Thêm một quốc gia Nam Mỹ nhập cuộc chơi đất hiếm

Brazil đang được đánh giá là đối thủ nặng ký trong "cuộc chơi" về đất hiếm trên toàn cầu.

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc: Châu Âu không còn là ‘người ngoài cuộc’? Australia 'hiến kế' giải quyết vấn đề đất hiếm Brazil với bài toán 'hoạch định luật chơi' đất hiếm trong nền kinh tế vật liệu thế kỷ 21

Brazil: Đối thủ nặng ký trong cuộc chơi về đất hiếm

Brazil được cho là sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới, loại khoáng sản quan trọng đối với công nghệ hiện đại và quá trình chuyển đổi năng lượng. (Nguồn: Getty Images)

Brazil hiện sở hữu trữ lượng đất hiếm ước tính lớn thứ hai thế giới, nhưng vẫn chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô và nhập khẩu các sản phẩm công nghệ cao như nam châm vĩnh cửu.

Theo các chuyên gia, nguồn tài nguyên dồi dào có thể đưa Brazil trở thành một “siêu cường đất hiếm” nếu được khai thác hiệu quả.

Những trở ngại của nước này trong việc khai thác và chế biến đất hiếm có thể được khắc phục, nhất là khi Mỹ sẵn sàng rót vốn trong nỗ lực tìm kiếm nguồn cung thay thế nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Chuỗi giá trị “từ mỏ đến nam châm”

Để giảm sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu các sản phẩm có giá trị cao, Brazil đã chủ động thích ứng bằng cách tăng cường sự tự chủ chiến lược trong lĩnh vực khai khoáng đất hiếm.

Năm 2024, Brazil đã có bước đi thương mại đầu tiên khi mỏ Serra Verde tại bang Goiás bắt đầu sản xuất oxit đất hiếm dùng cho nam châm hiệu suất cao.

Tiếp đó, vào tháng 7/2025, Brazil đã đưa ra sáng kiến MagBras, dự kiến đầu tư khoảng 13,8 triệu USD vào nghiên cứu và phát triển, và sản xuất thử nghiệm nam châm vĩnh cửu từ đất hiếm nhằm xây dựng chuỗi sản xuất nội địa hoàn chỉnh.

Quan trọng hơn, MagBras được kỳ vọng sẽ giúp quốc gia Nam Mỹ có vai trò quan trọng trong lĩnh vực này, tạo nền tảng an toàn cho chuỗi cung ứng, gia tăng giá trị nội địa của khoáng sản và công nghiệp hóa trong lĩnh vực công nghệ cao.

More from WVR
Nga gia nhập đường đua đất hiếm, sẽ tìm đến 'chỗ dựa' phương Đông hay 'gõ cửa' phương Tây?

Brazil đã đặt ra mục tiêu rõ ràng là triển khai các công cụ thuế và tài chính hỗ trợ việc chế biến đất hiếm từ nguyên liệu thô đến thành phẩm ở trong nước, từ đó tạo ra chuỗi giá trị hoàn chỉnh “từ mỏ đến nam châm”.

Cuối năm ngoái, Brazil đã thành lập Hội đồng Chính sách Khai thác Quốc gia với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển tài nguyên của đất nước, tập trung vào các khoáng sản quan trọng và đất hiếm.

Brazil cũng thành lập các nhóm công tác để đề ra các quy định đối với “các khoáng sản chiến lược và quan trọng,” cũng như thúc đẩy Kế hoạch khai khoáng quốc gia tầm nhìn đến năm 2050.

Nếu Brazil phát triển bền vững và mở rộng quy mô có trách nhiệm trong việc khai thác, tinh luyện và sản xuất nam châm, nước này có thể trở thành trụ cột thứ hai trong chuỗi cung ứng vốn đang mong manh của thế giới.

Nếu không, thế giới sẽ tiếp tục phụ thuộc vào các nút thắt cổ chai, còn Brazil sẽ bỏ lỡ cơ hội hiếm có để biến tài nguyên thành việc làm có tay nghề và quyền tự chủ công nghệ.

Trong nhiều năm, các dự án khoáng sản của Brazil đã bị trì hoãn do các rào cản về thủ tục hành chính và đầu tư. Serra Verde, mỏ đất hiếm duy nhất đang hoạt động, đã mất tới 15 năm để đi vào khai thác.

