập tức'

Ngày 13/9, các lãnh đạo của Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể (CSTO) đã nhất trí cử một phái đoàn tới Armenia, trong ...

Đọc thêm

Argentina tìm thấy hóa thạch một loài khủng long ăn thịt mới sống cách nay 69 triệu năm

Argentina tìm thấy hóa thạch một loài khủng long ăn thịt mới sống cách nay 69 triệu năm

Các nhà khoa học Argentina phát hiện hóa thạch của loài mới thuộc họ khủng long ăn thịt Abelisaurid tại một địa điểm khảo cổ ở tỉnh Chubut.
Sự nhiễu loạn không khí là gì và cách tự bảo vệ bản thân

Sự nhiễu loạn không khí là gì và cách tự bảo vệ bản thân

Tờ SCMP đã gặp gỡ các chuyên gia để tìm hiều, phân tích về tình trạng nhiễu loạn không khí, cũng như những khuyến nghị để các hành khách đi ...
Apple phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi tự khôi phục ảnh đã xóa

Apple phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi tự khôi phục ảnh đã xóa

Apple vừa phát hành iOS 17.5.1 để sửa lỗi ảnh đã xóa quay trở lại sau khi người dùng iPhone nâng cấp lên iOS 17.5.
Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Vẫn còn một số câu hỏi bỏ ngõ sau sự ra đi đột ngột của Tổng thống Iran Raisi. Trung Đông, cũng vì vậy, đang đứng trước nhiều thách thức.
Chân dung tân Chủ tịch nước Tô Lâm

Chân dung tân Chủ tịch nước Tô Lâm

Tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV, ông Tô Lâm được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước nước CHXHCN Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026.
Cận cảnh Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines, giá từ 720 triệu đồng

Cận cảnh Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines, giá từ 720 triệu đồng

Ford Territory Sport 2024 vừa ra mắt tại Philippines. Xe được phát triển dựa trên bản Titanium X với kiểu dáng thể thao và bổ sung một số tính năng.
Cuba tổ chức quốc tang tưởng niệm Tổng thống Iran, Trung Quốc khẳng định sát cánh cùng 'người bạn' Trung Đông

Cuba tổ chức quốc tang tưởng niệm Tổng thống Iran, Trung Quốc khẳng định sát cánh cùng 'người bạn' Trung Đông

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel tuyên bố quốc tang tưởng niệm Tổng thống Iran Ebrahim Raisi, người vừa tử nạn trong vụ rơi trực thăng ngày 19/5.
Tây Ban Nha triệu hồi đại sứ tại Argentina, Buenos Aries gọi 'anh em' với Madrid, khẳng định 'không có xung đột ngoại giao'

Tây Ban Nha triệu hồi đại sứ tại Argentina, Buenos Aries gọi 'anh em' với Madrid, khẳng định 'không có xung đột ngoại giao'

Quan hệ Madrid-Buenos Aires đang lâm khủng hoảng liên quan những phát ngôn của Tổng thống Argentina về Thủ tướng Tây Ban Nha và phu nhân của ông.
Tình hình Ukraine: Hàng nghìn tù nhân xin sung quân, một nước EU nói Mỹ và châu Âu 'thất bại hoàn toàn' về chiến lược

Tình hình Ukraine: Hàng nghìn tù nhân xin sung quân, một nước EU nói Mỹ và châu Âu 'thất bại hoàn toàn' về chiến lược

Hơn 3.000 tù nhân Ukraine nộp đơn xin gia nhập quân đội, sau khi quốc hội nước này bật đèn xanh cho phép một số đối tượng tù nhân sung quân.
Nga tuyên bố bắt đầu tập trận hạt nhân chiến thuật, tung hẳn siêu vũ khí 'bất khả chiến bại', nói thẳng 'đáp trả phương Tây'

Nga tuyên bố bắt đầu tập trận hạt nhân chiến thuật, tung hẳn siêu vũ khí 'bất khả chiến bại', nói thẳng 'đáp trả phương Tây'

Các lực lượng vũ trang Nga bắt đầu cuộc tập trận quân sự sử dụng vũ khí hạt nhân phi chiến lược tại Quân khu miền Nam.
Điểm tin thế giới sáng 22/5: Houthi bắn hạ UAV Mỹ, Washington có thể trừng phạt ICC, Australia kêu gọi dừng giam giữ nhà sáng lập WikiLeaks

Điểm tin thế giới sáng 22/5: Houthi bắn hạ UAV Mỹ, Washington có thể trừng phạt ICC, Australia kêu gọi dừng giam giữ nhà sáng lập WikiLeaks

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 22/5.
Tin thế giới 21/5: Tổng thống Ukraine 'thất vọng' với phương Tây; lãnh đạo Nga, Trung Quốc sắp 'tái ngộ'; Israel-Hamas bất ngờ chung tiếng nói

Tin thế giới 21/5: Tổng thống Ukraine 'thất vọng' với phương Tây; lãnh đạo Nga, Trung Quốc sắp 'tái ngộ'; Israel-Hamas bất ngờ chung tiếng nói

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin quốc tế nổi bật trong 24h qua.
Tại sao Mỹ trừng phạt năng lượng hạt nhân của Nga?

