'Thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu giáo dục'

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thạc sĩ Khoa học Phạm Thị Khánh Ly - Giám đốc điều hành Hệ thống trường Tiểu học và THCS FPT Hà Nội cho rằng, thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục, từ đó sai lệch cách nhìn nhận của xã hội.
Giáo dục
Thạc sĩ Phạm Thị Khánh Ly cho rằng, thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục. (Ảnh: NVCC)

Chị nhìn nhận thế nào về áp lực của trẻ em Việt từ góc độ trách nhiệm của giáo dục, phương pháp giáo dục ở bậc phổ thông mà các nhà trường đang triển khai hiện nay?

Giáo dục phổ thông (GDPT) đang chuyển từ hướng tiếp cận nội dung sang hướng tiếp cận năng lực người học.

Thực tế, chương trình GDPT mới kèm với sự thay đổi toàn bộ sách giáo khoa giúp học sinh tiếp cận với nền tảng tri thức và kỹ năng đổi mới. Đồng thời, thay đổi toàn diện phương pháp dạy, học, đánh giá tại các nhà trường.

Học không bao giờ là đủ và cũng chẳng khi nào là muộn. Vì vậy, học chưa bao giờ dễ dàng mà không có áp lực cả.

Áp lực trước đây nếu nghiêng về đánh giá điểm số thì hiện nay là áp lực hoàn thiện bản thân, phát triển năng lực cá nhân.

Thành tích là cần thiết nhưng theo bà, có cần phải thay đổi các tiêu chí về thành tích hay không? Cần quan tâm hơn đến các chỉ số hạnh phúc của trẻ khi đến trường và đánh giá về các hoạt động ngoại khóa thế nào?

Thành tích là những kết quả mà cá nhân hoặc tổ chức đạt được bằng thực chất và sự nỗ lực hết sức của bản thân, việc ghi nhận thành tích được xem như một cách để tạo động lực học tập cho học sinh.

Xã hội ngày càng thay đổi, các tiêu chí đánh giá cũng cần thay đổi. Học sinh ngày nay sử dụng công nghệ vô cùng giỏi. Áp lực học hành, bài vở nhưng nhờ công nghệ phát triển nếu cần gì, bằng sự nhanh nhạy, học sinh "lên" Google là có ngay. Chỉ là, kiến thức không vào đầu dù điểm số thì vẫn đều đều vào sổ.

Học sinh hiện nay đến trường không phải chỉ để lấy kiến thức mà là nơi trang bị toàn diện những năng lực và phẩm chất cơ bản. Việc đánh giá về lực học, về đạo đức chưa đủ, mà cần có thêm những đánh giá toàn diện như về các hoạt động ngoại khoá, bảng điểm về trải nghiệm.

Cùng với đó, cần đánh giá về các chỉ số hạnh phúc của trẻ khi đến trường để quãng đời học sinh phải là một hành trình trải nghiệm để trưởng thành.

Chỉ số hạnh phúc có thể đơn giản là trẻ sẽ cảm thấy tự tin và ham học, muốn đến trường để biết thêm những điều bổ ích, những chân trời mới lạ.

Vậy có phải trẻ em Việt đang chịu áp lực học tập rất lớn?

Áp lực là động lực, động cơ trong việc đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Nếu không có áp lực thì không có thành tích, không có thành quả, sẽ chẳng có mục tiêu nào được đặt ra và đạt được.

Theo thống kê, khoảng hơn 80% học sinh và sinh viên ở nước ta phải đối mặt với áp lực học tập, gặp nhiều ở học sinh cấp 2, cấp 3 và đại học. Trẻ ở độ tuổi tiểu học ít gặp phải tình trạng này hơn do tuổi còn nhỏ và chưa ý thức sâu sắc về vấn đề thành tích.

Câu hỏi được đặt ra, áp lực đến từ đâu? Theo tôi, nguyên nhân của những áp lực đến từ việc thế giới đang chuyển đổi mạnh mẽ với sự phát triển vượt bậc của khoa học  - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đòi hỏi nhiều sự đột phá; các nước Á Đông có truyền thống coi trọng bằng cấp hơn các nước khác; sợ bản thân thua kém người khác; sự quá nhiều kỳ vọng từ bố mẹ; áp lực thành tích từ nhà trường, giáo viên...