Brazil từng được xếp hạng là một trong những nhà sản xuất đất hiếm hàng đầu thế giới, với sản lượng đạt 2.200 tấn oxit đất hiếm vào năm 2016. Tuy nhiên, sản lượng đã giảm mạnh xuống còn khoảng 20 tấn vào năm 2024, chủ yếu do năng lực sản xuất và ảnh hưởng định giá của Trung Quốc.

Trong khi đó, theo đại diện của Cục Khảo sát Địa chất Brazil, chỉ khoảng 30% lãnh thổ nước này được lập bản đồ khoáng sản một cách kỹ lưỡng, cho thấy trữ lượng thực tế có thể còn lớn hơn ước tính.

Quốc gia Nam Á có tiềm năng trở thành mắt xích quan trọng trong thị trường đất hiếm toàn cầu

Ấn Độ đang nổi lên như ứng viên sáng giá cho vị trí trụ cột thứ ba trong mạng lưới đất hiếm toàn cầu, bên ...

Mỹ-Brazil bắt tay

Theo các nguồn tin, Mỹ sẵn sàng rót vốn cho các dự án đất hiếm tại Brazil thông qua các tổ chức cho vay công như Tập đoàn Tài chính phát triển quốc tế Mỹ (DFC) và Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Mỹ, đồng thời hỗ trợ qua các cơ quan chính phủ.

Tháng 8/2025, DFC đã phê duyệt khoản vay 465 triệu USD cho mỏ Serra Verde, đồng thời cũng tài trợ 5 triệu USD cho nghiên cứu khả thi của dự án đất hiếm nặng do Aclara Resources phát triển, dự kiến bắt đầu sản xuất vào năm 2028 và hướng tới khách hàng phương Tây.

Mỹ đang thăm dò khả năng hợp tác về đất hiếm với Brazil, khi tăng cường nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, nhất là sau khi quốc gia chiếm phần lớn sản lượng đất hiếm của thế giới này hạn chế xuất khẩu vào năm ngoái.

More from WVR
Ấn Độ 'bắt tay' với các đối tác Nam Mỹ, đa dạng hoá nguồn cung một mặt hàng chiến lược

Vào năm 2025, Mỹ đã tăng cường nỗ lực bảo đảm nguồn cung nhiều loại khoáng sản thiết yếu từ bên ngoài Trung Quốc, thông qua các thỏa thuận với những quốc gia như Australia và CHDC Congo.

Brazil, với lợi thế địa lý, dường như là quốc gia tiếp theo trong chương trình nghị sự, khi các cuộc đàm phán ban đầu đã diễn ra từ tháng 12/2025.

Thỏa thuận khung giữa Mỹ và Australia về khoáng sản chiến lược và đất hiếm được ký hồi tháng 10/2025, với tổng vốn đầu tư 3 tỷ USD trong 6 tháng, được xem là hình mẫu cho một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Brazil.

Các quan chức từ cả hai nước đã có các cuộc thảo luận sơ bộ bao gồm đại diện chính phủ, các bên liên quan trong ngành và các tổ chức tài chính.

Quyền Đại sứ Mỹ tại Brazil Gabriel Escobar đã có các cuộc thảo luận về đất hiếm với Hiệp hội ngành khai thác mỏ của Brazil (Ibram) cũng như các doanh nghiệp đang thăm dò triển vọng khai thác trong những tháng gần đây.

Bộ Thương mại Brazil khẳng định, hợp tác về đất hiếm hiện là một phần trong đối thoại kinh tế song phương giữa hai nước, trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị quanh chuỗi cung ứng khoáng sản ngày càng gia tăng.

Một quan chức Brazil cho biết, chính phủ nước này sẵn sàng cho một thỏa thuận về các khoáng sản quan trọng. Một số nhà ngoại giao và vận động hành lang nhìn thấy “cơ hội đạt được thỏa thuận” sau khi quan hệ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Brazil Luiz Inácio Lula da Silva bắt đầu có dấu hiệu ấm lên.

Theo ông Christopher Garman, chuyên gia của Eurasia Group, xác suất Mỹ ký kết thỏa thuận với Brazil trong quý đầu tiên của năm 2026 được ước tính là 75%, khi quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngoài Trung Quốc đang diễn ra mạnh mẽ.