Tại sao Mỹ trừng phạt năng lượng hạt nhân của Nga?

Mỹ cấm nhập khẩu uranium được làm giàu từ Nga. Cấm vận này ảnh hưởng đến công nghiệp hạt nhân dân sự của Mỹ thế nào và và liệu châu Âu có sẵn sàng hỗ ...
Nửa thế kỷ 'gọi tên' một cường quốc hạt nhân

Nửa thế kỷ 'gọi tên' một cường quốc hạt nhân

Cách đây nửa thế kỷ, Ấn Độ đã kích nổ thành công quả bom hạt nhân đầu tiên, chính thức đưa New Delhi gia nhập câu lạc bộ các cường quốc hạt nhân.
'Vũ khí AI' - Uy lực khủng khiếp nhưng đầy rủi ro

'Vũ khí AI' - Uy lực khủng khiếp nhưng đầy rủi ro

Ứng dụng của AI trong quân sự là phát triển các hệ thống vũ khí tự hành. AI trở thành thứ vũ khí đầy sức mạnh nhưng cũng nhiều nguy cơ.
Hé lộ những nhân tố chính làm thị trường vũ khí toàn cầu gia tăng chưa từng có

Hé lộ những nhân tố chính làm thị trường vũ khí toàn cầu gia tăng chưa từng có

Theo tác giả bài viết trên trang Corriere della Sera (Italy), thế giới tăng chi tiêu quân sự làm thị trường vũ khí toàn cầu đẩy lên mức kỷ lục vào năm 2023.
Thị trường carbon và cơ hội cho các nước khu vực Trung Đông - châu Phi

Thị trường carbon và cơ hội cho các nước khu vực Trung Đông - châu Phi

Thị trường carbon ra đời vào năm 1997 đã mang lại nhiều cơ hội cũng như thách thức cho các nước khu vực Trung Đông - châu Phi.
Ukraine và NATO cần gì ở nhau?

Ukraine và NATO cần gì ở nhau?

Vũ khí tiên tiến cùng với sự rõ ràng về yêu cầu để đạt được tư cách thành viên là những gì Kiev muốn có câu trả lời từ NATO.
Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Tổng thống Iran Raisi tử nạn: Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ, 'hỗn hợp dễ cháy' có thể bị kích hoạt, gây thêm rối ren ở Trung Đông

Vẫn còn một số câu hỏi bỏ ngõ sau sự ra đi đột ngột của Tổng thống Iran Raisi. Trung Đông, cũng vì vậy, đang đứng trước nhiều thách thức.
Trung Quốc nỗ lực giải cứu thị trường bất động sản: Liệu có khả thi?

Trung Quốc nỗ lực giải cứu thị trường bất động sản: Liệu có khả thi?

Viết trên tờ SCMP, tác giả Frank Chen đã đặt câu hỏi liệu nhiều chính sách nhằm thúc đẩy doanh số bán hàng có ngăn chặn được làn sóng suy thoái trên thị trường bất ...
Đồn đoán và hệ lụy xung quanh vụ rơi trực thăng chở Tổng thống Iran

Đồn đoán và hệ lụy xung quanh vụ rơi trực thăng chở Tổng thống Iran

Sự ra đi đột ngột của Tổng thống Iran Ebrahim Raisi có thể gây ra một cuộc tranh giành quyền lực ở Tehran và tác động tới khu vực.
Báo chí Argentina: Di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại là biểu tượng vượt xa giới hạn lịch sử

Báo chí Argentina: Di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại là biểu tượng vượt xa giới hạn lịch sử

Ngày 17/5, báo chí Argentina đã có bài viết ca ngợi cuộc đời cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh của Người.
6 lý do đặc biệt 'dẫn lối' Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc

6 lý do đặc biệt 'dẫn lối' Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin được đánh giá là rất quan trọng và có nhiều lý do đặc biệt vào thời điểm này.
Kỳ vọng và trọng trách trên vai tân Bộ trưởng Quốc phòng Nga

Kỳ vọng và trọng trách trên vai tân Bộ trưởng Quốc phòng Nga

Các nhà bình luận cho rằng, tân Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov sẽ gia tăng sức mạnh kinh tế cho tổ hợp công nghiệp-quân sự của nước này.
Phiên bản di động