Nhiều người cho rằng, học ở nước ngoài nhẹ nhàng và ít áp lực hơn. Có phải việc học ở Việt Nam nặng nề là do chúng ta đã tự gia tăng cho chính mình áp lực phải thành thạo, đặc biệt là thành thạo những thứ không cần thiết?

Khi so sánh, chúng ta phải đặt trên nền tảng kinh tế, xã hội, mặt bằng dân trí ở mỗi quốc gia. Giáo dục phổ thông trang bị kiến thức làm hành trang cuộc sống. Cuộc sống càng hiện đại phức tạp, con người càng phải giải quyết nhiều vấn đề, vì thế, càng phải được trang bị nhiều kỹ năng.

Nếu so sánh chương trình GDPT mới Toán lớp 6 của Việt Nam trang bị 48 kỹ năng thì chương trình của Australia trang bị tới 89 kỹ năng.

Toán của chúng ta tập trung vào giải toán thì nước bạn bổ sung kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể về chuyển đổi tiền tệ, về bài toán quản lý tài chính cá nhân, khám phá vẻ đẹp của môn học trong những ứng dụng nghệ thuật.

Nhiều tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng ra đời dựa trên toán học như bức hoạ nàng Mona Lisa của Leonardo Da Vinci. Leonardo từng là nhà toán học nên ông hiểu rõ khái niệm về tỷ lệ vàng.

Tôi đồng ý điều tạo ra áp lực cũng chính là thành thạo những thứ không cần thiết. Theo lý thuyết sư phạm, để đạt tới 95% độ thành thạo một kỹ năng, các em cần nỗ lực gấp bốn lần so với đạt 70%.

Trong khi đó, nếu học tập hiệu quả, các em chỉ cần dùng 20% thời gian để hiểu được 80% khối lượng kiến thức và dành 80% thời gian còn lại tìm kiếm sự đột phá để nhân lên n lần sự thành công.

Chị có nói áp lực là động lực, động cơ trong việc đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Nhưng rõ ràng, áp lực đang khiến nhiều trẻ em cảm thấy ngột ngạt với việc học và chạy đua thành tích. Chị nghĩ sao?

Trong cuộc sống, trên bất kỳ chặng đường nào, để thành công, không thể không có cạnh tranh và áp lực. Tuy nhiên, nếu thước đo sự thành công không phù hợp sẽ biến tướng mục tiêu của giáo dục, từ đó sai lệch cách nhìn nhận của xã hội, sai lệch hành vi xã hội.

Trong nhà trường, nếu áp lực chỉ là điểm số, chỉ là tỷ lệ đỗ - trượt, đoạt giải học sinh giỏi quốc gia… đương nhiên sẽ kéo theo cả nhà trường, giáo viên, học sinh, phụ huynh vào vòng xoáy đó.

Ở Tổ chức giáo dục FPT có chung một triết lý “Giáo dục đào tạo là tổ chức và quản trị việc tự học của người học”. Chúng tôi quan điểm chỉ khi học sinh được rèn luyện kỹ năng tự học, tự lập, từ đó học sinh sẽ biết cách tự vượt qua áp lực học tập để bản thân có được sự thoải mái tinh thần, giúp tư duy tốt hơn.

Theo chị, các cơ quan chuyên môn cần có những đánh giá, xây dựng những tiêu chí mới cho thành tích thế nào?

Chúng ta phải song hành thay đổi tiêu chí đánh giá cho trường học, giáo viên và tiêu chí đánh giá học sinh bởi nếu chỉ thay đổi đánh giá học sinh trong khi đánh giá trường học, giáo viên vẫn như cũ thì tôi tin rằng kết quả cũng không có gì thay đổi so với trước đây.

Các tiêu chí mới cần dựa trên 2 mục tiêu:

Thứ nhất, mục tiêu dài hạn, đó là học để làm, học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Muốn phát triển bền vững thì mục tiêu của quá trình học tập phải là học để phục vụ cuộc sống và ứng dụng vào thực tế. Phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của học sinh, trở thành những công dân toàn cầu.

Thứ hai, mục tiêu ngắn hạn, đó là các cuộc thi giành giải thưởng như học sinh giỏi, khoa học kỹ thuật, các kỳ thi xếp hạng…

Tuy nhiên, nội dung thi, phương thức thi cần có sự thay đổi để phù hợp với mục tiêu dài hạn, sẽ vẫn là điểm số nhưng điểm số đó sẽ đánh giá được toàn diện hơn.

Xin cảm ơn chị!

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Phụ huynh có giật mình tự hỏi 'mình đã đúng trong cách giáo dục con'?

Từ câu chuyện trẻ trầm cảm: Phụ huynh có giật mình tự hỏi 'mình đã đúng trong cách giáo dục con'?

Thời gian qua, xảy ra những câu chuyện buồn liên quan đến trẻ trầm cảm, tự tử vì những áp lực khác nhau, có lẽ ...

'Lịch sử phải là môn học quan trọng bậc nhất trong đổi mới giáo dục'

'Lịch sử phải là môn học quan trọng bậc nhất trong đổi mới giáo dục'

Trước những tranh cãi về môn Lịch sử, tôi chỉ chia sẻ góc nhìn cá nhân về tầm quan trọng của môn học này.

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Trung Quốc 'nóng mặt' vì Hàn Quốc triển khai THAAD, Seoul nói gì?

Trung Quốc 'nóng mặt' vì Hàn Quốc triển khai THAAD, Seoul nói gì?

Baoquocte.vn. Ngày 11/8, Hàn Quốc ra tuyên bố đáp trả phản ứng của Trung Quốc liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của ...
Lạm phát chậm lại tại Nga, 'mở đường' cho ngân hàng trung ương tiếp đà ngược chiều thế giới?

Lạm phát chậm lại tại Nga, 'mở đường' cho ngân hàng trung ương tiếp đà ngược chiều thế giới?

Baoquocte.vn. Theo số liệu của Cơ quan thống kê Liên bang Nga (Rosstat), lạm phát hàng năm tại Nga đã chậm lại trong tháng 7/2022.
Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Sáng nay (11/8), áp thấp nhiệt đới (suy yếu từ bão số 2) đã suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực Đông Bắc của Bắc Bộ.
Khỏi Covid-19, Tổng thống Mỹ lên đường nghỉ xả hơi cùng gia đình

Khỏi Covid-19, Tổng thống Mỹ lên đường nghỉ xả hơi cùng gia đình

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, Tổng thống Mỹ Joe Biden cùng gia đình đã đến Đảo Kiawah, bang Nam Carolina và dự kiến dành 7 ngày để nghỉ ngơi.
Chuyến hàng chở lúa mì Ukraine đầu tiên sẽ khởi hành vào tuần tới

Chuyến hàng chở lúa mì Ukraine đầu tiên sẽ khởi hành vào tuần tới

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, chuyến hàng chở lúa mì đầu tiên từ Ukraine sẽ khởi hành từ các cảng của nước này vào tuần tới, theo thỏa thuận được ký kết hồi ...
Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Tập huấn công tác thông tin đối ngoại về nhân quyền cho cán bộ của 13 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL

Baoquocte.vn. Hội nghị diễn ra trong 2 ngày nhằm nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền về quyền con người ở địa phương.
XSTN 11/8, trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. KQXSTN 11/8/2022

XSTN 11/8, trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. KQXSTN 11/8/2022

Baoquocte.vn. XSTN 11/8. Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 11/8/2022. KQXSTN. ket qua xo so tay ninh.
XSAG 11/8, trực tiếp kết quả xổ số An Giang hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. KQXSAG 11/8/2022

XSAG 11/8, trực tiếp kết quả xổ số An Giang hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. KQXSAG 11/8/2022

Baoquocte.vn. XSAG 11/8. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay - XSAG 11/8/2022. KQXSAG. xo so An Giang. KQXSAG.
Bị triệu tập điều tra, cựu Tổng thống Trump kiên quyết phủ nhận chứng cứ, nói 'bị đối xử bất công'

Bị triệu tập điều tra, cựu Tổng thống Trump kiên quyết phủ nhận chứng cứ, nói 'bị đối xử bất công'

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Văn phòng Tổng chưởng lý thành phố New York để phục vụ công tác điều tra liên quan đến công ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 12/8/2022: Tuổi Hợi tài lộc không tốt

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 12/8/2022: Tuổi Hợi tài lộc không tốt

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 12/8/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Tin cuối cùng về bão số 2: Hà Nội mưa to; mưa lớn ở Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Sáng nay (11/8), áp thấp nhiệt đới (suy yếu từ bão số 2) đã suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực Đông Bắc của Bắc Bộ.
UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

UNESCO chính thức khởi động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa

Baoquocte.vn. UNESCO cùng với Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà chính thức phát động Chương trình Tìm kiếm Ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa 2022.
Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm Nhâm Dần, bài cúng rằm gia tiên và thổ công chuẩn nhất

Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm Nhâm Dần, bài cúng rằm gia tiên và thổ công chuẩn nhất

Baoquocte.vn. Văn khấn rằm tháng 7 Âm lịch năm 2022 với ước mong cho các thành viên trong gia đình luôn bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều điều tốt lành, may mắn.
Văn khấn, bài cúng chúng sinh cô hồn ngoài trời ngày rằm tháng 7 năm Nhâm Dần chuẩn nhất

Văn khấn, bài cúng chúng sinh cô hồn ngoài trời ngày rằm tháng 7 năm Nhâm Dần chuẩn nhất

Baoquocte.vn. Cúng chúng sinh, cô hồn là nghi lễ quan trọng trong dịp rằm tháng 7, thể hiện đạo đức từ bi của con người nhân dịp 'xá tội vong nhân'.
Dự báo thời tiết: Bão số 2 cách Quảng Ninh khoảng 180km; Hà Nội mưa lớn kèm gió giật mạnh

Dự báo thời tiết: Bão số 2 cách Quảng Ninh khoảng 180km; Hà Nội mưa lớn kèm gió giật mạnh

Baoquocte.vn. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão số 2 mạnh cấp 8 (62-74km/giờ), giật cấp 10; bán kính gió mạnh cấp 6, giật cấp 8 khoảng 110km từ tâm bão.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (10-11/8): Hà Nội, Bắc Bộ, Thanh Hóa, Nghệ An mưa to đến rất to, cảnh báo ngập lụt; miền Nam mưa to cục bộ

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Nam Trung Bộ ngày nắng; Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa dông rải rác và mưa to cục bộ.
Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Covid-19 ngày 10/8: 2.010 ca mắc mới, 1 F0 tử vong; 5.271 bệnh nhân được chữa khỏi

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 10/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.010 ca mới, gần 5.300 bệnh nhân khỏi và 1 trường hợp tử vong tại Tây Ninh.
Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 9/8: Số mắc mới tăng lên 2.340 ca; hơn 9.500 ca khỏi bệnh; 103 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 9/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.340 ca mới; hơn 9.500 bệnh nhân khỏi và tiếp tục không có F0 tử vong.
Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Covid-19 ngày 8/8: Hơn 1.700 ca mắc mới và 9.223 ca khỏi bệnh; 78 bệnh nhân đang thở ô xy

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 8/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.705 ca mới, gần 9.300 ca khỏi và tiếp tục không có bệnh nhân tử vong.
Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Tiêm vaccine ngừa Covid-19 an toàn và quan trọng đối với trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu từ Australia đã hoàn thành nghiên cứu về nguy cơ viêm cơ tim liên quan đến tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở thanh thiếu niên.
Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Nga tăng thêm hơn 20.000 ca mắc Covid-19 trong 24 giờ qua

Baoquocte.vn. Đến nay, Nga đã ghi nhận tổng cộng hơn 18,7 triệu ca Covid-19 trên cả nước kể từ đầu đại dịch.
Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 7/8: Thêm hơn 1.300 ca nhiễm mới; gần 8.600 bệnh nhân khỏi, không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 7/8 của Bộ Y tế cho biết có 1.381 ca Covid-19 mới, giảm hơn 200 ca so với ngày trước đó.
Phiên bản di động